T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2022/486 Esas 2024/1073 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2022/486
KARAR NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2024/1073
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN\t
MAHKEMESİ\t: ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 23/12/2021 (Karar) - 19/01/2022 (Ek Karar)
NUMARASI\t\t: 2019/682 Esas 2021/1112 Karar
DAVACI \t
VEKİLİ\t:
DAVALI \t:
DAVA\t: Alacak
DAVA TARİHİ\t: 20/11/2019
KARAR TARİHİ\t: 10/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 08/11/2024
\tTaraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı taraf vekillerince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
\tDAVA
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı bankadan kobi kredisi çektiğini, sözleşme örneğinin, sözleşme öncesi bilgi formunun müvekkiline verilmediğini, müvekkilinin söz konusu krediyi vadesinden önce kapattığını, kapama sonu hesaplarında yaptığı kontrolde kendisinden kredi tahsis ücreti, dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, erken kapama ücreti ve ipotek fek ücretleri adı altında kesintiler yapıldığını gördüğünü, yapılan kesintilerin haksız olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 3.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama aşamasında talebini toplam 14.051,94 TL (Bu tutarın 3.000,00 TL'sine dava tarihinden, 11.051,94 TL'sine ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek reeskont/ticari faizi ile birlikte) olarak ıslah etmiştir.
\t\t\t CEVAP
\tDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, tacir olan davacının imzaladığı sözleşme ile bağlı olduğunu, davacıdan alınan masrafların genel kredi sözleşmesine uygun bulunduğunu, dava konusu ücretlerin TTK ve Bankacılık Kanununa uygun olduğunu, davacının masrafları öderken herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmediğini, hesap ekstresi/dekontların fatura niteliğinde bulunduğunu, tacir olan davacının basiretli davranarak borçlarını takip etmekle yükümlü olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece, genel kredi sözleşmesinin 1/4. maddesinde müşterinin her türlü kredinin taksitlerinden birinin veya bir kaçının yada kredi tutarının tamamının veya bir kısmının vadesinden önce ödemesi durumunda müşteriden erken ödeme bakiyesinin %5'i oranında erken ödeme komisyonu tahsil edileceği,12/3. maddesinde müşterinin, sözleşme uyarınca kullandığı veya kullanacağı krediler nedeniyle komisyon, fon, ücret ve halen mevcut veya ileride konulacak, arttırılacak her türlü kaynak kullanımı destekleme fonu gibi sahip teferruat ve ayrıca yasalarca yetkilendirilmiş mercilerce tayin edilen miktar ve oranlarda gider vergisi, sair vergi, resim ve harçları, nakden veya hesaben ödemeyi taahhüt ettiğinin hükme bağlandığı, sözleşme ekinde bulunan ve davacı tarafça imzası inkar edilmeyen onay formunda metnin daha evvel şubeden edindiği, okunduğu, incelendiği şube personeli tarafından bilgilendirildiği, hükümlerde tamamen mutabık kalındığı beyanının yer aldığı, bankaların gelir kaynaklarından birisinin de müşterilerine sunduğu krediler nedeniyle elde ettiği faizler olduğu, kredinin erken ödenmesi halinde bankanın faiz gelirinden mahrum olacağı ve erken ifanın bankanın mali tablolarını olumsuz etkileyeceği, bunun yanında ticari krediler bakımından erken ifa halinde indirim talep edilmesini gerekli kılan bir düzenleme veya adetin bulunmadığı, esasında erken ifa halinin kredi borçlusunun lehine bir durum olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 4/1 ve 12/3 maddelerinde her iki tarafın menfaatlerini korumaya yönelik bir düzenleme bulunduğunun anlaşıldığı, sözleşmenin bu haliyle genel işlem şartlarına aykırı olmadığı, bu nedenle sözleşme maddeleri ve eklerinin incelenmesi gerektiği, davalı banka tarafından genel kredi sözleşmesinde erken kapama komisyonu oranının %5 olarak belirlendiği, diğer kesintilerle ilgili belirli bir miktar veya oranın belirlenmediği, sözleşmenin ve sözleşme ekindeki mutabakat formunun davalı tarafından imzalandığı ve kabul edildiği, bilirkişi tarafından da erken kapama komisyonunun sözleşmedeki orana göre hesaplandığı, bilirkişiler tarafından yerleşik Yargıtay kararları dikkate alınarak hesaplamaların yapıldığı, banka ortalamaları dikkate alındığında davalının davacıdan dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti ve gecikme izleme masraf komisyonu yönünden fazladan kesinti yaptığı, davalı tarafından bu hususta itirazlarda bulunulmuşsa da yerleşik Yargıtay kararları gereği açıkça oran ve miktar belirtilmediği takdirde hesaplamaların ancak bu şekilde yapılabileceği, bilirkişi tarafından düzenlenen 18/04/2021 tarihli rapor ile diğer bilirkişi tarafından düzenlenen 11/08/2021 tarihli raporların da bir biri ile uyumlu olduğu, davalının bu itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, dönemsel hizmet komisyonu 5.775,00 TL, hesap işletim ücreti 885,01 TL, ipotek fek ücreti 761,17 TL, gecikme izleme masraf komisyonu 300,00 TL olmak üzere toplam 7.721,18 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, erken kapama komisyonu ve kredi tahsis ücreti yönünden davanın reddine karar verilmiş, 19/01/2022 tarihli ek karar ile dava ve ıslah dilekçesinde hüküm altına alınan alacak kalemlerine ilişkin faiz talebinin bulunduğu, hükmün tamamlanması başlıklı HMK'nun 305/a maddesi gereğince davacının talebinin değerlendirildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, dönemsel hizmet komisyonu 5.775,00 TL, hesap işletim ücreti 885,01 TL, ipotek fek ücreti 761,17 TL, gecikme izleme masraf komisyonu 300,00 TL olmak üzere toplam 7.721,18 TL'nin 3.000,00 TL'lik kısmı için dava tarihi olan 20/11/2019 tarihinden, ıslah ile talep edilen 4.721,18 TL'lik kısma ise 05/01/2021 ıslah tarihinden itibaren ticari faiz işletilerek davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, erken kapama komisyonu ve kredi tahsis ücreti yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tüm raporların birbiri ile çelişkili olduğunu, dosyanın bilirkişiye her gidişinde davacının alacaklarının azaldığını, ilk raporda müvekkiline iadesi gereken tutarın 14.051,94 TL, birinci ek raporda müvekkiline iadesi gereken tutarın 10.968,46 TL, son ek raporda ise müvekkiline iadesi gereken tutarın 7.721,18 TL olduğu kanaatinde bulunulduğunu, taraflarınca iadesi talep edilen kesinti kalemlerinin belirtildiğini, erken kapama komisyonu, dönemsel hizmet komisyonu, kredi tahsis ücreti, ipotek fek ücreti, hesap işletim ücreti ve gecikme izleme bilgi masrafı olup, en son tarihli bilirkişi raporuna göre davacıya iadesi gerekmeyen kalem olarak belirlenen erken kapama komisyonu, hesap işletim ücreti ve kredi tahsis ücreti kesintilerinde baz alınan belli bankaların ortalaması kriterlerinin hukuki olmadığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2016/1261 Esas 2017/1482 Karar sayılı kararına göre ticari kredi bile olsa kredi tahsis komisyonu (ücreti) alınamayacağını, diğer bankaların bu şekilde bir ücret alması durumunun haklı ve yasal kılamayacağını, bu nedenle mahkemece bu kaleme ilişkin 1.750,04 TL’lik tutarın da müvekkiline iadesine karar verilmesi gerekirken aksi yönde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, erken kapama komisyonu kesintisi ile alakalı olarak ilk iki raporun aksine, genel kredi sözleşmesi madde 1.4 hükmüne göre %5 oranında kredi erken kapama komisyonu alınmasının sözleşmeye uygun olduğu belirtilerek diğer banka ortalamaları dikkate alınmaktan vazgeçildiğini, müvekkilinden alınan 9.240,41 TL'nin sözleşmeye uygun olduğunun belirtildiğini, sözleşmeye uygun olan her uygulamanın yasaya uygun olup olmadığının tartışılması gerektiğini, %5 oranındaki kredi erken kapama komisyonunun söz konusu sözleşmeye matbu olarak yazıldığını, müvekkili ile müzakere edilmediğini, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanılmak amacıyla önceden davalı banka tarafından tek taraflı ve tek tip olarak düzenlenen genel işlem koşulu mahiyetindeki bir düzenleme olduğunu, sözleşmenin diğer tarafı olan müvekkiline sayfalarca hazırlanan ve esasen kullandığı kredinin hüküm ve şartlarından ziyade başkaca pek çok hususa ait düzenlemelerin bulunduğu sözleşmeyi sağlıklı değerlendirebilmesi ve müzakere etmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin krediye duyduğu ihtiyaç ve bankaya karşı pazarlık gücüne sahip olmaması gibi nedenlerle söz konusu sözleşmenin zorunlu olarak kabul edildiğini, Kanunun amir hükümleri dairesinde söz konusu hükümlerin yazılmamış sayılması gerektiğini, gerekçeli kararda birbiri ile çelişkiler içeren her biri bir diğerinden farklı sonuçlar ve değerlendirmeler barındıran bilirkişi raporlarına yer verilmesinin mümkün olmadığını, mahkemenin ne gerekçe ile bu raporlardan birine itibar ettiğini, diğerlerine neden itibar etmediğinin belli olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının talep ve iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olup, davacıdan tahsil edilen tüm faiz, komisyon ve ücretlerin hukuka ve akdedilen sözleşmeye uygun olduğunu, taraflar arasında genel kredi sözleşmesi imzalanarak davacının ticari kredi kullandığını, tacir olan davacının imzalamış olduğu sözleşmeler ile bağlı olup, davacıdan alınan masrafların taraflar arasında düzenlenen genel kredi sözleşmesine uygun olduğunu, davacının bu sözleşmeye uygun olarak yaptığı ödemelerin iadesini isteyemeyeceğini, dava konusu ücretlerin TTK ve Bankacılık Kanununa da uygun olduğunu, basiretli bir tacir olan davacının davaya konu sözleşmeyi imzaladığı tarihte de Merkez Bankasına bildirilerek tüm şubelerde ilan edilmiş olan masraf komisyon listesinde belirlenen masraf kalemleri oranlarını bilmediği savunmasının hayatın olağan akışına aykırı olacağını, davacının davaya konu masrafları öderken herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmediğini, davaya konu masrafların davacıdan tahsil edilirken davacı taraf bu sırada hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmediğini, tacir olan davacının dava konusu ücret ve komisyonu hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmeden kendi özgür iradesi ile ödediğini, bu şekilde yapılan ödemenin iadesini isteyemeyeceğini, hesap ekstresi, dekontların fatura niteliğinde olup tacir olan davacının TTK hükümleri gereğince basiretli davranarak borçlarını takip etmekle yükümlü olduğunu, davacının müvekkili tarafından alınan bu ücretlere 8 gün içinde itiraz etmeyerek içeriğini de kabul etmiş sayılacağını, mahkeme kararında hatalı inceleme ile hazırlanan bilirkişi raporuna binaen hüküm kurulduğunu, dosyadaki bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı tespitler içerdiğini, yeni bir bilirkişiden rapor alınması taleplerinin reddedildiğini, bilirkişinin hesaplama yaparken öncelikle genel kredi sözleşmesini uygulaması, sözleşmede ilgili düzenleme olmadığı taktirde bankacılık işlemleriyle ilgili mevzuat hükümleri de dikkate alınarak rapor hazırlaması gerektiğini, bilirkişinin önceki raporlarda düşülen hata ile aynı hataya düşerek müvekkilinin TCMB'ye bildirim yaptığı listeleri dikkate almadığını, eski bilirkişi raporundaki banka ortalamalarından yola çıkarak hesaplama yaptığını, bankaca TCMB 'ye bildirilen kredi işlemlerinde faiz ve kar payı dışında sağlanacak ücretler ve masraflar ile bankacılık hizmet bildirim formunun sözleşmenin eki olmadığı gerekçesiyle dikkate alınmamış olmasının açıkça bilirkişinin mevzuatı göz ardı ettiğini gösterdiğin, önceki beyanlarında da belirtilen davacı taraf ticari kredi kullanmış olup basiretli bir tacir gibi masraf kalemleri oranlarını bilmesi gerektiğini, dava konusu ücretlerin TTK ve Bankacılık Kanununa da uygun olduğunu, bilirkişi raporunda taraflar arasındaki sözleşme ve delil listesinde yer alan banka tarafından MB'na bildirilen masraf/komisyon listesini dikkate alınmadığını, 16.09.2015 tarih ve 330,000,00 TL tutarlı genel kredi sözleşmesi üzerine davacının el yazısı ile “bu metni daha evvelde şubenizden edindim, okudum, inceledim, şube personeli tarafından bilgilendirildim. Hükümlerde tamamen mutabıkım.” ifadesinin eklendiğini, bu ifadeyi imzaladığının açıkça ortada olduğunu, ticari işletme olarak müvekkilinden hizmet alan davacının basiretli bir tacir olarak bu ifadeyi sözleşmeye eklediğinin ve imzaladığının sabit bulunduğunu, davacıya müvekkili tarafından bilgilendirme yapılmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bilirkişi raporunda da davacının genel kredi sözleşmesinde yer alan maddeler hususunda bilgilendirildiğine ilişkin ifadesinin görmezden gelindiğini, TTK'nun 22. maddesinde tacirlerin fahiş olduğu iddiası ile ödedikleri bir ücret veya cezanın indirilmesini isteyemeyeceğinin açıkça hükme bağlandığını, bu hüküm karşısında ödediği ücretin tenkisini dahi talep edemeyen davacının iadesini hiç isteyemeyeceğini, huzurdaki uyuşmazlıkta diğer bankaların aldıkları ücretlere ilişkin kıyas yoluna gidilerek, müvekkilinin almış olduğu miktarı değerlendirmenin hakka ve hukuka aykırı olduğunu, rapora itirazlarını her ne kadar süresi içerisinde ibraz edilmişse de mahkemece bu hususun dikkate alınmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
\tHUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
\tDava; genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan kredi nedeniyle banka tarafından tahsil edilen kredi tahsis ücreti, dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, erken kapama ücreti, ipotek fek ücreti alacağının tahsili istemine ilişkindir.
\t6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
\tYargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan 30/11/2020 tarihli bilirkişi kök, 15/03/2021 tarihli birinci ek, 18/04/2021 tarihli ikinci ek rapor, bankacı bilirkişiden alınan 11/08/2021 tarihli ikinci rapor, genel kredi sözleşmesi sureti, emsal bankalara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar ile davalı bankaya yazılan müzekkere cevabı dosya içerisinde yer almaktadır.
\tDosya içerisinde yer alan 16/09/2019 tarihli genel kredi sözleşmesinin davacı ile davalı banka arasında akdedildiği, 330.000,00 TL limitli sözleşmenin 1.4. maddesinde erken kapama komisyon oranının %5 olarak belirlendiği, 12.3. maddesinde müşterinin sözleşme uyarınca kullanacağı veya kullandığı krediler nedeniyle komisyon, fon, ücret ve halen mevcut veya ileride konulacak, artırılacak her türlü kaynak kullanımını destekleme fonu gibi sair teferruat ve ayrıca yasalarca yetkilendirilmiş mercilere tayin edilen miktar ve oranlarda gider vergisi, sair vergi, resim ve harçları nakden veya hesaben ödemeyi taahhüt ettiğinin düzenlendiği, sözleşmenin son sayfasının altında davacının \"Bu metni daha evvelde şubenizden edindim, okudum, inceledim, şube personeli tarafından bilgilendirildim, hükümlerde tamamen mutabıkım\" ibarelerini el yazısı ile yazarak imzaladığı görülmüştür.
\tYargılama aşamasında davalı bankaya yazılan müzekkereye verilen 30/10/2020 tarihli yazı cevabında, banka nezdinde yapılan araştırma sonucunda erken kapama TL kredilerinde 24 aydan az kalan vade %1,25-%2, YP kredilerinde 24 aydan az kalan vadede %2,25-%3 olduğu bildirilmiştir.
\tAlınan birinci bilirkişi kök raporunda; davacının kullandığı krediyi vadesinden önce kapattığı, davalının davacıdan erken kapama komisyonu olarak 9.157,31 TL, diğer kalemler yönünden 9.756,55 TL olmak üzere toplam 18.913,86 TL kesinti yaptığı, emsal 5 banka ortalamasına göre erken kapama komisyon oranının ortalama %2 olduğu, 3.532,22 TL kesilmesi gerekirken davalının 9.157,31 TL kestiği, 5.625,09 TL fazla kesilen miktarın iadesinin gerektiği, emsal bankaların dönemsel hizmet komisyonu adı altında ücret kesmediği, tahsil edilen 5.775,00 TL dönemsel hizmet komisyonunun iade edilmesi gerektiği, emsal bankaların ipotek fek ücret ortalamasının 280,00 TL olduğu, davalının fazla tahsil ettiği 612,50 TL'nin iadesi gerektiği, 5 banka ortalama kredi tahsis ücretinin %0,25 olup, 1.050,00 TL tahsil edilmesi gerektiği, davalının fazla tahsil ettiği 700,04 TL'nin iadesi gerektiği, hesap işletim ücreti ve gecikme izleme bilgilendirme masrafı adı altında emsal bankaların ücret kesintisi yapmadığı, davalının 1.339,31 TL tahsilatı iadesi gerektiği, davalının iade etmesi gereken toplam miktarın 14.051,94 TL olduğu yönünde kanaat bildirilmiştir.
\tİtiraz üzerine alınan birinci ek raporda, 7 banka ortalamasına göre fazla tahsil edilen dönemsel hizmet komisyonu 5.775,00 TL, hesap işletim ücreti 885,01 TL, ipotek fek ücreti 761,17 TL, gecikme izleme masrafı 300,00 TL, erken kapama komisyonu 3.354,38 TL olmak üzere toplam 10.968,46 TL'yi davalının iade etmesi gerektiği, kredi tahsis ücretinin davalı tarafından emsal banka ortalamasının altında tahsil edildiği tespit edilmiştir.
\tAnılan rapora taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine alınan ikinci ek raporda, emsal 10 banka ortalamasının alındığı, genel kredi sözleşmesinde %5 erken kapama komisyonu oranının belirlendiği, bu orana uygun tahsilat yapıldığı, kredi tahsis ücretinin de emsal 7 banka ortalamasının altında olduğu, iadesi gereken miktarın bulunmadığı, dönemsel hizmet komisyonu 5.775,00 TL, hesap işletim ücreti 885,01 TL, ipotek fek ücreti 761,17 TL, gecikme izleme masrafı 300,00 TL olmak üzere toplam 7.721,18 TL'yi davalının iade etmesi gerektiği yönünde kanaat bildirilmiştir.
\tİtirazlar üzerine alınan ikinci bilirkişi raporunda, dönemsel hizmet komisyonu 5.775,00 TL, hesap işletim ücreti 885,01 TL, ipotek fek ücreti 761,17 TL, gecikme izleme masrafı 300,00 TL olmak üzere toplam 7.721,18 TL'yi davalının iade etmesi gerektiği, diğer kalemlere ilişkin fazla yapılan bir tahsilat bulunmadığı tespit edilmiştir.
\tDavalı banka tarafından davacıdan 20/03/2016 ile 02/07/2018 tarihleri arasında kredi tahsis ücreti, dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti ve gecikme izleme belge masrafı olarak toplam 9.756,55 TL, 02/07/2018 tarihinde 9.157,31 TL erken kapama komisyonu tahsil edildiği dosya içerisinde yer alan dekontlar ile sabittir.
\tDavacı yan genel kredi sözleşmesi kapsamında davalı bankanın kendisinden haksız olarak kredi tahsis ücreti, dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti, gecikme izleme belge masrafı ve erken kapama komisyonu tahsil ettiğini iddia etmiş, davalı yan ise davacının tacir olduğunu, ticari kredi komisyonlarına uygun olarak tahsilat yapıldığını savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda bankacı bilirkişiden alınan ikinci ek rapor ile uyumlu ikinci bilirkişi raporu hükme esas alınarak yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
\tTaraflar arasında davacı ile davalı banka arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı, davacının davalı bankadan kredi kullandığı, davalının %5 oranı üzerinden davacıdan 9.157,31 TL erken kapama komisyonu, toplam 9.756,55 TL kredi tahsis ücreti, dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti ve gecikme izleme belge masrafı tahsil ettiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.
\tUyuşmazlık, davalının davacıdan kredi tahsis ücreti, dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti, gecikme izleme belge masrafı, erken kapama komisyonu tahsil edip edemeyeceği, tahsil edebilecek ise hangi oran üzerinden ve hangi miktarda tahsil edebileceği, davacıdan fazla kredi tahsis ücreti, dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti, gecikme izleme belge masrafı, erken kapama komisyonu tahsil edip etmediği, etmiş ise davacının davalıdan talep edebileceği alacak miktarı hususlarından kaynaklanmaktadır.
\tDavalı vekilinin istinaf itirazı incelendiğinde, yargılama aşamasında alınan 1. bilirkişi raporunda emsal 5 banka ortalamasına göre davalının %2 oranı üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edebileceği, emsal banka uygulamaları esas alınarak yapılan hesaplama sonucu fazla kesilen 5.625,09 TL erken kapama komisyonu, emsal bankaların dönemsel hizmet komisyonu adı altında ücret kesmediğinden tahsil edilen 5.775,00 TL dönemsel hizmet komisyonu, fazla tahsil edilen 612,50 TL ipotek fek ücreti, fazla tahsil edilen 700,04 TL kredi tahsis ücreti, hesap işletim ücreti ve gecikme izleme bilgilendirme masrafı adı altında emsal bankalar ücret kesintisi yapmadığından kesilen 1.339,31 TL'nin iadesi gerektiği bildirilmiş, alınan birinci ek raporda 7 banka ortalaması esas alınarak fazla tahsil edilen dönemsel hizmet komisyonu 5.775,00 TL, hesap işletim ücreti 885,01 TL, ipotek fek ücreti 761,17 TL, kredi tahsis ücretinin davalı tarafından emsal banka ortalamasının altında tahsil edildiği, gecikme izleme masrafı 300,00 TL, erken kapama komisyonu 3.354,38 TL olmak üzere toplam 10.968,46 TL'yi davalının iade etmesi gerektiği tespit edilmiş, anılan rapora taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine alınan ikinci ek bilirkişi raporunda, emsal 10 banka ortalamasının alındığı, genel kredi sözleşmesinde %5 erken kapama komisyonu oranının belirlendiği, bu orana uygun tahsilat yapıldığı, kredi tahsis ücretinin de emsal 7 banka ortalamasının altında olduğu, iadesi gereken miktarın bulunmadığı, dönemsel hizmet komisyonu 5.775,00 TL, hesap işletim ücreti 885,01 TL, ipotek fek ücreti 761,17 TL, gecikme izleme masrafı 300,00 TL olmak üzere toplam 7.721,18 TL'yi davalının iade etmesi gerektiği yönünde kanaat bildirilmiştir.
\tAlınan 2. bilirkişi raporunda da birinci bilirkişinin ikinci ek raporundaki hesaplama doğrultusunda hesaplama yapılarak davalının davacıdan fazla tahsil ettiği dönemsel hizmet komisyonu 5.775,00 TL, hesap işletim ücreti 885,01 TL, ipotek fek ücreti 761,17 TL, gecikme izleme masrafı 300,00 TL olmak üzere toplam 7.721,18 TL'yi iade etmesi gerektiği, kredi tahsis ücreti ve erken kapama komisyonunda iade edilmesi gereken miktar bulunmadığı değerlendirilerek görüş bildirilmiştir. Bu durumda birinci bilirkişi tarafından 10 emsal banka ortalamasına göre hesaplama yapılması sonucu hazırlanan ikinci ek rapor ile ikinci bilirkişi tarafından hazırlanan rapor arasında çelişki bulunmadığından yargılama aşamasında itirazlar doğrultusunda 3. bilirkişi raporu alınması yoluna gidilmemesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
\tDavalı vekilinin istinaf itirazları kapsamında, burada tartışılması gereken husus davalının davacıdan akdedilen genel kredi sözleşmesi kapsamında dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti ve gecikme izleme belge masrafı talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise miktarıdır.
\tTaraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinde davalı bankanın masraf ve komisyon tahsil edebileceği hükme bağlanmış ise de, uygulanacak komisyon oranına ve ücret miktarlarına yönelik bir düzenlemeye açıkça yer verilmemiştir.
\tYargılama aşamasında birinci bankacı bilirkişiden alınan ikinci ek rapor ile ikinci bankacı bilirkişiden alınan raporda emsal 10 banka uygulaması esas alınmak suretiyle dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti ve gecikme izleme belge masrafı kalemlerine ilişkin davalının davacıdan tahsil edebileceği ücret ve komisyon miktarları tek tek hesaplanarak davalının davacıdan fazla tahsil ettiği toplam miktar 7.721,18 TL olarak tespit edilmiştir. Anılan raporlar dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti ve gecikme izleme belge masrafı alacak kalemleri yönünden ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli niteliktedir.
\tHal böyle olunca, mahkemece dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti ve gecikme izleme belge masrafına ilişkin alacak kalemleri yönünden ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli birinci bilirkişi ikinci ek raporu ile uyumlu ikinci bankacı bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle anılan kalemler yönünden yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.
\tDavacı vekilinin erken kapama komisyonu ve kredi tahsis ücreti kalemlerine yönelik istinaf itirazlarına gelindiğinde, yukarıda açıklandığı üzere birinci bilirkişi kök raporunda 5 banka ortalamasına göre davalının ortalama %2 oranı üzerinden erken kapama komisyonu tahsil etmesi gerektiği, emsal bankalarda kredi tahsis ücreti oranının %0,25 olduğu, davalının davacıdan tahsil ettiği fazla 5.625,09 TL erken kapama komisyonu ile 700,04 TL kredi tahsis ücretini iade etmesi gerektiği tespit edildiği gibi, alınan birinci ek raporda fazla tahsil edilen erken kapama komisyon miktarının 3.354,38 TL olduğu, davacıdan tahsil edilen kredi tahsis ücretinin 7 banka ortalamasının altında bulunduğu tespit edilmiştir.
\tAlınan ikinci ek rapor ile ikinci bilirkişi raporunda ise, genel kredi sözleşmesinde erken kapama komisyon oranının %5 olarak kararlaştırıldığı, bu orana uygun tahsilat yapıldığı, kredi tahsis ücretinin de 7 banka ortalamasının altında olduğu, bu kalemler yönünden iadesi gereken miktar bulunmadığı yönünde kanaat bildirilmiştir. \t
\tTaraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinin 1.4 maddesinde erken kapama komisyon oranının %5 olduğu açıkça yazılı ise de, yargılama aşamasında davalı bankaya yazılan müzekkereye verilen 30/10/2020 tarihli yazı cevabında, erken kapama TL kredilerinde 24 aydan az kalan vadede %1,25-%2, YP kredilerinde 24 aydan az kalan vadede ise %2,25-%3 olduğu bildirilmiştir.
\tBu durumda her ne kadar taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinde erken kapama komisyon oranı %5 olarak kararlaştırılmış ise de, davalı banka uyguladığı erken kapama komisyon oranını TL kredilerinde 24 aydan az kalan vadede %1,25-%2 olarak bildirmiştir.
\tYargılama aşamasında emsal bankalara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar karşısında emsal banka uygulamalarında da ortalama erken kapama komisyon oranının %2 olduğu anlaşılmıştır.
\tHal böyle olunca, mahkemece genel kredi sözleşmesinde erken kapama komisyon oranı açıkça yazılı ise de, davalı bankanın uyguladığı erken kapama komisyon oranının sözleşmedeki oranın altında ve emsal banka uygulamaları ortalamasına uygun olarak 24 aydan az kalan vadede TL kredilerde üst oran olarak %2 oranını uyguladığını bildirdiği, davalı banka yazı cevabı karşısında somut uyuşmazlıkta davalının davacıdan %2 oranı üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edebileceği, bu oranın üzerinde yapılan tahsilatın davalı tarafından davacıya iade edilmesi gerekeceği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
\tBuna göre, %2 erken kapama komisyonu oranı esas alındığında davacının erken kapama ile ödediği 176.007,97 TL üzerinden hesaplama yapıldığında; 176.007,97 TL x 20 / 1000 = 3.520,15 TL ile %5 BSMV'si olan 176,00 TL olmak üzere toplam 3.696,15 TL tahsil edilmesi gerekirken davalı tarafından davacıdan 9.157,31 TL tahsil edildiğinden davalı tarafından davacıdan fazla tahsil edilen 5.461,16 TL erken kapama komisyonunun iadesi gerekecektir.
\tKredi tahsis ücretine gelindiğinde, yargılama aşamasında alınan birinci bilirkişi raporunda emsal 5 banka uygulamasına göre ortalama kredi tahsis ücreti dikkate alındığında davalının davacıdan fazla tahsil ettiği 700,04 TL'nin iadesi gerektiği belirtilmiş ise de, emsal 7 banka ortalamasına göre hesaplama yapılan birinci ek rapor, 10 banka ortalamasına göre hesaplama yapılan ikinci ek rapor ile ikinci bilirkişi raporunda davacıdan tahsil edilen kredi tahsis ücretinin banka ortalamalarının altında olduğu, iade edilmesi gereken bir miktar bulunmadığı tespit edilmiştir. \t
\tBu durumda mahkemece, emsal banka uygulamaları ortalamasının altında tahsil edilen kredi tahsis ücreti yönünden davacının davalıdan talep edebileceği bir alacak bulunmadığı gözetilerek anılan kalem yönünden yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.
\tDavacı vekilinin kısmen kabulü edilen diğer alacak kalemlerine yönelik istinaf itirazlarına gelindiğinde, yargılama aşamasında birinci bankacı bilirkişiden alınan ikinci ek rapor ile ikinci bankacı bilirkişiden alınan raporda emsal 10 banka uygulaması esas alınmak suretiyle dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti ve gecikme izleme belge masrafı kalemlerine ilişkin davalının davacıdan tahsil edebileceği ücret ve komisyon miktarları tek tek hesaplanarak davalının anılan kalemler yönünden davacıdan fazla tahsil ettiği toplam miktar 7.721,18 TL olarak tespit edilmiştir. Anılan raporlar dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti ve gecikme izleme belge masrafı alacak kalemleri yönünden ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli niteliktedir.
\tHal böyle olunca, mahkemece dönemsel hizmet komisyonu, hesap işletim ücreti, ipotek fek ücreti ve gecikme izleme belge masrafına ilişkin alacak kalemleri yönünden ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli birinci bilirkişi ikinci ek raporu ile uyumlu ikinci bankacı bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle anılan kalemler yönünden yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin anılan kalemlere yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
\t Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında erken kapama ücreti yönünden isabet görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının erken kapama ücreti yönünden kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davalı vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\tA)1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Davalıdan alınması gerekli olan 900,48 TL harçtan peşin alınan 99,97 TL harcın mahsubu ile bakiye 800,51 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
\t3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
\tB)1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun erken kapama komisyonu yönünden KISMEN KABULÜNE, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/12/2021 tarih ve 2019/682 Esas 2021/1112 Karar sayılı kararının erken kapama komisyonu yönünden KALDIRILMASINA, davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine,
\tC)1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
\t2-Dönemsel hizmet komisyonu 5.775,00 TL, hesap işletim ücreti 885,01 TL, ipotek fek ücreti 761,17 TL, gecikme izleme masraf komisyonu 300,00 TL, erken kapama komisyonu 5.461,16 TL olmak üzere toplam 13.182,34 TL'nin 3.000,00 TL'lik kısmına dava tarihi olan 20/11/2019 tarihinden, bakiye 10.182,34 TL'lik kısmına ıslah tarihi olan 05/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
\t3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
\t4-Alınması gereken 900,48 TL harçtan peşin alınan 51,24 TL harç ile ıslah harcı olarak alınan 188,74 TL harcın mahsubu ile bakiye 660,50 TL harcın davalıdan alınıp hazineye irat kaydına,
\t5-Arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davadaki haklılık durumu gözetilerek hesaplanan 1.238,31 TL'sinin davalıdan, 81,69 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
\t6-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 51,24 TL peşin harç, 188,74 TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
\t7-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan 257,30 TL tebligat ve posta gideri, 950,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.207,30 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesaplanan 1.132,59 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
\t8-Davalı tarafından yargılama aşamasında yapılan 33,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesaplanan 2,04 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
\t9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT nazara alınarak 13.182,34 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
\t10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT nazara alınarak 869,60 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
\t11-Gider avansından bakiye kısmın talep halinde yatırana iadesine,
\tD)1-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
\t2-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\t3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 10/10/2024
\t\t\t\t
Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.