T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/432 Esas
KARAR NO: 2024/1803
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUK.MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/12/2022
NUMARASI: 2021/29 Esas, 2022/172 Karar.
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 21/11/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının “...” isimli yazılımın sahibi olduğunu, davalı şirkette İstanbul Anadolu FSHHM’nin 2018/292 D.İş sayılı dosyası üzerinden yapılan delil tespiti ile davalı şirkete ait bilgisayarlarda davacıya ait ... yazılımının lisanssız olarak kullanıldığının tespit edildiğini, bu yazılıma dair fatura ibraz edilemediğini ileri sürerek, şimdilik 20.000,00 USD X 5,98 TL X 3 =358.800,00 TL maddi tazminatın delil tespit tarihi17/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile davalı şirketçe ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kalıp hamil işlemesi faaliyeti gösterdiğini, davacı ...'in eser ve lisans hakkı sahibi olduğu ... yazılımının ise üçboyutlu bir tasarım programı olduğunu, dava konusu ... yazılımının davalı şirketçe kullanılmasını gerektirecek bir iş kolu bulunmadığını, lisanssız yazılım kullanımı tespit edilen bilgisayarın sahibi olan ...'nın davalı şirket ile tek bağlantısının eski model tel erezyon makinesi için tamir ve kalibrasyon hizmeti sağlamaktan ibaret olduğunu, davacı tarafın kötüniyetli şekilde, ihlalin gerçekleştiği dönem için değil daha yüksek bir tazminat tutarı çıkması amacıyla son sürümün güncel rayiç bedel üzerinden tazminat talebinde bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; toplanan deliller, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, ... ismi ile üretilip pazarlanan bilgisayar programının ilim eseri vasfında bulunduğu, FSEK’in 12. maddesi hükmü de nazara alındığında, eserle ilgili hakların ve kullanım yetkisinin sahibinin davacı şirket olduğu, davalının iş yerinde bulunan bir adet Laptop bilgisayarda ... V5.21 yazılımının lisanssız olarak kullanıldığının tespit edildiği, yazılımın bilgisayara 19/09/2018 tarihinde yüklenmiş olduğunu tespit edildiği, bilgisayarın kimlik bilgilerinde ....com ibaresine de yer verildiği, yapılan ceza yargılaması sonucunda davalı şirket yetkilisinin izinsiz yazılım kullanması nedeniyle cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle kesinleşen mahkumiyet kararı kesin delil teşkil etmese de kuvvetli delil niteliğinde olduğu, davalı şirketin iş yerinde iş amacıyla kullanılan bilgisayarda yüklü olan lisanssız yazılım nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu, böylece davalı şirket tarafından, davacıya ait eserden kaynaklanan çoğaltma hakkının ihlâl olunduğu, eylemin davalı şirkete ait iş yerinde kullanılan bilgisayarlarda bulunması, bunların davalı şirketin sorumluluğunda kullanılması karşısında, bunun davalı şirket çalışanı olmayan kişiye ait olduğu yahut davalı şirketin bilgisi dışında gerçekleşmiş bir vakıa olarak kabul edilemeyeceği, eylemden FSEK'in 66. maddesi uyarınca davalının doğrudan sorumlu bulunduğu, davalının kendisini sorumluluktan kurtarabilecek bir kanıt sunmadığı, davacının, sorumluluğu bulunan davalıdan, malî haklarının ihlâli ve uğradığı zarar sebebiyle eylem tarihinde yürürlükte bulunan FSEK’nun 68.maddesi uyarınca üç katı kadar telif tazminatı isteyebileceği, dava konusu yazılımın rayiç bedelinin Eylül 2018 tarihinde 9.000USD + KDV, toplam yazılım bedelinin KDV dahil 9.000USD+%18= 10.620USD olduğunun bilirkişiler tarafından tespit edildiği, bu hesaplamanın davacı tarafça dosyaya sunulan \"...\" yazılımının farklı versiyonlarına ilişkin faturaların ortalamasına göre hesaplandığı, davacının dava dilekçesinde 5,98 TL üzerinden Dolar kurunun hesaplanmasını talep ettiği, buna göre taleple bağlı kalınarak yapılan hesaplamada rayiç bedelin 63.507,60 TL olduğunun tespit edildiği, FSEK'nun 68. maddesi uyarınca üç katının ise 190.522,80-TL olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davaya konu ... modülünün davalı tarafça izinsiz olarak kullanılması sebebiyle 10.620,00 USD'nin Dolar üzerinden Dolar kuru ile ilgili davacının talebiyle bağlı kalınarak ve Dolar kuru 5,98 TL olarak kabul edilerek hesaplanan 63.507,60 TL rayiç bedelin FSEK 68.maddesi uyarınca 3 katı kadar 190.522,80 TL maddi tazminatın delil tespitinin gerçekleştiği 17/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; -Sundukları emsal faturaların gerektiği gibi incelenmeden ve dava konusu yazılımın davalı tarafça tüm modülleri ile birlikte kullanıldığı hususu dikkate alınmadan, tanzim olunan bilirkişi raporuna karşı haklı itirazları reddedilerek, bu rapor mesnet alınmak sureti ile tesis olunan kararın, dosya kapsamına ve hukuka aykırı olduğunu, -Davacı tarafından usul ve yasaya uygun bir şekilde TBK'nın 99/3. maddesi hükmü uyarınca fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden tazminata hükmedilmesi gerekirken, bu hususta herhangi bir gerekçe açıklanmaksızın, 5,98 TL üzerinden dolar kurunun esas alınması sureti ile hükmolunan tazminat miktarının dosya kapsamındaki taleplerine ve hukuka aykırı olduğunu, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını da tekrar ederek; -Gerekçeli kararda davaya konu yazılımın yüklendiği birden fazla bilgisayar varmış gibi “Bilgisayarlar” olarak belirtilip , hükmün buna göre kurulduğunu, gerçekte yazılım dava dışı ...'ya ait dizüstü bilgisayarda tespit edildiğini, -Dava ...'nın bilgisayarının, davalının sistemine entegre edildiği ve davalı şirketin iç ağına bağlandığından bahisle dava konusu yazılımın davalı şirket tarafından şirkete sorumluluk yüklenmesinin hukuka aykırı olduğunu -İlk derece mahkemesinin eksik ve hatalı bilirkişi raporuna dayanarak hüküm kurduğunu, bilirkişinin esas görevini yerine getirmediğini ve davalının işleri ve bilgisayarda tespit edilen dosyaları incelemediğini/kıyaslamadığını, dosya sayılarının yanlış tespit edildiğini, -Kıyas yoluyla hukuki ve cezai sorumluluğun genişletilemeyeceğini, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, davacının eser sahibi olduğu bilgisayar programlarının davalı tarafça izinsiz kullanıldığı iddiasıyla FSEK 68. maddesi uyarınca açılmış maddi tazminat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalının iş yerinde bulunan bir adet Laptop bilgisayarda ... V5.21 yazılımının lisanssız olarak kullanıldığının tespit edildiği, yazılımın bilgisayara 19/09/2018 tarihinde yüklenmiş olduğunu tespit edildiği, bilgisayarın kimlik bilgilerinde ...com ibaresine de yer verildiği, bilgisayarın davalı şirkete ait olmadığı iddiasının ispatlanamadığı, gerek bilirkişi raporunda ve gerekse gerekçeli kararda, \"davalının iş yerinde bulunan bir adet Laptop bilgisayarda ... V5.21 yazılımının lisanssız olarak kullanıldığının tespit edildiğinin\" belirtildiği, kararda bir yerde sehven \"bilgisayarlar\" ibaresinin kullanılmasının sonuca etkili olmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamaların, yazılımın davalı bilgisayara yüklendiği Eylül 2018 tarihindeki rayiç üzerinden yapıldığı, söz konusu tarihte davaya konu yazılımın değerinin KDV dahil 10.620 Dolar olarak tespit edildiği, raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının dava dilekçesinde yabancı paranın fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı üzerinden değil, yabancı para alacağını TL'ye çevirerek talepte bulunduğu, tespit tarihindeki döviz kuru daha yüksek olmakla birlikte davacı vekilinin talebiyle bağlı kalınarak, 5,98-TL kur üzerinden hesaplanan 63.507,60-TL rayiç bedelin, FSEK 68.maddesi uyarınca 3 katı 190.522,80-TL maddi tazminatına hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekili ve davalı davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE3-Davacıdan alınması gereken 427,60- TL harçtan peşin alınan 2.874,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 2446,4-TL harcın davacıya iadesine, 4-Davalıdan alınması gereken 13.014,61-TL harçtan, peşin alınan 3.254,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.760,61- TL harcın davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına, 5-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesi tarafından yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.