T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/2045 - 2024/1247
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2022/2045
KARAR NO\t: 2024/1247
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 02/06/2022
NUMARASI\t\t: 2021/535 Esas 2022/371 Karar
DAVACI\t
VEKİLİ\t:
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 18/10/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 07/11/2024
\t
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 08.12.2020 tarihinde davalıya zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla davacıya ait dava dışı ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sigortalı araç sürüsü asli ve tam kusurlu olduğundan kaza tespit tutanağındaki kusur oranını kabul etmediklerini, davacının aracında meydana gelen hasar miktarının 34.502,34TL olarak tespit edildiğini, davalıya 07.01.2021 tarihinde başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davacının aracında meydana gelen hasar bedeli için 15.000 TL, değer kaybı için 1.000 TL olmak üzere toplam 16.000 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş;17.03.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile hasar bedelini 16.146,64 TL‘ye yükseltmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu, belirsiz alacak davası açılmayacağını, kazaya karışan ... plakalı aracın 25.07.2020-25.07.2021 tarihleri arasında davalı şirkete zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, beyan edilen hasar ile sunulan resimler kazanın oluş şekli uyumsuz olduğundan davacının dava öncesi talebinin reddedildiğini, Genel Şartlar C -3 ve TTK’nın 1445 maddesi gereğince mağdur ve sigortalı araç sürüsünün kasten doğru beyanda bulunmaması halinde sigorta şirketinin ödeme yükümlüğü bulunmadığını, kusur ve gerçek zarar yönünden bilirkişiden rapor alınmasını, davacının aracında değer kaybı olmadığını, aksi halde genel şartlara göre değer kaybının hesaplanması gerektiğini, avans faiz talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece davanın trafik kazasından kaynaklanan hasar onarım bedeli ile değer kaybı tazminatı istemine ilişkin olduğu, 08.12.2020 tarihinde meydana gelen kazada, davalı sigorta şirketine ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı araç sürücüsünün olayda %75 oranında asli kusurlu, davacıya ait araç sürücüsün ise %25 oranında tali kusurlu olduğu, aracın marka, model kullanım amacı ve tüm evsafların dikkate alındığında kazadan önceki hali ile emsalinin piyasa rayiç değerinin 55.000,00 TL olduğu, aracın gördüğü hasarlardan dolayı sağ ön çamurluk, sol ön çamurlu, sağ ön kapı, sol arka çamurluk kesiminden hasarlandığı, başvuru konusu kaza nedeniyle aracın değer kaybına etken nitelikte onarım ve boya işlemine tabi tutulan sağ kapı ile sol arka çamurluk sonrası aracın emsal piyasa değerinin kaza tarihinde 54.000,00 TL olduğu, böylece davacının aracında kaza nedeniyle 1.000,00 TL değer kaybı oluştuğu, sürücülerin kusur oranları doğrultusunda talep edilebilecek değer kaybı bedelinin (1.000,00 x %75)=750,00 TL olduğu; hasara uğrayan aracın yaşı ve modeli ele alındığında ilgili onarımın çıkma-eş değer parça temini suretiyle sağlanabildiği, iskonto bedelinin söz konusu olmadığı anlaşılmakla, kaza tarihinde araçtaki hasarın onarımı için değişimi gerekli parçalar bedelinin 10.124,79 TL; onarım işçiliklerinin 8.000,00 TL olduğu, hasar toplamının 18.244,79 TL (10.124,79+8.000,00) olduğu, davacının, 18.244,79 TL'nin %18 KDV tutarı olan 3.284,06 TL'nin ilavesi ile bulunan toplam 21.528,85 TL hasar zararının oluştuğu, dosya içerisinde onarım faturası bulunmadığı, tarafların kusur durumuna göre talep edebileceği hasar bedelinin (21.528,85 TL x %75)= 16.146,64 TL olduğu, kazaya sebebiyet veren aracın hususi araç olduğu gözetilerek, hüküm altına alınan alacaklara davacının davalı sigorta şirketine başvuru tarihinin 06.01.2021 tarihi olduğu, bu tarihe 8 iş günü eklenmesi suretiyle sigorta şirketinin temerrüde düştüğü nazara alınarak 20.01.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğinden davanın kısmen kabulü ile; 16.146,64 TL hasar ile 750,00 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 16.896,64 TL'nin 20/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; mağdur aracın hasar onarım işleminin, son bir-iki yılda sigorta şirketleri tarafından karşılaşılan ''hasar satın alma'' denen bir isimle ifade edilen bir yöntemle gerçekleştirildiğini, eksper raporunda da ifade edildiği üzere olayda bu yöntemin kullanıldığını, bu yöntemde hasarlı aracın kaza ihbarı sigorta şirketine bildirilmeksizin oto servisleri tarafından, danışmanlık ofislerine bildirildiğini, servis onarım bedelinin danışmanlık ofisleri tarafından ödendiğini ve bunun karşılığında çıkarılan vekaletname ile tüm evraklar, fotoğraflar, bilgi ve belgelerin danışmanlık ofisine teslim edildiğini, danışmanlık ofisleri tarafından sigorta şirketine kaza ihbarının araç onarımı bittikten sonra yapıldığını, ihbar aşamasında sigorta şirketlerine gönderilen evrak ve fotoğrafların eksik teslim edildiğini, dolayısıyla sigorta şirketinin sağlıklı inceleme yapma imkanı bulunmadığını, eksik evraklar istenmesine rağmen geri dönüş alınamadığını, böylece fazla gösterilen hasar tazminatı suiistimalleri, yedek parça zararları, iskonto zararları ve ilave yargılama giderleri gibi sigorta şirketi aleyhine bir çok zarar kalemi ortaya çıktığını, somut olayda da bu yöntemin kullanıldığının mahkemeye sunulan fotoğraflardan, bilirkişi raporlarından ve ifadelerden de anlaşıldığını, kazaya karışan ...'ın ifadesinde ''08.12.2020 günü saat: 20.15 sıralarında Çankaya Yaşamkent 3222. caddede ilerliyordum. Şehit Eren Bülbül Cadde kavşağına giriş yaptım. Kavşağı tamamlamak üzereyken sağımdan gelen ... ... plakalı aracıyla benim aracımın ön tampon kısmına çarparak ileride durabildi. Bu araç aşırı hızlıydı. Bu aracın sol yan kısmında çizikler oluştu, ön tampon muhafaza demiri olduğundan ön kısmında hasar görmedim. Fotoğraflarda görüldüğü gibi lastik ve jantlarında hasar görmedim.'' dediğini, ...‘in de ifadesinde ''... halamın oğlu olur. Adıma kayıtlı ... plakalı araç ile 08.12.2020 günü saat: 20.15 sıralarında Çankaya Yaşamkent 3222. Cadde ile Şehit Eren Bülbül Caddesi kavşağında ... plakalı araç ile çarpışmak suretiyle kaza yapmış. Kazadan sonra bana haber verdi, bende kaza yerine gittim. Kaza yeri iş yerime yaklaşık 2 kilometre mesafededir. Aracımın yanına gittiğimde, aracımın arka tampon, arka cam, aracımın üzerinde bulunan çelik jantların 4`ü hasarlı idi . 3 lastik patlamış ve yırtıktı. Ön tampon, radyatör, sağ çamurluk hasarlı idi . Başka hasar yoktu. Muhtelif yerlerinde sürtme izi vardı. Ayrıca sol yan ayna kırıktır, Aracımda toplam 6 bin lira civarında hasar vardı. Aracımı Şaşmaz sanayisinde ki ... otomotive götürdüm. Aracımı burada yaptırdım. Buranın sahibi bize vekalet ver, hasarın daha hızlı olur dedi ve vekalet verdim. Avukata vekalet verdiğimi bilmiyorum. Tamirci ... ... oto sahibi (0 535 837 90 25) beni kandırarak avukata vekalet almış. Farkında değilim. Aracımda 30.000 TL hasar kesinlikle yoktur.'' Şeklinde beyanda bulunduğunu, ifadelerden de anlaşılacağı üzere bir çelişki olduğunu, ancak davacının da ifadesinde belirttiği üzere 6.000,00-TL civarı bir hasar olduğunu, sigorta şirketinin hazırlattığı eksper raporunda (EK-1) da konu hasar farklı iki servisten alınan görüşlerde 6.539,60-TL ve 4.967,08-TL olarak çıktığını bunun da davacının ifadesine çok yakın olduğunu, yerel mahkemenin esas aldığı bilirkişi raporunda, ''hasar satın alma'' yöntemi kullanıldığını bu nedenle bilirkişiye kaza ve hasar fotoğraflarının açık bir şekilde yollanmadığını, bilirkişinin ise kendine tevdi edilen fotoğraflar üzerinden hasar ve değer kaybı hesaplaması yapılmış olup Mahkemede esas alınan bilirkişi raporu hatalı olduğundan esasa alınmaması gerektiğini, davacının ve sigortalı araç sürücüsünün ifadelerinde de anlaşılacağı üzere ''hasar satın alma'' yöntemi kullanılmış olup kötü niyetle açılan bu davanın reddi gerektiğini, ... tarafından davalı sigorta şirketine ulaştırılan fotoğraflarda da göründüğü üzere aracın sağ tarafındaki lastik ve jantların sağlam, arka tampon ve arka camın da hasara uğramadığının görüldüğünü, kaldı ki kazanın oluş aşaması düşünüldüğünde dört lastiğin de patlayacağı bir kazaya karışmış olmasının mantığa uygun bir durum olmadığını, ... ve davacı-...'in ifadelerinin çelişkili olduğunu, ...’ın sigorta şirketine ulaştırdığı fotoğraflarda ifadesini kanıtlar nitelikte fotoğraflar sunduğunu, davacının ise ifadesini kanıtlar nitelikte herhangi bir fotoğraf sunmadığını aksine dosyaya sunulan fotoğrafların kaza anına ait olmayıp yapım aşamasında ve yapıldıktan sonraya ait olup yerel mahkemenin verdiği kararın hatalı olduğunu, kararda faiz başlangıç tarihi 20.01.2021 olarak belirlemişse de kabul anlamına gelmemek kaydıyla sigorta şirketine başvurma aşamasında eksik bilgi ve belgelerle başvurulduğundan faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerektiğini belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İstinaf talebinde bulunan davalı vekilinin HMK’nın 355 maddesi gereğince istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve değer kaybı istemine ilişkindir.
Davacı vekili 08.12.2020 tarihinde davalıya zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçla davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacının kusursuz olduğunu belirterek davacının aracında meydana gelen hasar ve değer kaybının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davacıya ait araç sürücüsünün %25, davalı sigortalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili hasar ve değer kaybına, faiz başlangıcına yönelik sebeplerle istinaf talebinde bulunmuştur.
Dava konusu kazaya ilişkin 08.12.2020 tarihli saati 20,15 olan kaza tespit tutanağında ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile 3222 Caddeden seyirle Şehit Eren Bülbül Caddesi kontrolsüz yol kavşağında sağdan gelen araca ilk geçiş hakkını vererek geçmesi gerekirken aksine hareketle kavşağa çıkarak sağından gelen iniş eğimli yoldan seyir hızı ile kavşağa giren sürücü ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpıştıkları kazada; ... plakalı araç sürücüsü ...’ın 2918 sayılı KTK’nın 57/1-C maddesindeki kural ihlali nedeniyle asli kusurlu, ... plakalı araç sürücüsü ...’nın ise aynı kanunun 52/1-a maddesi gereği tali kusurlu olduğu belirlenmiştir.
Hükme esas alınan makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda dava konusu kaza nedeniyle hasara uğrayan ... plakalı aracın ... 2005 model, dizel yakıtlı, hususi panelvan kamyonet olduğu, aracın 03.11.2004 tarihinde trafiğe çıktığı ve 28.09.2018 tarihinde davacı ... adına trafiğe tescil edildiği, ... plakalı aracın trafik sigortacısı olan davalı ... Sigorta AŞ’nin talebi üzerine, ... Sigorta Eksperlik Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen 05.02.2021 tarihli ekspertiz raporunda aracın piyasa rayicinin 55.000,0TL olarak belirlendiği, kaza evrakı ve fotoğraflar üzerinde yapılan inceleme neticesinde değişmesi gereken parçaların orijinal fiyatının 1.917,01 TL, tedarik fiyatının 340,55 TL ve işçilik bedelinin 830,00 TL (KDV Hariç ) olarak rapor edildiği, davacı ...’in talebi ve kaza evrakı ile fotoğraflar üzerinde yapılan inceleme neticesinde; trafik kazası kusur ve hasar uzmanı bilirkişi tarafından tanzim edilen 23.12.2020 tarihli uzman görüşünde ... plakalı aracın değişimi gerekli parça bedelinin 21.239,19 TL ve uygulanması gerekli işçilik bedelinin 8.000,00 TL olmak üzere toplam hasar bedelinin 29.239,19 TL KDV hariç ve 34.502,24 TL KDV dahil olarak rapor edildiği, aracın onarımına ilişkin faturanın dosya kapsamı içinde yer almadığı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından dava dosyasına sunulan bila tarihli üst yazıya göre ... plakalı aracın; 07.08.2014 tarihli araca çarpma, 30.12.2018 tarihli çarpma, 08.12.2020 tarihli araca çarpma kaydının bulunduğu, kazadan önceki hali ile emsalinin piyasa rayiç değeri 55.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza nedeniyle aracın değer kaybına etken nitelikte onarım ve boya işlemine tabi tutulan sağ kapı ile sol arka çamurluk sonrası aracın emsalinin piyasa değerinin 54.000,00 TL olduğu, buna göre araçta meydana gelen değer kaybı miktarının serbest piyasa şartları altında 55.000,00 TL - 54.000,00TL = 1.000,00 TL olduğu davalının %75 kusur oranına göre davacının hasar bedelinin KDV’siz 13.683,59 TL, KDV‘li 16.146,64 TL; değer kaybının 750 TL olduğu belirlenmiş ve mahkemece buna göre karar verilmiş ise de dosya kapsamında bulunan ekspertiz raporu, davacı tarafından sunulan rapor ve mahkemece alınan bilirkişi raporunda belirlenen hasar miktarı birbirinden farklı olup bilirkişi raporunda da bu farklılığın nedeni açıklanmamış, eksper raporunda belirtilen hasar bedeli ile çelişki meydana gelmiştir.
Bu durumda mahkemece davalı vekilinin hasar ve değer kaybına itiraz ettiği de gözetilerek davacı aracında dava konusu kaza sonucu oluşan hasar miktarının ve bedelinin tespit edildiği, araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile belirlenmesi hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, araçta oluşan değer kaybının da Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları doğrultusunda; kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporları (davacının aracına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından düzenletilen 05.02.2021, 24.02.2021 tarihli ekspertiz raporları ile, davacının ZMMS sigortacısı ... Sigorta AŞ tarafından ... plakalı araca ait 29.01.2021 tarihli ekspertiz raporları ), dava konusu kaza ile davacının dava konusu kazadan önce karıştığı (30.09.2015-07.08.2014-30.12.2018 -18.01.2019 tarihli ve dava konusu kazadan sonra 12.01.2021 tarihli ) kazalara ilişkin hasarlara ait kasko sigorta hasar dosyaları ve ekspertiz raporları, dava konusu kazaya ilişkin hazırlık dosyası ( ceza davası açılmış ise dava dosyası ) sürücü beyanları, aracın tamir edilmiş olması nedeniyle tamir faturaları ve tüm belgeler incelenerek öncelikle davacıya ait araçta dava konusu kaza sonucu meydana gelen hasarların belirlenmesi, daha sonra aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın dava konusu kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine göre değer kaybının tespit edilmesi amacıyla makine mühendisi üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden eksik incelemeye dayalı yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
Kabule göre de; davacının çekici bedeline ilişkin talebi bulunmadığı ve çekici faturası sunulmadığı halde çekici bedeline hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne HMK'nın 353/1-a-6.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine kaldırma sebebine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir. \t
HÜKÜM :açıklanan nedenlerle,
1-Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; ilk derece mahkemesi kararının, HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebebine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
2-İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin harcı olarak alınan karar harcının istek halinde davalıya iadesine,
3-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,
4-Ankara 29. İcra Müdürlüğünün 2022/12093 sayılı takip dosyasına yatırılan 35.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun yatıran tarafa iadesine,
5-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 18/10/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.