T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 26/03/2024
DAVANIN KONUSU: Tapu İptali Ve Tescil
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 11/10/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili ... ve eşi ... bir tanıdıkları vasıtasıyla kendisini davalılardan ... Kooperatifi'nin hem kurucularından hem de kooperatifin arsa sahibi olarak tanıtan dava dışı ... ile tanıştıklarını, kooperatifin arsasının daha önce ... adına kayıtlı olduğunu, dava dışı ...'ün mülkiyeti müvekkilinin eşi ... ait olan ... ili ... Belediyesi ... Köyü sınırları içerisinde bulunan ... parselde kain arsaya talip olduğunu, arsanın ... ili ... ... ada ... parselde bulunan ... . Blok ... bağımsız bölüm ile takası konusunda tarafların anlaştığını, anlaşma sonrası müvekkilini eşi ... ... bulunan daireyi kendi üzerine aldığını ve kendi adına kayıtlı arsayı da dava dışı ...'ün gösterdiği inşaat kalıpçısı olarak çalışan ... isimli şahsın üzerine yaptığını, kendi çocuklarının İstanbul'da üniversite okuyacağı; bu süreçte Yalova'da bir evin olmasının iyi olacağı düşüncesiyle bu anlaşmaya razı olan müvekkili ve müvekkilinin eşi ... ... evin tapusunu almasına rağmen Yalova'nın deprem bölgesi olmasından dolayı oradaki evin maliki olma fikrinden vazgeçtiklerini ve bu düşüncelerini dava dışı ... ile paylaştıklarını, tarafların tekraren bir araya gelerek 15/07/2007 tarihinde müvekkili ...'in de “şahit” olarak imzaladığı bit sözleşme imzaladıklarını, bu sözleşme gereğince müvekkilinin eşinin, dava dışı ...'e Yalova'daki evi 140.000,00 TL bedelle verdiğini, üstüne 20.000,00 TL daha verdiğini, ...'e Yalova'daki evi dilediği şahsa dilediği bedelle satmak üzere vekaletname verdiğini, ...'ün de kendisinin arsa sahibi olduğu ve temsilcisi olduğunu beyan ettiği davalılardan ... Kooperatifi'nden arsa payına isabet edecek 2 adet çatı dubleks daireyi müvekkili ... adına tahsisini sağlamayı taahhüt ettiğini, kooperatife ... adına yapacağı ödemelerin dekontlarını da vereceğini belirttiğini ancak 40.000,00 TL'lik dekont verdiğini, kalan miktarın ödeme dekontlarını halen vermediğini, ayrıca sözleşmeden önce aynı durumu özetleyen “Sözleşme” başlıklı bir belgeyi müvekkiline ve eşine teslim ettiğini, dava dışı ...'ün kendisine ait ... Ltd. Şti. adına kayıtlı hesaptan davalı kooperatifin ... ... Şubesi'ndeki ... numaralı hesabına 12/02/2008 tarihinde 2.000,00 TL, 15/02/2008 tarihinde 4.000,00 TL, 17/04/2009 tarihinde 15.000,00 TL, 5.000,00 TL, 9.000,00 TL ve yine 5.000,00 TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL'yi ... adına yatırdığını, bu tarihlerden önce de 03/03/2008, 08/04/2008, 20/06/2008 tarihleri arasında bizzat müvekkili ... tarafından kendi kooperatif üyeliğine istinaden davalı kooperatifin belirtilen aynı hesap numarasına ödemeler yapıldığını, müvekkili kooperatifin ... numaralı üyeliği sebebiyle kendi adına tahsisinin yapılması gerekli olan ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselde bulunan ... blok ... çatı kat ... numaralı dubleks daire ile yine ... ili ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselde bulunan ... blok ... çatı kat ... numaralı dubleks dairenin tapu kayıtlarının yapılması için ...'e sayısız kez müracaat etmiş ise de olumlu netice alamadığını, fakat en sonunda geçici bir çözüm olarak taraflar arasında 23/08/2010 tarihli “Mutabakatname” başlıklı bir metin imzalandığını, bu metne göre ...'ün tapu kayıtları üzerindeki problemi gerekçe göstererek ve ayrıca dairelerin mahkemelik olduğunu ileri sürerek, devrini veremediği müvekkilinin üyelik hakkı gereği hak ettiği yerler yerine şimdilik ... ili ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselde bulunan ... blok ... numaralı dairenin kaydını vereceğini kararlaştırıldığını, müvekkilinin üyelik hakkı gereği kendi adına olması gereken fakat tapusu şimdilik verilmeyen yerler için teklif edilen bu öneriyi kabul ettiğini, 2 dairenin kaydını daha sonra almak şartıyla bu yerin kendisine verilmesini kabul ettiğini, tarafların işlem için ... Tapu Sicil Müdürlüğü'ne müracaat ettiklerini, Tapu Sicil Müdürlüğü görevlilerinin evrakları hazırladığını, ... 'ün satış masrafları olarak kullanmak üzere müvekkilinin eşinden 10/08/2010 tarihinde 400,00 TL almış ise de bu devirden de ani bir kararla döndüğünü, eşine Tapu Sicil Müdürlüğü'nden ayrılmasını söylediğini, kendisine ait telefonlardan da kendisi ile bir daha görüşme imkanı olmadığını, müvekkilinin eşinden alınan tapu masrafını da iade etmediğini, müvekkilinin tüm bu durumlardan sonra ... Noterliği'nin 24/08/2010 tarih ve ... sayılı ihtarnamesiyle davalılardan ... Kooperatifi'ne kooperatif üyeliğine ilişkin ve kendisine düşecek dairelere ilişkin sorular yöneltmiş ise de ilgili mahalle muhtarının kooperatifin taşındığı yolundaki beyanıyla ihtarnamenin muhatabına gönderilemediğini, bu hususun ihtarnamenin arkasına şerh edildiğini, ayrıca müvekkilinin 08/09/2010 tarihinde Antalya Sanayi Ticaret İl Müdürlüğü'ne müracaat ederek kooperatifin mevcut durumu ve kendi üyelik durumuna ilişkin bir kısım sorular içeren başvuruda bulunduğunu halen bir cevap alamadığını, davalılardan ... Kooperatifi yönetiminin dava dışı ...'ün yakınlarından oluşmakta olup, ...'ün resmi kurumlarla sürekli problem yaşayan hakkında açılmış birçok icra takibi olduğu için göstermelik olarak 2-3 kişi bulduğunu, bu şahısları yönetim olarak takdim edip kooperatif ile ilgili tüm işlemleri kendisinin yaptığını, davalılardan ...'nin ise ... ile irtibatlı bir şahsı olup ...'nin, ...'e vermiş olduğu bir vekaletname bulunduğunu, bu vekaletnameye dayalı olarak ...'ün kooperatiften istediği daireyi istediği şahsa sattığını, ...'ün kooperatifin kurulması esasında arsa sahibi olduğu için kendi hak ettiği yerlerin icralık olmasından dolayı hep yakınları ve davalılardan ... adına tuttuğunu, ... ili ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselin kayıtları geldiği zaman ... ile aynı soyadı taşıyan kardeşi, oğlu, eşi ve yengesinin de kooperatifte yer sahibi olduğu görüleceğini, müvekkili ...'in kooperatifin ... numaralı üyesi olmasına ve bu üyelik hakkı gereğince ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselde bulunan ... blok ... çatı kat ... numaralı dubleks daire ile yine ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselde bulunan ... blok ... çatı kat ... numaralı dubleks dairenin tapu kayıtlarının üzerine olması gerekirken halen bahsi geçen yerlerin davalılardan ... adına olduğunu, davalı kooperatifin Antalya Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü kayıtlarından temin edilen “2009 yılına ait haziran listesi” adlı belgeye göre de müvekkili ...'in ... ve ... numaralı ortak olduğunun görüldüğünü, yine temin edilen belgelerden “.... Kooperatifi 2009 yılı Olağan Genel Kurulu Posta Gönderim Üye Listesi” adlı belgeye göre de müvekkilinin ... sıra kaydıyla kooperatifin ... numaralı üyesi olduğunun görüldüğünü, ayrıca davalı kooperatifin 26/07/2008 tarihinde yapılan 2007 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısı'na ilişkin bilgi içeren belge de bizzat kooperatif yönetim kurulu üyelerinden ... ve ... kooperatif kaşesinin üstünü imzalamalarıyla müvekkiline gönderildiğini, müvekkilinin, resmi kurumlar nezdinde ki belgelerden, dava dilekçesi ekindeki belgelerden ve bizzat kooperatifin kendisine gönderdiği belgelerden anlaşıldığı üzere kooperatifin ... numaralı üyesi olduğunu, fakat bu üyeliği sebebiyle hem kendisi hem de dava dışı ... tarafından kooperatife ödemeler yapılmasına rağmen halen 2 adet dairenin müvekkili adına kayıtlı olması gereken kooperatifin daireleri müvekkili adına yapmadığını beyan ederek, müvekkili ...'in davalı kooperatifin ... numaralı üyesi olduğunun tüm resmi belgeler, ödeme dekontları dikkate alınarak tespitine, üyelik hakkı gereğince müvekkili adına olması gerekirken halen dava dışı ...'ün kooperatifteki gizli adamı olan davalılardan ... üzerine olan ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselde bulunan ... blok ... çatı kat ... numaralı dubleks daire ile yine ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselde bulunan ... blok ... çatı kat ... numaralı dubleks dairenin tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tapuya tescili, bahsi geçen dairelerin kaydı üzerine dava neticeleninceye kadar 3. kişilere devri ve her türlü borç doğrucu önler işlemi önler mahiyette ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalılara dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği bu sebeple HMK'nın 128. maddesi uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı kabul edilmiştir.
Davalı ..., daha önce ... Kooperatifi'nin başkanı ... ile 10 yıl havalimanında birlikte çalıştığını, bir kooperatif kurduklarını, kooperatif için arsa satın alacaklarını, arsayı önce kendi üzerine yapacaklarını söyleyip kendisinden bir vekalet aldığını, kıramadığı için vekaletnameyi verdiğini, kooperatifin tüm malını kendisi üzerine geçirdiğini, daha sonra ... kim için kayıt istedi ise tapuya gidip devir ettiğini, kendisinin bu işte hiçbir menfaatinin olmadığını, ne ... Kooperatifi'ne ne de .... Kooperatifi'ne üye olmadığını, bu kooperatiflerden hisse almasının söz konusu olmadığını, bu kooperatiflerden hiçbir taşınmaz almadığını, para da vermediğini, maddi imkanının da buna müsait olmadığını, ... ili ... ... köyü ... ada ... parsel sayılı ... blok zemin, çatı ... ve ... nolu bağımsız bölümleri de satın almadığını, kooperatif yetkililerinin her nasılsa verdiği vekaletnameye dayalı olarak taşınmazları kendi üzerine kayıt ettirdiklerini, hatta vergilerinin de kendisine çıktığını, mecburen gidip ödediğini, ...'ü de tanımadığını ancak daha sonra ... bu kişiyi kooperatifin müteahhidi olarak tanıttığını, ... ile de hiçbir işinin olmadığını, hiçbir sözleşme yapmadığını, alacak vereceğinin olmadığını, Antalya 6. Noterliği'nin 25/09/2008 tarihli ... yevmiye numaralı vekaletnameyi ... ve ... talebi uyarınca verdiğini, bu vekaletname ile iş yapıp yapmadıklarını da bilmediğini, daha sonraki tapuları talepleri üzerine ilk müteahhit dedikleri ... devrettiğini, bunu da kendisinden ... ile ... istediğini, üzerine bu iki kooperatif nedeniyle kayıtlı taşınmazların adına kayıtlı olmasını gerektirir hiçbir hukuki dayanağın olmadığını, ... kıramadığı için başına bunların geldiğini, kalp krizi geçirdiğini, kendisine olan vergi borçları nedeniyle 10.000,00 TL bono verdiklerini, onu da sahte hazırladıklarını, bir sürü duruşmalara katılmak zorunda kaldığını, kendisinin maddi ve manevi zararını kimin karşılayacağını bilmediğini, davaya konu ... ve ... nolu bağımsız bölümlerin kendisine ait olmadığını, kime ait olduğunu da bilmediğini, esasında kooperatife ait olduğunu, masraflarının karşılanması halinde hemen devredeceğini, kendisinin haberi olmadan ...'ün kendi adına avukat bile tuttuğunu, bu hususu daha sonra fark edince avukatı azlettiğini beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;\"...Davacının davaya konu ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselde bulunan ... Blok ... Çatı kat ... numaralı dubleks daire ile yine ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselde bulunan ... Blok ... Çatı kat ... numaralı dubleks dairenin kendisine tahsisi için davalı ... Kooperatifi'ne üye olduğunu iddia ettiği, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından verilen ve kesinleşen karara göre davacı ...'in davalı ... Kooperatifi'nin ... ve ... numaralı üyesi olduğunun tespitine karar verilmiş ise de, söz konusu taşınmazların davalı kooperatifin mülkiyetine hiç geçmediği gibi dava dilekçesi içeriğine göre davacının bu taşınmazlar karşılığı kooperatif üyeliği için davalı kooperatife değil dava dışı ...'e ödeme yaptığı, adı geçen kişinin huzurda alınan beyanını göre kendisinin her iki kooperatifin de müteahhidi olduğu, davalı kooperatifin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden temin edilen kayıtlarında ...'ün hiç bir sıfatla (kooperatif üyesi, yönetim kurulu veya denetim kurulunda) yer almadığı, davalı kooperatifin ticari defterlerinin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi nedeniyle incelenmesinin de mümkün olmadığı, dolayısı ile davalı kooperatifin iş bu tapu iptal ve tescil davasında pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, dava konusu taşınmazlar her ne kadar davalı ... adına kayıtlı ise de; ... ile davalı kooperatif veya davacı arasında herhangi bir hukuki bağ bulunmadığı, ...'nin davaya konu taşınmazları dava dışı kooperatiften muvazaalı olarak devraldığı, davacının davalı kooperatifteki üyeliklerinin bu taşınmazlar ile bağlantısı tespit edilemediği, yine dava dışı kooperatif ile ... arasındaki Antalya 6. Noterliği'nin 20/05/2004 tarihli düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesinin Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas-... Karar sayılı kararı ile feshedildiği, sonuç olarak davacının davalı ... adına kayıtlı dava konusu taşınmazlarda hak iddia edemeyeceğinin anlaşıldığı ve bu davalı aleyhine açılan davanın da esastan reddine\" gerekçesiyle davalı ... Kooperatifi aleyhine açılan tapu iptal ve tescil davasının pasif husumet ehliyetine ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine, davaıl ... aleyhine açılan tapu iptal ve tescil davasının reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı ...'ün kooperatifi kendi şirketi gibi kullanarak hareket ettiğini, kooperatif yöneticilerinin kendi akrabalarından oluştuğunu ve ...'ün yaptığı devirlerin muvazaalı olarak yapıldığını, bu durumun hem davalı ... tarafından kabul edildiğini hem de mahkeme tarafından tespit edildiğini, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında müvekkilinin kooperatif üyeliğinin tespitine karar verildiğini, davalının istinaf etmesi üzerine, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı ilamı ile başvurunun esastan reddine karar verildiğini, davalının temyiz etmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı onama kararı ile kooperatif üyeliğinin tespitinin kesinleştiğini, buna rağmen davalı ...'nin üzerine kayıtlı taşınmazların aslında müvekkiline ait olmadığını söylemesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin dava dışı ...'e ödeme yaptığını ve kooperatife üye olduğunu, yapılan ödemelerin aslında yerini bulduğunu, bu durumun dava dışı ...'ün kooperatifi kendi çıkarları için kurduğu, aile üyelerini ve yakınları aracılığı ile kooperatifi yönettiği anlamına geldiğini, mahkemece yapılan değerlendirmenin eksik, hatalı ve isabetsiz bir değerlendirme olduğunu, bu çelişki giderilmeden davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkemece \"... ile davalı kooperatif veya davacı arasında herhangi bir hukuki bağ bulunmadığı\" ifade edildiğini, bu karşın davalı ...'nin davayı kabul ettiğini, bu hususun mahkemece dikkate alınmadığını, tanık ...'ün, ...'in eşi ... ait ... ki daireyi ... verdiği vekaletname ile satıp bu dairenin satışından elde ettiği 140.00,00 TL'yi ... doğal gaz malzemesi ve taşınır mallar olarak verdiğini iddia ettiğini, fakat bu beyanların tamamı ile gerçek dışı olduğunu, olayın gerçekleştiği söylenen 2008-2009 yılları arasında Antalya'da doğal gaz bulunmadığını, ayrıca bu konuda mahkemeye herhangi bir belge de sunulmadığını, ... zirai ilaç alım satımı ile uğraştığını ve doğal gaz malzemeleri ile herhangi bir bağlantısı olmadığını, ...'ün ... ki dubleks daire karşılığında, Antalya'dan 2 adet daire vermeyi kabul etmiş ise de bu daireleri müvekkiline teslim etmediğini ve satmadığını, ... ile ...'ün işbirliği içinde olduğunu ve vaat edilen tapuları ... sigortalı işçisi olan ...'ye muvazaalı olarak devrettiğini, yargılama boyunca bu konunun apaçık ortaya konulduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK'nın 31.maddesi:\"Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.\" şeklinde düzenlenmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi hükmü uyarınca, ortaklar hak ve yükümlülüklerde eşit konumda olup yönetim kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği takdirde, bu hususu genel kurul gündemine alarak, genel kurulun tartışmasına açıkça sunması gerekmekte veya genel kurulun yapılan uygulamayı açıkça ya da zımnen benimsemesi icap etmektedir. Bu nedenle, sabit ve peşin aidat ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa, böyle bir ortağın (devam eden inşaatların finansmanına katılımı için) aidat yükümlülüğü devam eder. Açıklanan usule uyulmuşsa, ortaklığa alınmadaki bu farklılık, ortaklığa alındıktan sonra üyelik aidatı istenmesini mümkün kılmaz ise de, kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam eder. Genel kurulca açık yetki verilmedikçe ya da benimsemedikçe 1163 sayılı Yasa'nın 23. maddesine aykırı şekilde yönetim kurulunun diğer ortaklardan farklı statüde ortaklığa kabul kararı vermesine veya akçalı konularda bir ortağı farklı statüde konumlandırmasına geçerli hukuki sonuç bağlanamaz.
Davacı taraf, dava konusu ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselde bulunan ... Blok ... Çatı kat ... numaralı dubleks daire ile yine ... ilçesi ... köyü ... ada ... parselde bulunan ... Blok ... Çatı kat ... numaralı dubleks daire olmak üzere iki adet taşınmaz yönünden kooperatifte mevcut iki adet üyeliğinin tespitini istemiş, ayrıca bu taşınmazların davalı ... adına olan kaydının iptali ile kendi adına tescilini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince, davacının kooperatif üyeliğinin tespitine ilişkin davası tefrik edilerek aynı mahkemenin ... Esas sırasına kaydedilmiş, yapılan yargılama sonucu 08/11/2019 tarihli karar ile davanın kabulü ile, davacının davalı kooperatifin ... ve ... numaralı üyesi olduğunun tespitine karar verilmiş, kararın istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesince, taşınmazların davalı kooperatifin mülkiyetine hiç geçmediği gibi dava dilekçesi içeriğine göre davacının bu taşınmazlar karşılığı kooperatif üyeliği için davalı kooperatife değil dava dışı ...'e ödeme yaptığı, adı geçen kişinin huzurda alınan beyanına göre kendisinin her iki kooperatifin de müteahhidi olduğu, davalı kooperatifin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden temin edilen kayıtlarında ...'ün hiç bir sıfatla kooperatifte yer almadığı, davalı kooperatifin ticari defterlerinin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi nedeniyle incelenmesinin de mümkün olmadığı gerekçeleriyle tapu iptal tescil davası yönünden kooperatifin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığından hareketle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına göre isabetli bulunmamıştır. Zira mahkemenin tefrik ettiği dosyada verdiği ve kesinleşen kararına göre davacının kooperatifin ... ve ... numaralı üyesi olduğu sabittir. Hatta mahkeme bu kararının gerekçesinde, davalı kooperatifin 03/02/2010 tarihli yönetim kurulu kararı ekinde mevcut dava konusu taşınmazlar yönünden davacının ... ve ... nolu üye olduğu yönündeki yazılı ifadelere dayanmıştır. Mahkemenin gerekçesinde aynen \"Davalı Kooperatif'in kayıtları Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden temin edilerek dosya içerisine konulmuştur. Kayıtların tetkikinden davacının 03/02/2010 tarihli yönetim kurulu karar ekinde bulunan ... ada ... parsel ... Blokların daire ve üye no-üye adı altında yapılan listede ... nolu üye olarak ... Blok giriş sağ .. . Kat çatı+Dub., ... nolu üye olarak ... Blok giriş sol ... . Kat çatı+Dub. ifadesinin yazılı olduğu\" ifadeleri geçmektedir. Tefrik edilen dosya ekinde kaldığı düşünülen bu yönetim kurulu kararına iş bu dosyada içeriğinde rastlanamamakla birlikte, dava dilekçesine ekli davacıya hitaben davalı kooperatif tarafından yazılı \"sayın üye ...\" başlıklı tarihsiz bir başka belgede dava konusu taşınmazların bulunduğu blokların mevcut inşaat durumu ve yapılacak ödemelerle ilgili davacıya bilgi verildiği görülmüştür.
Davalı kooperatif konut yapı kooperatifi olup, arsa ve yapı kooperatifinin amacı ortakların akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeleri karşılığında ana sözleşmeye uygun arsa edinmek veya oturmaya elverişli konut teslim etmektir. Davalı kooperatifin amacı dikkate alındığında, üyesi olduğu kesinleşen davacı tarafından, kooperatife yöneltilen tapu iptal ve tescil talepli iş bu davada davanın pasif husumetten reddedilmesi hatalıdır. Zira davacının üyelikleri karşılığı taşınmaz tahsis ve devir taleplerinin muhatabı, üyesi olduğu davalı kooperatiftir.
Hal böyle olunca; davacının davalı kooperatifte iki adet üyeliği olduğu kesinleşen mahkeme kararıyla tespit edildiğine göre, dava konusu taşınmazlar yönünden davalı kooperatif davacıyı üye olarak dikkate almış olduğundan ve hatta üyeliğin tespitine ilişkin mahkeme karar gerekçesinde bu hususa yer verilmiş olduğundan davalı kooperatifin bu taşınmazlarla ilişkisi tam olarak ortaya konulmalıdır.
İncelenen eldeki dosya kapsamına göre, dava konusu taşınmazlar dava dışı Yeni Hava İş Kooperatifine ait iken, bu kooperatif tarafından diğer davalı ... adına tahsis yapıldıktan sonra bu tahsis belgesine dayalı olarak taşınmazların ... adına devir ve tescil edildiği görülmüştür. Dinlenen tanık beyanları ve bizzat ...'nin beyanlarından yola çıkılarak; ... Kooperatifinin alacaklısı olan dava dışı ... şirketi tarafından ... Kooperatif'i aleyhine başlatılan takipte, alacaklının alacağına kavuşmasının engellenmesine yönelik olarak kooperatif tarafından kendisine ait olan bir çok taşınmazın herhangi bir karşılığı olmaksızın muvazaalı şekilde 3. Kişilere devirlerinin yapıldığı, ...'nin de beyanlarında bu muvazaa olgusunu kabul ettiği, buna yönelik olarak ... şirketi tarafından açılmış tasarrufun iptali davaları olduğu anlaşılmaktadır.
Davacının dava konusu taşınmazların satın alınması konusunda anlaşma yaptığı ..., dava dışı ... Kooperatifi'nin kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığı kişi olup, dava konusu taşınmazların da aralarında olduğu bir çok taşınmazın bu sözleşme ile ...'e devredilmesi kararlaştırılmıştır. Daha sonra taraflar arasında çıkan uyuşmazlığın dava yoluna götürülmesi neticesinde Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kesinleşen ilamı ile bu sözleşme geriye etkili olarak feshedilmiştir. Davacı tarafın anlatımları, sunduğu sözleşmeler ve ...'ün tanık olarak alınan ifadelerine göre; davacı taraf ile ... arasında öncesinde taşınmaz takası şeklinde gerçekleşen ve ifa edilen sözleşmeden sonra, davacı tarafın kendisine devredilen ... taşınmazdan vazgeçerek Antalya ilinde taşınmaz istediği, bu doğrultuda yeniden 15/07/2007 tarihli sözleşme yapılarak ... taşınmazın 140.000,00 TL'ye vekaleten satımı için ... ile anlaşıldığı, davacı tarafından ayrıca ...'e 20.000,00 TL nakit ödeme de yapıldığı, taşınmazın bu vekalete istinaden ... tarafından satıldığı, elde edilen satım parasının davacıya verilmeyerek ...'ün davacıya karşı bu şekilde oluşan 160.000,00 TL borcu için Antalya'da davalı ... Kooperatifi bünyesinde arsa karşılığı kendisine iki adet üyelik hakkı düşeceğini belirttiği iki adet çatı dubleksinin tahsisini davacıya taahhüt ettiği, sonrasında davacı adına üyelik aidat ödemelerinin yapıldığı, 23/08/2010 tarihli sözleşmede ise önceki sözleşmede sadece iki adet çatı dubleksi olarak bahsedilen dava konusu taşınmazların, bu kez numaraları yazılarak şimdilik bu taşınmazların verilemeyeceğinden geçici olarak başka taşınmazın verileceğinden söz edildiği görülmektedir.
... tanık olarak alınan beyanında, dava dışı ... Kooperatifi ile davalı kooperatifin müteahhidi olduğunu, dava konusu taşınmazların esasen davalı kooperatife ait olup müteahhitliği karşılığında bu taşınmazların kendisine düşeceğini, ... Kooperatifi'nin önceki müteahhitleri ile olan anlaşmazlıkları yüzünden bu taşınmazların davalı ... adına emaneten geçirildiğini, esas hak sahibinin davalı kooperatif olduğunu belirtmektedir. Davalı Kooperatif'in sicil dosyasının incelenmesinde, kooperatifin 1998 yılında kurulduğu, Yönetim kurulu başkanı ve kurucularından olan ... isimli kişinin, ... Kooperatifi'nin dosyada mevcut ana sözleşmesi ve genel kurul toplantı tutanaklarına göre bu kooperatifin de kurucu ortaklarından olduğu, aynı zamanda ... Kooperatifi'nin müdürü olarak iş ve işlemlerle yakından ilgilendiği görülmektedir.
Sonuç olarak; ortaya konan tüm bu tespitler ışığında, dava konusu taşınmazların önceki maliki olan ... Kooperatifi'nin, alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla girdiği muvazaalı işlemler, şu anki tapu maliki ...'nin muvazaayı kabul beyanı ile ...'ün davacının anlatımlarına paralel şekilde sözleşme ilişkisine yönelik ifadeleri ile taşınmazların esasen davalı kooperatife ait olduğu yönündeki beyanları karşısında, davacı vekiline bu muvazaalı ilişkinin tarafı olan dava dışı ... Kooperatifi'ne karşı dava açması için süre verilip, açılacak davanın eldeki davayla birleştirilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra yargılamaya devam edilerek taşınmazın önceki maliki olan ... Kooperatifi'nin davalı kooperatif ile olan bağlantısı tam olarak incelenip ortaya konulmalıdır.
Taraf teşkili sağlandıktan sonra, ... Kooperatifi'nin dosya kapsamında belirtilen tasarrufun iptali, sözleşmenin feshi ve diğer dava dosyaları ile Antalya 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının bütün duruşma tutanaklarıyla birlikte dosya arasına celbi sağlanıp, ... Kooperatifi'nin sicil kayıtları ve ticari defter ve belgeleri de getirtilerek, davalı kooperatifin dava dışı ... Kooperatifi'nin üyesi olup olmadığı, adına tahsisli herhangi bir taşınmaz olup olmadığı veya bu iki kooperatif arasında yapısal veya fiili anlamda organik bir bağın mevcut olup olmadığı incelenerek dosyanın aydınlatılması, diğer taraftan davacının aidat ödemesi olarak sunduğu dekontta adı geçen ... Tic. Ltd. Şti'nin ticaret sicil kayıtları celp edilerek, davalı kooperatifle ve ... ile bağlantısının ne olduğu, bu şirketin, ...'ün ve akrabalarının davalı kooperatif üyesi veya kurucusu olup olmadığı, davalı kooperatif yöneticileriyle akrabalık ilişkisinin bulunup bulunmadığı, ...'e düşen herhangi bir hissenin bulunup bulunmadığı, Tapu Sicil Müdürlüğü'nden sorgulama yapılarak davalı kooperatif adına başkaca taşınmazlar olup olmadığı, başka üyelere tahsis ve devirler yapılıp yapılmadığı araştırılarak kooperatifler konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak, davacının peşin ödemeli ortak mı, normal statülü ortak mı olduğunun belirlenmesi, yapılacak tespite göre ... sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik ilkesi de göz önünde bulundurularak, davacının kooperatife karşı üyeliğinin türünün gerektirdiği parasal yükümlülüklerini tam olarak yerine getirip getirmediği, davalı kooperatife borçlu olmasına rağmen davacı ile aynı durumda olan başka üyelere de dairelerinin teslim edilip edilmediğinin, edilmiş ise sebebinin değerlendirilmesi, neticeten dava konusu taşınmazların mülkiyetinin muvazaalı olup olmadığı, bu suretle davalı kooperatife ait sayılmasının gerekip gerekmediğinin tespiti ile sonuca gidilmesi, davacının tazminat talebinin bulunmadığı gözetilerek buna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş olup, davacı vekilinin istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/03/2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
\t\t\t\t
...