T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/1619
KARAR NO\t: 2024/1809
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
TARİHİ\t\t: ...
NUMARASI\t\t: ... ESAS-... KARAR
DAVACI \t: ...
DAVALI \t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVA İHBAR
OLUNANLAR\t: 1- ...
\t 2- ...
DAVA\t: Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 30/10/2024
YAZIM TARİHİ : 30/10/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirketin ortak transit rejimine ilişkin teminat belgesinin işlemlerini bitirilmeden, malları teslim ettiğini, bu nedenle de davalı şirketin kusuru ile ... belgesi çok uzun zaman bağlı kaldığını, ... belgesinin bağlı olduğu teminatın alınabilmesi için ilgili gümrük dairesine toplamda 60.095,76 ... yatırıldığını, müvekkillinin...Firmasına ait ortak transit rejimine ilişkin teminat belgesi(...) 27.01.2014 tarihinde ... firmasına yapılan taşımada davalı şirket tarafından kullanıldığını, davalı şirket ilgili taşımayı yaptığında öncelikle varış noktasında bulunan ve ... belgesi üzerinde yazılı olan gümrük idaresine müracaat etmeden malları teslim etmiş olduğundan, ortak transit rejimine ilişkin teminat belgesinin işlemleri bitirilmediğini, kapama işleminin yapılmasından sonra malları teslim ettiğini, taşımayı sonlandırması gerekirken sisteme ilişkin kapama işlemleri yapılmadan malları teslim etmiş olması nedeniyle müvekkilinin... içerisinde yapılan taşımalar için davalı aracına yetkisi dahilinde tanzim etmiş olduğu belge nedeniyle vermiş olduğu teminatın uzun zaman bağlı kaldığını, bu belgelerin kapatılmasına ilişkin süreler bulunduğunu, davalı şirketı ile defalarca görüşüldüğünü, ayrıca yazılı başvuru yapılmasına rağmen teminata konu belge kapama işlemi yapılmadığını, bu nedenle de müvekkili şirket tanzim edilen belge nedeniyle, taşımaya konu mallara ait gümrük vergi ve yerel ülke KDV tutarlarından sorumlu tutulduğunu, bu nedenle de 60.095,76 ... ödemek zorunda kaldığını, ... belgesi bağlı kalmış olması nedeni ile çok uzun zaman bu belgesini kullanamadığını ve iş kaybına uğradığını, bu nedenle de fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500 EURO maddi zarar için dava açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, ... belgesinin bağlı kalması nedeni ile uzun zaman ... işlemi yapamadığını, bu nedenle de iş kaybına uğradığı ve elde ettiği gelirinde azaldığını, davalı şirket tarafından biliniyor olmasına karşın hiçbir işlem yapılmadığını ve ağır kusurları ile vermiş oldukları zararları gidermek için hiçbir çaba sarf edemediklerini, müvekkillinin bu olay nedeniyle maddi zararları yanında, sistemde bu taşımanın akıbeti belli olmadığı için kaçakçılıkla dahi itham edildiğini, maddi, manevi zararları büyük olduğunu, müvekkili şirketin ... belgesine ilişkin teminatlarını alabilmeleri için yatırmış oldukları 60.095,76 ...'nin ödeme tarihi olan 22.08.2016 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini ve müvekkilinin şirketinin iş kaybı nedeni ile uğramış olduğu zararları için fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500 EURO'nun temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davaya konu uyuşmazlık ile ilgili davacı yanın ... firmasına karşı ...'da veya ... dava açmış olma olasılığına binaen derdestlik ve yetki itirazında bulunduğunu, mahkemece iddia sunulan kanıtlar değerlendirilerek davacının dava konusundaki yabancılık unsurunun değerlendirilmek suretiyle MÖHUK. 25 ve 27. maddeleri gereğince mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesini talep ettiğini, mahkemece davacının dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamına göre müvekkilinin taşıyıcı şirketin ... teminatına ilişkin olarak uyuşmazlıklarda dava konusu yapılan borcun tarafı olmadığı ...'in konusu ve bundan doğan alacakların ancak alıcı veya satıcının sorumluluğunda olduğunu, davanın borçlu veya zarar sorumlulukları dışında 3. kişiye yani müvekkilinin şirketine karşı açılmış olası sıfat yokluğu nedeniyle bir başka deyişle husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hukuka göre zamanaşımına ilişkin bir düzenleme olup olmadığının tespitini, bu konuda bir düzenleme mevcut ise mevcut düzenleme kapsamında zamanaşımı itirazlarının sunduğunu, ancak bir düzenleme mevcut değil ise dava konusu ... teminatından kaynaklanan ücret alacağı davacı zamanaşımı süresi bakımından TTK'nın ilgili maddesinde kabul edilmiş bulunan bir yıllık süreye tabi olduğunun davanın zamanaşımından reddi gerektiğini, dava belirsiz alacak davası olarak açıldığını, ancak hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafın teminat yatırmaksızın davayı açması da hukuken kabul edilemez olduğunu, söz konusu durum dava sonunda haklı çıkma ihtimali yüksek olan müvekkilinin zarara uğratacağını, davacının açmış olduğu dava hukuki dayanaktan yoksun olup davanın reddi gerektiğini, davaya konu ... Transit taşıma rejimine ilişkin olarak verilen teminatta uygulanması gereken maddi hukukun Türk hukuku olup olmadığının tespit edilmesini ayrıca ... teminatından doğan uyuşmazlıklarda yabancılık unsurunun bulunması nedeni ile davaya uygulanacak ülke hukukunun belirlenmesini, müvekkilinin şirketinin 25/01/2014 tarihinde.../Türkiye'deki ...San. ve Tic. A.Ş. firmasına ait yükü olarak ...'daki alıcı firma olan .... KG'ye götürmek üzere yola çıktığını, müvekkilinin şirketine ait tır... numaralı ... Belgesi ile birlikte malı ... gümrük dairesine gelerek alıcı firma olan ... firma yetkililerine teslim ettiğini, alıcı ... firması CMR belgesini imzalayarak malı teslim aldıklarını ve gerekli tüm gümrük işlemlerinin tamamlandığını beyan ederek müvekkilinin şirketinin şoförüne CMR evrağını teslim ettiğini, söz konusu taşıma için düzenlenen ... belgesinin kapatılması yükümlülüğü taşıyıcı konumundaki müvekkilinin şirketine değil asıl sorumlu olarak nitelendirilen alıcı firma ve satıcı firmaya ait olduğunu, müvekkilinin şirketinin sadece eşyayı tam ve sağlam olarak gerekli belgelerle birlikte belirlenen süre sınırı içinde yetkili makamlar tarafından alınan ayniyet önlemlerine uygun olarak varış idaresine sunduğunu, kontrolden sorumlu yetkili makamlarca talep edildiğinde ve belirlenen süre içinde hangi yola verildiğine bakılmaksızın gerekli tüm bilgi ve belgeleri sunmak gerekli tüm yardığımı sağlamak ve transit rejimiyle ilgili diğer hükümlere uymakla yükümlü olduğunu, ... belgesini kapama yükümlülüğü de asıl sorumlu alıcı sorumlu alıcı firmaya ait olduğunu, transit rejimi eşyanın gümrük vergilerinin teminata bağlanarak taşındığı bir rejim olduğundan işlemin sonlandırılıp ibra edilmesinin önemli hukuki sonuçlarının olduğunu, ibra ile transit işleminin usulüne uygun bir şekilde varış idaresine varması ve kontrol sonuçlarının olumlu olmasıyla birlikte gerçekleştirir ve hukuki olarak da ilgili transit işlemine ilişkin gümrük yükümlülüklerinin istisnai durumlar hariç sona erdiği sonucunu doğurduğunu, ... kullanılarak düzenlenen bir transit beyannamesinde işlemin sonlandırılması varış idaresinin sistem üzerinden varış bildirimi yapıp kontrol sonuçlarını gönderilmesiyle mümkün olduğunu, herhangi bir sebeple sistem üzerinden kapatılmayan beyannameler için alternatif beleler sunulmak suretiyle sorunun giderilebileceğini, bu belgeleri sunmak ve işlemi sonlandırmak yükümlülüğü asıl sorumlu olan davacı şirkete ait olduğunu, davacı şirket kendi sorumluluğunda bulunan ve kendi ihmali soncunda uğramış olduğu zararı müvekkilinin şirketinin yükümlülüğünde gibi anlatmakta ve müvekkilinin şirketi ile bu hususta defalarca görüştüğünü, yazılı başvuru yaptığını beyan etse de müvekkilinin şirketine böyle bir başvuru yapılmadığını, davacını haksız ve hukuka aykırı davasının reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davacı ile davalı arasında sözleşme bulunduğu, bu sözleşmeye göre davalının davacıya ait ... belgesini kullandığı, davalının sözleşmeye uygun davranmayarak davacıyı zarara soktuğu, MÖHUK 24/4. maddesine göre edim borçlusunun yerleşim yeri hukukunun uygulanması gerektiği, edim borçlusu davalı olduğundan ve davalı Türkiye'de yerleşik olduğundan Türk hukukunun uygulanacağı, davacının, davalıya ait ... belgesini kullandığı, taşıdığı yükü ...da alıcıya teslim ettikten sonra ortak transit rejimini sonlandırması gerekirken sonlandırmadığı, davalı ortak transit rejimi belgesini sonlandırmaması nedeniyle davacı ... belgesinin bağlı kaldığı ve davacı ... belgesine bağlı teminatı alabilmek için ceza ödemek zorunda kaldığı, ortak transit rejimi belgesini sonlandırma görevinin belgeyi kullanan davalıda olduğu, davalı bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu nedenle davacının ... belgesini yeniden kullanabilmek için ödemek zorunda kaldığı cezalardan davalının sorumlu olduğu, davacının ... belgesinin bağlı kalmasında bir kusurunun tespit edilemediği, ... yetkili makamları ile adli yardımlaşma kapsamında yapılan yazışma sonucunda davacının 58.172,00 (...)...’yi 22/08/2016 tarihinde ödediği, davacı ... belgesinin bağlı kalması nedeniyle kullanamamasından kaynaklı oluşan zararlarını ispat edemediği gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 58.172,00 (...)...’yi 22/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının ... para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verildiği, davacı vekilinin tavzih talep etmesi üzerine mahkemece tavzih kararı ile davacı vekilinin hükmedilen faiz oranının düzeltilmesi talebi tavzih ile düzeltilecek bir husus olmadığından talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; Davaya konu edilen alacak, tamamı ile ... belgesinin süresinde kapanışının yapılmamasından ve davalı şirketin ağır kusuru ile yapılmadığı yerel mahkeme tarafından da tespit edildiğini, müvekkilinin...İns EOOD şirketi, belirli bir “ücret” karşılığında gümrüğün denetimi altında bulunan eşyanın varış gümrüğüne sevkinde teminatı sağlayan firma konumunda olduğunu, müvekkil ... Ortak Transit Sözleşmesi kapsamında gerçekleştirilen transit işlemlerinde asıl sorumlu sıfatıyla, beyan edilen eşyanın gümrük vergilerini teminata bağlamakta, Transit Rejimi hükümlerine aykırılık nedeniyle gümrük vergileri ödeme yükümlülüğünün doğması halinde ise, bu vergileri ödediğini, ... belgesi bağlı kalmış olması nedeni ile çok uzun zaman bu belgesini kullanamadığını ve iş kaybına uğradığını, müvekkilinin bu olay nedeniyle maddi zararları yanında, sistemde bu taşımanın akibeti belli olmadığı için kaçakçılıkla dahi itham edildiğini, maddi, manevi zararlarının büyük olduğunu, yerel mahkemenin yaptığı yargılamada somut olayda davalı şirketin kusuru olduğunu tespit edildiğini, ancak iş kaybına ilişkin taleplerini reddettiğini, bu nedenlerle Müvekkil şirketin her türlü yasal hakkı saklı kalmak kaydı ile, öncelikle icranın ertelenmesi ve duruşma taleplerinin kabulüne, istinaf taleplerinin kabulü ile yerel mahkemenin davanın kısmen reddi yönündeki kararın kaldırılarak, davanın tümüyle kabulüne karar verilmesine, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş, davacı vekili verdiği ek beyan ve ek istinaf talebi ile yerel mahkeme kararının ifası sırasında kararın ifasının imkansız olması ve kararın icra edilebilir olmadığının anlaşıldığını, icra işlemlerini başlatabilmek için kamu bankalarının bazı şubelerinden bilgi talep edildiğini, ancak ... para birimine ilişkin mevduat hesabı açmadıkları için faiz oranına da sahip sahip olunmadığı bilgisi alındığı, ... Bankasından gelen yazılı cevapta da ... cinsindeki mevduata fiilen uygulanan azami faiz oranlarının... Bankası tarafından izlenmediği bilgisinin verildiğini, yerel mahkemenin fazi oranın tavzih ile düzeltilebilecek bir husus olmadığı gerekçesi ile talebin red edildiğini, dava dilekçesinde de talep ettikleri üzere asıl alacağa avans faizi uygulanmasını talep ettiklerini beyan etmiştir.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf talebi ile; Yetki, derdestlik ve uygulanacak hukuk bakımından; Davaya konu uyuşmazlık ile ilgili davacı yanın ... firmasına karşı ... veya ...'ta dava açılıp açılmadığı ve bu nedenle HMK 116/1-a maddesine göre derdestlik hususu araştırılmadan yerel mahkemece davaya devam edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, zamanaşımı itirazları bakımından; 25.04.2014 tarihli ceza kararına isitnaden açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken aksi şekilde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olup yine kararın kaldırılması gerektiğini, husumete ilişkin itirazlarının mahkemece, davacının dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamında göre, müvekkil taşıyıcı şirketin ... teminatına ilişkin olarak uyuşmazlıklarda, dava konusu yapılan borcun tarafı olmadığı ... konusu ve bundan doğan alacakların ancak alıcı veya satıcının sorumluluğunda olduğundan, davanın borçlu veya zarar sorumluları dışında üçüncü bir kişiye yani müvekkil şirkete açılmış olması nedeniyle husumet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken yerel mahkemece aksi şekilde hüküm kurulmasının bozmayı gerektirdiğini, usule ilişkin itirazlarının söz konusu dava belirsiz alacak davası olarak açıldığını ancak davacı tarafın iddia ettiği alacak miktarı belirlenebilen bir miktar olduğundan HMK 107/1 maddesine göre belirsiz alacak davası açılabilmesi şartları da oluşmamış olmasına rağmen yerel mahkemece bu yönde değerlendirme yapılmadan yargılamaya devam edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkil şirket eşyanın taşınması ve ... belgesi ile yapılacak işlemler hususunda usule ve kendi sorumluluğuna uygun olarak hareket etmiş olup transit rejimin sonlanmaması nedeniyle teminat bedelinden sorumluluğu bulunmadığını, davaya konu taşıma için düzenlenen ... belgesinin kapatılması yükümlülüğü taşıyıcı konumundaki müvekkil şirkete değil, asıl sorumlu olarak nitelendirilen alıcı ve satıcı firmaya ait olduğunu, davacı tarafça sunulan tasdikli belgeler yalnızca yaptıkları ödemeye ilişkin belgeler olup müvekkilinden kaynaklandığını gösteren hiçbir yazı, belge ve cezalara ilişkin evrak sunmadıkları gibi buna ilişkin herhangi bir tasdikli belge de sunulmadığını, yargılama sırasında, 05.11.2020 tarihli celsede mahkemece, Adalet Bakanlığı aracılığıyla ... yetkili makamlarına yazılan müzekkereye herhangi bir cevap verilmediği halde davacı tarafın Adalet Bakanlığı aracılığıyla ... yetkili makamlarına yazılan müzekkere cevabını haricen temin ederek dosyaya sunmuş olmasının usul ve yasaya aykırı olup yerel mahkemece bu belgelerin resmi bir cevap olmadığı, nasıl ve hangi şekilde temin edildiği belirsiz bir müzekkere cevabı olduğu değerlendirilmeden ve cevabı beklenen yazının ancak istinabe yolu ile ve bakanlık aracılığı ile temin edilebileceği göz önünde bulundurulmadan, taraflarınca muvafakat edilmemesine rağmen bilirkişi raporlarına da dayanak olacak şekilde delil olarak kullanılması ve hükme esas alınması hukuka aykırı olup kararın kaldırılmasını gerektiğini, mahkemece yargılama sırasında alınan her iki raporda da rejimin neden sonlanmadığı ve bu durumun ortaya çıkmasında hangi eylemin neden olduğu, müvekkil şirketin bu konuda sorumluluğu bulunup bulunmadığı ile ilgili hiçbir kesin bilgi bulunmamasına rağmen ve ... belgesinin 06.02.2017 tarihinde kayıttan çıkarılmış olduğunun anlaşılamaması gibi bilirkişilerce oluşan tereddüt ile ilgili hiçbir çelişki giderilmeden, yalnızca olayın meydana geliş şeklinden rejimin sonlanmasına etki edecek başka tespit bulunamadığı gibi yetersiz ve geçersiz bir gerekçe ile müvekkil şirketin sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olmasına rağmen yerel mahkemece, söz konusu davacı tarafından haricen elde edilen hukuka uygun delil niteliği taşımayan cevap yazıları ile buna göre düzenlenen bilirkişi raporlarının hükme esas alınarak sonuca gidilmesi hukuka aykırı olup yine kararın kaldırılmasını gerektiğini, müvekkil şirket tanzim edilen belge nedeniyle, taşımaya konu mallara ait gümrük vergi ve yerel ülke kdv tutarlarından sorumlu tutulmuş demek sureti ile cezanın ödeme tarihine kadar işlemiş faizi ile ilgili bir talepte de bulunmadığını, bu nedenle davacının 25.04.2014 tarihinde hükmedilen cezanın ödeme tarihi olan 22.08.2016 tarihine kadar geçen süreden kaynaklı 13.282,47 leva faiz tutarının taraflarından tahsiline hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte; yerel Mahkeme tarafından davacının cezayı ödediğini iddia ettiği 22.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının ... para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair kararının gerekçesini açıklamadığını, belirtilen nedenlerle; istinaf istemlerinin kabulü ile; ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararının aleyhlerine olan kısımları, usule ve yasaya aykırı olduğundan lehlerine hüküm ifade edecek şekilde ortadan kaldırılmasına (bozulmasına),ve davanın tümden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, 2021/497Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE\t: Dava, taşımadan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket tarafından davacıya ait ortak transit rejimine ilişkin teminat belgesinin (...) ... firmasına yapılan taşımada kullanıldığını, davalının ortak transit rejimine ilişkin teminat belgesi işlemlerini bitirmediğini, bu nedenle davacı tarafından tanzim edilen belge nedeniyle gümrük vergisi ve yerel ülke KDV tutarından davacının sorumlu tutulduğunu, davacının 60.095,76 ... ödenmek zorunda kaldığını, ... belgesinin bağlı kalmış olması nedeniyle belgeyi kullanamadığını bu nedenle de iş kaybına uğradığını belirterek 60.095,76 ... ve şimdilik 500 Euro maddi zararın davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise taşıma için düzenlenen ... belgesinin kapatılması yükümlülüğünün alıcı firma ve satıcı firmaya ait olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı ve davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi ek raporunda özetle; ... belgesinin sonlandırma yükümlülüğünden kastedilen hususun belgenin fiziki olarak sonlandırılması olmadığını, sonlandırmadan kasıtın Ortak Transit Rejiminin Sonlandırılması hususu olduğunu, davalı yanın Ortak Transit Rejimi kapsamında taşıdığı yük hakkında düzenlenen ... numaralı transit işleminin sonlanmadığının yurt dışı gelen yazıdan bir kere daha teyit edildiğini, işlem sonlandırma hususunun ancak ve ancak taşıma aracının varış gümrük idaresine intikal etmesi ile olabileceğini, taşıma aracının varış gümrüğüne gitmemesi veya transit belgesinde belirlenen süreden geç gitmesinden taşıyan davalının sorumlu olacağının tartışmasız olduğunu, gerek ülkemiz bakanlığından gerek yurt dışı gelen yazı cevaplardan rejimin neden sonlanmadığı hakkında kesin bir veri sunulmamakla birlikte olayın meydana gelişi ve rejimin sonlanmamasına etki edecek başkaca tespit bulunmadığından yurt dışı gelen yazıda ödendiği belirtilen 58.172,00... karşılığı 109.613,50 TL tutarda davalı taşıyanın sorumlu tutulabileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda, davacı tarafından davalının 27.01.2014 tarihinde yapılan taşımada kullandığı transit rejimine ilişkin teminat belgesinin (...) gümrük idaresine sunulmadan taşımaya konu malların teslim edildiği, teminat belgesi işlemlerini bitirilmediği, bu nedenle uzun süre bağlı kaldığı, ilgili gümrük idaresine 69.095,76 ... ödenmek zorunda kalındığı, belgenin kullanılamaması nedeniyle iş kaybına uğrandığı ileri sürülmekte olup, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda davalının Ortak Transit Rejimi kapsamında taşıdığı yük hakkında düzenlenen transit rejimin sonlanmadığı, taşıma aracının varış gümrüğüne gitmemesi veya transit belgesinde belirlenen süreden geç gitmesinden taşıyan davalının sorumlu olacağının belirtildiği, ... belgesinin sonlanmamasından kaynaklı olarak davacı tarafından 15.659,16. Leva gümrük vergisi, 29.230,43. Leva Kdv ve 13.282,47. Leva faiz olmak üzere toplam 58.172.00. Leva ödendiği, her ne kadar davalı tarafça herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı belirtilmiş ise de, davaya konu teminat belgesinin (...) davalı tarafından kullanıldığı, ortak transit rejim kapsamında taşınan yüke ilişkin ortak transit rejimin sonlandırılmadığı anlaşılmakta olup, bu durumda ilk derece mahkemesinin davalının yükümlülüğünü yerine getirmediği bu nedenle ödenmek zorunda kalınan cezalardan davalının sorumlu olduğunun kabulünün yerinde olduğu, davaya konu ödemelerin 22.08.2016 tarihinde yapıldığı, eldeki davanın 30.12.2016 tarihinde açıldığı, davalının Türkiye'de yerleşik olduğu, davalı tarafından ... ve ...'da açılmış dava bulunduğuna ilişkin somut bir delillin ileri sürülmediği, eldeki davanın sözleşmeden kaynaklı meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkin olduğu, mahkemece yazılı gerekçeler ile davalının yetki, derdestlik, uygulanacak hukuk, zamanaşımı, husumet ve usule ilişkin itirazlarının reddine karar verilmiş olmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü tarafından 19.11.2020 tarih, 113395 sayılı yazı cevabı ile ... Merkezi Makamının 26.10.2020 Tarih ve 99-c-228/2020 sayılı yazı cevabı ve eklerinin mahkemeye gönderildiği, mahkemece davanın kısmen kabulü ile 58.172 ...'nin davalıda tahsiline hükmedildiği, bu miktarın 13.282,47 ... sinin davacı tarafından ödenen faize ilişkin olduğu, davacı tarafından dava dilekçesi ile 60.095,76 ... ödenmek zorunda alındığı belirtilerek bu miktarın tahsilinin talep edildiğinden, talep aşımının söz konusu olmadığı, ... Merkezi Makamı tarafından gönderilen belgelere göre davacı alacağının hesaplandığı, davacının teminat belgesinin (...) bağlı kalması nedeniyle zarara uğradığını usulüne uygun deliller ile ispat edemediği, mahkemece ... Levasına hükmedilmesinde hata bulunmadığı, hükmedilen faiz kararının infaz edilebilir nitelikte olduğu ( Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 09.07.2024 Tarih, 2023/2710 Esas, 2024/2510 Karar sayılı benzer nitelikte ilamı) sonuç olarak ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu taraf vekillerinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2)a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 427,60.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 368,30.TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
b-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 7.487,69.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan toplam 1.871.92 .TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 5.615,77.TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)a-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
b-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 30/10/2024 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Katip
...
¸e-imzalıdır\t