T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2024/632
KARAR NO: 2024/1774
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 28/11/2023
NUMARASI: 2018/603 Esas - 2023/1095 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
KARAR TARİHİ: 17/10/2024
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01/04/2018 tarihinde davalı ... San. Dış. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı olup Bağcılar Belediyesi adına faaliyet gösteren,... yönetimindeki ... plakalı çöp kamyonunun müvekkili ...'e çarptığını, müvekkilinin kazada sol ayak ve bacağının kalçasına kadar çöp kamyonunun altında kaldığını, ciddi şekilde kırıldığını, vücudunun çeşitli yerlerinde büyük hasarlar meydana geldiğini, olayla ilgili olarak Bakırköy CBS'nın 2018/54757 Soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma açıldığını, soruşturma sırasında alınan ATK raporunda davacıda birden fazla kırık olması nedeniyle skorlama yapılarak belirtilen kırıkların hayat fonksiyonlarını ağır derecede etkileyecek durumda olduğunun belirtildiğini, davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkiline çarpan aracın maliki olduğundan meydana gelen zararlardan işleten sıfatıyla sorumlu olduğunu, müvekkilinin defalarca ameliyat geçirdiğini, başka ameliyatlar da olacağını, uzun bir süre evden çıkamadığını, işe gidemediğini, normal hayatını sürdüremediğini, sadece tekerlekli sandalye ile çıkabildiğini, kaza nedeniyle uğramış olduğu maddi zararın tazmini için aracın sigortalı olduğu ... Sigorta A.Ş.'ye 26/04/2018 tarihinde ihtarname gönderildiğini, ödeme yapılmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00TL maddi tazminatın sigorta şirketi yönünden ticari faiz ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere her üç davalıdan müteselsilen tahsiline, 50.000,00 TL manevi tazminatın ise diğer iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 289.901,00 TL'ye çıkarmıştır. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS ile sigortalı olduğunu, poliçede kişi başına sakatlık ve ölüm teminatının 360.000,00 TL olduğunu, manevi tazminat, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderlerine ilişkin taleplerin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, müvekkili şirket sigortalısının dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, poliçede davacının sadece sürekli maluliyet hallerinin teminat altına alındığını, kusur ve maluliyetin tespiti gerektiğini, müterafik kusurun tazminattan düşülmesi, davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının tespiti gerektiğini, müvekkili şirket yönünden temerrüt gerçekleşmediğinden faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı Bağcılar Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karıştığı iddia edilen çöp kamyonunun sürücüsü ...'in ... A.Ş. firmasında görevli olduğunu, davanın muhatabının müvekkili Belediye Başkanlığı değil ... A.Ş. firması olduğunu, husumet itirazlarının bulunduğunu, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, kaza tespit tutanağı incelendiğinde kazaya karışan davacı ...'in Karayolları Trafik Kanunu 68/15-3 göre karşıdan karşıya geçerken yasanın yayalara yüklediği özen ve dikkat sorumluluğunu yerine getirmediği sonucuna varıldığını, davanın öncelikle iş bölümü ve müvekkili idarenin husumet ehliyeti yönünden reddini, itirazları kabul görmezse esastan reddini talep etmiştir. Davalı ... San. Dış. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkili yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın 28/08/2017 tarihli hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesine dair sözleşme kapsamında Bağcılar Belediyesine uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığını, müvekkili şirketin söz konusu aracı Bağcılar Belediyesi'nin hizmet alımı işinde kullanılmak üzere dava dışı ... Şirketine kiraladığını, kazada meydana gelen tüm hasardan 3. kişilerin can veya malına gelen tüm zararlardan Bağcılar Belediyesinin sorumlu olduğunu, maddi tazminatın davacı tarafça ispatı gerektiğini, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu, kusur oranlarını kabul etmediklerini belirterek, işleten sıfatı olmayan müvekkili yönünden davanın husumetten ve esastan reddini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, \"Davacının davalı ... Sigorta şirketi ve ... oto şirketi aleyhine açmış olduğu maddi tazminat davası bakımından sulh sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, Davacının davalı Bağcılar Belediye Başkanlığı ve davalı ... yönünden açmış olduğu maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine, 2.131,98 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalılar Bağcılar Belediye Başkanlığı ve ... yönünden kaza tarihi olan 01/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 282.850,73TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalılar Bağcılar Belediye Başkanlığı ve ... yönünden kaza tarihi olan 01/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davacının davalı ... Oto şirketi yönünden açmış olduğu manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, Davacının davalı Bağcılar Belediye Başkanlığı ve davalı ... yönünden açmış olduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine, 30.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 01/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine\" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı Bağcılar Belediye Başkanlığı vekili tarafından verilen istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı sürücünün ihbar olunan ... A.Ş. çalışanı olduğundan davanın müvekkili idare yönünden husumet yokluğundan reddi gerektiğini, raporlar arasında çelişki bulunduğunu, çalışma hayatı olmayan ve sonraki dönemde de muhtemelen çalışması olmayacak olan davacının 24 yıl aktif 15 yıl pasif çalışma hayatının hesaba dahil edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, diğer davalıların da tazminattan sorumluluğu bulunduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun zorunlu sigorta limiti ile sınırlı olduğunu, kaza tarihinde geçerli ZMMS poliçesi azami teminat limitinin 360.000,00TL olduğunu, dolayısıyla sulh olunduğu gerekçesiyle sigorta şirketinin hükmedilen miktarla sorumlu olduğu gerçeğinin ortadan kalkmayacağını, davacının aktif çalışma hayatının 60 yaş ile sınırlandırılmasının hukuka uygun olmadığını, hükmedilen manevi tazminat tutarının da müvekkil idareye yükletilen sorumluluğun da hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir. Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından davalı ... Gıda San Dış Tic Ltd Şti. adına kayıtlı, davalı ...'in sevk ve idaresindeki, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS ile sigortalanan ... plakalı aracın 01/04/2018 tarihinde yaya olan davacıya çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının yaralanması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep edildiği görülmüştür. Dosyada bulunan \"Taşıt Kiralama Sözleşmesi\" başlıklı ... plakalı araç için düzenlenen sözleşmenin taşıt sahibi olarak davalı ... San. Dış Tic. Ltd. Şti. ile dava dışı kiracı ... San. Dış Tic. Ltd. Şti. arasında imzalandığı, 01/09/2017-30/09/2019 tarihleri arasında geçerli olduğu, sözleşmenin 4. maddesine göre \"bahse konu araçların ... Sis. Tem. ve Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti. bünyesinde 01/09/2017-30/09/2019 tarihleri arasında Bağcılar Belediye Başkanlığı çöp toplama projesinde çalıştırılmak üzere görevlendirildiği\" görülmektedir. İlk Derece Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda; netice itibariyle 01/04/2018 kaza tarihi itibariyle davalı ... Ltd. Şti. ile dava dışı ... Dış Tic. Ltd. Şti. arasında ticari defter ve kayıtlara göre kiralama ilişkisinin mevcut olduğu, bu kiralama sözleşmesinin uzun süreli olduğu, 31/01/2017 tarihinde başladığı, 31/12/2019 tarihinde kadar devam ettiğinin tespit edildiği belirtilmiştir. İlk Derece Mahkemesince Bağcılar Belediye Başkanlığına yazılan yazıya, Bağcılar Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğünce verilen cevapta; Müdürlüklerine ait çevre temizlik işinin 696 sayılı KHK gereğince 01/04/2018 tarihi itibariyle belediyeye devredildiği belirtilmiştir. Davalı Bağcılar Belediye Başkanlığı vekili, davalı sürücü ...'in ihbar olunan ... A.Ş. çalışanı olduğunu beyan etmiştir. ...A.Ş.'nin sermayesi %100'ü Bağcılar Belediyesine ait kamu kuruluşu olmasına, çöp kamyonunun davalı Belediye adına kamu görevi kapsamında çöp toplama işinde kullanılan hizmet aracı olmasına göre davalı Bağcılar Belediye Başkanlığı'nın TBK'da düzenlenen adam çalıştıranın sorumluluğu hükümleri gereğince bu aracın kullanılması ile oluşan zarardan sorumlu olacağından davalı vekilinin husumete ilişkin itirazı yerinde değildir. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan maluliyet raporunun dosya kapsamı ve davacının kaza nedeniyle düzenlenen tüm tıbbi belgeleri de incelenerek maluliyet oranının tespiti açısından kaza ile yaralanma arasındaki illiyet bağı da açıklanarak kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlenmiş olmasına göre bu yöne değinen istinaf itirazı yerinde değildir. İlk Derece Mahkemesince alınan 03.03.2022 tarihli kök aktüerya raporunda davacının geçici işgöremezlik tazminatı 7.050,27 TL, sürekli işgöremezlik tazminat 342.915,91 TL olmak üzere toplam maddi tazminat tutarı 349.966,18 TL olarak hesaplamıştır. Talep ve itiraz üzerine alınan 26/08/2022 tarihli ek aktüerya raporunda, rapor tarihine kadar hesaplama yapılarak geçici işgöremezlik tazminatı 7.050,27 TL, sürekli işgöremezlik tazminatı 415.180,88 TL olmak üzere toplam maddi tazminat 424.260,15 TL olarak hesaplanmış, sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme güncellenme yapılarak mahsup edildiğinde 291.930,00 TL nihai tazminat hesaplanmıştır. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan 12/10/2023 tarihli ek aktüerya raporunda ise rapor tarihine kadar hesaplama yapılarak geçici işgöremezlik tazminatı 2.131,98 TL, sürekli işgöremezlik tazminatı 776.918,44 TL olmak üzere toplam maddi tazminat 779.050,43 TL olarak hesaplanmış, sigorta limiti olan 360.000,00 TL düşüldüğünde 419.050,43 TL nihai tazminat hesaplanmıştır. İlk Derece Mahkemesince 12/10/2023 tarihli ek aktüerya raporu hükme esas alınmıştır. Yargıtay 4. Hukuk Dairelerinin güncel kararları gereğince tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da \"progresif rant\" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekeceğinden davacının trafik kazasına bağlı yaralanması nedeniyle oluşan maluliyete bağlı geçici ve sürekli işgöremezlik tazminat hesabında TRH 2010 tablosu esas alınarak aktif çalışma yaşı 60, yaşam süresi 75 yaş olarak alınarak hesaplama yapılmasında, hesaplamada bilinen dönemde davacının geliri yasal asgari ücretin üzerinde olduğundan hesaplama tarihi itibariyle geçerli maaş bordrosunda yazılı gelirinin esas alınmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra anlaşması, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun borca katılma payı oranında borçtan kurtarır (TBK 166/3). Müteselsil borçlu, alacaklıyı tatmin ettiği oranda diğer müteselsil borçlulara karşı alacaklının halefi olur (TBK 168/1) ve alacaklının hakları ona geçer. Borçlu yalnızca kendi payına düşen kısmı ödemişse, diğer müteselsil borçluya rücu edemez. Müteselsil borçluların borçtan tamamen veya kısmen kurtulabilmeleri, alacaklının bilfiil tatmin edilmiş olması halinde söz konusudur. Bunun aksinin kabul edilebilmesi için ya alacaklının teselsülden açıkça feragat etmiş olması yahut da böyle bir feragatin durumdan kesin olarak anlaşılması lazımdır. Yine, TBK'nın 168. maddesi hükmüne göre, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin ödediği miktar oranında alacaklının haklarına halef olacağı ve alacaklının diğerleri zararına, müteselsil borçlulardan birinin durumunu iyileştirdiği takdirde bu fiilin neticelerini şahsen tahammül edeceği açıktır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesine göre işletenlerin, bu Kanun'un 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1.maddesine göre de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” Somut uyuşmazlıkta ... plakalı araç ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacıya 07/01/2021 tarihli sulh protokolüne göre 115.150,00 TL ana para, 20.055,00 TL faiz, 14.889,00 TL dava vekalet ücreti, 13.698,00 TL icra vekalet ücreti, 456,00 TL yargılama giderleri olmak üzere toplam 164.248,00 TL ödendiği, davacı vekilinin 27/05/2021 tarihli dilekçesi ile davalı ... Sigorta A.Ş. ve davalı ... San. Dış Tic. Ltd. Şti. açısından herhangi bir maddi tazminat ve vekalet ücreti talebi kalmadığını, sulh olunan protokolde belirlenen maddi tazminatı aşan tutardaki tazminat hususunda ise davalılar ... ve Bağcılar Belediye Başkanlığı açısından maddi tazminat talebinin devam ettiğini bildirdiği anlaşılmaktadır. Sulh sözleşmesi davalı ... Sigorta A.Ş. ve sigortalısını kapsamaktadır. Bu durumda sigorta şirketinin sulh sözleşmesi karşılığı davacıya yaptığı ödemenin zararı tamamen karşılamadığı durumda davalı işleten poliçe limitini aşan miktarda zarar varsa limiti aşan kısımdan sorumlu olacaktır. Somut uyuşmazlıkta da poliçe teminat limiti olan 360.000,00 TL'yi aşan zarar bulunduğundan (sürekli işgöremezlik tazminatı 776.918,44 TL) ve davacı limitin altında ödeme alarak sigorta şirketini ibra ettiğinden ödeme diğer davalıların da borcunu sona erdireceğinden sigorta limiti kadar hem sigorta şirketinin hem de diğer müteselsil sorumluların sorumluluğu sona ermiş olacağından İlk Derece Mahkemesince yazılı gerekçe ile davalılar ... ve Bağcılar Belediye Başkanlığı'nın limiti aşan bu zarardan sorumluluğu doğacağından davacının ıslah dilekçesindeki talebiyle de bağlı kalınarak karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır (Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 2017/58 E. ve 2019/12186 K. sayılı kararı sayılı kararı). TBK'nın \"manevi tazminat\" başlıklı 56/1.maddesi ve 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanmasının mahiyeti ve iyileşme süresi ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından manevi tazminata ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. Bu nedenlerle; davalı Bağcılar Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davalı Bağcılar Belediye Başkanlığı vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Yasası'na göre davalı Bağcılar Belediye Başkanlığından alınması gereken 21.516,47 TL harçtan peşin alınan 5.379,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 16.137,32 TL harcın davalı Bağcılar Belediye Başkanlığından tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.17/10/2024