T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/1679 Esas
KARAR NO:2024/1778 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:07/11/2019
NUMARASI:2016/905 Esas - 2019/1382 Karar
DAVA:İtirazın İptali ( Otogaz Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:07/11/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı ..... A.Ş.'nin; ... Cad. No:... D:... Topkapı-Zeytinburnu/İstanbul adresinde kurulu otogaz ve servis istasyonunda, müvekkili şirketin marka ve logosu altında ticari faaliyette bulunmak üzere müvekkili davacı şirket ile davalı ... A.Ş.' nin Oto Gaz Bayilik Sözleşmesi imzaladıklarını, davacı şirketin Akaryakıt Bayilik sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, ancak davalı .... A.Ş.'nin borcunu ödemediğini, cari hesap dökümü ile sabit olduğu üzere davalı .... A.Ş.'nin takip tarihi itibarı ile müvekkili şirkete 387.449,99 TL tutarında borcunun bulunduğunu, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından, borçlu şirkete ve müteselsil kefillerine karşı... sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlattıklarını, Davalıların haksız itirazı nedeni ile icra takibinin durduğunu, takibin devam için bu itirazın iptali davasının açtıklarını belirterek, davalıların .... sayılı dosyasındaki tüm itirazların iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır. Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekili mahkememize verdiği beyan dilekçesi ile, davalılar için akdedilen kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğunu, kefalet geçerli olsa dahi kefalet tarihinden önce cari hesapta doğmuş borçlar için verilen kefalette müvekkillerinin kefalet tarihinden sonraki borçlar için sorumlu tutulduğunu, asıl borçlunun cari kayıtlarında yer almayan fatura, iş ve işlemler için davacının verdiği hizmeti veya sattığı malı ya da işlettiği faizi yani işlemin dayanağını vakıayı kanıtlamadan alacağa karar verilmemesi gerektiğini belirterek kefalet sözleşmesinin geçersizliği nedeniyle davanın reddine, ayrıca kefalet imza tarihinden önceki borçlarından dolayı müvekkillerinin sorumluluklarının bulunmadığından davanın reddine, alacaklı takipte haksız ve kötü niyetli olduğundan %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 07/11/2019 tarih 2016/905 Esas 2019/1382 Karar sayılı kararında;\".....Bilirkişiler sunmuş oldukları 04/03/2019 tarihli ek raporlarında; davacı tarafın kayıtlarında yer alan 387.444,99 TL tutarında davacının alacaklı olduğunun kabulü gerektiğini, davalının herhangi bir ödemesinin görülmediğini belirtmişlerdir. Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı .... A.Ş. arasında ... Bayrampaşa/İstanbul adresinde bulunan taşınmazda kurulu otogaz satış ve servis istasyonunda sadece LPG ile çalışan kara nakil vasıtalarına mühnasıran ...'ın belirleyeceği yerlerden satın alacağı LPG (Likit Petrol Gazını) satmayı, bulundurmayı, teşhir etmeyi, reklamını yapmayı, başka şahıs ve şirketlere ait ... yi satmamayı içeren standart otogaz bayilik sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmenin 20/a maddesinde \"bayi ile ...gaz arasındaki borç ve alacağın miktarı ...'ın defter ve kayıtlarına göre tespit edilecektir. Bu bakımdan ...z'ın defter ve kayıtlarının münhasıran ve kat-i delil teşkil ettiğini şimdiden kabul etmiştir.\" hükmünün bulunduğu, 27. maddesinde ihtilafın çözüm yerinin İstanbul Merkez (Çağlayan) mahkemeleri ve icra dairelerinin olduğunun düzenlendiği, diğer davalıların müteselsil kefaletname ve taahhüt imzalayarak sözleşmeye kefil sıfatıyla katıldıkları ve 3.500.000 TL miktar ile müşterek ve müteselsil kefil olmayı kabul ettikleri, kefaletnamelerin geçerli olduğu, sözleşmedeki yetki maddesine göre davalıların icra müdürlüğünün yetkisine yaptıkları yetki itirazının yerinde olmadığından ara karar ile yetki itirazının reddine karar verildiği, davacı şirketin ve davalı .... A.Ş. nin ticari defter ve belgeleri, bilirkişi raporu ve ek raporu, davacının hesap ekstreleri ile davalı .... A.Ş. nin herhangi bir ödemesinin bulunmadığına ilişkin bilirkişi tespiti ve tüm dosya kapsamı göz önüne alındığında, davacının asıl borçlu davalıdan ve kefil olan davalılardan takip tarihi itibariyle 387.444,99 TL alacaklı olduğu, bu nedenle davalıların icra takibine yaptığı itirazın yerinde olmadığı, ayrıca alacağın likit alacak olması nedeniyle icra inkar tazminatına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir...\"gerekçesi ile, 1-Davanın KABULÜ İLE, davalıların ... sayılı dosyasında 387.444,99 TL asıl alacak için yaptıkları itirazın iptaline, bu alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, 2-Kabul edilen alacağın % 20' si olan 77.489 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş ve karara karşı Davalılardan .... A.Ş.. , .... A.Ş. , .... , ..... A.Ş., .... A.Ş., ... A.Ş., .... Ltd. Şti., .... A.Ş., ... A.Ş. Vekili tarafından ADLİ YARDIM talepli olarak istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Bir kısım Davalılar vekili istinaf dilekçesi ile, davalılar için akdedilen kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğunu, Kefalet geçerli olsa dahi kefalet tarihinden önce cari hesapta doğmuş borçlar için verilen kefalette müvekkilinin ancak kefalet tarihinden sonraki borçlar için sorumlu tutulabileceğini, borçlunun cari kayıtlarında yer almayan fatura iş ve işlemler için davacının verdiği hizmeti veya sattığı malı ya da işlettiği faizi yani işlemin dayanağı vakıayı kanıtlamadan alacağa karar verilmemesi gerektiğini,İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, davanın reddine, asıl borçlunun cari kaydında yer almayan fatura, iş ve işlemler için davacının verdiği hizmeti veya sattığı malı ya da işlettiği faizi yani işlemin dayanağı vakıayı kanıtlamadan alacağa karar verilemeyeceğinden ve bilirkişi tarafından bu iddia hiç incelenmediğinden bu hususta yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına, % 20' den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAİREMİZİN26/03/2020 TARİH VE 2020/531 ESAS -2020/442 KARAR SAYILI GERİ ÇEVİRME KARARI İLE; ''.....Gerekçeli karar tarihi ile gerekçeli kararın tebliğ tarihini, bir kısım davalıların istinaf dilekçesinin sunulduğu tarihi kapsayacak şekilde, Av. ...' ye ilgili davalılar tarafından verilmiş yeni bir vekaletname var ise vekaletnamelerin dosyaya sunulması hususunda vekile muhtıra çıkartılması, vekaletname sunulamazsa ilk derece mahkemesi kararının ve istinaf dilekçesinin davalı şirketlere usulüne uygun olarak tebliğ edilerek ve çıkarılacak tebligata \" HMK 77/1 maddesi uyarınca davalıların Av. ... tarafından vekillik görevinin sona erdiği anlaşılan 02/09/2019 tarihinden sonra işbu davada yapılan işlemlere muvafakleri olup olmadığını, yapılan işlemleri kabul ettiklerini dilekçeyle bildirmedikleri takdirde Av. ... tarafından vekillik görevinin sona erdiği anlaşılan 02/09/2019 tarihinden sonra gerçekleştirilen işlemlerin yapılmamış sayılacağına karar verilebileceğinin\" ihtar olarak eklenmesi - tebliğden sonra yasal süreler de dolduktan sonra yeniden dairemize gönderilmesi için, dosyanın bu aşamada ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. '' Gerekçesi ile dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.Dairemizin geri çevirme kararı üzerine .... 'ne davalılar tarafından verilmiş yeni vekaletname sunulmaması üzerine istinaf eden davalılara ihtarlı davetiye çıkartılıp tebliğ edilmesine rağmen davalılar tarafından beyanda bulunulmadığı ve davalılara gerekçeli kararın tebliğ edilmesine rağmen istinaf dilekçesi vermedikleri anlaşılmıştır.
DAİREMİZİN 28/05/2024 TARİH VE 2022/209 ESAS SAYILI ARA KARARIMIZ İLE;'' HMK 337/1. maddesi uyarınca davalılar .... A.Ş. vekilinin adli yardım talebinin REDDİNE, '' karar verilmiş, dairemiz ara kararı HMK 337/2. maddesi uyarınca davalılar vekiline tebliğ edilmesine rağmen dairemizce verilen karara karşı süresi içerisinde itiraz edilmediği, bu nedenle dairemiz kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.
DAİREMİZİN 28/06/2024 TARİH VE 2022/209 ESAS - 2024/1135 KARAR SAYILI GERİ ÇEVİRME KARARIMIZ İLE; ''...İstinaf eden davalılar vekilinin vekaletleri süreli olmayan davalı şirketler yönünden adli yardım talebinin incelenmek üzere dava dosyası ele alınarak incelenmiş ve dairemizin 28/05/2024 tarihli Adli Yardım Talebinin Reddine ilişkin kararı ile HMK 337/1. maddesi uyarınca davalılar .... A.Ş. vekilinin adli yardım talebinin reddine itiraz yolu açık olmak üzere karar verilmiş ve davalılar vekiline tebliğ edilmiştir.Dairemizce verilen karara süresi içerisinde itiraz edilmediği, bu nedenle dairemiz kararının kesinleştiği anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK' nun 344. maddesi \"İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru harcı ve tebliğ giderleri de dahil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir.\" hükmünü içermektedir. HMK' nın 344. maddesindeki düzenlemeler dikkate alındığında istinaf incelemesinin yapılabilmesi için istinaf talebine ilişkin harç ve gider avansının ilk derece mahkemesi tarafından tamamlatılması zorunludur. Bu nedenlerle; HMK' nın 344. maddesi gereğince, davalılar....LTD.ŞTİ. ile .... A.Ş. Tarafından 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 6.616,60 TL nispi istinaf karar harcı ve 500,00 TL gider avansının tamamlanması için davalılar vekiline kesin süreli muhtıra çıkartılması ve HMK'nın 344. maddesi gereğince davalılar vekiline verilecek kesin süreye rağmen harçların yatırılmaması halinde HMK'nın 344. maddesi gereğince davalılar ....ŞTİ. ile .... A.Ş. yönünden istinaf başvurusunun yapılmamış sayılması yönünde ek karar verilerek ilgililere tebliğ edilmesi ve bu karara karşı da ilgili davalıların/ vekilinin istinaf kanun yoluna başvurma hakkı olduğu da dikkate alınarak istinaf sürelerinin beklenmesi, verilecek ek kararın istinaf edilmesi halinde, istinaf harç ve giderleri de yatırıldıktan sonra her halukarda diğer davalıların istinafları dairemizce değerlendirileceğinden Dairemize yeniden gönderilmek üzere dosyanın bu aşamada ilk derece mahkemesine geri çevrilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. '' Gerekçesi ile dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.Dairemizin geri çevirme kararı üzerine ilk derece mahkemesi tarafından 25/07/2024 tarih ve 2016/905 Esas sayılı İstinaf Harç - Masraf Tamamlatılması Hk. Muhtıranın düzenlenerek Davalılardan ....Şirketi ile ....A.Şirketi vekili Av....' ye muhtıra tebliğe gönderildiği, ilgili vekile tebliğin elektronik ve usulüne uygun olarak 30/07/2024 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen istinaf eden davalılar vekili tarafından istinaf harcının ve gider avansının yatırılmadığı anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ 20/09/2024 TARİH VE 2016/905 ESAS - 2019/1382 KARAR SAYILI EK KARAR İLE;\" Davalılar ... A.Ş.nin istinaf başvurularının HMK.nın 344. maddesi gereğince yapılmamış sayılmasına, \" karar verilmiş ve mahkemece verilen ek kararın davalılar vekili Av. ...'ye e tebligat yolu ile tebliğe çıkartıldığı, ek kararın davalılar vekili Av. ...' ye 25/09/2024 tarihinde e tebligat yolu ile tebliğ edilmesine rağmen ilgili vekil tarafından yasal süre içerisinde ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmadığı anlaşılmıştır.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, davacı şirket ile davalı ... A.Ş. Arasında imzalanan otogaz bayilik sözleşmesinden kaynaklı cari hesap alacağının tahsili talebiyle asıl borçlu ve kefiller hakkında başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Mahkemece, 1-Davanın kabulüne, karar verilmiş ve karara karşı Davalılardan .... A.Ş.. , ... A.Ş. , .... , .... A.Ş., .... A.Ş., ...A.Ş.,.... Şti., ... San. Tic. A.Ş., .... A.Ş. vekili tarafından ADLİ YARDIM talepli olarak istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Dosyanın incelenmesi sonucu mahkemece verilen gerekçeli kararın istinaf eden davalılar vekili Av. ...'ye 18/01/2020 tarihinde tebliğ olduğu ve davalılar vekili tarafından adli yardım talepli olarak uyap sisteminden 14/01/2020 tarihinde gönderilen dilekçe ile istinaf başvurusunda bulunulduğu, istinaf başvurusunda bulunan Davalılardan ... A.Ş.. , .... A.Ş. , ... A.Ş., ... A.Ş., .. A.Ş., ... A.Ş. ( 7 adet şirket ) tarafından Av. ...' ye verilen vekaletname süresinin karar tebliğinden önce 31/12/2019 tarihinde sona erdiği, istinaf dilekçesinde, müvekkili şirketlerin tek ortağı ve yetkilisi ...' in 02/09/2019 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası neticesinde vefat ettiğini, geriye mirasçı olaraık ... ve 5 Çocuğunun kaldığını, ancak ilgili mirasçılarda Anadolu 7. Sulh Hukuk mahkemesinin 2019/9074 E. sayılı dosyasında Mirasın reddi davası açtıklarını belirttiği, istinaf eden davalılar vekili tarafından dairemize sunulan 06/03/2020 tarihli dilekçe ile müvekkili şirketlerin tek ortağı ve yetkilisi ...' in 02/09/2019 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası neticesinde vefat ettiğini, davalı müvekkili şirketlerin hisseleri ve temsilcisinin kim olacağının belli olmadığını, müvekkili şirketlerin kendilerinde bulunan vekaletnamenin süresinin bittiğini, yeni vekaletnameyi sunabilecekleri tarihin de belli olmadığını beyan ettiğinden Dairemizin 26/03/2020 Tarih ve 2020/531 Esas -2020/442 Karar sayılı geri çevirme kararımız ile; dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.Dairemizin geri çevirme kararı üzerine .... 'ne davalılar tarafından verilmiş yeni vekaletname sunulmaması üzerine istinaf eden davalılara ihtarlı davetiye çıkartılıp tebliğ edilmesine rağmen davalılar tarafından beyanda bulunulmadığı ve davalılara gerekçeli kararın tebliğ edilmesine rağmen istinaf dilekçesi vermedikleri anlaşılmıştır.Dairemizin geri çevirme kararı üzerine ilk derece mahkemesi tarafından 25/07/2024 tarih ve 2016/905 Esas sayılı İstinaf Harç - Masraf Tamamlatılması Hk. Muhtıranın düzenlenerek Davalılardan ....Şirketi ile ....A.Şirketi vekili Av....' ye muhtıra tebliğe gönderildiği, ilgili vekile tebliğin elektronik ve usulüne uygun olarak 30/07/2024 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen istinaf eden davalılar vekili tarafından istinaf harcının ve gider avansının yatırmadığı anlaşılmıştır.İlk derece Mahkemesi 20/09/2024 Tarih ve 2016/905 Esas - 2019/1382 Karar sayılı ek kararı ile; \" Davalılar ....Şirketi ile ... A.Ş.nin istinaf başvurularının HMK.nın 344. maddesi gereğince yapılmamış sayılmasına, \" karar verilmiş ve mahkemece verilen ek kararın davalılar vekili Av. ...'ye e tebligat yolu ile tebliğe çıkartıldığı, ek kararın davalılar vekili Av. ...' ye 25/09/2024 tarihinde e tebligat yolu ile tebliğ edilmesine rağmen ilgili vekil tarafından yasal süre içerisinde ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmadığı anlaşılmakla, dairemizce diğer davalıların istinaf başvuruları değerlendirilmiştir.Dairemizin 26/03/2020 Tarih ve 2020/531 Esas -2020/442 Karar sayılı geri çevirme kararımız doğrultusunda mahkemece işlem yapılıp eksiklikler giderildikten sonra dosyanın dairemize gönderildiği anlaşılmıştır. İstinaf eden Davalı şirketlerden 7 adetinin vekaletinin süreli olup karar tarihinden önce 31/12/2019 tarihinde sürelerinin dolduğu, vekillik görevinin sona erdiği tarihten sonra işbu davada yapılan işlemlere davalı şirketlerin muvafakatinin olmadığı ve bu durumda geçerli bir istinaf dilekçesinin olmadığı anlaşılmakla; Davalılardan 1-) ... A.Ş.., 2-) .... A.Ş. , 3-) .... Şti, 4-) .... ve Tic. A.Ş., 6-) ...A.Ş., 7-).... A.Ş. ( 7 adet şirket ). adına Av. Av. ... tarafından yapılan istinafın HMK.nın 77/1 ve 346 maddeleri uyarınca yapılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1- Davalılardan .... A.Ş.., .... A.Ş. , .... Şti, ...A.Ş., ... .... A.Ş.,.... A.Ş., ... A.Ş. ( 7 adet şirket ). adına Av. ... tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK 77/1 ve 346. maddeleri uyarınca YAPILMAMIŞ SAYILMASINA,2-Davalılar adına Av. ... tarafından adli yardım talepli istinaf başvurusunda bulunulduğu ve yatırılan harç olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 4-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 07/11/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.