T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/456 Esas
KARAR NO: 2024/1723
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/06/2021
NUMARASI: 2020/577 E. - 2021/476 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 24/10/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin gıda pazarlama satış sektöründe iştigal ettiğini, davalının müvekkili şirket aleyhine İstanbul ...İcra Md. ... E Sayılı dosyasından Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla İcra takibi başlattığını, takip konusu ... bankasına ait ... Seri nolu 67.500,00 TL bedelli çek 04.08.2020 tarihinde karşılıksız çek şerhi yapılarak kambiyo takibi yapıldığı, takibe konu çek hakkında İstanbul 18. ATM 2019/621 E Sayılı dosyasından zayi nedeniyle iptal davası açıldığını, Mahkemece çalıntı çeklerle ilgi ödemeden men kararı verildiğini ve 03.06.2020 tarihinde ilgili banka şubelerine yazı yazıldığını, müvekkili ... şirketinin fatura kaydından da görüleceği üzere çek arkasında cirosu bulunan dava dışı ... San.Tic.A.Ş.’den cari hesap alacağına karşılık 04.11.2019 tarihli tahsilat makbuzu ile takibe konu 31.01.2020 ödeme tarihli çeki aldığını, bu çekin müvekkili ... şirketinden, diğer davacı ... şirketine ticari ilişki sonucu cirolanarak teslim edildiğini, ... şirketinin kaşe ve imzası ile borçlu bulunduğu ve mal tedariki yaptığı dava dışı ... isimli kişiye ... kargo şirketi ile gönderdiğini, dava dışı ... çekin ödeme tarihini kabul etmediğinden çeki ... kargoya teslim ettiğini ve çekin ... kargoda kaybolduğunu ve dava dışı ... Kargo'nun ise kayıp olduğuna dair müvekkili şirkete yazılı beyanda bulunduğunu, takibe konu çekin ciro silsilesine bakıldığında, davacı müvekkillerinden ... şirketi çeki … isimli kişiye ciro ederek vermiş göründüğünü, ne müvekkili ... şirketi, ne de ... şirketinin ... isimli kişi ile ne de davalı ile hukuki, beşeri hiç bir ticari ilişkisinin olmadığını, davalı ve cirosu bulunan kişilerin, çeki hukuk dışı yollarla temin ettiklerinden bu konuda cezai soruşturma açılması için cumhuriyet başsavcılığına şikayet başvurusu yaptıklarını ifade ederek, İstanbul .... Icra müdürlüğünün ... esas dosyası ile açılan takipteki çekin, kesinleşmiş mahkeme kararı ile iptal edilmiş olması ve davalı ile hiç bir ticari ve hukuki sebeple borçlu olmadıklarından takibin müvekkilleri yönünden iptaline karar verilmesini, İİK. 72/5 m. gereğince takibe konu çekin tahrif edilerek işleme konulması ve iptal edilen çekin tahsilinin yapılmak istenmesinin açıkça kötü niyet taşıdığından takipte talep edilen 75.767,36 TL’nin %20 den aşağı olmamak üzere tazminatına karar verilmesi, kayıp ve çalıntı çek nedeniyle yargılamanın hitamına kadar mahkemece uygun görüldüğü takdirde teminatsız olarak takibin durdurulmasına, mahkece aksi kanaat ise uygun görülecek teminat mukabili takibin tedbiren durdurulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın ve kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; takibe konu çek hakkında İstanbul 18. ATM 2019/621 E Sayılı dosyasından zayi nedeniyle iptal davası açıldığını, Mahkemece çalıntı çeklerle ilgi ödemeden men kararı verildiğini ve 03.06.2020 tarihinde ilgili banka şubelerine yazı yazıldığını, çekin iptal edilmiş olduğu banka sistemine işlenmemiş olduğundan 04/08/2020 tarihinde ...BANK takas merkezi tarafından provizyon alınarak çek üzerine karşılıksız çek şerhi yazıldığını ve davalı tarafından işbu çekten kaynaklı kambiyo takibi yapıldığını, çekin orjinalinde, ödeme tarihi 31/01/2020 iken, tarihte tahrifat yapılarak tarihin 31/07/2020 yapıldığını ve davalı tarafından çekin tahrifat yapılmış haliyle takibe konulduğunu, Dava dilekçesi ve beyanlarında defalarca kez çekte tahrifat yapılmış olduğunu ileri sürmüş olmalarına rağmen kararın gerekçesinde hatalı olarak \"davacıların herkese karşı ileri sürülebilen mutlak defilerden birini somut olayda öne sürmediğinden\" davanın reddine karar verildiğini, tahrifat iddiasının değerlendirilmediğini, iptal kararının da değerlendirmeye alınmadığını, Bilirkişi raporunda taraflar arasında bir ticari ilişki bulunmadığının tespit edildiğini, davalı tarafın hiç bir şekilde çekin hamili olma sebeplerini yazılı olarak belirtmediğini, borçlu gözüken ve alacaklıdan önceki ciro olan müvekkili şirketlerle her hangi bir ticari ilişki olduğunu beyan etmediklerini, ticari defter ibraz etmediklerini, tamamen soyut olarak çekin arkasında imzalarının olduğunu ve son hamil olduklarını duruşmada beyan ettiklerini, Takibe konu çekte ciro silsilesine bakıldığında, müvekkillerinden ...şirketi, çeki ... isminde kişiye ciro ederek vermiş gözüktüğünü, oysa ne ... şirketi, ne de ... gıda şirketinin, ... isimli kişi ile ne de davalı ile hukuki -ticari- beşeri hiç bir ilişkisi olmadığını, bilirkişi incelemesinde de , alacaklı ile hiç bir tiacri belgenin olmadığının tespit edildiğini, davalı ve cirosu bulunan kişilerin, çeki hukuk dışı yollarla temin etmiş olup, şüpheliler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı 2020/171253 sor.nolu dosyasından soruşturma devam ettiğini, Soruşturma dosyasındaki beyanları mahkemeye sunduklarını, bu beyanda alacaklı olan ...'nin, çek bedelini çeki kendisine veren ... isimli kişiden nakit aldığını, davacı şirketleri tanımadığını, çeki götürüp ...'e teslim ettiğini belirttiğini, ancak mahkemece hata yapılarak hiç bir belge, ifade tutanağı, açık tahrifatı, kesinleşmiş mahkeme kararı celbedilmeden davanın reddedildiğini beyan ederek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır. Davacı; dava ve takip konusu ... bankasına ait ... Seri nolu 67.500,00 TL bedelli çekin, davacı ... şirketinden, diğer davacı ... şirketine ticari ilişki sonucu cirolanarak teslim edildiğini, ... şirketinin kaşe ve imzası ile borçlu bulunduğu ve mal tedariki yaptığı dava dışı ... isimli kişiye ... kargo şirketi ile gönderdiğini, dava dışı ... çekin ödeme tarihini kabul etmediğinden çeki ... kargoya teslim ettiğini ve çekin kargoda kaybolduğunu, takip alacaklısı ile aralarında bir ticari ilişki olmadığını, çekin keşide tarihindeki 1 rakamının 7 rakamına dönüştürülmek suretiyle tahrifat yapıldığını, çek hakkında iptal kararı alındığını beyan ederek, çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Davaya konu çek incelendiğinde; ... Bankası A.Ş. Osmanbey /İstanbul Şubesine ait keşidecisi dava dışı ... Sanayi Ticaret Ltd. Şti. olan 67.500,00 TL bedelli, ... seri numaralı, dava dışı ... emrine düzenlenmiş, ... tarafından dava dışı ... San.Ve Tic.A.Ş’ne buradan dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. ciro edilen, ... Ltd.Şti tarafından da davacılardan ... Ticaret Ltd Şti’ne ciro yolu ile geçen, daha sonra ... Ltd. Şirketinden de diğer davacı ... Gıda Mad. San. Ve Tic.Ltd.Şti’ne ciro edilen, sırasıyla... şahıs ve hamil davalı ... olan çek olduğu, çekteki ciro silsilesinde şeklen herhangi bir kopukluk bulunmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar Mahkemece, kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkesi sonucu davalı ...'nin de davacılardan sonraki ciranta olmadığı, davacıların davalı ile ticari ilişkinin bulunmaması nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine yönelik kişisel defilerinin davalıya karşı ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; dosyaya sunulan ve davacının ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede, dava konusu 67.500,00 TL tutarlı çekin dava dışı ... şirketinden önceki dönemlerden gelen ve halen devam eden ticari ilişki sonucu mal satım bedelleri karşılığı satın alınmış olduğu, davacı ... şirketi ile dava konusu çekte ciranta olarak bulunan ... Baklavaları şirketi dışında sonra gelen diğer hiçbir şirket/işletmeler ile her hangi bir ticari ilişkinin olduğuna dair 2019 yılı ticari defterlerinde tespit yapılamadığı, çekin ticari defterlerde kayıtlı olduğu, en son diğer davacı ... şirketine ciro edilmiş olduğu ve defterleri incelenen ... şirketiyle son ciranta davalı ... arasında da ticari ilişki görülmediğinin tespit edildiği, diğer yandna dava konusu çek hakkında İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/621 Esas, 2020/236 Karar sayılı dosyasında zayi nedeniyle iptal davası açıldığı ve çekin iptaline karar verildiği, davacı yanca çekte tahrifat yapıldığı iddiasında bulunulduğu, çekin orjinalinde, ödeme tarihi 31/01/2020 iken, tarihte tahrifat yapılarak tarihin 31/07/2020 yapıldığı ve davalı tarafından çekin tahrifat yapılmış haliyle takibe konulduğunun ileri sürüldüğü, icra takibinin bir diğer borçlusu olarak görünen ve ciro silsilesinde ismi bulunan ... Baklavalarının davalı ...'ye karşı İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/6 esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açtığını, dosyada aldırılan Adli Tıp Kurumu raporu ile, tahrifat iddiasının ispatlandığını ileri sürdüğü, ayrıca konuya ilişkin olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/171253 soruşturma nolu dosyasından soruşturma devam ettiği, ancak Mahkemece yukarıda belirtilen hususların hiçbirinin kararda değerlendirilmediği, gerek tahrifat iddiası ve gerekse çekin kargodan çalındığı iddiasının mutlak defi olması nedeniyle iyiniyetli son hamile karşı da ileri sürülebileceği gözetilmeksizin belirtilen hususlarda herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadığı, diğer yandan tahrifat iddiasına ilişkin olarak, çekin değişiklikten önceki haline göre keşide tarihi itibariyle ibraz süresinin geçtiği, bu nedenle kambiyo vasfını kaybettiği, dolayısıyla hamilin temel ilişkiye dayanarak kendisinden önceki cirantaya ve ancak TTK'nun 732.maddesine göre keşideciye talep yöneltebileceği hususlarının tartışılmadığı, çek iptal kararınını hukuki sonuçlarının karar yerinde değerlendirilmediği, neticede eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidildiği anlaşıldığından, belirtilen dava ve soruşturma dosyaları celbedilip, tahrifata ilişkin bilirkişi raporunun bir örneği dosya arasına alınarak, tarafların tüm iddia ve savunmaları üzerinde durulmak suretiyle varılacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davacının istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacılar vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/06/2021 tarih, 2020/577 E. 2021/476 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 24/10/2024