T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/697 Esas
KARAR NO: 2024/1820
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/09/2022
NUMARASI: 2021/269 Esas, 2022/758 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 21/11/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ... İcra müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibinin ve ödeme emrinin iptali ile müvekkiline ait ... plakalı aracın üzerindeki haczin kaldırılarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 26.04.2016 tarihinde davasını ıslah ederek teminat mektubunun 17.01.2000 tarihinde düzenlenmiş olduğunu, davacının ise genel kredi sözleşmesini 19.01.2000 tarihinde imzaladığını, davacının kefaletten önceki borçtan sorumlu tutulamayacağını, kefilin işlemiş faizin 1 seneliğinden sorumlu tutulabileceğini, bir gerçek kişi tarafından verilen her türlü kefaletin on yılın geçmesiyle ortadan kalkacağını, kefalet süresinin 19.01.2010 tarihinde sona erdiğini, icra takibinin ise 30.05.2013 tarihinde başlatılmış olduğunu bu sebeplerle de davalı varlık yönetim şirketine borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, icra takibinin davacı yönünden durdurulmasını ve eski hale iadesini, uğradığı zararların davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usule uygun açılmadığı, dava dilekçesinin konu ve netice-i talep kısmında sadece icra takibinin ve ödeme emrinin iptali ile davacı tarafa ait ... plakalı aracın üzerindeki haczin kaldırılmasını talep ettiği, bu taleplerin şikayet konusu olduğu, dava dilekçesinin içeriğinde ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği, itirazlara rağmen takip işlemlerinin devam ettiğinin ileri sürülmesinin şikayet konusu edilerek icra hukuk mahkemelerinde ileri sürülmesi gerektiği, Davacı tarafın usule uygun açılmayan davayı ıslah edemeyeceği, bu sebeple ıslah talebinin kabul edilemeyeceği, Davacı tarafın genel kredi sözleşmesini müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalamış olduğu, borcun tamamından sorumlu bulunduğu, TBK mad.162 uyarınca birden çok borçludan her birinin alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı bildirmesi halinde müteselsil borçluluk doğacağı, TBK mad.163 uyarınca Alacaklının borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebileceği, TBK mad.586 uyarınca Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklının borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebileceği, davacı tarafın kredi sözleşmesi ile kefile tanınan haklardan peşinen feragat ettiği, davacı tarafa kat ihtarnamesinin 09.01.2001 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafın teminat mektubunun nakde çevrildiğinden ancak takip sonrası aracının bağlanması ile haberdar olduğu yönündeki iddialarının soyut olduğu, teminat mektuplarındaki sorumluluğun risk gerçekleşip teminat mektupları paraya çevrildiğinde doğduğu, kat tarihi itibarı ile alacağın muaccel hale geldiği, teminat mektubunun takibe konu GKS uyarınca verildiği, bankanın ticari ilişkiyi kolaylaştırmak için önce teminat mektubunu düzenleyip sonra GKSyi düzenlediği, ya da teminat mektubu tarihinin ihtarnameye sehven 17.01.2000, ya da GKS düzenleme tarihinin sehven 19.01.2000 olarak yazıldığı, davacının GKSden doğan borçtan sorumluluğu bulunduğu, davacının işlemiş faizin 1 seneliğinden değil, yasa ve hukuki içtihatlar gereği kendi temerrüdünün hukuki sonuçlarından sorumlu bulunduğu, bu sorumluluğun müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatı ile borcun tamamı ödeninceye kadar devam ettiği, 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 138/1 mad. Ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu 15/9-b hükümleri gereği davacının tazminat talebinin reddi gerektiğini beyanla, haksız ve kötüniyetli davacı aleyhine %20den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI: İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/02/2017 tarihli 2015/832 Esas- 2017/112 Karar sayılı kararıyla; zamanaşımı dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF İLAMI: Dairemizin 2017/2743 Esas, 2019/2302 Karar sayılı ilamında; görev hususunun resen dikkate alınması gerektiği ve kabule göre de 20 yıllık süre dolmadan icra takibinin yapıldığı gözetilmeksizin, ilk derece mahkemesince hatalı değerlendirme ile alacağın zamanaşımına uğradığı iddiasıyla davanın reddinin isabetsiz olduğu kanaatiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN İKİNCİ KARARI: İlk derece mahkemesinin 2019/629 E, 2020/40 K karar sayılı ilamı ile; mahkemenin görevsizliğine, dosyanın istek halinde İstanbul 1ve 2.ATM'ne gönderilmesine karar verilmiştir.İstanbul 1.Asliye Ticaret mahkemesi'nnii2020/256E, 2020/188 Karar sayılı ilamı ile; davanın usulden reddine, dosyanın istek halinde ve kesinleştiğinde İstanbu 3.ATM ne gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF İLAMI: İstanbul 37.HD'nin 2020/1618, 2021/485 Karar sayılı ilamı ile;İstanbul 1.ATM'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:İlk derece mahkemesinin istinafa konu kararında; \"Dava konusu edilen miktarın 48.642,33 TL olduğu nazara alınmak suretiyle davanın KISMEN KABULÜNE, Davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu 550,59 TL işlemiş faiz bakımından borçlu olmadığının TESPİTİNE, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,\" şeklinde karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 03/02/2023 Tarihli EK KARARI: 1-Davalı vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik taleplerinin tashih/tavzih yolu ile düzeltilecek hususlardan bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin hükmün tashihi/tavzihi talebinin REDDİNE, 2-Davalı vekilinin hüküm fıkrasının ikinci bendinde yazılı davalı ibaresi yerine davalı ibaresinin yazılması talebinin maddi hatadan kaynaklandığı anlaşılmakla talebin KABULÜ İLE hüküm fıkrasının ikinci bendinde yazılı \"Davalının İstanbul .. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu 550,59 TL işlemiş faiz bakımından borçlu olmadığının tespitine\" ibaresinin \"Davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu 550,59 TL işlemiş faiz bakımından borçlu olmadığının tespitine\" şeklinde HMK 304 maddesi gereğince TASHİHİNE, \" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinafında özetle; Takip tarihi itibarı ile kefaletin sona erdiğini, asıl borç zamanaşımına uğradığından kefilliğin de zamanaşımına uğradığını, Dava konusu uyuşmazlığın çözümünde Bankacılık Kanunu değil, Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağını, alacağın 15.01.2011'de zamanaşımına uğradığını, takibin ise 30.05.2013 tarihinde başlatıldığını, benzer uyuşmazlıklardaki Yargıtay ve istinaf kararlarının sunulduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalının katılmalı istinaf istemi; Davacının istinaf dilekçesi davalı vekiline 28/02/2023 Tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekilinin istinafa cevap dilekçesinde; davacının istinaf isteminin reddini, Mahkemece Davacı lehine 9.200,00 Tl, Davalı lehine 550,59 TL vekalet ücretine hükmedildiğini,Davacı tarafından yapılan toplam 1.668,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 1.649,34 TL yargılama gideri ile 840,10 TL peşin harç, 4,10 TL vekalet harcı ve 27,70 TL başvuru harcı toplamı 2.521,24 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına\" belirtilmiş ise de kabul edilen kısmın 550,59 TL olduğu, reddedilen kısmın miktar olarak daha fazla olduğu gözetilerek vekalet ücretinin de kabul edilen kısımdan fazla olamayacağı dikkate alınarak davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 550,59 TL, müvekkil şirket lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 9.200,00 TL olması gerektiğinden düzeltilmesini, Harç ve yargılama giderlerinin de reddedilen kısmın daha fazla olduğu dikkate alınarak düzeltilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı vekili istinafında; alacağın zamanaşımına uğradığını, Bankacılık Kanunu'nun değil Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğini ileri sürmüş ise de; Dairemizin kaldırma kararında takip tarihi itibarı ile zamanaşımı süresinin dolmadığına açıkça yer verilmiş olmakla davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.Davalı vekili katılmalı istinaf isteminde; vekalet ücreti, yargılama giderleri ve harcın hatalı hesaplandığını ileri sürmüştür. Harçlandırılan dava değeri 49.192,92TL olup mahkemece 550,59TL yönünden menfi tespit istemi kabul edilmiş, 48.642,33TL'lik kısım reddedilmiştir. Bu durumda davacı lehine, reddedilen dava değerine göre, davalı lehine ise kabul edilen dava değerine göre vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olduğu gibi, Y.11 HD 2023/2651E, 2024/5717 K. sayılı ilamına göre davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına karar verilmesi gerekirken harca hükmedilmesi yerinde görülmemiş, yargılama giderlerinin de kabul oranına göre hesaplanmadığı sabit olmakla ilk derece mahkemesinin kararı bu yönden de kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davalı vekilinin katılmalı istinaf isteminin kısmen kabulüne, HMK 353.1.b.2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf isteminin HMK 353.1.b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/09/2022 tarihli, 2021/269 Esas, 2022/758 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın KISMEN KABULÜNE,Davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu 550,59 TL işlemiş faiz bakımından borçlu olmadığının TESPİTİNE, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL karar harcının, peşin yatırılan 840,10 TL harçtan mahsubu ile 412,50 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2/3 ve 13/2 maddeleri gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 550,59TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 2/3.maddesi gereğince hesaplanan 30.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan toplam 1.668,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına göre hesaplanan 33,36 TL 'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafından yapılan 55,00 TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına göre hesaplanan 54,00 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; - İstinaf istemi reddedildiğinden davacıdan alınması gereken 427,60TL harçtan, peşin yatırılan 179,90TL'nin mahsubu ile bakiye 247,70TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,-Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,-İstinaf istemi reddedildiğinden yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 91TL tebligat, müzekkere ve posta giderinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/11/2024