T.C.
SAMSUN
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
2. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/1422
KARAR NO \t: 2024/1699
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 10/09/2024
NUMARASI\t\t: 2024/785 E. 2024/977 K.
DAVACI\t\t: ....
VEKİLİ\t\t: ...
DAVALI\t\t: ...
VEKİLİ\t\t: ...
DAVA TARİHİ\t\t: 22/05/2023
KARAR TARİHİ\t: 14/11/2024
KARARIN YAZILMA
TARİHİ\t\t: 19/11/2024
Vezirköprü 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Samsun Asliye Ticaret Mahkemeleri'nce ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 22/05/2023 havale tarihli dilekçesi ile, Samsun İli, .... İlçesi, ..... Mahallesi, ... Ada, ... parselde kayıtlı .... taşınmazın 1/12 hissesi Vezirköprü İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasında cebir icra arttırma yoluyla satıldığını ve ihalenin kesinleşmesi üzerine taşınmazın tapusu müvekkil .... adına 14.11.2019 tarihinde tescil edildiğini, davalı ...., müvekkilin hissedarı olduğu taşınmazı ve üzerindeki Akaryakıt Servis İstasyonunu 14.11.2019 tarihinden beri müvekkil firmanın izni ve rızası olmaksızın kullanmakta olduğunu ve müvekkile hiçbir şekilde bir kullanma veya kira bedeli ödemediğini, bu durumun EPDK kayıtları ile sabit olduğunu, davalı firma bahse konu istasyonda .... firmasının bayiliğini yürütmekte olduğunu, hatırı sayılır kazançlar sağladığını, müvekkil firma tarafından Malatya 2. Noterliğine ait 09/07/2021 Tarih ve .... yevmiye nolu ihtarnamesini davalı firmaya gönderdiğini, ihtarda özetle; \"Samsun İli, .... İlçesi, .... Mahallesi, .... Ada, .... parselde kayıtlı .... ve ....taşınmazı uzunca bir süredir herhangi bir izni ve rızası olmadan haksız bir şekilde kullanmaktasınız. Tarafınıza yapılan tüm uyarılara rağmen, firmamızın rızası dışında taşınmazı haksız işgalci olarak işgal etmeye ve kullanmaya devam etmektesiniz. Ayrıca firmamızın taşınmazı kullanmasına ya da kiraya vermesine engel olduğunuz gibi haksız işgalinizden dolayı herhangi bir haksız işgal bedeli de ödememektesiniz. Tüm bu nedenlerden dolayı firmamızın 1/12 hisse oranında maliki olduğu işbu taşınmaza yönelik haksız işgalin sona erdirilmesi, haksız işgal ettiğiniz taşınmazı tahliye etmenizi ve işgal sürenizin başlangıcından işbu ihtarnamenin tarafınıza tebliğ tarihine kadar doğmuş bulunan haksız işgal bedeli ve ferilerinin ödenmesi talebinde bulunmamız zarureti hâsıl olmuştur. Aksi takdirde gerekli yasal işlemler başlatılacak, hakkınızda ivedilikle tahliye ve ecrimisil davası ikame edilecektir.\" denilerek haksız işgalin sona erdirilmesi ve ecrimisil tazminatının ödenmesi gerektiğinin belirtildiğini, ancak davalı tarafın ihtara cevap vermediği gibi, müvekkil firmaya herhangi bir ödemede de bulunmadığını, yukarıda izahına çalışılan hususlar çerçevesinde, dava konusu taşınmazın 14.11.2019 ile huzurdaki dava tarihleri arasında hesaplanacak süre ile davalı yan tarafından hiçbir bedel ödemeden haksız işgali/ kullanılması sebebiyle, tespit edilecek ecrimisil bedelinin tahsili ve davalının taşınmazdan tahliyesini talep etmek için iş bu davayı açmak zorunluluğu doğduğunu, bu nedenlerle müvekkilin 1/12 hissedarı bulunduğu Samsun İli, ........... İlçesi, ...... Mahallesi, .... Ada, .... parselde kayıtlı .... ve tarlası nitelikli taşınmazı haksız olarak elinde bulundurduğu 14.11.2019 tarihinden beri işbu akaryakıt istasyonundan haksız olarak elde ettiği kazançtan ve müvekkilin taşınmazdan yararlanamaması nedeniyle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000 TL ecrimisil bedelinin davalıdan yasal faizi ile birlikte tahsili ile davalının taşınmazdan tahliyesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Vezirköprü 1. Asliye Hukuk Mahkemesince \"Davacı taraf, taşınmazı cebri icra artırma yoluyla satın aldığını, davalı şirketin taşınmazı akaryakıt istasyonu olarak kullandığını iddia etmiş, davalı taraf ise önceki malik ile aralarında kira sözleşmesi olduğunu, taşınmazın kira sözleşmesinden sonra davacı tarafından satın alındığını iddia etmiştir. Uyaptan yapılan kontrolde davacı ...'nin faaliyet alanını \"Sıvı yakıtlar ve bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti (ham petrol, ham yağ, mazot, benzin, biodizel, fuel oil, gaz yağı, madeni yağlar, gres yağları vb.)(46.71.01)\" olduğu, davalının EPDK tarafından verilen Akaryakıt ve LPG Otogaz Satış İstasyonuna ilişkin işyeri açma ruhsatının bulunduğu, davalı ve dava dışı...arasında imzalanan kira sözleşmesinin konusunun da Akaryakıt ve LPG Otogaz Satış İstasyonuna ilişkin olduğu bu nedenle her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın da tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığı\" gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, dosyanın Samsun Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi karar verilmiştir..
Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi \" Somut olayda; taşınmazda hisse sahibi olan davacının tarafı olmadığı kira sözleşmesinin geçersiz olduğundan bahisle taşınmaz üzerindeki, benzin istasyonunun davalı tarafından kullanılması nedeniyle davacının payına karşılık gelen ecrimisil alacağı için dava açıldığı, tarafların tacir olduğu, ancak davanın tarafların ticari işletmeleri ile alakalı olmadığı, HMK’nın 2. Maddesi uyarınca mal varlığına ilişkin davalarda görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, eldeki davada istenen ecrimisilin, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun(TMK) 683. vd. maddelerine dayandırıldığı; her ne kadar taraflar tacir olsalar dahi, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgisinin bulunmadığı, esasen dava dilekçesinde de bu yönde bir iddiaya yer verilmediği, davanın bu özelliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görev kapsamında kaldığı \" gerekçesiyle karşı görevsizlik verilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Bu nedenle ticari işlerle ilgili bütün davalar ticaret mahkemelerinin görev alanına sokulmamış, yalnızca uzmanlık gerektiren hususların ticaret mahkemelerince karara bağlanması esası getirilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.\t
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.\t
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Dava, mülkiyet hakkına dayanan ecrimisil talebine ilişkin olup TTK’nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari dava niteliğine haiz olmamasına, 6100 sayılı HMK’nin 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görev alanında kalmakta olup, somut olayda görevli mahkemeVezirköprü 1. Asliye Hukuk Mahkemesidir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Vezirköprü 1. Asliye Hukuk Mahkemesi Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
6100 sayılı HMK'nın 23/1 ve 362/1-c maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 14/11/2024
\t\t\t\t
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza