T.C.
İSTANBUL
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2024/69 Esas
KARAR NO\t: 2024/241
DAVA\t: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi ve Manevi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ\t: 18/10/2017
KARAR TARİHİ\t: 17/10/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili, ...’ta ... diye tanınan muris ...’ın “...” isimli eserin eser sahibi olduğunu, müvekkillerinin ise ...’ın yasal mirasçıları olduğunu, davalı şirketin yapımcısı olduğu ... adlı şarkıcının “...” adlı albümünde dava konusu “...” isimli eseri izinsiz olarak kullandığını, ..., ..., ... gibi müzik platformlarında yayınlanarak çok geniş kitlelere ulaşıldığını, eserin izinsiz kullanımının durdurulmasına ilişkin noter kanalı ile davalı şirkete ihtarname gönderildiğini ancak davalı şirketin gereğini yapmadığını, davalının bu izinsiz kullanımının müvekkillerinin hem mali hem de manevi haklarını ihlal ettiğinden bahisle, yazılı izin almaksızın eserin kullanılması nedeni ile 3 kat tazminat için ihtarname tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte 10.000 TL maddi tazminata hükmedilmesine, muris ...’ın oğlu ..., kızı ..., kızı ... ve kızı ...’in her biri için 1.250 TL olmak üzere, manevi hakların ihlali nedeni ile toplam 5.000 TL manevi tazminatın ihtarname tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ISLAH: Davacı vekilinin 28.05.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile 18.000 TL maddi tazminat ile 5.000 TL manevi tazminatın ihtarname tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınıp müvekkillerine verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili, dava dilekçesi HMK'da belirtilen yasal unsurları taşımadığını, dava dilekçesinde davanın konusunun muris ...'a ait \"... \" adlı eserin davalı şirkete ait reklam filminde izinsiz kullanımı nedeni ile maddi ve manevi tazminat talep edildiği ifade edildiğini, dava dilekçesinin diğer kısımlarında reklam filminden bahsedilmediğini, eserin youtube kanalında izinsiz yayınlandığı ifade edildiğini, dava dilekçesinde belirtilen hususları kabul etmediklerini, müvekkilinin yasal hak sahibi olduğunu ve izinsiz kullanım durumunun olmadığını, söz konusu eserle ilgili Kültür Bakanlığı kayıtları incelendiğinde dava konusu eserin besteci ve söz yazarının ANONİM olarak belirtildiğini, dava dilekçesine ek yapılan ... (3.) Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasından verilen karar incelendiğinde; resmi kurum ve kuruluş kayıtlarında dava konusu eserin ANONİM olarak yeraldığı, Kültür Bakanlığı İstanbul Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğünden celbedilen eser işletme belgelerinde eserin Anonim olduğu, Mahkeme tarafından yapılan incelemede 1977'li yıllarındaki alt dosyalarının incelenmesi sureti ile söz konusu eserin davacılar murisinin eser sahibi olduğu şeklinde karar verildiğini, kararın kesinleşme tarihi 28.06.2017 olduğunu, dolayısı ile davacıların eser sahipliğinin ... 3.FSHHM tarafından verilen karar tarihine kadar net olmadığını, müvekkili şirketin söz konusu eseri kullanmasının kötüniyetli olmadığını, ...isimli albümün eser işletme belgesinin 03.07.2014 tarihli olduğunu, bu tarihte davacılar tarafından açılmış ( ...3.FSHHM ...Esas da dahil olmak üzere ) herhangi bir dava olmadığını, davacılar tarafından müvekkiline gönderilen ihtarnamenin tarihinin 24.08.2017 olduğunu, dolayısı ile ...albümünün piyasaya çıktığı 2014 yılında davacının dava konusu eser üzerinde hak sahipliği bulunmadığını, bu nedenle tazminat taleplerinin reddinin gerektiğini, dava konusu eser ile ... isimli albümdeki diğer eserler arasında farklılık bulunduğunu, dava konusunun genel olarak ...albümü değil, albüm içinde yer alan bir şarkıya ilişkin davacı iddiası olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 19/02/2020 tarihli 2017/683 Esas-2020/128 Karar sayılı kararıyla; \t
\"Davanın kabulüne, davacıların murisine ait ... adlı eserin davalılar tarafından çıkarılan albümde izinsiz kullanıldığı anlaşıldığından belirlenen 6.000,00 TL rayiç bedelin takdiren üç katı kadar tutarında toplam 18.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
Davalının eserin izinsiz kullanımı nedeniyle ve eser sahipleri olarak murisinin adının geçmemesi nedeniyle manevi zarara uğradıkları kanaatine varılmakla 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınıp davacılara verilmesine,
Tazminatlara ihtar tarihi olan 24/08/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Hüküm özetinin masrafı davalıdan alınmak üzere Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde bir kez ilanına \" karar verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin ... E, ... K, 23.11.2020 tarih ve kararı ile \"..Eser sahipliğinden kaynaklanan tazminat talepli davada, davacılar murisleri ...'ın mirasçısı sıfatıyla dava açmıştır. Dosyanın ön inceleme aşamasında, nüfus kaydına düşülen şerh ve celp edilen mahkeme kararından, davacı ...'in ... 4.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 14/07/2016 tarihli ... Esas- ... Karar sayılı dosyası ile vesayet altına alındığı ve kendisine ...'ın vasi olarak atandığı, dava tarihi 18/10/2017 tarihinde vesayet altında bulunduğu tespit edilmiştir. Dava dilekçesine ekli 05/12/2013 tarihli vekaletnameden, ...'in parmak izi ile tasdiklediği vekaletname ile mirasçılardan ...'ya, onun tarafından da avukata vekaletname verilerek dava açıldığı anlaşılıyorsa da, davacı ...'in dava ehliyeti bulunmadığından taraf gösterilerek dava açılması yerinde değildir. HMK 114/e maddesi gereğince dava takip yetkisi dava şartlarından olmakla resen dikkate alınacağından ve HMK 115/2 maddesi gereğince tamamlanabilir dava şartlarından olduğundan, davacı adına vasisi tarafından vesayet yetkisine dayanarak avukata vekalet verilmesi ve aralarında bu dava yönünden menfaat çatışması bulunduğu kanaatine varılması halinde kendisine TMK 426. Madde gereğince temsilci atanarak temsilci marifetiyle temsil edilmesi gerekirken sayılan usullere uyulmadan, kendisi taraf gösterilerek dava açılması yerinde görülmediğinden, resen yapılan inceleme sonucunda HMK 355 ve 353/1-a-4 maddesi gereğince kararın kaldırılarak, dosyanın kısıtlı ...'ın usulüne uygun temsili sağlanarak yargılamaya devam edilmek üzere mahkemesine gönderilmesine, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek ..\" gerektirdiği gerekçesiyle, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş,
Mahkememizin 20/04/2021 tarihli... E. - ...K. sayılı kararıyla; \"...Tüm dosya kapsamı 23.11.2020 tarihli İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin ... E, ... K, sayılı kaldırma ilamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, ... 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... E, ...K. 14.01.2021 tarihli karar örneği ve kısıtlı ...'in vasisi ... tarafından verilen ... 22. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu vekaletname örneği doğrultusunda HMK 114/e ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartlarının tamamlanmış olduğu nazara alınarak, kaldırma öncesi kararda belirtildiği şekilde, davanın kabulü ile, davacıların murisine ait ... adlı eserin davalılar tarafından çıkarılan albümde izinsiz kullanıldığı anlaşıldığından 6.000,00 TL rayiç bedelin takdiren üç katı kadar tutarından toplam 18.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan alınarak davacılara verilmesine, davalıların eserin izinsiz kullanımı nedeniyle ve eser sahipleri olarak murisinin adının geçmemesi nedeniyle manevi zarara uğradıkları kanaatine varılmakla 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınıp davacılara verilmesine, tazminatlara ihtar tarihi olana 24/08/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, eserin izinsiz kullanımı nedeni ile haksız fiil gerçekleştiğinden, hüküm özetinin masrafı davalıdan alınmak üzere Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde bir kez ilanına\" karar verilmiş,
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı kaldırma kararı ile ;
\"Davalı vekilinin cevap dilekçesinde ve bilirkişi raporuna itirazında, eserin anonim olduğunu ileri sürdüğü anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda ... 3. FSHHM'nin 02/02/2017 tarihli ... E-... K sayılı kararındaki tespitten yola çıkarak, davacıların murisi ...'ın FSEK 11. Maddedeki karine gereğince eser sahibi olduğu sonucuna varılmışsa da, davalı tarafın söz konusu mahkeme kararının tarafı olmadığı, kararın istinaf ve temyiz incelemesinden geçmeden kesinleştiği anlaşılmakla, mahkemece dosyanın getirtilerek, dosya içerisindeki eser sahipliğine ilişkin delillerin incelenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı rapora dayanarak karar verilmesi yerinde olmamıştır.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde; eserin izinsiz olarak albümde kullanılmasının müvekkillerinin maddi ve manevi haklarını ihlal ettiğini, eserin müvekkilinden izin alınmaksızın değiştirilmesinin ve kullanılmasının murisin oğlu ..., kızı ..., kızı ... ve kızı ... için maddi tazminatın yanında manevi tazminata hükmedilmesini de gerektirdiğini ileri sürdüğü, 1.250 TL'den toplam 5.000 TL manevi tazminatın, bu davacılar yönünden tahsilini talep ettiği anlaşılmasına rağmen, diğer davacıların 5846 Sayılı FSEK 19/1 maddesine ve HMK 26. maddeye aykırılık teşkil edecek şekilde, \"davalıdan alınıp davacılara verilmesi\" şeklinde hüküm kurulması yerinde olmayıp, kamu düzeniyle ilgili bu husus resen dikkate alındığında usul ve yasaya uygun görülmemiştir.
Mahkemece rapor alınan iki kişilik bilirkişi heyetinin, Müzik konusunda uzmanlığının bulunmadığı, dosyaya ihlal iddiasına konu albümün sunulmadığı gibi, orijinal kaydın da sunulmadan rapor düzenlendiği, eser üzerinde değişiklik yapılıp yapılmadığının incelenmediği, rayiç bedelin tespitine yönelik somut bilgilere yer verilmediği, davalı vekilinin rapora itirazlarının karşılanmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, mahkemece ... 3. FSHHM'nin 02/02/2017 tarihli ... E-... K sayılı dosya aslının celbi, davacıların murisine ait müzik eserinin orijinal kaydının ve ihlale konu albümün taraflarca sunulmasının temininden sonra, müzik eserleri konusunda uzmanlığı bulunan yeni bir bilirkişi heyetinden denetime elverişli şekilde rapor alındıktan sonra, maddi ve manevi tazminat talebi yönünden taleple bağlı kalınarak karar verilmesi gerektiği\" belirtilerek mahkememiz karar kaldırılarak dosya mahkememize gönderilmiş , mahkememizde ... esas sayılı numarayı almış, dava dosyası tevzi bürosuna gönderilmiş ve neticesinde ... 4. FSHHM'nin ... esas sayısına kaydedilmiş, anılan mahkemenin ...Esas ve ... Karar sayılı kararı ile mahkememize gönderme kararı verilerek dosyanın yukarıdaki esasa kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce İstinaf kaldırma ilamında belirtilen hususlar doğrultusunda eksiklikler giderilerek yargılama sonlandırılmıştır.
Dava eser sahipliğine dayalı FSEK kapsamında maddi ve manevi tazminat talepli davadır.
Dosyada tarafların bildirdikleri tüm deliller toplanmış özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeni ile bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.
Kaldırma kararı öncesi mahkemece iki kişilik bilirkişi heyetinden alınan 18.03.2019 tarihli raporda ;\"... “...' isimli müzik eserinin FSEK çerçevesinde musiki eseri olduğu, ... 3. FSHHM'nin 02/02/2017 tarihli ... E... K sayılı kesinleşmiş kararı ile müzik eserinin eser sahibinin davacıların murisi ... olduğunun karara bağlanması nedeniyle FSEK 11. Maddedeki karine çerçevesinde, davaya konu müzik eserinin sahibinin davacıların murisi ... olduğu kanaatine varıldığı, dosyada davaya konu albüm bulunmamakla birlikte, dosyada mübrez youtube internet çıktılarına göre, davalının çıkarttığı ...isimli albümde 3. Parça olarak yer aldığı, dosyada albüm bulunmadığından davaya konu eserin bestecisi ve güftecisi olarak davacıların murisinin ismine yer verilip verilmediğinin tespit edilemediğini, ancak davalının cevap dilekçesinde söz ve müzik olarak anonim ibaresinin kullanıldığının belirtildiğini, Eser sahibinden eser sahibi ölmüş ise mirasçılarından izin alınmaksızın bir müzik eserinin albümde kullanılması eser sahibinin mali haklarından olan FSEK 24'te düzenlenen temsil hakkının ihlali sayılabileceği aynı şekilde \"...'' isimli albümde eserin güfteci ve bestecisi olarak davacıların murisinin ismine yer verilmemesi eser sahibinin manevi haklarından FSEK 15'te düzenlenen “eser sahibi olarak belirtilme hakkının\" ihlali sayılabileceği, davacının izinsiz kullanım nedeniyle davalıdan talep edebileceği telif bedelinin 6,000-TL olabileceği davacının bu bedelin 3 katını talep hakkının olabileceği, \"...\" isimli albümde eserin güfteci ve bestecisi olarak davacıların murisinin ismine yer verilmemesi eser sahibinin manevi haklarından FSEK 15'te düzenlenen “eser sahibi olarak belirtilme hakkı\"nın ihlali sayılabileceğinden davacılardan FSEK kapsamına giren mirasçılarının eşi ve çocuklarının manevi tazminat talebinin yerinde olduğu manevi tazminatın türü ve miktarının takdirinin Mahkemeye ait olacağı...\" sonuç ve kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.
İstinaf kaldırma ilamı sonrası dosya kapsamında alınan 30/07/2023 tarihli raporda, dava konusu “...\" isimli müzik eseri ile ilgili olarak dosya kapsamına getirtilen ... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ...karar sayılı kesinleşmiş kararı çerçevesinde yapılan incelemede, eser sahibi olarak davacıların murisi ... olabileceği kanaatinin hasıl olduğu, eser üzerinde değişiklik yapılmadığının tespit olunduğu ve somut bilgiler ışığında rayiç bedelin belirlendiği anlaşılmış, rapora karşı itirazların değerlendirilmesi için ek rapor alınmış, ek raporda da kök rapordaki tespitlere yer verildiği anlaşılmıştır.
Kaldırma kararı sonrası mahkememizce alınan kök ve ek rapor içerikleri, ... 3. Fikri ve Sınai Haklar hukuk Mahkemesinin ... Esas, ...karar sayılı dosyasında mevcut tespitler, tanık beyanları ve ... kayıtları hep birlikte değerlendirildiğinde FSEK m. 11 kapsamında davacıların murisi ...'ın davaya konu müzik eserinin eser sahibi olduğu kanaatine varılmıştır.
Dosyada mübrez ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas, ... Karar sayılı mirasçılık belgesine göre davacıların eser sahibi muris ...’ın mirasçıları oldukları bu çerçevede davacıların FSEK 63 hükmü çerçevesinde işbu davayı açma yetkilerinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Dosyada davaya konu albüm bulunmamakla birlikte dosyada mübrez youtube internet sitesi çıktılarına göre davalının çıkarttığı \"...\" isimli albümde 3 üncü parça olarak yer aldığı görülmektedir. Davalı tarafta davaya konu eserin albümde yayınlandığını kabul etmektedir. Eser sahibinden eser sahibi ölmüş ise mirasçılarından izin alınmaksızın bir müzik eserinin albümde kullanılması eser sahibinin mali haklarından olan FSEK m. 24 te düzenlenen temsil hakkının ihlali olduğu sonucuna varılmıştır.
\"...” isimli albümde ancak davaya konu müzik eserinin güfteci ve bestecisi olarak davacıların murisinin ismine yer verilip verilmediği dosyada albüm yer almadığından tespit edilememiştir. Ancak davalı cevap dilekçesinde söz ve müzik olarak anonim ibaresinin kullanıldığını belirtmiştir. Eserin güfteci ve bestecisi olarak davacıların murisinin ismine yer verilmemesi eser sahibinin manevi haklarından FSEK 15 te düzenlenen “eser sahibi olarak belirtilme hakkının\" ihlali olduğu sonucuna varılmıştır.
Davaya konu müzik eseri açısından kaldırma ilamı doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, sektör teamülleri çerçevesinde yapılan değerlendirmede, besteci ve şarkı sözü yazarı için sektördeki eser bedeli ayrı ayrı ortalama 3000 lira olmak üzere toplamda 6000 lira olacağı belirtilmiş, mahkememizce de bu miktar makul bulunmuştur. Bu çerçevede davacıların izinsiz kullanım nedeniyle davalıdan talep edebileceği telif bedelinin 6.000-TL olabileceği davacının bu bedelin 3 katını talep hakkının olacağı sonucuna varılmıştır.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin... Esas ve ...Karar sayılı kaldırma kararı ışığında, tüm dosya kapsamı, ... 3. FSHHM'nin 02/02/2017 tarihli ... sayılı kararı, İstinaf kaldırma kararı sonrası dosya kapsamında alınan 30/07/2023 tarihli kök rapor ve 13/01/2024 tarihli ek rapor hep birlikte değerlendirildiğinde, yukarıda açıklandığı üzere davacıların murisinin \"...\" isimli eserin eser sahibi olduğu,eser üzerinde değişiklik yapılmadığının bilirkişi raporları ile tespit olunduğu, anılan müzik eserinin davalı tarafça izinsiz olarak kullandığı, bilirkişilerce hesaplanan rayiç bedel üzerinden FSEK 68. Madde gereğince tazminat talebinin yerinde olduğu, eserin davalı tarafından izinsiz kullanımı sebebiyle ve eser sahibi olarak murisin isminin gösterilmemesi sebebiyle davacıların manevi zarara uğradıkları anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜNE,-Davacıların murisine ait ... adlı eserin davalı tarafından çıkarılan albümde izinsiz kullanıldığı anlaşıldığından belirlenen 6.000,00 TL rayiç bedelin takdiren üç katı kadar tutarında toplam 18.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
-5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacılar ..., ..., ... ve ...'e (her biri için ayrı ayrı 1.250,00 TL olmak üzere) verilmesine,
-Tazminatlara ihtar tarihi olan 24/08/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Hüküm özetinin masrafı davalıdan alınmak üzere Türkiye çapında yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde bir kez ilanına,
3-Alınması gereken 1.636,44 TL karar harcından peşin yatırılan 406,17 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan1.233,27 TL karar harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
4-Davacılar tarafından yapılan: 3.707,50 TL bilirkişi ücreti ve posta gideri ile 437,57 TL harç (ıslah+peşin+başvuru) olmak üzere toplam 4.145,07 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davacılar yargılamada kendini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat talebi yönünden AAÜT'ye göre tespit olunan 18.000 TL'nin davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,
6-Davacılar ..., ..., ... ve ... yargılamada kendini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat talebi yönünden AAÜT'ye göre tespit olunan 5.000,00 TL'nin (adı geçen her bir davacı için 1.250,00 TL olmak üzere) davalıdan alınarak adı geçen davacılara ödenmesine,
7-Davalının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/10/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır