T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/39
KARAR NO:2024/1439
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:15/03/2023
NUMARASI:2022/355 Esas - 2023/206 Karar
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:10/10/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı ve davalı vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında ticari alım satım ilişkisi bulunduğunu, müvekkil ile davalı arasındaki ticari ilişkiye istinaden; takibe konu faturalarda yer
alan malların davalıya satıldığını ve teslim edildiğini, davalının, söz konusu faturaların bedelini ödemediği için müvekkiline borçlu olduğunu, ayrıca taraflar arasındaki alışverişi ve davalının son borç bakiyesini gösterir cari hesap ilişkisi bulunduğunu, bu borcun tahsil edilmesi amacıyla taraflarınca.... sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, borçlunun, kendisine gönderilen ödeme emrine kötü niyetli olarak itiraz ederek icra takibini durdurduğunu, davalının yapmış olduğu itirazın, müvekkilinin alacağını sürüncemede bıraktığını, söz konusu faturalara konu malların, davalıya teslim edildiğini, ayrıca taraflar arasındaki alışverişi ve davalının son borç bakiyesini gösterir cari hesap ilişkisi bulunduğunu, buna ilişkin faturaların, sevk irsaliyeleri ve cari hesap ekstrelerinin dilekçeleri ekinde sunulduğunu, söz konusu faturaların; davacı ve davalı ticari defterlerine mukayyet olup, davalı tarafından TTK.m.21 de düzenlenen “Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.” ibaresi gereğince herhangi bir itiraza da uğramadığını, tarafların tacir oluşu da gözetilerek taraf ticari defter ve kayıtları üzerinden HMK. 222 ve TTK. 83 maddeleri çerçevesinde yaptırılacak hesap/bilirkişi incelemesinin, davalı borçlunun itirazının haksızlığını ve kötü niyetli olduğunu ortaya koyacağını, davalı borçlunun dava konusu icra takibine kötü niyetli olarak ve alacağı sürüncemede bırakmak için itiraz ettiğinin ortada olduğunu iddia ederek, fazlaya dair talepleri saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulüne, davalı tarafından ... sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile alacaklarının faiziyle birlikte tahsili amacıyla takibin devamına, haksız ve kötü niyetli suretle yapılan itiraz nedeniyle, davalının en az %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Karşı yanın hangi faturaya istinaden veyahut varlığını ve dava dilekçesi ekinde sunduğu hangi teslim belgesine istinaden iş bu davayı ikame ettiğini bilemediklerini, bunun gibi dava dilekçesi ekinde sunulan diğer evrakları inceleme ve bunlara karşı cevap verme, delil ileri sürme hakkının taraflarına tanınmadığını, bu hususun kabulünün mümkün olmadığını, bu nedenlerle her ne kadar dava dilekçesine karşı iş bu dilekçelerini mahkememize sunmakta idilerse de; iş bu dilekçeleri ile HMK'da öngörülen ve davalıya tanınan davaya cevap verme hakkının tam ve usule uygun şekilde taraflarına tanınmadığından dava dilekçesinin ekindeki evraklara karşı cevap verme delil ileri sürme haklarının saklı kalmak üzere söz konusu evrakların taraflarına tebliğ edilmesi gerektiğini, Söz konusu malların müvekkili şirkete ya teslim edilmediğini ya da gönderilen ürünlerin eksik olarak teslim edildiğini, bu noktada hiç teslim edilmeyen veya eksik teslim edilen mallar yönünden söz konusu takibe itiraz etme zaruretleri hasıl olduğunu ileri sürerek, haksız ve kötü niyetli olarak açılan itirazın iptali davasının reddine, davalının %20 den az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"Davacı şirket ile davalı yan arasında incelenen ticari defter ve kayıtlara göre ticari ilişkinin mevcut olduğu, davacı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin davacı yanın lehine delil olarak kullanılabileceği, davalı yanın ticari defterlerinin gerekli açılış kapanış onaylarının yapılmadığı bu sebeple lehine delil olarak kullanılamayacağı, taraflar arasında devam eden ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile yapılan tespitler sonucunda 02.09.2020 takip tarihi itibariyle davalı şirket borç bakiyesinin 53.838,44 TL olduğu, söz konusu bakiyenin davacı şirket tarafından takip ve dava konusu edildiği, davaya konu fatura ve irsaliyelerin incelenmesinde faturada yer alan ve KDV hariç tutarı 9.701,40 TL (KDV Dahil 11.447,652 TL) olan 5 adet silindirin, İrsaliye ve nakliye faturası içeriğinde bulunmadığı, ancak satış faturasının davalı şirket kayıtlarına alınmış olduğu bu hususun 06.09.2021 tarihli talimat bilirkişi raporunda tespit edildiği, faturanın davalı şirkete tebliğ edildiği ve kayıtlarına alındığı anlaşılmış ise de, içeriğindeki ürünlerden “5 adet silindir” in teslimine ilişkin dosyada herhangi bir belge ve bilgi bulunmadığı ve yine bu hususta davalı yanın eksik malzeme teslimi itirazında bulundukları, bilirkişi tarafından eksik teslimin tespit edildiği, düzenlenen vade farkı faturasının da davacı şirket tarafından takip ve dava konusu edildiği, ancak 06.09.2021 tarihli talimat raporunda faturanın davalı şirket kayıtlarına alınmadığının tespit edildiği, dosyada vade farkı faturasının hesaplamasına dayanak herhangi bir veri bulunmadığı, sonuç olarak mahkemece davalı yanın itirazları ve bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda satış faturasındaki teslim belgesi bulunmayan ürünlerin davacı alacağından düşülmesi gerektiğine karar verilerek davacının defterlerine göre 53.838,44-TL olan şirket alacağından 11.447,652-TL düşülmüş ve yine ayrıca dosya kapsamında hesaplanmasına dayanak veri bulunmayan vade farkı faturasının da davacı alacağından düşülmesi gerektiğinin kabulüne karar verilerek davacı şirket alacağından 3.837,96 TL düşülerek davalının davacıya toplamda 38.552,84-TL tutarında borçlu olduğu anlaşılmış ve bu hususun yapılan bilirkişi incelemesi ile de sabit olduğu anlaşıldığından davacı tarafın dava ve takip konusu cari hesaptan dolayı davalıdan kısmen alacaklı olduğu ispatlandığından, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı ... sayılı icra dosyasına yönelik borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin iptal edilen miktar üzerinden takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, ...\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; silindirin müşteri şirkete özel olarak üretilmekte ve devam eden siparişlerde kullanıldığını, bu ürünün teslim edilmesi gereken bir ürün olmadığını, bu silindir başka bir şirket için de kullanılabilir olmadığını, davalının siparişi 3 tondan az olduğundan ücretlendirilmiş ve davalı tarafa fatura edilmiş olup davalının iş bu silindir ücretini ödemesi gerektiğini, davalı şirket kayıtları incelendiğinde iş bu faturanın davalının ticari defter kayıtlarına işlendiğinin tespit edilmekle bu alacağa ilişkin iade faturası kesmiş ise de ticari defter ve kayıtları usulüne uygun olmadığından lehine delil teşkil etmemesi gerektiğini, alacak kaydına işlediği borç kaydı ile davalı şirketin sorumlu olduğunu. davalının vade farkına itiraz etmeye hakkı bulunmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın aleyhe kısmının kaldırılmasını ve davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı söz konusu malı davalıya ne zaman ve hangi şekilde gönderdiğini ispatlar nitelikte teslim-tesellüm evrakı veya kargo fişi vb. belge sunmadığını, davacının iddia ettiği alacağına karşılık gelen işi yaptığını/malları teslim ettiğini somut delillerle ispatlamak zorunda olduğunu, fatura ve defter kayıtları işin yapıldığına/malın teslimine kesin delil teşkil etmeyip somut olarak teslime ilişkin deliller sunulması gerektiğini, buna karşılık ilk derece yargılamasında alınan raporların hiçbir şekilde edimin ifasına (teslim unsuru/hizmetin ifası),yönelik olmadığı ortada olup öyle ki davacının açık ve net bir biçimde yargılama kapsamında ispat yükümlülüğünü yerine getiremediğini, karşı yanın davalı firmadan herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, davalı firmaya karşı sunulmayan hizmete binaen sadece faturaya dayanarak herhangi bir alacak talebinin kabul edilemeyeceğini, bu noktada işbu yargılamanın ve ticari ilişkinin en temel unsuru olan edimin ifası hususunda, tek bir değerlendirme yapılmaksızın itirazımıza konu rapordaki gibi sadece ve sadece soyut alacak kalemlerinin-faturalarının incelenerek hesaplanması katiyen hukuka uygun olmadığını, nitekim dosya kapsamında alınan raporda da davacı tarafın edimini hukuka uygun biçimde yerine getirdiğine ilişkin herhangi bir tespit bulunmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın aleyhe kısmının kaldırılmasını ve davanın tümden reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE:Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı faturadan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, takibe konu faturalara dayalı olarak ürün teslimi yapılıp yapılmadığı noktasındadır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, ... sayılı takip dosyasında, \"faturalardan kaynaklı alacak bakiyesi\" sebebine dayalı olarak 53.838,45 TL asıl alacağın 40,38 TL işlemiş faiziyle birlikte tahsili istemiyle 31/08/2020 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Mahkemece uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 222. Maddesine göre, Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Ayrıca usulüne uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.Bilirkişi aracılığıyla incelenen davacı ticari defterlerine göre, takip tarihi itibariyle davalıdan 53.838,44 TL alacaklı durumdadır. Davalı ticari defterlerine göre ise, davacının takibe konu faturaları davalının kayıtlarında yer almakla birlikte 3.837,96 TL bedelli vade farkı faturası yönünden iade faturası düzenlenmiş olup, takip tarihi itibariyle davacıya 50.000,00 TL borçlu görünmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 21/2. maddesinde, bir fatura alan kişinin aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Faturaya sekiz günlük süre içinde itiraz edilmemişse, TTK. m 21/2'ye göre, itiraz etmeyen kimse, fatura içeriğini kabul etmiş sayılır. Ancak sekiz gün içinde itiraza uğramayan fatura, taraflar arasında, aksi iddia ve ispat edilemeyen bir delil, geçici bir zaman için de olsa borçluyu sorumlu kılan bir ödeme emri de sayılmaz. İtiraza uğramayan fatura, içeriğinin aksi ispat edilebilir ticari bir belgedir. Ayrıca adına fatura düzenlenen, bu faturayı ticari defterlerine itirazsız olarak kaydetmişse, bu kayıt, fatura konusu sözleşmenin ve bu sözleşmedeki işin yapıldığı anlamına gelir. Davalı borçlunun uzun süre sonra iade faturası düzenlemesi özellikle bu faturanın karşı tarafın defterlerine kaydedilmemiş olması karşısında bu olguyu değiştiremez. Bu durumda borçlu taraf, faturaları ticari defterine işlemişse, borcun doğmadığını veya borcu ödediğini ispatlamak zorundadır.Zira, davalının kendi ticari defterlerindeki kayıtlar aleyhine delil teşkil eder. Bu durumda davalı davacının 27/03/2020 tarih ve 53.749,01 TL bedelli faturasını benimseyerek ticari defterine kaydettiğine göre, kendi ticari defter kayıtlarının aksini yazılı delille ispatlaması gerekir. Dosya kapsamında ise aksi yönde bir ispat bulunmamaktadır. Söz konusu fatura bedelinden her iki tarafın ticari defterinde yer alan 3.748,53 TL ödeme düşüldüğünde 50.000,48 TL davacı alacağı bulunmaktadır.Davacı tarafça vade farkı açıklamasıyla 28/08/2020 tarih ve 3.837,96 TL fatura takibe konu edilmiş ise de, bu faturaya karşılık davalı tarafça iade faturası düzenlenmiş ve bu fatura davacının ticari defterine kaydedilmiştir. Bu faturalaşma karşılıklı birkaç kez devam ettikten sonra davacı 27/10/2020 tarihinde aynı bedelle vade farkı faturası düzenlemiş ancak davalı bu faturayı ticari defterlerine kaydetmemiştir. Ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulmuş olması yanında defterlerde yer alan kayıtların dayanağının da usulüne uygun olması gerekir. Davacının, usulüne uygun tutulan ticari defterlerinde kayıtlı olan faturanın dayanağının da usulüne uygun olduğunun ispatlanması gerekir. Fatura düzenlenmesi ve dayanağı kanıtlanamayan bu faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olması ve faturaya itiraz edilmemiş olması tek başına akdi ilişkinin kanıtını oluşturmaz(Yargıtay HGK'nun 19/09/2018 Tarih, 2017/19-915 Esas ve 2018/1338 Karar Sayılı İlamı). Davada ispat külfeti vade farkı faturası nedeniyle alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerindedir. Ancak, davacı vade farkı talep edebilmesinin şartlarının oluştuğunu ispatlayamamıştır. Bu halde, davalının takipten önce temerrüte düşürüldüğüne dair bir ihtarname mevcut olmadığı da nazara alınarak ilk derece mahkemesince 50.000,48 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken faturadaki bir kısım ürünlerin tesliminin ispatlanamadığından bahisle 38.552,84 TL asıl alacak ve 40,31 TL işlemiş faiz üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.Ayrıca, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için takibe konu alacağın likit olması zorunludur. Eldeki davada, dava konusu edilen alacak tutarı likit (belirlenebilir) olup, kabul edilen miktar üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinin şartları oluşmuş bulunmaktadır. Buna karşın davanın reddedilen kısmı üzerinden davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için davacının takibinde kötüniyetli olması şart olduğundan her ne kadar reddedilen kısım yönünden davalı aleyhine yapılan takip haksız ise de davacının takibinde kötü niyetli olduğu ispatlanamamıştır. Bu haliyle davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin koşulları oluşmamıştır.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının davalı yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine; ilk derece mahkemesince teslimin ispatlanamadığından bahisle davanın 38.552,84 TL asıl alacak ve 40,31 TL işlemiş faiz üzerinden karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,1-Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;a-Davacı tarafın başlattığı ... sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 50.000,48 TL asıl alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, b-Hükmolunan asıl alacağın %20'si (10.000.09-TL) oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,c-Reddedilen kısım yönünden davalının kötüniyet tazminat isteminin reddine,2-Başlangıçta peşin olarak alınan 650,73 TL harcın icra harcı 269,39 TL ile birlikte alınması gerekli olan 3415,53 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2495,41 TL karar ve ilam harcının davalı 'dan alınarak hazineye irat kaydına,3- Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu başvuru harcı 54,40 TL, posta ve tebligat gideri 296,50 TL, bilirkişi ücreti 1600,00 TL olmak üzere toplam 1950,90 TL yargılama masrafının, davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 1810,47 TL yargılama masrafına, peşin harç 650,73 TL, icra harcı 269,39 TL ile birlikte eklenerek sonuç olarak 2.730,59 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 140,43 TL yargılama masrafının davacı yan üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 30.000 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 3.878,35 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Arabuluculuk aşamasında Adalet Bakanlığı tarafından ödenen arabulucu ücreti 1320,00 TL'nin davacı yan davasında kısmen haklı çıktığından dava konusunun toplam değerinin kabulle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 95,02 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına; dava konusunun toplam değerinin redle sonuçlanan kısma oranı sonucu bulunan 1224,98 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,7-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa; davalı tarafından yatırılan ve artan delil avansının kendisine iadesine, 8-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;a-Davacı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,b-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 121,30 TL, posta ve tebligat gideri 60,00 TL olmak üzere toplam 181,30 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,c-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 659,00 TL harcın, alınması gerekli olan 2.636,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.977,30 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,d-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 10/10/2024