T.C. SAKARYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1396 - 2024/1897
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2023/1396
KARAR NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2024/1897
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...(...)
ÜYE\t\t: ...(...)
ÜYE\t\t: ...(...)
KATİP\t\t: ...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 16.03.2023
NUMARASI\t\t: 2022/446 Esas - 2023/261 Karar
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVACILAR\t:1- ...
\t\t 2-...
VEKİLLERİ\t: ...
\t Av. ...
DAVALI\t: 1- ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI\t: 2- ...
VASİSİ\t: ...
DAVALI\t: 3- MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALILAR\t: 4- ...
\t\t\t5 -ÖZHANLI TURİZM İNŞAAT GIDA OTOMOTİV SAN. VE TİC.LTD. ŞİRKETİ ...
DAVALI\t: NEOVA KATILIM SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ
\t [25969-44563-18671] UETS
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
BAŞVURU TARİHİ\t: 17.05.2023
İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ: 19.09.2023
KARAR TARİHİ\t: 07.11.2024
YAZIM TARİHİ\t: 07.11.2024
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın Dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ\t:
Davacı vekili dava dilekçesinde; 09.11.2021 tarihinde davalı ...'in sevk idaresinde bulunan ... plaka sayılı servis aracı ile Emlak Konut Lisesi'nden almış olduğu öğrencileri evlerine bırakmak için seyir halindeyken davalıların ihmal ve kusuruyla neden olduğu kazada, davacılarından ... ve ...'in kızı ...'nın vefat ettiğini, mezkur kazanın sürücünün yüksek hızla şerit ihlali yapması sonucu önce ...üzerinde dava dışı müteveffa ...'e çarpması daha sonra da ileride bulunan köprünün korkuluklarını yıkarak su kanalına düşmesi şeklinde gerçekleştiğini, kaza sırasında araçta şoför dışında 20 lise öğrencisi bulunduğunu, müteveffa ...'un da araçta yolcu olarak bulunduğunu, taraflarınca mezkur kazaya ilişkin olarak Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/270 E sayılı dosyası ile davalılara açılan manevi tazminat talepli davada kazaya sebebiyet veren ... plakalı servis aracının Tüvtürk muayene raporları temin edildiğini, söz konusu aracın fren ve başka sorunlardan dolayı pek çok kez ağır kusurlu sayıldığını ve defalarca muayene tekrarına girdiğinin görüldüğünü, davalı sigorta şirketine davacılarının destekten yoksun kalma tazminatı alacaklarının ödenmesi için 22.11.2021 tarihinde başvuru yapıldığını, sigorta şirketi tarafından 31.12.2021 tarihinde ... için 117.979,00 TL, ... ... için 128.923,00 TL olmak üzere toplamda 246.902,00 TL ödeme yapıldığını, ancak davacılarının zararlarının yapılan ödemelerden çok daha fazla olması sebebiyle davalı sigorta şirketine bakiye destekten yoksun kalma tazminatının tahsili için 10.01.2022 tarihli dilekçeleri ile başvurulduğunu, karşı tarafça tazminat ödemesi yapıldığı için herhangi bir ek ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, davalı sigorta şirketince ödenen meblağların davacılarının zararlarını karşılamadığı için davalı sigorta şirketinin davacılarının bakiye destekten yoksun kalma tazminatından poliçe limiti dahilinde sorumluluğunun devam ettiğini, kazaya sebebiyet veren aracın ticari olduğunu ve kaza aracın ticari işi esnasında meydana geldiğinden tazminatlara ticari avans faizi uygulanması gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın maddi tazminat talepleri yönünden belirsiz alacak davası olarak açıldığını belirterek davacı ... ... için 10.000,00 TL ve davacı ... ... için 10.000,00 TL olmak üzere şimdilik toplamda 20.000,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının davalı Neova Katılım Sigorta A.Ş. bakımından kazanın sigorta şirketine ihbar tarihinden itibaren 8 iş günü sonra işlemeye başlayacak, diğer davalılar bakımından ise olay tarihi olan 09.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile, mümkün olmaması halinde yasal faiz ile birlikte davalı Neova Katılım Sigorta A.Ş.'den poliçe teminat limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde; davanın ilgili mevzuat hükümleri kapsamında hukuki veya maddi açıdan herhangi bir sorumluluğu bulunmayan müvekkili idare açısından husumet yokluğu nedeniyle ve müvekkili idarenin kusurunun bulunmaması nedeniyle reddini talep etmiştir.
Davalı Neova Sigorta A.ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davaya bakmaya müvekkili şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, HMK 121.maddesine göre, davacı tarafın tüm delillerini dava dilekçesi ile birlikte taraflarına tebliğ ettirmek zorunda olduğunu, müvekkili şirkete hiçbir delil ibraz edilmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası poliçe teminatı üzerinden davadan önce müvekkili şirket tarafından davacılara ödenen tazminatlar yeterli olduğunu, yapılan ödemelerin dikkate alınması ve garame paylaşım usulüne göre bakiye poliçe limiti üzerinden mahsup edilmesini, kaza tarihi (09.11.2021) itibariyle zorunlu trafik sigortası poliçe teminat limiti 430.00,00-TL olup, şirket tarafından yapılan ödemeler mahsup edildiğinde davaya konu trafik kazası açısından bakiye poliçe teminatlarının 183.098,00-TL olduğunu, aleyhlerine haksız olarak açılan davanın reddini, SGK tarafından davacılara bağlanan gelirlerin tespitini, davacının davasının ispatı halinde müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; savcılık aşamasında alınan kusur raporunun hukuk mahkemelerini bağlayıcı nitelikte olmadığını, davacı tarafın sigorta şirketinden davaya konu alacaklarını almış olduğunu, müvekkillerinden bir alacağı bulunmadığını, müvekkilleri araç sahibi olup gerçekleşen kaza ile müvekkillerine atfedilen kusur arasında illiyet bağı bulunmadığını, müvekkillerinin hukuki sorumluluğu araç sahipliğinden ileri geldiğini, müvekkilleri araç sahibi olup aracı işletenin davalı Özhanlı Turizm olduğunu, ilgili davaya konu alan aracın sigortası bulunmakta olup tazminattan öncelikli sorumlu taraf sigorta şirketi olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.\t
İlk derece mahkemesi tarafından \"davalılardan Milli Eğitim Bakanlığı aleyhine açılan davanın HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri gereğince Usulden Reddine, davacı ... ... tarafından diğer davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının Kabulüne, 440.138,04 TL maddi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 72.328,68TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına, hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14.12.2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09.11.2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, davacı ... ... tarafından diğer davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının Kabulüne, 554.355,39TL maddi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 110.769,32 TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına, hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14.12.2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09.11.2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.
Yerel mahkemenin bu kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; Milli Eğitim Bakanlığı dahil tüm davalıların davacıların destekten yoksun kalma tazminatından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davalı Milli Eğitim Bakanlığı'nın taşıyan sıfatı ile sorumluluğu bulunduğunu, öğrenci taşıma sözleşmesi için yapılan ihalelerin Milli Eğitim Bakanlığı talimatları ve gözetiminde yapıldığını, taşıma sözleşmesine aracılık edip ihaleyi düzenleyen, servis aracını bulunduran ve kullandıran okulun devlet okulu olup, taşıma sözleşmesi ihalesine Milli Eğitim Bakanlığı'nın çıktığı da göz önünde bulundurulduğunda Milli Eğitim Bakanlığı'nın 'taşıyan' sıfatını haiz olduğunun sabit olduğunu, Yargıtay'ın benzer kazalarda Milli Eğitim Bakanlığı'nın diğer sorumlularla birlikte sorumlu olduğunu kabul ettiğini, kararın bozulması halinde ve dosyanın üst mahkemelerde geçireceği süre dikkate alındığında yeni hesap tarihinde artması kuvvetle muhtemel olan güncel ücretlere göre yeniden hesaplama yapılması gerektiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun istikrarlı içtihatları ve tazminat hesaplamasının en güncel verilere göre yapılması ilkesi gereğince karar tarihinde artan asgari ücretle birlikte diğer ücretler arttığından buna ilişkin fazlaya ilişkin hakları saklı tutmakla birlikte davacıların tazminat hesaplamasının karar tarihindeki en güncel ücretlere göre yapılması gerektiğini beyanla, ilk derece mahkemesince davalı Milli Eğitim Bakanlığı yönünden verilen usulden red kararının kaldırılmasına, yine tazminatın karar tarihine en yakın verilerle yeniden hesaplanması talebi yönünden kararın tüm davalılar yönünden kaldırılmasına, tazminat hesaplamasının karar tarihine en yakın asgari ücrete göre yapılması ve yeniden hesaplanacak maddi tazminatın Milli Eğitim Bakanlığı dahil tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacılara verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. \t
Dava, trafik kazasında ölüm sebebiyle açılan bakiye destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin, davalı Milli Eğitim Bakanlığı yönünden davanın reddine karar verilmesine ilişkin istinaf sebebinin incelemesinde;
Somut olayda, 09.11.2021 tarihinde davalı ... idaresindeki okul servis aracı Emlak Konutları Anadolu Lisesi öğrencilerini taşımakta iken meydana gelen trafik kazası neticesinde davacıların kızı ...'nın da içlerinde bulunduğu vefat etmesi nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenmeyen bakiye destekten yoksun kalması tazminatına ilişkindir.
İlçe Müdürlüğü tarafından verilen yanıta ekli evrak incelendiğinde, 06.10.2020 tarihli \"Taşımacıyı Tespit Komisyon Kararı\" ile 2020-2021 yılı eğitim öğretim döneminde Emlak Konutları Anadolu Lisesinin öğrenci servisi taşımasının davalılardan Özhanlı Turizm şirketine verildiği, yine Emlak Konutları Anadolu Lisesi ile davalılardan Özhanlı şirketi arasında 2021-2022 yılı için 31.08.2021 tarihli taşıma sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece ise, davalılardan ...’in sürücü, ... ve ...’in adam çalıştıran, Özhanlı Turizm şirketinin işleten, diğer davalı sigorta şirketin ise ZMMS sigortacısı olduğu kabul edilerek bu davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarından bahisle davanın kabulüne, davalı Milli Eğitim Bakanlığı yönünden ise işleten sıfatı bulunmadığından reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dairemizce istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre, bir motorlu aracın işletilmesinden doğan zarardan işletenin sorumlu olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Taşımalı İlköğretim Yönetmeliği 14/j maddesine göre \"taşıma işini yüklenenlerin ve taşıt sürücülerinin İçişleri Bakanlığı Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliğine uygunluğunun ve sözleşme yükümlerinin uygulanıp uygulanmadığını günlük olarak kontrol etmek, varsa aksaklıkların giderilmesi için önlemleri almak ve Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirmek\" şeklindeki yükümlülüğün davalı MEB'e bağlı okul idaresine ait olduğu, davalı kurumun anılan kazanın meydana gelişinde denetim görevinin yerine getirilmemesi nedeniyle oluşan zarardan sürücü ve diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen kusursuz sorumluluğunun bulunduğu, kaza esnasında servis aracında yolcu olarak bulunan müteveffanın kazanın meydana gelmesinde atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla, davalı MEB'in diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken davanın davalı MEB yönünden usulden reddine karar verilmesi hatalı olduğundan davacı vekilinin bu hususa ilşkin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.
Mahkemece, hükme en yakın tarihteki asgari ücrete göre hesaplama yapılan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm tesisinde ise isabetsizlik bulunmamaktadır.
İlk derece mahkemesinin davalı Milli Eğitim Bakanlığı'nın işleten sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle verdiği usulden ret kararı hatalı bulunmuş ise de; bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davacılar vekilinin istinaf başvurusu kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararının davalı Milli Eğitim Bakanlığı yönünden kaldırılmasına karar verilmiş ve hükmedilen tazminatlar ve yargılama harcı dışındaki fer'ilerinden davalı Milli Eğitim Bakanlığı da sorumlu tutulmak suretiyle aşağıdaki şekilde Dairemizce yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M\t\t: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.03.2023 tarih ve 2022/446 Esas, 2023/261 Karar sayılı kararının HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulması gerektiğinden,
A) Davacı ... ...'nın maddi tazminat davasının KABULÜNE, 440.138,04 TL maddi tazminatın, tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 72.328,68 TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına,) hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14/12/2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09/11/2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
B) Davacı ... ...'nın maddi tazminat davasının KABULÜNE, 554.355,39 TL maddi tazminatın, tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin garameten paylaştırma sonucu kalan 110.769,32 TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına, hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14/12/2021 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 09/11/2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
C)Alınması gereken 67,933,85.-TL harçtan peşin alınan 80,70.-TL ve 3.329,00.-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 64.524,15.-TL karar ve ilam harcının davalı MEB harçtan muaf olmakla MEB dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı Neova Sigorta şirketi 11.614,32 TL lik kısmından sorumlu olmak kaydıyla) alınarak Hazineye irat kaydına,
D)Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik 1.640,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına,
E)Davacılar tarafından yatırılan 80,70.-TL başvurma harcı, 80,70.-TL peşin harç ve 3.329,00.-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.490,40 TL harç giderinin MEB dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
F)Yargılama sırasında davacılar tarafından yatırılan gider avansından harcanan 415,00TL tebligat ve müzekkere gideri, 1.000,00 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.415,00TL yargılama giderinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
G)Davacı ... ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 64.619,33 TL vekalet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ...'ya verilmesine,
H)Davacı ... ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 78.979,09.-TL vekaletin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... ...'ya verilmesine,
I)Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının ayrı ayrı yatıranlara İADESİNE,
J) Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talepleri halinde iadesine,
K)Davacılar tarafından yapılan 568,00 TL istinaf yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK.361/1-a maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde dairemize dilekçe vermek suretiyle Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 07.11.2024\t\t\t
Başkan ...
e imzalıdır
Üye ...
e imzalıdır
*Üye ...
e imzalıdır
Katip ...
e imzalıdır
*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*
\t