T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2022/156 Esas - 2024/567
\tT.C.
\tSAKARYA
\tASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2022/156 Esas
KARAR NO\t: 2024/567
BAŞKAN\t: ...
KATİP\t: ...
DAVACILAR \t: 1- ...
\t 2- ...
\t 3- ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALILAR \t: 1- ...
\t 2- ...
\t 3- ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t Av. ...
\t Av. ...
DAVALI \t: 4- ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t Av. ...
\t Av. ...
\t Av. ...
DAVALILAR \t: 5- ...
\t 6- ...
\t 7- ...
\t 8- ...
\t 9- ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t Av. ...
\t Av. ...
DAVA\t: Tazminat (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 28/01/2022
KARAR TARİHİ\t: 09/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 25/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı taraf:\tKendilerini vekil ile temsil ettirmiş, davacıların davalı kooperatifin ortakları olduğunu ve üyelik şartlarını taşıdıklarını, kooperatifin 19.05.2021 Tarihli 17 sayılı ve 09.06. 2021 Tarihli 23 sayılı yönetim kurulu kararları ile ortakları araçlarını kısa bir süre içerisinde 2+2 koltuk düzeninden 2+1 koltuk düzenine geçirmeleri konusunda zorladığını ve çok kısa bir süre içerisinde davacıların araçlarını 2 + 1 koltuk düzenine uygun hale getirmedikleri gerekçesi ile fiilen çalışma imkanını kaldıracak ve üyeler arasında eşitsizlik doğuracak şekilde yolcusu olmayan farklı tur sıra listesi düzenleyerek davacıların kooperatifin sağladığı çalışma imkanından faydalanmalarının engellendiğini, yapılan uygulamanın üyeler arasında eşitlik ilkesine ve ana sözleşmeye ve yasaya aykırı olduğunu, bu yönetim kurulu kararlarına karşı açılan ve Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/62Esas sırasında görülen davada 08.12.2021 tarihinde verilen kararla bu yönetim kurulu kararlarının yoklukla malul olduklarının tespiti ile iptaline karar verildiğini, bu dosya kapsamında Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7.HD. 07.10.2021 Tarihli 2021/1615E-1660K.sayılı kararı ile 1163 sayılı Kooperatifler kanununun 23.maddesindeki eşitlik ilkesi vurgulanmak sureti ile davacılar lehine ihtiyati tedbir kararı verilerek yönetim kurulu kararlarının uygulanmasının durdurulduğunu, davalı kooperatifin tedbir kararını uygulamadığını, ihtiyati tedbir kararın uygulanmaması sebebiyle Sakarya Ticaret Mahkemesi’nin 2021/89 D.İş.sayılı dosyasında Kooperatif Yönetim Kurulu üyeleri hakkında HMK.398.maddesi gereğince cezalandırılmaları için şikayette bulunulduğunu, yönetim kurulu kararlarının iptali konulu yargılama devam ederken davacıların kendileri için özel olarak oluşturulan B turu sıralarına gitmedikleri gerekçesiyle “Yönetim kurulu tarafından belirlenen iş sıralaması kurallarına uymayanların ortaklıktan çıkarılabileceği\" şeklindeki Kooperatif Ana sözleşmesinin tadil edilen 14/7 maddesi gerekçe gösterilerek davalı Kooperatif Yönetim Kurulunun 14.07.2021 Tarihli 25 Numaralı Yönetim Kurulu kararı ile davacıların kooperatif üyeliğinden çıkartıldıklarını, davacıların genel kurul nezdinde yapılan itirazın 06.12.2021 tarihinde kooperatif genel kurulu toplantısında görüşülerek oyçokluğu ile reddedildiğini, bu genel kurul kararının iptali istemiyle Sakarya Ticaret Mahkemesinin 2022/22 Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını, 1163 sayılı yasanın 16/5 maddesinde açıkça belirtildiği üzere üyelikten ihraç kararları kesinleşemeden üyeliğin sonlanmamasına ve tüm hakların aynen devam etmesine rağmen yönetim kurulunca davacıların üyelik kayıtlarının Koopbis sisteminden silinip araçların D1 taşımacılık belgesi ve taşıt kartlarının iptal edilerek kooperatif ile bağlarının kesildiğini, davacıların kooperatif üyesi olarak çalışmalarının engellendiğini, yukarıda bahsi geçen ihtiyati tedbir kararına da uyulmadığını, davalı kooperatif tarafından savunulan ve tedbir kararı gereğince düzenlendiği belirtilen 12/11/2021 tarihli tur çizelgesinin gerçeği yansıtmadığını, kooperatifin bilgisayar kayıtlarında oynama yaparak ve gerçeğe aykırı tutanak düzenleyerek mahkemeyi yanıltma gayreti içine girdiğini, kooperatif ve yönetim kurulu üyelerinin kötüniyetle hareket ettiklerini, davacıların bu süreçte çalıştırılmamaları sebebiyle maddi zararlarının oluştuğunu, davacı ... adına kayıtlı olan ...plakalı aracın 19.06.2021 Tarihinden itibaren ve davacı ...’na ait ...plakalı aracın 20.06.2021 Tarihinden itibaren ve davacı ...’a ait ... plakalı aracın 20.06.2021 Tarihinden itibaren haksız olarak çalıştırılmadıklarını, 1163 Sayılı yasanın 59/3 maddesi ve 62 maddesi gereğince kooperatifin ve yönetim kurulu üyelerinin bu zarardan sorumlu olduklarını belirterek (her bir davacı için dava değeri 100.000 TL gösterilmek suretiyle) belirsiz alacak davası olarak açtıkları tazminat davasında davacıların 19.06.2021-31.12.2021 tarihleri arasındaki kazanç kaybının 20.06.2021 Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte (davalılardan yönetim kurulu üyeleri gerçek kişilerin görevde oldukları süreye ilişkin miktarla sorumlu olmak üzere ) davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı taraf: kendilerini vekil ile temsil ettirmiş, Yönetim kurulu kararlarından üyelerin sorumlu tutulabilmesi için bile bile kusurlu hareket etmelerinin gerektiğini, pandemi sürecinde yolcuların talepleri ve ihtiyaçları da gözetilerek diğer firmalar ile rekabet edebilmek için 2+1 koltuk düzenine geçilmesinin kararlaştırıldığını, bu kararın kooperatifin menfaatine alındığını ve davacıları hedef almadığını, kooperatifte kayıtlı olan 54 aracın 51 tanesinin 2+1 koltuk düzeninde olduğunu ve sadece davacıların araçlarının 2+2 düzeninde olduğunu, davacıların bu uygulamayı reddetmelerinde kooperatifin kusurunun bulunmadığını, davacı ...'nun kooperatif yöneticisi olduğu 2016 yılında yedi adet 2+1 otobüs alınması kararına katılması itibariyle bu koltuk düzeninin gerekliliğinin davacı tarafından da bilinip kabul edildiğinin anlaşıldığını, Sakarya Asliye Ticaret mahkemesinin 2021/62 esas sayılı dosyasında yönetim kurulu kararlarının şekil yönünden eksiklik sebebiyle yoklukla malul olduğuna karar verildiğini fakat eşitlik ilkesine aykırılık yönünden alınmış bir karar bulunmadığını, bu kararın istinaf aşamasında olduğunu ve bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacıların kooperatif yönetimince kendilerine tanımlanan turlara katılmamaları üzerine 14/07/2021 tarihli kararla üyelikten çıkarıldıklarını ve genel kurula yapılan itirazın da reddedildiğini, davacıların zarara kendilerinin sebep olduğunu, tedbir kararından sonra kooperatifin davacılara keşide ettiği 08/11/2021 tarihli ihtarname ile davacılara tur farkı gözetmeksizin çalışabileceklerinin bildirildiğini ancak davacıların yine de turlara katılmadıklarını, tedbir kararına muhalefet iddiasıyla yapılan şikayete ilişkin mahkemenin 2021/89 değişik iş sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini, yönetim kurulunun ve kooperatifin iş ve işlemlerinin esas sözleşmeye ve kanuna uygun olduğunu ve meydana gelen zarardan davacıların sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Taraflar arasında anlaşmazlık olan hususlar:
1-Davalı kooperatifin 19.05.2021 Tarihli 17 sayılı ve 09.06. 2021 Tarihli 23 sayılı yönetim kurulu kararları ile belirlenen ortakların araçlarını 2+2 koltuk düzeninden 2+1 koltuk düzenine geçirmeleri zorunluluğuna uymayan davacıların kooperatifçe diğer üyelerden farklı olarak az yolcunun bulunduğu ve B turu olarak belirtilen seferlere tanımlanmaları sonrasında davacıların bu seferlere katılmadıklarından bahisle davacıların kooperatif üyeliğinden kaynaklanan haklarının kullanılmasının davalılarca engellenip engellenmediği,
2-Davacıların bu sebeple kazanç kayıplarının bulunup bulunmadığı, varsa kazanç kayıplarının miktarı,
3-Davacıların tanımlanan B turu seferlere katılmadıklarından bahisle “Yönetim kurulu tarafından belirlenen iş sıralaması kurallarına uymayanların ortaklıktan çıkarılabileceği\" şeklindeki Kooperatif Ana sözleşmesinin tadil edilen 14/7 maddesine dayanılarak davalı Kooperatif Yönetim Kurulunun 14.07.2021 Tarihli 25 Numaralı Yönetim Kurulu kararı ile Kooperatif üyeliğinden çıkartılmalarının tazminat sorumluluğuna etki edip etmediği,
4-Ayrıca Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 07.10.2021 Tarihli 2021/1615E-1660K.sayılı kararı ile davacılar lehine verilen ihtiyati tedbir kararının uygulanıp uygulanmamasının tazminat sorumluluğuna etkili olup olmadığı,
5-Davalı kooperatif yönetim kurulu üyelerinin bu iddia edilen zararı tazmin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve varsa hangi miktar ile sorumlu oldukları,
6-Zarar yönünden hangi tarihten itibaren hangi oranda faiz talep edilebileceği hususlarındadır.
Davalı Kooperatif'ten 19.06.2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasındaki üyelerinin ve araçlarının bilgilerinin ile kooperatifin bu dönemdeki faaliyet kazançlarına ve üyelerine yapılan ödemelerine ilişkin tüm mali kayıtlar getirtilmiş, bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi de verilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişilerden rapor ve ek rapor alınmıştır.
Taraf vekillerinin bilirkişi ek raporuna yönelik itirazları dosyanın kapsamı, yapılan incelemenin kapsam ve mahiyeti, alınmış olan rapor ve ek raporun içeriği ile itirazların mahiyeti nazara alınarak reddedilmiş, bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmuştur.
Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için taraflar arasında yaşanan uyuşmazlıklar ve hukuki süreçler aşağıda izaha çalışılmıştır.
a) Davacılar ...ve ...ile ...'nin davalı kooperatifte çalışan (...plakalı, ..., ...plakalı) araçlarının 2+2 koltuk düzeninde olduğu ve 2021 yılında alınan 19/05/2021 T./17 ve 09/06/2021 T./23 nolu kooperatif yönetim kurulu kararları ile bu davacıların mevcut araçlarını 2+1 düzenine geçirilmesinin istendiği ve davacıların araçlarını 2+1 düzenine geçirmemeleri sebebiyle çalışma koşullarının ve seferlerinin yönetimce değiştirildiği, bu kararlara karşı iptal talepli açılan davanın Sakarya 1.Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi’nin 2022/459 Esas (yeni) sayılı dosyasında (bu dava önceden mahkememizin 2021/62E-156K.sayılı dosyasıdır) davacılar lehine sonuçlandığı ve bu karar karşı yapılan istinaf başvurusunun Sakarya BAM 7 HD nin 2023/73 esas 2024/531 Karar sayılı ilamı ile reddedildiği ancak istinaf kararının temyiz edildiği ve halen temyiz incelemesinde olduğu, bu dosya kapsamında Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince eşitlik ilkesine değinilerek verilen 07.10.2021 Tarihli 2021/1615 esas 2021/1660 Karar sayılı tedbir kararının disiplin hapsi (Mahkememizin 2021/89 d.iş sayılı kararı) zorlamasıyla uygulanmasına kadar davacıların kooperatifin seferlerine dahil edilmedikleri, ayrıca mevcut uyuşmazlığın davacıların kooperatiften ihraç edilmelerine kadar uzandığı, ihraç kararının iptali sebebiyle açılan davanın (Mahkememiz 2022/22 esas) derdest olup ihraç kararının henüz kesinleşmediği ve bu haliyle davacıların kooperatif üyeliklerinin Kooperatifler Kanunun 16/5 maddesi uyarınca devam ettiği, davacılarca çalışamadıkları süreye (19.06.2021 ile 31/12/2021) ilişkin tazminat talepli davanın da mahkememizin eldeki bu dosyası olan 2022/156 esas sayılı dosyasında açıldığı ,
b)Yargıya intikal etmiş olan bu süreçte yine davacıların araçlarını 2+1 koltuk düzenine geçirmelerine yönelik olarak 29/07/2022 tarihli genel kurul kararının ve 24/08/2022 tarihli 66 sayılı yönetim kurulu kararının alındığı, bu kararların iptali talepli olarak bu kez mahkememizin 2022/761 esas sayılı dosyasında iptal davası açıldığı ve mahkememizce verilen 27/09/2023 tarihli 2023/522 karar sayılı karara yönelik istinaf başvurusunun Sakarya BAM 7 HD nin 2024/126 esas sayılı dosyasında devam ettiği ve henüz sonuçlanmadığı,
c)Mahkememizin 2022/22 esas sayılı ihraç kararının iptali talepli dava dosyası kapsamında \"Mahkememizin 2021/89 değişik iş sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde kooperatif yönetim kurulu üyeleri hakkında verilen disiplin cezası kararının kesinleşmesinden sonra kooperatif yönetim kurulu üyelerinin vekilleri sundukları 02/06/2022 tarihli dilekçelerle davacıların 06-07-08 Haziran 2022 tarihi itibariyle yeni turlara dahil edildiğini ifade etmişler ise de davacıların belirtilen seferlere katılabilmesi için D1 yetki belgesinin çıkartılıp çıkartılmadığı hususu bildirilmemiştir. Bu son gelişme karşısında da davacıların belirtilen yeni turlarda çalışmaya başlayabilmeleri ve disiplin cezasına konu olan 07/10/2021 tarihli ihtiyati tedbir kararının yerine getirildiğinden söz edilebilmesi için davacıların D1 belgelerini alabilmeleri ve ayrıca kooperatif nezdinde kayıtlarının canlandırılması zaruridir.\" gerekçesiyle 03.06.2022 tarihinde verilen tedbir kararı ile davacıların üyeliklerinin aktif hale getirilerek taşıt kartlarının çıkarılmasına karar verildiği, bu tedbir kararına itiraz üzerine mahkememizce duruşmalı yapılan incelemede 07.09.2022 tarihli ara karar ile bahsi geçen 03/06/2022 tarihli tedbirin kendiliğinden kalkmış olduğu hususun tespitine karar verildiği,
c) Bu 2022/22 esas sayılı 07/09/2022 tarihli ara karardan (tedbirin kendiliğinden kalkmış olduğunun tespiti kararından) sonra davalı Kooperatifin 07.09.2022 Tarihinde ... ve ... plakalı araçların 08.09.2022 Tarihinde de ... plakalı aracın D1 yetki belgesine bağlı taşıt kartlarını iptal ettiği ve yukarıda (a) paragrafında bahsi geçen (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 07.10.2021 Tarihli 2021/1615 esas 2021/1660 Karar sayılı tedbir kararını da etkisiz kılar şekilde) davacıların kooperatifteki çalışmalarını sonlandırdığı,
d) Mahkememizin 2022/22 esas sayılı 07/09/2022 tarihli kararının istinafı üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 08/12/2022 tarihli 2022/2399 Esas 2022/2168 Karar sayılı kararı ile \"İlk derece mahkemesinin 03/06/2022 tarihli ara kararında da belirtildiği üzere, davacılar hakkındaki ihraç kararının kesinleşmesine kadar 1163 sayılı KK'nın 16/5. maddesinde güvence altına alınan ortaklık hak ve yetkilerinin kullanılabilmesi için davacılara D1 yetki belgesinin verilmesi zorunludur. Esasen davalı koopertafin ihraç kararının kesinleşmesine kadar bu belgeyi iptal etmesi doğru değildir. Ayrıca, 4721 sayılı TMK'nın 2. maddesinde düzenlenen hakkın kötüye kullanılması yasağının gereği olarak, davalı kooperatifin ihraç kararının kesinleşmesine kadar, davacıların bu konuda bir ihtiyati tedbir kararı almasına gerek kalmaksızın davacılara ortaklık hak ve yetkilerini kullanma imkanı vermesi zorunludur. Bu nedenle, 1163 sayılı KK'nın 16/5. maddesinin emredici hükmü gereğince, davacıların ortaklık hak ve yetkilerinin kullanılması için D1 yetki belgesinin iptal edilmemesi gerekirken bu yetkinin iptali üzerin verilen ilk derece mahkemesinin 03/06/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının mahiyeti itibariyle 1163 sayılı KK'nın 16/5. maddesinin uygulanmasını öngören bir tespit kararı niteliğinde olduğu kabul edilmeli, uyuşmazlığın sadece 6100 sayılı HMK'nın 389. vd. maddeleri ile sınırlı incelenmesi ve süresinde tedbir kararının uygulanmasının istenmemesine dayanılarak ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesinin 1163 sayılı KK'nın 16/5. maddesini işlevsiz kılınması ve davacıların mülkiyet hakkının ihlali sonucunu doğuracağı dikkate alınarak, şekilci bir yaklaşımla, davacıların süresi içerisinde tedbir kararının uygulanmasının istememesine dayanılarak ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesinin davalı kooperatifin anılan hükme (m.16/5) açıkça aykırı olan uygulamasının devamına neden olacağı ve bu durumun da kanunun açık hükmüne ve dürüstlük kuralına aykırı olacağı gözetilerek davalının itirazının reddine karar verilmelidir. Kaldı ki, ilk derece mahkemesince taraflara yüklenen hak ve borçlar açıkça belirlendikten sonra, farklı uygulama yapılmasının da hukuki güvenliği zedeleyeceği göz önünde bulundurulmalıdır.\" gerekçesiyle tedbire itiraz üzerine verilen 2022/22 esas sayılı 07/09/2022 tarihli ara kararımız kaldırılarak 2022/22 esas sayılı 03/06/2022 tarihli tedbir ara kararına yapılan itirazın reddine karar verildiği,
e) Bir önceki paragrafta bahsedilen istinaf sürecinde açılan mahkememizin 2022/791 esas sayılı dosyası kapsamında davacıların ... - ... -... plakalı araçlarının davalının D1 yetki belgesinden düşürülmesi ve taşıt kartlarının iptaline yönelik 07-08 Eylül 2022 tarihli yönetim kurulu işleminin yürütmesinin durdurulmasına ve davacıların araçlarının kooperatifin D1 yetki belgesine tekrar kayıtlarının yapılmasına dair 20/09/2022 tarihli yeni bir tedbir kararının verildiği, bu kararın Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2022/11713 esas sayılı dosyası kapsamında icraya konulduğu, kooperatif adresinde 21/09/2022 tarihinde yapılan icra işlemi sırasında yönetim kurulu üyelerine ulaşılamamakla birlikte mahalde bulunan kooperatif çalışanı nezdinde tutanak düzenlenerek tedbir kararının 22/09/2022 tarihi mesai bitimine kadar icrası ve belgelendirilmesi için süre tanındığı, davacılar vekilinin 23/09/2022 tarihli talebi üzerine T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Xlll. Bölge Müdürlüğüne de kararın icrası için icra müdürlüğünce müzekkere yazıldığı, bu müzekkere üzerine şikayetçilere ait ... ve ... ve ... plakalı araçların ... firmasının D1 yetki belgesine kayıtlarının 06/10/2022 tarihinde yapılarak taşıt belgesi ve taşıt kartlarının düzenlendiği, ancak davacıların kooperatif bünyesinde halen çalıştırılmadıklarının tespit edildiği, 2022/791 esas sayılı dosya kapsımında yapılan yargılama neticesinde dava konusu 07/09/2022 tarihli işlemlerin iptaline karar verildiği, bu karara yönelik istinaf başvurusunun Sakarya Bam 7 HD nin 2023/597 Esas 2024/1261 Karar sayılı ilamı ile reddedildiği, istinafın bu kararının temyiz edildiği ve henüz sonuçlanmadığı,
f) 2022/791 esas sayılı dosyamızda verilen (D1 yetki belgesine tekrar kayıt konulu) tedbir kararı sonrasında yine mahkememizin 2022/22 esas sayılı dosyasında davacılar vekilinin yenilediği tedbir talebi üzerine 28/12/2022 tarihli ara kararla davacıların kooperatif üyeliklerinin devamı süresince davalı ... Kooperatifi nezdinde üyeler arasında eşitlik gözetilerek çalıştırılmalarına yönelik yeni bir tedbir kararı verildiği, bu tedbire yönelik itirazın reddedilmesi üzerine istinaf başvurusunda bulunulduğu ve Sakarya BAM 7 HD nin 23/06/2023 tarihli 2023/1119 Esas 2023/1083 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddedildiği, Davalı kooperatif vekilinin 26/10/2023 tarihli dilekçesi üzerine mahkememizin 2022/761 esas sayılı dosyasında verilen hüküm ve gerekçesine istinaden değişen durum ve koşullar sebebiyle mahkememizce verilen 28/12/2022 tarihli tedbir ara kararının kaldırılmasına dair 21/11/2023 tarihli 2022/22 esas sayılı karar verildiği, bu ara karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Sakarya BAM 7 HD nin 27/09/2024 tarihli 2024/1125 Esas 2024/1281 Karar sayılı kararı ile usulden reddedildiği,
g)Mahkememizin 2022/973 esas sayılı dosyasında davalı Kooperatif yönetim kurulunun 16/02/2022 tarihli 49 sayılı kararının iptalinin dava edildiği ve yapılan yargılama neticesinde kısmen kabule ilişkin 2023/509 esas sayılı kararın verildiği, bu kararın istinaf incelemesinin Sakarya BAM 7 HD nin 2023/2411 esas sayılı dosyasında devam ettiği,
h)Davacıların eldeki bu dosya kapsamına girmeyen 01/01/2022 ile 07/06/2022 tarihleri arası ve 07/09/2022 ile 14/06/2023 tarihleri arası dönemlere ilişkin olarak kooperatif bünyesinde çalıştırılmamaları sebebiyle mahkememizin 2023/741 esas sayılı dosyası kapsamında ayrıca tazminat talebinde bulundukları, bu davanın derdest olduğu,
i)Davacıların kooperatifin muhtelif genel kurul kararları aleyhinde mahkememizin 2024/56 esas, 2024/441 esas , 2024/450 esas sayılı dosyalarında açmış oldukları davalarının derdest olduğu,
j)Bu esas davalar dışında ihtiyati tedbir kararlarına aykırılık iddiasıyla tedbire aykırılık suçunden çeşitli değişik iş dosyalarının bulunduğu,
Anlaşılmaktadır.
Eldeki dava yukarıda bahsedilen süreçte davacıların kooperatifte fiili olarak çalışmalarının engellendiği 19.06.2021 tarihinden 31/12/2021 tarihine kadar olan süreçte çalıştırılmamasından kaynaklı zararlarının tazminine ilişkindir.
Davacıların ve davalı kooperatifin incelemeye esas kayıtları getirtilmiş, yerinde inceleme yetkisi de verilerek bilirkişi heyetinden davacıların belirtilen sürelere ilişkin maddi zararlarının olup olmadığı yönünde rapor alınmıştır. İlk alınan bilirkişi raporuna yönelik itirazlar üzerine ek rapor alınmış, düzeltilmiş haliyle sunulan ek rapor hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmuştur. Bilirkişilerce yapılan inceleme oldukça kapsamlı ve tüm tespitler verileri dayalıdır. Başkaca bir inceleme ve değerlendirme yapılması mümkün değildir. Raporda A turu ve B turu ayrımı yapılmıştır. A turu davacıların çalışmalarının engellendiği tur düzenidir. B turu ise davalı kooperatif tarafından davacılara dayatılan 12/11/2021 tarihli tur çizelgesidir. Mahkememizin 2021/89 d. İş sayılı dosyasında tespit edildiği üzere B turu olarak tarif edilen 12/11/2021 tarihli tur çizelgesi gerçeğe uygun olmayıp davacıların B turu seferlerine gelmediklerine dair düzenlenen tutanaklar da tarafsız kayıtlarla uyuşmamaktadır. Ayrıca davacılara B turu olarak gerçekte tanımlanan bir otobüs seferinin bulunmadığı, davacılara bu kapsamda tanımlandığı savunulan sınırlı sayıdaki otobüs seferlerinin dahi davacıların tura gelip gelmeyeceği belirli olmadan saatler öncesinde değiştirildiği açıktır. Bu sebeple B turundan elde edilmesi muhtemel gelir A turundan beklenen kazançtan mahsup edilmemiştir.
Davacıların kooperatiften ihraçlarına yönelik kooperatif genel kurul kararına karşı dava açıldığından (mahkememizin 2022/22 esas) henüz kesinleşmediği ve bu haliyle davacıların kooperatif üyeliklerinin Kooperatifler Kanunun 16/5 maddesi uyarınca devam ettiği, dolayısıyla çalışmalarının engellenemeyeceği, dava konusu yapılan 19.06.2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasına ilişkin tazminat talebinde haklı oldukları değerlendirilmiştir.
1163 Sayılı Kooperatifler kanunun 59/3 maddesi gereğince Yönetime veya temsile yetkili şahısların kooperatife ait görevlerini yürütmeleri esnasında meydana getirdikleri haksız fiillerden doğan zararlardan kooperatif sorumludur. Yine aynı yasanın 62 maddesi gereğince Yönetim Kurulu, kooperatif işlerinin yönetim için gereken titizliği gösterir ve kooperatifin başarısı ve gelişmesi yolunda bütün gayretini sarf eder. Yönetim Kurulu üyeleri ve kooperatif memurları, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar.
Bu yasal düzenlemelere göre hem kooperatif hem de yönetim kurulu üyeleri haksız fiil teşkil eden dava konusu eylemler (davacıların ihraç kararı kesinleşmeden çalışmalarının sonlandırılması ve çalışmalarının engellenmesi) sebebiyle müteselsilen sorumludurlar. Yönetim Kurulu üyelerinin belirtilen süreçteki görev süreleri ayrıca nazara alınmıştır.
Ticaret sicil kayıtlarına göre 19.06.2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında davalı ... davalı ... ve davalı ... dışındaki davalı
yönetim kurulu üyeleri (..., ..., ..., ..., ...) kesintisiz yönetim kurulu üyeliği yapmışlardır. Davalı ...'nın 19/06/2021 tarihinden başlayan yönetim kurulu üyeliği 28/10/2021 tarihli 38 sayılı yönetim kurulu kararı ile sonlandırılmış, yerine bu tarihten itibaren davalı ... yönetim kurulu üyesi olarak seçilmiştir. Davalı ... ise 05/08/2021 sonrası yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmıştır. Davalı yönetim kurulu üyelerinin tazminattan sorumlulukları belirlenirken dava konusu döneme ilişkin görev yaptıkları süreler dikkate alınmıştır.
Alınan bilirkişi raporunda biletsiz yolcu ve emanet taşınmasından kaynaklı gelirlerin nazara alınıp alınmaması yönünden ayrı ayrı hesaplama yapılmıştır. Ancak biletsiz yolcu alınması ve kayıt dışı emanet eşya taşınmasından kaynaklanan gelirler yasal olmadığından bu kalemleri içeren hesaplamalar nazara alınmamış, kayıtlara yansıyan ve resmi olan veriler esas alınarak hüküm kurulmuştur. Buna göre davacıların her birinin belirtilen süreçte kazanç kaybı 4.287,19 TL olarak belirlenmiştir. Davacıların 2021 ve öncesinde vergi dairelerine verdikleri beyannamelerde bildirdikler kazanç ve zarar miktarları da gözetildiğinde bu tespitlerin doğru olduğu ve gerçeğe uyduğu kabul edilmiştir. Davacılar vekili başta 100.000,00 TL olarak belirlediği belirsiz alacak talebini değer arttırım dilekçesi ile her bir davacı için 209.520,41 TL olarak belirlemiştir. Bu haliyle talebin kısmen kabulüne karar verilmiş, davaların birbirinden ayrı davalar olduğu gözetilmiş, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri kabul ve red oranlarına göre her bir davacı açısından ayrı ayrı belirlenmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A)Davacı ... yönünden:
1-Davanın kısmen kabulüne, 4.287,19 TL maddi tazminatın 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tüm davalılardan (davalı ... 3.258,26 TL, davalı Musa 3135,77 TL ve davalı ... 1.028,92 TL si ile sorumlu olacak şekilde) müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar harcının bu davacı için (tamamlama olarak yatırılmış olan ) 1.871,00 TL nispi harçtan mahsubu ile bakiye 1.443,40 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı ...'e iadesine,
3-Davacı tarafından karşılanmış olan ancak davalıların sorumluluğunda kalan 427,60 TL karar harcının davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine.
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT madde 13 uyarınca belirlenen 4.287,19 TL vekalet ücretinin tüm davalılardan (davalı ...3.258,26 TL, davalı Musa 3.135,77 TL ve davalı ... 1.028,92 TL si ile sorumlu olacak şekilde) müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine,
5-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden AAÜT madde 13 uyarınca belirlenen 4.287,19 TL vekalet ücretinin davacı ...'ten alınarak davalılara eşit olarak verilmesine,
6-Davacı ... tarafından karşılanan 10.000,00 TL bilirkişi ücreti ile ilk aşamada yatırılan 80,70 TL başvuru harcından ibaret yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan 206,27 TL sinin davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
B)Davacı ... yönünden
1-Davanın kısmen kabulüne, 4.287,19 TL maddi tazminatın 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tüm davalılardan ( davalı ... 3.258,26 TL, davalı Musa 3.135,77 TL ve davalı ...1.028,92 TL si ile sorumlu olacak şekilde) müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar harcının bu davacı için (tamamlama olarak yatırılmış olan ) 1.871,00 TL nispi harçtan mahsubu ile bakiye 1.443,40 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı ...'e iadesine,
3-Davacı tarafından karşılanmış olan ancak davalıların sorumluluğunda kalan 427,60 TL karar harcının davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine.
4-Ayrıca davacı ... tarafından dava açılırken yatırılmış olan 5.123,25 TL nispi harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran ...'e iadesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT madde 13 uyarınca belirlenen 4.287,19 TL vekalet ücretinin tüm davalılardan (davalı ... 3.258,26 TL, davalı ... 3.135,77 TL ve davalı ... 1.028,92 TL si ile sorumlu olacak şekilde) müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine,
6-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden AAÜT madde 13 uyarınca belirlenen 4.287,19 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalılara eşit olarak verilmesine,
7-Davacı ... tarafından karşılanan 30.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 994,35 TL posta ve tebligat gideri ve ilk aşamada yatırılan 80,70 TL başvuru harcından ibaret toplam 31.075,05 TL yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan 635,85 TL sinin davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
C)Davacı ... yönünden:
1-Davanın kısmen kabulüne, 4.287,19 TL maddi tazminatın 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tüm davalılardan (davalı ... 3.258,26 TL, davalı ... 3.135,77 TL ve davalı ... 1.028,92 TL si ile sorumlu olacak şekilde) müteselsilen tahsili ile davacı şirkete verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar harcının bu davacı için (tamamlama olarak yatırılmış olan ) 1.871,00 TL nispi harçtan mahsubu ile bakiye 1.443,40 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı Şirkete iadesine,
3-Davacı tarafından karşılanmış olan ancak davalıların sorumluluğunda kalan 427,60 TL karar harcının davalılardan müteselsilen alınarak davacı Şirkete verilmesine.
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT madde 13 uyarınca belirlenen 4.287,19 TL vekalet ücretinin tüm davalılardan (davalı ... 3.258,26 TL, davalı Musa 3.135,77 TL ve davalı ... 1.028,92 TL si ile sorumlu olacak şekilde) müteselsilen tahsili ile davacı Şirkete verilmesine,
5-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden AAÜT madde 13 uyarınca belirlenen 4.287,19 TL vekalet ücretinin davacı Şirket'ten alınarak davalılara eşit olarak verilmesine,
6-Davacı Şirket tarafından karşılanan 10.000,00 TL bilirkişi ücreti ile ilk aşamada yatırılan 80,70 TL başvuru harcından ibaret yargılama giderinin kabul oranına göre hesaplanan 206,27 TL sinin davalılardan müteselsilen alınarak davacı Şirket'e verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
D) Davalı Kooperatif tarafından karşılanan 10.000,00 TL bilirkişi ücretinden ibaret yargılama giderinin red oranına göre hesaplanan 9.795,38 TL sinin davacılardan müteselsilen alınarak davalı Kooperatife verilmesine.
E) Arabuluculuk dosyasında (2021/135636) Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL ara bulucu ücretinin, davacıların kısmen de olsa haklı çıkmaları nazara alınarak ilgili arabuluculuk dosyasındaki davalılar ... ve ...'dan dan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
F) Diğer arabuluculuk dosyasında (2021/70370) Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.400,00 TL ara bulucu ücretinin davacıların kısmen de olsa haklı çıkmaları nazara alınarak ilgili arabuluculuk dosyasındaki davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... 'ndan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
G) Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,
H) Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
I) Dosya içerisinde mevcut bulunan Flash belleğin tutanak ile ilgilisine iadesine,
İ) Mahkememiz arşivinde bulunan davalı taraf ait ticari defterlerin davalıya iadesine,
Dair, davacılar vekilinin ve davalılar vekilinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, mahkememize verilecek yada başka yer asliye ticaret mahkemesi aracılığıyla mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/10/2024
Katip ...
e-imzalı
Başkan ...
e-imzalı