T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2024/1504
KARAR NO\t\t: 2024/2273
KARAR TARİHİ\t: 08/11/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 02/04/2024
NUMARASI\t\t: 2024/14 -2024/299
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit-İstirdat
DAVA TARİHİ \t: 01/04/2021
DAİRE KARAR TARİHİ \t: 08/11/2024
KARAR YAZIM TARİHİ \t: 08/11/2024
İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/04/2024 tarih ve 2024/14 Esas 2024/299 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, Dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.
İSTEM:
Davacı, ... Mahallesi .... Sokak No:... .../... adresindeki 20 odalı pansiyon işletmesinin 2011 yılından beri kiracısı olduğunu, 17.12.2019 tarihinde davalı ... şirketi tarafından “sayacın arka kısmından delinerek sayaç içerisinde bulunan akım bobinlerinin patlatılmak suretiyle kaçak elektrik kullanıldığı” yönünde Kaçak Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı düzenlendiğini ve bu tutanağa dayanılarak 19.12.2019 tarih ve 153.024,44 TL tutarındaki faturanın tahakkuk ettirildiğini, sonrasında elektriğin kesilmesi sebebiyle söz konusu borcu ihtirazi kayıtla kabul ederek taksitlendirdiğini, elektriği açtırarak faaliyetine devam ettiğini, davalı ... şirketine itiraz edilerek borcu kabul etmediği beyan edildiğinde, yetkililer tarafından konunun henüz net olmadığını, sayacın kontrole gönderileceği belirtilerek borcu ödemeye ikna edilmesine karşılık tekrar bir inceleme yapılmadığını, elektrik sayacına kesinlikle müdahale etmediği gibi başka kişilere de müdahale ettirmediğini, sonradan yaptıkları araştırmalara göre kabul anlamına gelmemek üzere, sayacın arkasına ulaşıp delik delerek kaçak elektrik kullanılmak istenilse dahil öncelikle sayacın sökülebilmesi için sayacın önünde bulunan mühürlerin sökülmesi gerektiğini, oysa sayaca ve mühürlere yapılmış bir müdahale olmadığını, kaçak elektrik tutanağında belirtilen elektrikli cihazların sürekli tüketim yapıp yapmadığı, günlük çalışma süresi tespit edilmeden varsayım üzerinden borç tahakkuk ettirilmesinin hak, nefaset ve eşitlik ilkesi ile bağdaşmadığını, tutanak öncesi ve tutanak sonrası tüketimler incelendiğinde 153.024,44 TL borcu olmadığının ortaya çıkacağını belirterek, davalı şirket ödediği 157.724,02 TL'nın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre ödeme günleri esas alınarak yasal faizi ile birlikte geri ödenmesine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, 31.01.2020 tarih ve 10518 sayılı Kaçak Kayıt Dökümü belgesinde gösterilen 'dağıtım + PSH ve İletim' bedeli olarak tahsil edilen 34.169,78TL'nin ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte iadesine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı, davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı süresinde açılmadığını, bu nedenle usulden reddi gerektiğini, kaçak elektrik kullanımının tutanak ve fotoğraflarla sabit olduğunu, kaçak elektrik tahakkuku ve hesaplamalarının EPTHY çerçevesinde yapıldığını, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği Z/00098563 seri numaralı fatura; 12.12.2019 kaçak elektrik tespit tarihi ile 13.09.2019 (90 gün öncesi) tarihi arası 90 gün kaçak kullanım için, abonenin tespit edilen 41,400 KVA kurulu gücünün %60’I 24,840 KVA sözleşme gücü alınarak, “21” çalışma saati ile çarpılmasıyla, 90 x 24,840 x 21 = 46948 kwh tüketimin, kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifenin “1,5” katı ile çarpılmasıyla elde edilen bedel ile 13.09.2019 – 12.12.2018 tarihleri arası 275 gün kaçak ek tüketimi için, 275 x 24,840 x 21 = 143451 kwh tüketim abonenin bu dönemde tahakkuk etmiş 23467 kwh tüketim tenzil edilerek 143451 – 23467 = 119984 kwh tüketimin kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin dâhil olduğu abone grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı tarife üzerinden kaçak elektrik enerjisi kullandığı dönemde uygulanmakta olan fonsuz tarife birim fiyatının çarpılmasıyla 153.024,44 TL oluşturulduğunu belirterek, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
Mahkemece, \" davacıya ait pansiyon niteliğindeki işletmenin kaçak tespiti öncesi tüketim kayıtları ile tespit sonrası tüketim kayıtları arasındaki olağanüstü artış da gözetildiğinde davalı şirket çalışanları tarafından yapılan kaçak tüketim tespitinin doğru olduğu, davacı tarafça kaçak elektrik tüketimi yapıldığı yönünde kanaat oluşmuş, elektrik mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın itirazlarla sınırlı olarak yapılan incelemesinde hukuka aykırı bir uygulama tespit edilemediği değerlendirilmiş, davacının pansiyon niteliğinde olan işletmesinde 24 saat konaklama yapılıyor olması 3 vardiya şeklinde hesaplama yapılmasını gerektirir nitelikte görülmemiş, ihtilafsız dönem tüketim kayıtları da gözetildiğinde tek vardiyaya dayalı tahakkukun daha hakkaniyete uygun ve tüketim kayıtlarına yakın olduğu gözetilerek bilirkişi raporu ile tespit edilen miktar üzerinde yapılan tahakkuk yönünden\" davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı şirkete Z/00098563 seri ve sıra nolu 153.024,44TL bedelli kaçak elektrik tahakkuku nedeniyle 110.710,06TL miktarda borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafça fazla ödendiği anlaşılan 114.416,95TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacak miktarının 9.702,62TL'sine 19.12.2019, 52.357,17TL'sine 20.01.2020, 52.357,17TL'sine 19.02.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacıdan alınarak davalıya verilmesine, fazlasına dair istemlerin reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmakla Dairemizin 22/12/2023 tarih 2022/460 Esas 2023/2371 Karar sayılı İlamı ile \"Bilirkişi raporunda tutanağın düzenlendiği tarihte geçerli olan 30.05.2018 tarih, 30436 sayılı resmi gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre yaptığı hesaplamada günlük 8 saat ve tutanak tarihinden geriye doğru 21 gün üzerinden hesaplama yapmış ise de tutanak tanzim edilen iş yerinin niteliği göz alındığında günlük çalışma süresinin 3 vardiya üzerinden 21 saat alınması ve davacının 2015-2019 yılları arasında işyerini uzun dönem işlettiği ve sayaç değişimi öncesi ve sonrası sarfiyat arasındaki fark dikkate alınarak tarifeye göre geriye doğru esas alınacak dönemdeki fark gözetilerek hesaplama yapılmak üzere ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir.\" gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Kaldırma kararı sonrası yeniden yapılan yargılama neticesinde Mahkemece; Davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı şirkete Z/00098563 seri ve sıra nolu 153.024,44TL bedelli kaçak elektrik tahakkuku nedeniyle 106.106,41TL miktarda borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafça fazla ödendiği anlaşılan 106.106,41TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacak miktarının 5.439,13TL'sine 19.12.2019, 52.357,17TL'sine 20.01.2020, 52.357,17TL'sine 19.02.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlasına dair istemlerin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece davacı tarafın talebi üzerine 22.05.2024 tarihli tashih şerhi ile '' Mahkememizin 02/04/2024 tarihli 2024/14 Esas 2024/299 Karar sayılı kararının 1 nolu hüküm fıkrasında yer alan \"5.439,13-TL\" rakamının hükümden çıkartılarak, aynı yere gelmek üzere \"6.091,66-TL\" rakamının hükme eklenmesine, hükmün bu suretle tashihine ''karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN: Davacı ve davalı istinaf talebinde bulunmuştur.
BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Hükmün (1) numaralı bendinde yazılı 5.439,13 + 52.357,17 + 52.357,17 'nin toplamı (106.106,41TL değil ) 110.153,47TL olması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre istirdata konu bedeller ve faiz başlangıç tarihleri ;
19/12/2019 - 5.439,13 TL
20/12/2019 - 53.009,69 TL
20/01/2020 - 52.357,17TL şeklinde TOPLAM 110.805,99-TL olmalıdır ki bilirkişi raporuna göre bu rakam da fazla ödenen 157.724,02 TL den borç miktarı olan 46.918,03TL nin mahsubu ile sağlamasını doğru verdiğini,
\tİstinaf incelemesi öncesinde tespiti yapılan kullanım değeri toplamı 42.314,38TL iken ve yeniden yapılan yargılamada bilirkişinin bu kez de 46.918,03TL tahakkuk olabileceğini bildirilmesinin hatalı olduğunu,
\tKaçak elektrik tüketiminden sorumlu olmadığı ve üzerine atılı eylemi işlemediği hususundaki beyanlarına rağmen davalı kurumun kamu gücünü kullanarak fahiş hesaplamalar sonucu ortaya çıkan miktarı ödemeye zorladığını ve kurumun hakkı olmayan bir tahsilatı yaptığının sabit olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı istinaf dilekçesinde; ; İlk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, cezalı hesaplama yapılması gereken gün sayısı ve hesaplamaya esas vardiya sayısının hatalı tespit edildiğini, mahkeme gerekçeli kararının \"Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe\" bölümünün 7 no'lu başlığında 3 vardiya esasına göre hesaplama yöntemini \"işletmenin pansiyon niteliğinde olduğu, konaklamanın 24 saat yapılabildiği gözetilse dahi konaklama yapan kişilerin 24 saat boyunca aynı tüketimi yapmalarının olağan hayat akışına uygun olmadığı, pansiyonun deniz turizminin revaçta olduğu Çeşme ilçesinde bulunduğu gözetildiğinde davacı müşterilerinin günün önemli bir kısmını pansiyon dışında geçirebilecekleri değerlendirildiğinden davacının işletmesinde 1 vardiya esasına göre tahakkuk yapılması\" gerektiği gerekçesiyle hatalı bulmuş ve tek vardiya esasına göre hesaplama yapılması gerektiği belirtildiğini, ancak tesisatın kaçak sonrası takılan yeni sayacın tahakkuk eden tüketimlerde ve kaçak tespiti öncesine ait tüketimlerde saatlik bazda yapılan incelemeler de aktif puant gece tarifelerinde birbirine yakın tüketimler kaydedildiği tespit edilmiş olduğundan ve ticarethanenin otel olarak 24 saat faaliyette bulunan bir işletme olduğu göz önüne alınarak 3 vardiya 21 çalışma saati ile tahakkuk yapılmasının doğru olduğunu, davacıya ait pansiyon bir ticarethane olup basit bir işletme olarak gündüz açılıp akşam üstü kapanan bir ticari faaliyet yürütmediğinden dolayı 8 saat üzerinden hesaplama yapılması hatalı olduğunu,
Kaçak gün sayısı hesaplanırken 21 günlük sürenin dikkate alınmasının hatalı olduğunu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 45/1-c hükmünün 90 güne kadar cezalı tahakkuk yapılmasına cevaz verdiğini, mahkeme her ne kadar son endeksin okunduğu tarihin bazı alınması gerektiğini belirtse de kaçak kullanım sayacı arkadan delerek içerisinden müdahale şeklinde olduğundan dolayı okuma esnasında tespitinin ve bu nedenle son okuma tarihin baz alınmasının mümkün olmadığını,
Verilen tashih şerhi yönünden de istinaf talebinde bulunduklarını,
Şirketçe düzenlenen Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı ve bu tutanağa istinaden oluşturulan faturanın mevzuata uygun olarak düzenlendiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından sayaca müdahale ile kaçak elektrik kullanılıp kullanılmadığının, kurum tarafından tahakkuk edilen kaçak elektrik faturasının usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin, kaçak bedelinin tespitinde hata olup olmadığının, davacıdan fazla kaçak bedeli tahsil edilip edilmediğinin ve varsa iadesi gereken miktarın tespitinden kaynaklanmaktadır.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dairemiz kaldırma kararı ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği esas alınarak bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucu 12.03.2024 tarihli rapor ile '' Davacıya ... tarafından tahakkuk ettirilen fatura toplamı 153.024,44 TL olduğundan;
a) Davacının bu faturanın 46.918,03 TL'lık bölümünden borçlu olduğu,
b) Davacının söz konusu faturanın 153.024,44 — 46.918,03 - 106.106,41 TL'lik
bölümünden borçlu olmadığı,
Davacıya ... tarafından tahakkuk ettirilen 153.024,44 TL'lık kaçak elektrik faturası 19.12.2019 tarihinde davacının müracaatı üzerine 1 peşin * 2 taksit halinde taksitlendirilmiştir.
Davacı, ...'ne;
19.12.2019 tarihinde ... Bankası kanalıyla ve ihtirazi kayıtla; 52.357,16 TL,
20.12.2019 tarihinde ... Bankası kanalıyla : 53.009,69 TL,
20.01.2020 tarihinde ... Bankası kanalıyla : 52.357,17 TL ödeme yapmıştır.
Bu durumda davacının 19.12.2019 tarihli 52.357,16 TL tutarlı ödemesinden, kaçak
elektrik kullanımı sebebiyle düzenlenmesi gereken 46.918,03 TL tutarlı fatura düşüldüğünde,
52.357,16 — 46.918,03 - 5.439,13 TL alacaklı olduğu ve iadesinin gerektiği,
Davacının 20.12.2019 tarihinde ödediği 53.009,69 TL ile 20.01.2020 tarihinde ödediği
52.357,17 TL'lık ödemelerin tümüyle iadesinin gerektiği'' görüşüne varılmıştır.
Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı şirkete Z/00098563 seri ve sıra nolu 153.024,44TL bedelli kaçak elektrik tahakkuku nedeniyle 106.106,41TL miktarda borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafça fazla ödendiği anlaşılan 106.106,41-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacak miktarının 5.439,13TL'sine 19.12.2019, 52.357,17TL'sine 20.01.2020, 52.357,17TL'sine 19.02.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlasına dair istemlerin reddine karar verilmiş, 22.05.2024 tarihli tashih şerhi ile '' Mahkememizin 02/04/2024 tarihli 2024/14 Esas 2024/299 Karar sayılı kararının 1 nolu hüküm fıkrasında yer alan \"5.439,13-TL\" rakamının hükümden çıkartılarak, aynı yere gelmek üzere \"6.091,66-TL\" rakamının hükme eklenmesine, hükmün bu suretle tashihine '' şeklinde düzeltilmiştir.
Ancak, mahkemece verilen karar esas itibarıyla hukuka ve usule uygun ise de gerek mahkemece gerek bilirkişi tarafından hesap hatası yapıldığı anlaşılmakla;
Davacı, ...'ne;
19.12.2019 tarihinde ... Bankası kanalıyla ve ihtirazi kayıtla; 52.357,16 TL,
20.12.2019 tarihinde ... Bankası kanalıyla : 53.009,69 TL,
20.01.2020 tarihinde ... Bankası kanalıyla : 52.357,17 TL ödeme yapmıştır.
Bu durumda davacının 19.12.2019 tarihli 52.357,16 TL tutarlı ödemesinden, kaçak
elektrik kullanımı sebebiyle düzenlenmesi gereken 46.918,03 TL tutarlı fatura düşüldüğünde,
52.357,16 — 46.918,03 - 5.439,13 TL alacaklı olduğu ve iadesinin gerektiği,
Davacının 20.12.2019 tarihinde ödediği 53.009,69 TL ile 20.01.2020 tarihinde ödediği,
52.357,17 TU'lık ödemelerin tümüyle iadesi halinde 110.805,99TL nin davacıya iadesi gerekirken hatalı hesaplama ile karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır.
Mahkemece verilen 18.11.2021 tarihli ilk karar davalı tarafından istinaf edildiğinden davacının kaçak elektrik miktarının 42.314,38 TL'den. 46.918,03 TL olarak düzeltilmesi aleyhe bozma yasağı kapsamında değerlendirilemeyeceğinden mahkemece bu bedelin karara esas alınmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı ve davalının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşılmakla, HMK'nın 353/1-b/2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.\t
\tHÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/2 maddesi uyarınca davacı ve davalının istinaf başvurusunun KABULÜ ile, İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/04/2024 tarih, 2024/14 Esas, 2024/299 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
- Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davacının davalı şirkete Z/00098563 seri ve sıra nolu 153.024,44TL bedelli kaçak elektrik tahakkuku nedeniyle 110.805,99TL miktarda borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafça fazla ödendiği anlaşılan 110.805,99TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacak miktarının 5.439,13TL'sine 19.12.2019, 53.009,69TL'sine 20.12.2020, 52.357,17TL'sine 20.01.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlasına dair istemlerin reddine,
2-Alınması gereken 7.569,15 TL harçtan davacı tarafından yatırılan 2.693,54 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 4.875,61 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 2.693,54 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından karşılanan 59,30-TL başvuru harcı ile 208,00-TL posta ve tebligat ücreti, 1.250,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 1.517,30-TL yargılama giderinin, davanın ret ve kabul oranına göre 1.065,95 -TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın reddedilen kısmı bakamından hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK 333.maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-İstinaf talebinde bulunan davacı ve davalı tarafından istinaf karar harcının yatıranlara iadesine,
9-İstinaf talebinde bulunan davacı ve davalı tarafından karşılanan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 08/11/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.