T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1035 Esas
KARAR NO: 2024/1677 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2023/799 Esas - 2024/149 Karar
TARİHİ: 04/03/2024
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
KARAR TARİHİ: 24/10/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ...'nın, ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketinde yönetim kurulu üyesi sıfatı sebebiyle kendisine tanınmış olan yetkiyi kötüye kullanarak şirket banka hesaplarından kendi banka hesabına para aktarması nedeniyle İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takip işlemleri başlatıldığını, davalı tarafça icra takip işlemlerine haksız olarak itiraz ettiğini, müvekkili şirketin, davalıya herhangi bir nedene dayalı olarak borcunun bulunmadığını, davalı ... hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediği için İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Suçları Soruşturma Bürosu tarafından 2022/123090 Soruşturma numaralı dosya kapsamında soruşturma işlemleri tamamlanarak, ... hakkında Türk Ceza Kanunu 155/2 maddesinde düzenlenen Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma suçunu işlediğine karar verildiğini, izah edilen nedenlere dayalı olarak, müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yapılan haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaline, alacağın likit olması ve takibe davalı yanca kötü niyetle itiraz edilmesi sebebiyle davalının takip konusu alacağın asgari yüzde yirmisi oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile arabuluculuktan doğan vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep edilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Mahkemenizin 19.12.2023 tarihli tensip tutanağının (2) numaralı ara kararında bu evrakın sunulması için 1 haftalık kesin süre vermiş olmasına karşın davacı taraf imzalı tutanağı dosyaya sunmadığından, davanın ikame edilmesi için dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesini, haksız fiilden kaynaklı bir alacak davası için yetkili mahkemenin, haksız fiilin meydana geldiği yahut zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, davacı şirketin yerleşim yerinin, dava tarihi itibariyle Bakırköy Adliyesi sınırlarında bulunmasından dolayı davanın usulden reddini, itirazın iptali davasına konu olan havale ödemelerinde, dekontlardan da anlaşılacağı üzere hiçbir açıklama yer almadığını, bu sebeple müvekkili şirketten borç aldığı iddialarının kesinlikle kabul edilmediğini, şirketin yetkilisi, aynı zamanda müvekkilinin erkek kardeşi olan ...'nın, müvekkiline huzur hakkını ödemediğini, davacı yan dava dilekçesinde huzur hakkının ödendiğini ve hatta ödeme dekontunu sunduğunu iddia ettiğini, açıklama olmayan ödeme ile yapılan sözde huzur hakkı ödemesinin yapıldığına dair iddiaları kesinlikle kabul etmediklerini, müvekkili ...'nın, şirkette hisse sahibi olmakla birlikte yönetim kurulu üyesi olarak bir dönem görev aldığını, bu süre içerisinde müvekkili ...'nın, ...'nın engellemeleri yüzünde fiiliyette bir yetkisi olmamakla birlikte şirkette haliharızda yönetim kurulu başkanı olan ...'nın, müvekkilinin görevini yapmasına hiçbir zaman müsaade etmediklerini, ... San. Tic. A.Ş., müvekkilinin babası müteveffa ... tarafından kurulmuş bir şirket olduğunu, aile şirketi olan ... San. Tic. A.Ş.'de müvekkilinin de hissesi bulunduğunu, sonuç olarak şirket yetkilisi ... hem şirketin borcunu kapattığını, hem de kendi menfaatine harcamalar gerçekleştirdiğini, hatta yapılan bu harcamaların ...'nın gayrimeşru ilişkisi için müvekkilinin izni olmadan harcandığını, izah olunan nedenler doğrultusunda sayın mahkemenin de resen gözeteceği hususlara binaen; öncelikle işbu haksız ve mesnetsiz davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise bile esastan reddine, davacı yanın kötü niyetle ikame etmiş olduğu işbu davada %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 04/03/2024 tarih ve 2023/799 Esas - 2024/149 Karar sayılı kararında; \"Genel yetki kuralına ilişkin 6100 sayılı HMK 5. Maddede Mahkemelerin yetkisi, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, bu Kanundaki hükümlere tabidir.Davanın konusu; davalının davacı şirket yönetim kurulu üyesi sıfatı ile kendisine tanınmış yetkiyi kötüye kullanarak davacı şirket banka hesaplarından kendi banka hesabına para aktarma iddiasıyla bu paranın iadesi talepli İstanbul ...İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasından davacının başlattığı takibe davalının itirazı üzerine ikame olunan itirazın iptali davasıdır. Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki başlıklı, HMK . 14/2 maddesinde \"Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili\" olduğu ifade edilmiştir. TTSG nin 10772 sayılı 17.02.2023 tarihli nüshasının 14.. Sayfasında davacı şirket adresinin \"... Mah. ... Sk. ... Blok No.... Güngören/İst\" olarak değiştirildiği ilan edilmiştir. Huzurdaki dava bu adres değişikliğinden sonra 12.12.2023 tarihinde ikame olduğundan adres itibariyle yetili mahkeme Bakırköy Ticaret Mahkemeleridir. Mahkememiz dosyasında davanın açıldığı tarihteki davacı şirketin yeni adresinin Bakırköy adli sınırları kapsamında olduğu, göz önüne alındığında, kesin yetki kuralı dikkate alınarak, davalının yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine, Nöbetçi Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\"gerekçesi ile, Kesin yetki kuralından kaynaklı mahkememizin yetkisizliğe nedeniyle HMK 14/2, 114/1ç ve 115/2 md gereği dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, söz konusu karar hukuka aykırı olduğundan işbu istinaf başvurusunda bulunma zaruretinin hasıl olduğunu, Her ne kadar kararda davacı şirketin adresinin \"... Mh. ... Sk. ... Blok No: ... Güngören/İstanbul\" olduğundan bahisle yetkili yargı yerinin Bakırköy mahkemeleri olduğu belirtilmişse de şirket merkezinin Bayrampaşa'da olduğunu; davacı şirketin, aleyhine açılacak davaları sabote etmek amacıyla kötü niyetli bir şekilde sürekli adres değişikliğine gitmekte olduğunu; oysa şirketin fiilî merkezinin davanın açıldığı tarihte olduğu gibi bugün de Bayrampaşa'da (... mh. ... sk. vardarlı no: ... bayrampaşa/istanbul) bulunmakta olduğunu; şirket merkezinin hiçbir zaman bilfiil Güngören'e alınmadığını; bu değişikliklerin yalnızca yargı organlarını yanıltmak amacıyla kağıt üzerinde yapıldığını, Şirket merkezinin hâlihazırda resmen ve fiilen, davanın açıldığı tarihte de fiilen Bayrampaşa'da bulunması sebebiyle Yerel Mahkemenin yetkisizlik kararının yerinde olmadığını; şirketin gerçek merkezi göz önünde bulundurulduğunda İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu; dolayısıyla istinaf incelemesi neticesinde Yerel Mahkeme kararının bozularak kararı veren mahkemenin yetkili olduğuna hükmedilmesinin kanunların gereği olduğunu, İleri sürerek, yukarıda açıklanan ve resen gözetilecek sebeplerle, yapılacak zabıta araştırmasıyla davacı şirketin fiilî ve hukuki merkezinin tespitine, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/799 E. 2024/149 K. sayılı ilamının bozularak kaldırılmasına, dosyanın yetkili İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; davalının davacı şirketin yöneticisi olduğu dönemde kendisine tanınan yetkiyi kötüye kullanıp şirket hesaplarındaki parayı kendi hesabına aktararak şirketi zarara uğrattığı iddiasına dayalı olup, aktarılan tutarın tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı yan cevap dilekçesi ile dava tarihi itibariyle davalı şirket adresinin, ... Mah. ... Sk. ... Blok No.... Güngören/İstanbul olduğunu, haksız fiile dayalı davalarda yetkili mahkemenin haksız fiilin gerçekleştiği veya zarara uğrayanın yerleşim yeri mahkemeleri olduğunu ileri sürerek yetki itirazında bulunmuş, ayrıca esasa ilişkin savunmalarını sunmuştur. Mahkemece; davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle yerleşim yerinin Güngören/İstanbul olduğu, HMK'nun 14/2 fıkrası uyarınca ortak ile tüzel kişi şirket arasındaki ilişkide, tüzel kişinin yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. Davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebebi; davacı şirketin sicil adresi Güngören sınırlarında olsa da, fiilen adresin halen Bayrampaşa ilçesi sınırlarında ve yetkisizlik kararı veren mahkemenin yetki alanında olduğu yönündedir. Davacı tarafından sunulan istinafa cevap dilekçesinde, davalının cevap dilekçesinde yetki itirazını ileri sürdükten ve Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu belirttikten sonra, mahkemece kabul edilen talebe karşı istinafa başvurmasının kötü niyetli olduğu belirtilerek, istinaf başvurusunun esastan redine karar verilmesi ve davalı hakkında HMK'nun 351 maddesinin uygulanması talep edilmiştir. Takip konusu edilen ve varlığı iddia olunan alacak, TTK'nun 553 maddesine dayalı yönetici sorumluluğu nedeniyle tazminat alacağıdır. TTK'nın 553 maddesinde şirket kurucularının, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve tasfiye memurlarının sorumluluğu düzenlenmiş, 561 inci maddesinde ise sorumlular aleyhine şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açılabileceği düzenlenmiştir. Anılan yetki düzenlemesi kesin yetki kuralı olmayıp genel yetki kuralının yanında ek bir yetkili kuralı düzenlemektedir. Buna göre TTK 561. maddesinde belirtilen yetki kuralı kesin yetki kuralı değildir.Mahkemece HMK'nun 14/2 maddesine dayalı olarak, dava tarihi itibariyle davacı şirket adresinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu belirtilmiş ise de, somut olayda talep, aynı zamanda şirket ortağı olduğu sicil kayıtlarından anlaşılan davalının pay sahipliği sıfatı ile ilgili değil, yöneticilik sıfatı ile ilgilidir. Diğer ifade ile uyuşmazlık ortak ile şirket arasındaki ilişkiden değil, genel kurul kararı ile seçilen yönetici ile şirket arasındaki ilişkiden doğmaktadır. Eldeki davada HMK'nun 6 maddesinde düzenlenen genel yetki kuralı uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesi, haksız fiilin özel bir türü olan yönetici sorumluluğuna dayalı istemler bakımından HMK'nun 16 maddesi uyarınca yönetici sorumluluğunu gerektirdiği iddia olunan eylemlerin gerçekleştiği yer ile bu eylemler nedeniyle zarara uğradığını iddia eden davacı şirketin yerleşim yeri mahkemesi, yine TTK 561 maddesi uyarınca davacı şirketin yerleşim yeri mahkemesi yetkili olup, mahkemece davalının yerleşim yerinin Fatih İlçesi sınırlarında olduğu ve bu adresin mahkemenin yetki sınırlarında bulunduğu nazara alınarak davalının yetki ilk itirazının reddi gerekirken, eldeki davada uygulanma olanağı bulunmayan HMK'nun 14/2 maddesine dayalı hüküm kurulması isabetsiz olmuş ise de, davalının itirazı yanlış gerekçe ile de olsa mahkemece kabul edilmiş olup, davalının, talebi doğrultusunda kabul edilen yetki itirazına dayalı kurulan hükme karşı istinaf kanun yoluna başvurmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davalı yanın istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b2 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir. Öte yandan davalının talebi doğrultusunda mahkemece verilen yetkisizlik kararına karşı kötü niyetle istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşıldığından, 6100 sayılı Kanun'un 351 inci maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 329 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca istinaf takdiren ve teşdiden 3.000,00-TL disiplin para cezası ile cezalandırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- İstinaf başvurusu kötü niyetli olduğundan istinaf kanun yoluna başvuran davalının 6100 sayılı Kanun'un 351 inci maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 329 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca takdiren ve teşdiden 3.000,00,00-TL disiplin para cezası ile CEZALANDIRILMASINA, 3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 4-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcı istinaf eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 5-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 24/10/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-c maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.