T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2019/499 Esas
KARAR NO\t\t: 2021/439
DAVA\t\t: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t\t: 24/09/2019
KARAR TARİHİ\t: 25/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatife atanan kayyımın davacıya borcu olduğu iddiasına dayanarak borcun ödenmesini ihtarnamelerle talep edildiğini, davacının ... tarih ve ... sayılı kayyım kararı ile kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, Antalya ... Noterliği'nin ... gün ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile öğrenildiğini, davacının üyelikten ihraç kararına karşı Kooperatifler Kanunu'nun 16/3 madde ve Kooperatif Ana Sözleşmesinin 14/2 maddesi uyarınca, ihtarname ile kooperatif genel kuruluna itiraz ettiğini, ... tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı gündeminin 3. Maddesi ile davacının ihraç kararma itirazının reddedildiğini, ihraç kararının usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu, konut kooperatiflerinin dar gelirli ortaklarını uygun ödeme koşullarıyla konut sahibi yapmak amacıyla kurulduğunu, ana sözleşmenin 6. Maddesinde bu hususun vurgulandığını, ana sözleşme 21. Maddesinde ortaklık payı dışındaki ödemelerin ne şekilde yapılacağının belirtildiğini, bu ödemelerin taksit şeklinde yapılacağı ve genel kurulun çoğunluğu tarafından kararlaştırılacağı kastedilenin ortağın ödeyeceği aidatlar olduğunu, ana sözleşme 23/6. Maddesinde ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasların tespitinin genel kurulun devredilmez görevleri arasında olduğunu, ana sözleşme 63., 21 maddelerine göre ödenecek aidatların konut kesin maliyet bedelinden indirileceğini, geri kalanın genel kurulca kararlaştırılan taksitlere bağlanacağını, taksitler için bono alınacağını, 64. maddesinde bankadan kullanılan kredinin ortağa devredileceğini, kredi borcu bakımından ortağın kooperatifle ilgisinin kesileceğini, ana sözleşme hükümlerine uyulmadığını, üyelerin ödeyeceği taksit miktarına ilişkin kooperatif genel kurulunda alınmış bir karar bulunmadığını, kooperatifin 64 maddesine göre hiçbir işlem yapmadığını, davacının ne şekilde tespit edildiği belli olmayan tutarda borçlu olduğunun iddia edildiğini, ihracın kooperatifin amacına, ana sözleşmesine, hakkaniyete, dürüstlük kuralına ve Kooperatifler Kanunu'na açıkça aykırı olduğunu, kooperatifin ... kullandığı ....-TL limitli kredi nedeniyle \"mahrum kalınan kar payı\" ödenmesi söz konusu olsa bile, bunun üyelere ek ödeme yükümlülüğü getirme anlamını taşımayacağını, 1163 sayılı Kanun 31 maddesinde ek ödeme yükümlülüğünün ana sözleşmede yer alması gerektiğini ve ek ödeme yükümlülüğünün bilanço açıklarının kapatılmasında kullanılması gerektiğini bilanço açıklarının öncelikle yedek akçelerle karşılanması gerektiğini, ana sözleşmede genel kurula ek ödeme yapma yükümlülüğü getirebilme hakkı da tanınmadığını, genel kurulca alınmış bir karar da bulunmadığını, Kooperatifin Ana sözleşme'de yer almayan ek ödeme yükümlülüğünü yapmadığı gerekçesiyle üyesini kooperatiften ihraç etme hak ve yetkisinin bulunmadığını, kanununun 52. maddesinde üyelere mali yükümlülük getirecek kararların genel kurulun 3/4'ünün çoğunluğu ile alınması gerektiğinin düzenlendiğini, genel kurulda kanunun emredici maddesinin öngördüğü çoğunluk ile alınmış bir karar da bulunmadığını, davalının kullandığı ....-TL limitli krediye davacının kefil olduğunu, davalının davacının banka kredisine kefaletinin son bulduğunu ispatlamak zorunda olduğunu, kefalet devam ettiği halde, kooperatif üyeliğinden ihracın karar verilmesi halinde davacının almadığı bağımsız bölümün kredi borcu yanında ....-TL'lik borçtan sorumlu kalmaya devam edeceğini, davalının davacıyı üyelikten ihraç edebilmesi için öncelikle müteselsil kefilliğini sonlandırması gerektiğini, davacının bankaya karşı borçluluğu devam ederken, öbür yandan ihracına karar verilmesinin haksız olduğunu, davalının kullandığı kredinin hangi şartlarla alınacağı, üyelerin bu kredi borcunu hangi tutarda taksitlerle ödeyeceklerine ilişkin bir genel kurul kararı bulunmadığını, yönetim kurulunca bu konuda üyelere yapılmış bir tebligat veya ihtaratın bulunmadığını, davalının çıkardığı borç tutarının açık, net ve anlaşılır olmadığını, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı tapu iptal, tescil ve alacak davalarından da anlaşılacağı üzere borcun ihtilaflı olduğunu, ... tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantı Tutanağının 4. Maddesinde alınan kararda bankaca mahrum kalman kar payı adı altında işletilen faizin hangi üyelere ne oranda mali yükümlülük ekleyeceğinin kesin olmadığını, bu konuda Genel Kurul kararı bulunmadığını, kayyımın henüz genel kurulunca tespit edilememiş bir borç için davacıya ödeme ihtarnameleri gönderdiğini ve davacının ihracım sağladığını, davalının ihraç edilen diğer üyelere karşı ... tarihinde belirsiz alacak davası açtığını, bu talebin mali yükümlülüğün açık ve net olmadığının ispatı olduğunu, yani ihtilaflı olduğunu, yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarının da kooperatif üyeliğinden ihraç kararlarının iptali davalarında kooperatifçe gönderilen ihtarlarda ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık, anlaşılır, net ve ihtilaftan uzak olarak belirtilmesi gerektiğini, aksi halde gerçek borcu yansıtmayan ihtarlara dayanan ihraçların geçersiz olduğunu belirtmekte olduğunu, örneğin davacıdan talep edilen borç tutarının kooperatif genel kurulunca alınan bir karara dayanmadığından ve üyeye isabet edecek gerçek borç miktarı da belli olmadığından, davacıya gönderilen ihraç ihtarnamelerinin usulsüz olduğunu, bu ihtarnamelere dayak olarak verilen ihraç kararının da iptalinin gerektiğini, davacının ihraç kararına itirazının reddedildiği davalı Kooperatifin ... tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantısınında, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyasından davalı kooperatife tedbiren atanan kayyımın, davanın ... tarihinde kesin olarak reddedilmesiyle ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalkmasından dolayı görevi sonlanmasına rağmen, görevi hala devam ediyormuş gibi Kooperatifi Olağanüstü Genel Kuruluna götürmesi ve ihraçlar hakkında karar alınması nedeniyle de bu Genel Kurul'da alınan kararların tamamen usulsüz olduğunu belirterek davacının kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin alınan hukuka aykırı genel kurul kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalı kooperatife usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı kooperatif vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin ... Bankasından kredi kullanılmak suretiyle 2016 yılında ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parselde kaim taşınmaz edindiğini, taşınmaz üzerine 109 Adet Villa+AVM yapılması projelendirilip, proje üzerinden üyelere isabet eden bağımsız bölümlerin noter kura çekilişi ile belirlendiğini, davalının arsa edinmesi ve inşaatın yapımı için kullanılan kredi geri ödemesi olarak kooperatifin bankaya olan borcunun üyelerinin mali yükümlülüğü her bir hisse bedeli olarak ferdileştirildiğini, üyelerin mali yükümlülüğünün karşılığı olan ....-TL'nin 2017 yılı şubat ayı içinde ödenmesi gerektiğini, her üyenin, bir hisse karşılığı ... tarihinde ....-TL ödeme yapması gerektiğini, davacının üyeliğe girişte ödediği ....-TL haricinde ödeme yapmadığını, üye giriş aidatının ....-TL olduğunu, davacının giriş aidatını dahi tam olarak ödemediğini, kooperatife karşı mali yükümlülüklerini süresi ve zamanında eksiksiz olarak yerine getirmediğini, mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyeler nedeniyle kooperatifin bankaya olan borcunun kapatılamadığını, borca \"mahrum kalınan kar payı\" işletildiğini, kooperatifin banka borcunun artmasına neden olunduğunu, kooperatif üyelerine kredi borcu nedeniyle şahsi sorumluluklarına gidip alacağını tahsil edeceği yönünde ihtarnameler gönderildiğini, ... tarihli genel kurulda, mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyeler hakkında, 1163 Sayılı KK uyarınca işlem yapılması kararı alındığını, davacıya mali yükümlülüklerini yerine getirmesi aksi halde kooperatif üyeliğinden çıkarılacağının, Kooperatifler Kanununda öngörülen 1. Noter İhtarnamesi ile mali yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin ihtar edildiğini, süresinde herhangi bir ödeme yapılmadığını, davacıya 2. noter ihtarnamesi ile ... Noter ihtarnamesinde belirtilen bedelin ödemesinin ihtar edildiğini, yasal süresinde herhangi bir ödeme yapmadığını, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Tarih ve ... esas sayılı kararı ile kooperatif yöneticilerinin yetkilerinin tedbiren kaldırıldığını, kayyım atandığını, kooperatif kayyımının ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının \"kooperatif üyeliğinden ihracına\" karar verildiğini, ihraç kararının davacıya Antalya .... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ edildiğini, davacının ... tarih ve ... ihraç kararının genel kurul gündeminde görüşülmesi istemi ile Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz ettiğini, ... tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında yapılan itirazının reddedildiğini, bu hususun davacıya genel kurul toplantısında bildirildiğini, red kararının davacıya ayrıca ... tarihinde tebliğ edilen yazı ile bildirildiğini, davacının mali yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle kanun hükümleri doğrultusunda ortaklıktan çıkarılmasının hukuka aykırı olmadığını, üyeliği ... tarihinden sonra devralan ve mali yükümlülüklerini yerine getiren üyelerin, üyeliği geç devretmesi ve ... tarihinde ödeme yapmaması nedeniyle kendilerine yansıtılan faiz borcunun hakkaniyete uyun olarak yeniden hesaplanması gerektiğini; \"borç sorumluluklarının kimlere ait olduğunun tespiti hususunda inceleme yapılmak üzere karar alındığını, davacının mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi gereken ... tarihi itibariyle kooperatif üyesi olduğunu, davacının, kooperatif kredi borcuna faiz işletilmesine sebep olduğunu, ... tarihli toplantının 4. numaralı gündem maddesinin kendisine uygulama olanağının bulunmadığını, kooperatifin ihraç edilen üyelere karşı açtığı Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyalarından mali yükümlülüklerini yerine getirmediği halde bağımsız bölüm tapusunu alan üyelere karşı tapu iptal ve tescil istemli dava olduğunu belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davacı vekili tarafından kooperatif karar örneği, ihtarname örneklerini ibraz etmiş, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası, Antalya .. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dava dosyası celp edilmiş, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden kooperatif sicil dosyası, ... Bankasından davalı kooperatif tarafından kullanılan kredilere ilişkin tüm belgeler getirtilmiş, mahkemece resen seçilen bir muhasebeci ve bir kooperatif uzmanı bilirkişiden rapor aldırılmış, itiraz üzerine Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla bilirkişi heyeti raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce resen seçilen bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen ... tarihli raporunda özetle ve sonuç olarak; davalının ibraz edilen 2015-2016-2017 ve 2018 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu, sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğunu, davalı kooperatif kayıtlarına göre davacının kooperatife 2016 yılında toplam ....-TL ödeme yaptığını, bu tarihten sonra herhangi bir ödemesinin olmadığını, ... tarihli genel kurul toplantısında da yeni alınacak üyelerden üyelik bedeli olarak villa hariç alınacak bedelin ....-TL ve villa dahil ....-TL alınacağının belirlendiğini, bu tutarın ....-TL'sinin arsa payı, ....-TL'sinin inşaat maliyet bedeli olduğunu, davalı kooperatifin ... tarihli mizanının incelenmesinden 431 hesaptaki ortakların ödemelerinin incelenip karşılaştırılmasından 66 üyeden 57 üyenin ödemeleri toplamının ....-TL ve civarında olduğunu, üyeler arasında eşitlik ilkesi bulunduğundan her bir üyenin yatırması gereken genel kurulca belirlenen asıl aidat toplamının ....-TL olduğunu, davacının ihtarnamede belirtilen tarih olan ... tarihi itibari ile kooperatif ticari defter kayıtlarına göre ödediği toplam aidat tutarının ....-TL olduğunu, toplam ödenmesi gereken aidat tutarı ....-TL olduğundan kalan ana para borcunun ....-TL olduğunu, faiz borcunun hesaplandığı üzere ....-TL olduğunu, ihtarnamede ise davacıya ... tarihi itibariyle ....-TL anapara, ....-TL işlemiş faiz (bankaca işletilen katılım payı) olmak üzere toplam ...-TL borcunun olduğunun bildirildiğini, Yüksek Yargı kararlarında, parasal yükümlülüğünü yerine getirmeyen üyelere çekilen ihtarlarda belirtilen borcun gerçek borcu yansıtması, ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir farkın bulunmaması şartı arandığını, yapılan hesaplama neticesinde ... tarihi itibari ....-TL ana para, ....-TL faiz olmak üzere ....-TL borcu bulunmasına karşın davacıya gönderilen ihtarnamelerde borç tutarının ... tarihi itibariyle ....-TL anapara, ....-TL işlemiş faiz (banka tarafından işletilen katılım payı) olmak üzere toplam ....-TL olarak bildirildiği belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazları üzerine Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat ile 12.04.2021 tarihli bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen raporda özetle ve sonuç olarak; davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun mahkemenin takdirinde olduğunu, kayyımın ihraç kararı alma yetkisi bulunmadığından ve bu hususta ... tarihli genel kurulu gündemin 20. maddesinde verilen yetkinin geçersiz olması nedeniyle kayyım tarafından alınan ihraç kararının ve bu karara itiraz üzerine ... tarihli olağanüstü genel kurulu gündeminin 3. maddesinde alınan davacının itirazının reddi ile kooperatif ortaklığından çıkartılması kararının 1163 Sayılı Kanununun emredici nitelikteki 42/II-5 maddesi, 16/II maddesi ve anasözleşmenin 14. Maddesi hükümlerine aykırı olduğunu, kayyımın ortaklıktan ihraç etme yetkisinin bulunduğunun kabul edilmesi halinde ise; ihraç kararına dayanak ihtarlarda istenilen borca ilişkin genel kurul kararına rastlanmadığından bu şekilde borç istenerek alınan ihraç kararının anasözleşmenin 23/I-6 maddesi ve 14. Maddesi hükümlerine aykırı olduğunu, hesap ekstresinde talep edilen ....-TL borcun, ihraç kararına dayanak ihtarda talep edilebileceğinin düşünülmesi halinde ise; kooperatifin hesap tablosuna göre yapılan hesaplamada ise (faiz yönünden TBK'nun 120/II maddesi hükmü dikkate alınarak); davacının ilk ihtarda belirtilen ... hesap kesim tarihi itibarıyla ....-TL asıl alacak, ....-TL faiz olmak üzere toplam ....-TL borcunun bulunduğunu, kooperatifçe ise ....-TL anapara, ....-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ....-TL talep edildiğini, bu durumda ....-TL fazla faiz talep edildiğinden aradaki nispet dikkate alındığında gönderilen ihtarların geçersiz olduğunu, dolayısıyla ihraç kararının 1163 Sayılı kanunun 27. maddesi ve anasözleşmenin 14. maddesi hükmüne aykırı olduğunu bildirmişlerdir.
Dava; davalı kooperatifin ... tarihli genel kurulun 3. gündem maddesinde alınan davacının ihracına dair genel kurul kararının iptali davasıdır.
Davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinde ....-TL ana para, ....-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ....-TL borcun tebliğden itibaren 10 gün içerisinde ödemesinin ihtar edildiği, yine davalı tarafça davacıya gönderilen Antalya ... Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinde 1. ihtara rağmen ödenmeyen borcun tebliğden itibaren bir ay içerisinde ödenmesinin ihtar edildiği, ... tarihinde tebliğ edildiği, yine Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde davacıya üyelikten ihracına ilişkin ... tarih ve ... sayılı kooperatif kayyım kararının gönderildiği, ... tarihli olağan üstü genel kurulunda mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyelerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle banka tarafından işletilen faizin mali yükümlülüklerini tüm olarak yerine getiren üyeye göre eksik ödeme meblağı üzerine işleyen faizin oransal olarak dağıtılarak mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyeler tarafından faiz yükünün karşılanmasına karar verildiği, ... tarihli olağan genel kurul kararı ile mali yükümlülüklerini getirmeyen üyelerle ilgili ihraç işlemlerini yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki verilmesine karar verildiği, ... tarihli olağan genel kurulda ise ihraç işlemlerini yapmak üzere kayyıma yetki verilmesine karar verildiği, ... tarihli genel kurulda da davacının ihracına karar verildiği, ... A.Ş yazı cevabından da davalı kooperatif tarafından bankadan kredi kullanıldığı, kredinin kooperatif tarafından dava tarihine kadar yapılandırıldığı, bankanın ihtarla talep ettiği katılım payı alacağının davalı kooperatif tarafından üyelerin borç tutarına oranlanarak üyelik borcu olarak tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan her iki rapor birlikte değerlendirildiğinde; kooperatif kayyımının ihraç kararı alma yetkisi bulunmadığı gibi davalı kooperatif tarafından ihraç kararı ve ihtarlara dayanak edilen borç tutarının genel kurul kararlarına dayanan bir aidat veya üyelik ödemesi olmadığı, yine ihtarlarda talep edilen borç tutarının hesabında kredi çekilen banka tarafından işletilen katılım payı oranında faiz hesabı yapılarak TBK'nun 120 maddesine aykırı olarak fazla borç hesaplandığı, alınan ihraç kararının Kooperatifler Kanunu 27 maddesi ve kooperatif ana sözleşmesinin 14 maddesine aykırı olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile davalı kooperatifin ... tarihli genel kurulunun 3. Gündem maddesinde alınan davacının ihracına ilişkin genel kurul kararının iptaline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın KABULÜ ile
Davalı kooperatifin ... tarihli genel kurulunun 3. Gündem maddesinde alınan davacının ihracına ilişkin genel kurul kararının İPTALİNE,
Alınması gerekli ....-TL harçtan, peşin olarak alınan ....-TL harcın mahsubu ile kalan ....-TL harcın davalıdan ALINMASINA,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı ....-TL, tebligat gideri ....-TL, müzekkere gideri ....-TL, bilirkişi ücreti ....-TL, talimat gideri ....-TL ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri ....-TL olmak üzere toplam ....-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ....-TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulünce anlatıldı.25/06/2021
Başkan ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Katip ...
(E-İmzalı)