T.C. SAKARYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1334 - 2024/1866
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2023/1334
KARAR NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2024/1866
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...(...)
ÜYE\t\t: ...(...)
ÜYE\t\t: ...(...)
KATİP\t\t: ...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 10.04.2023
NUMARASI\t\t: 2016/1177 Esas - 2023/346 Karar
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVACI\t: .....
VEKİLİ\t: Av. .........
\t: 2-KIRTEK MODEL DÖKÜM MAKİNE KALIP ISI SAN VE TİC. LTD. ŞTİ.\t
VEKİLİ\t: Av. ........
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVALI\t: 3 -SOMPO SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ\t
VEKİLLERİ\t: Av. ......
\t Av. ......
\t
DAVALI\t: 4 -AK SİGORTA A.Ş.
VEKİLİ\t: Av....................
DAVALI\t: 5 -TASFİYE HALİNDE GİMPAŞ TEMİZLİK MALZEMELERİ GIDA NAKLİYAT TEKSTİL TURİZM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ\t
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazm.)
BAŞVURU TARİHİ\t: 27.07.2023-03.08.2023
İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ: 18.09.2023
KARAR TARİHİ\t: 01.11.2024
YAZIM TARİHİ\t: 01.11.2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; 26.02.2008 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araç ile ... plakalı araç ve ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazasında yaralandığını ve %8 oranında malul kaldığını, kaza sonrasında tutulan trafik kaza raporuna göre ... plakalı araç sürücü ...'in kusursuz olduğu, ... plakalı aracın ise tali kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın maliki ve işleteni Kırtek .... Ltd.Şti., ... plakalı aracın sahibi ve işleteni ise Gimpaş ... Ltd.Şti. Olduğunu, ... plakalı aracın trafik sigortacısının Sompo Japan Sigorta Şirketi olduğunu, davacının iş bu kaza sebebiyle davalı Sompo Japan Sigorta şirketinin eski ismi olan Fiba Sigorta A.Ş'ye müracaat ettiğini ve ........... nolu hasar dosyasından davacıya 10.933,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin davacının gerçek zararını karşılamadığını, diğer davalı Ak Sigortanın ise ... plakalı aracın trafik sigortacısı olduğunu, yine aynı Ak Sigorta A.Ş'nin aracı ....... nolu kasko poliçesi ile sigortaladığını, davacının işbu kaza nedeniyle uzun süre hastanelerde yattığını, kaza nedeniyle davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 6100 sayılı yasanan 107. Maddesine göre belirlenecek maddi tazminat ile 60.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketleri dışındaki davalılar için kaza tarihinden, davalı Sompo Japan Sigorta Şirketi için temerrüt tarihinden başlamak üzere, davalı Ak Sigorta için dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... (sürücü) ve Kırtek Model Döküm ... Tic. Ltd. Şti (işleten) vekilleri cevap dilekçesinde; kazaya sebebiyet veren aracın kaza sırasında dava dışı ... tarafından kullanıldığının Gebze 1. Asliye Ceza Mahkemesi 2009/925 E. sayılı dosyasından tespit edilmiş olduğu bu nedenle davalı ... için husumet itirazında bulundukları, kusur tespit ve oranını kabul etmedikleri, talep edilen tazminatın fahiş olduğu savunularak davanın reddi talep olunmuştur.
Davalı Sompo Japan Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; ... plakalı aracın karıştığı kaza neticesinde ,davacı tarafın hasar dosyasına ibraz ettiği raporda belirtilen % 8 maluliyet oranına ve Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/122 E sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda sigortalısının tespit edilen % 75 kusur oranı dikkate alınarak hesaplama yapıldığı ve 03.02.2010 tarihinde 10.933,00 TL ödenmesi nedeniyle sorumluluklarının kalmadığı, ibranamenin düzenlendiği ve ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği iddia olunarak davanın reddi talep olunmuştur.
Davalı Ak Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; sorumluluklarının poliçe limiti dahilinde ve sigortalısına ait kusur nisbetinde olduğu, kazaya karışan nezdinde sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün kesinleşen Gebze 2.Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/122 E.sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, bu nedenle zarardan sorumlu olmadıkları, zarar görenlerin birden fazla olması halinde zararın garameten paylaştırılmasının gerektiği iddia olunarak davanın reddi talep olunmuştur.
İlk derece mahkemesi tarafından Davalılardan Tasfiye Halinde Gimpaş Tem. Mal. Gıda Nak. Teks. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve Ak Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri gereğince Usulden Reddine, Davacının maddi tazminat Davasının Kabulüne, 284.301,49 TL maddi tazminatın davalılar ..., Kırtek Model Döküm Makine Kalıp Isı San ve Tic. Ltd. Şti. ve Sompo Japan Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine (davalı Sompo Japan Sigorta A.Ş'nin kalan 79.066,97 TL poliçe limitiyle sorumlu tutulmasına), hükmedilen maddi tazminata davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 03.02.2010 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 26.02.2008 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, Davacının manevi tazminat davasının Kısmen Kabul-kısmen Reddi ile, 25.000,00 TL tazminatın kaza tarihi olan 26.02.2008 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılar ... ve Kırtek Model Döküm Makine Kalıp Isı San ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin Reddine, karar verilmiştir.
Yerel mahkemenin bu kararına karşı davacı vekili, davalı Sompo Japan Sigorta A.Ş vekili, Davalılar ... ve KIRTEK Model Döküm Makine Kalıp Isı San Ve Tic. Ltd. Şti. Vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin vermiş olduğu kararda talep ettikleri manevi tazminatın kısmen kabulü - kısmen reddine karar verilmiş olup karar verilen manevi tazminat tutarının çok düşük olduğunu, dosyada alınan bilirkişi raporları incelendiğinde davacının son hesaplanan işgöremezlik tazminatı tutarı 579.717,46 TL olup iş bu hesaplanan rakama karşılık olarak davacının manevi tazmini için takdir edilen tutarın 25.000,00 TL olması hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının dava konusu kaza sonrası çeşitli hastanelerde uzunca bir süre tedavi olduğunu ve olay sebebiyle çok büyük elem ve ızdırap çektiğini, mahkemece takdir edilen manevi tazminat tutarı ile davacının elem ve ızdırabının dinmeyeceği aşikar olup talepleri doğrultusunda karar verilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkemenin haksız ve hukuka aykırı olarak verdiği kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sompo Japan Sigorta A.Ş.vekili istinaf dilekçesinde; KTK m.111/2 hükmü gereğince iki yıllık hak düşürücü sürenin dolmasından sonra dava açıldığı için davanın reddi gerektiğini, davacı tarafa 03.02.2010 tarihinde 10.933,00 TL ödeme yapılarak sorumluluklarının sona erdiğini, bilirkişi tarafından ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplamada eksik ödeme kabul edilerek güncel verilerle yeniden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, zira şirket ile zarar gören arasındaki anlaşmanın kesinleştiğini, mahkemece bu husus atlanarak hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, kazaya bağlı tazminat taleplerinin zaman aşımına uğradığını, bu nedenle davanın zaman aşımı nedeniyle reddi gerektiğini, kabul manasında olmamak üzere hesaplanacak tazminattan müterafik kusur nedeniyle indirim yapılıp yapılmayacağı açısından değerlendirme yapılması gerektiğini, başvuranın gerekli emniyet tedbirlerini (kask ve koruyucu tertibat) alıp almadığının tespiti gerektiğini, kabul manasına gelmemekle birlikte söz konusu davanın temelinin haksız fiile dayanması sebebiyle asıl alacağa dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini, kusur oranının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranının kabulünün mümkün olmadığını belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve KIRTEK Model Döküm Makine Kalıp Isı San Ve Tic. Ltd. Şti. Vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı ...'in 25.04.2022 tarihli mahkemeye sunduğu dilekçesinde gerek kaza tespit tutanağının gerekse tanık beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, bu durumun Gebze 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2009/925 Esas sayılı dosyaya ilişkin gerekçeli kararı ile teyit edildiğini beyan ettiğini, Mahkemece bu hususlar dikkate alınmadan ve gerekli inceleme yapılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, kusur tespiti için alınan bilirkişi raporlarındaki kusur oranlarının çok farklılık göstermesi ve çelişkili olması da maddi gerçeğin tamamen ortaya konulamadığını gösterdiğini, ayrıca ilgili yargıtay kararlarınca kusur oranının tespiti için Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumundan rapor alınması gerektiğini, bu nedenle davalıya atfedilen kusur oranını kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirterek usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; haksız fiil (trafik kazası) nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davaya konu, 26.02.2018 tarihinde, meydana gelen ve davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araç da dahil olmak üzere birden fazla aracın karışmış olduğu maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası neticesinde davacının yaralanarak iş gücü kaybına uğramış olduğu anlaşılmaktadır.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; mahkemesince çelişkiye neden olmamak için davaya konu kazaya karışan araçların işletenlerinin birbirlerine karşı açmış oldukları ve Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/222 Esas sayılı tazminat davası kapsamında Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2009/9247 Esas-2010/3662 Karar sayılı ilamı ile 20/04/2010 tarihli onama ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2010/9042 Esas-2010/9583 Karar sayılı karar düzeltme talebinin reddine dair 08/11/2010 tarihli karar ile temyiz incelemesi neticesinde Yargıtay denetiminden geçen 27/01/2009 tarihli ek bilirkişi raporunun oluşa ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlendiği kabul edilerek tarafların kusur sorumluluğunun benimsenmesinde ve yanı sıra kazaya karışan aracın cinsinin kamyon ve otobüs olduğu ve ticari olarak işletildiği gözetilerek yasal faize hükmedilmesinde, 2918 Sayılı KTK 99.maddesine uygun olarak temerrüt tarihinin belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
2918 sayılı KTK 111.maddesine göre davacı ile davalı sigorta şirketi arasında kaza nedeniyle yapılan ödemeden sonra ibraname düzenlenmemiş olması nedeniyle 2 yıllık dava açma süresinin somut olayda uygulanamayacağı anlaşılmakla bu husustaki istinaf gerekçesi de yerinde değildir.
Davaya konu kazanın 26.02.2008 tarihinde meydana geldiği, belirsiz alacak davası talepli olarak açılan eldeki davanın ise 20.03.2013 tarihinde görevsiz mahkemeye açıldığının anlaşılmasına göre 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 72 ve 2918 sayılı KTK 109. maddelerine göre davanın zamanaşımı süresinden sonra açıldığından söz edilemeyeceğinden; bu yöndeki istinaf gerekçesinin de reddi gerekmiştir.
Öte yandan kaza sırasında davacının emniyet kemeri takılı olmadığını ispat külfeti kendisinde olan davalı sigorta şirketinin, davacının meydana gelen zararın artmasına aktif ya da pasif hareketi ile neden olduğunu ispat edemediği nazara alındığında mahkemesince hesaplanan tazminattan bu yönde indirim yapılmamasında bir bir isabetsizlik bulunmamasına göre; taraf vekillerinin anılan yönlere değinen tüm istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.
6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi uyarınca bedensel bütünlüğü zedelenen kimse manevi tazminat adı altında bir miktar para ödetilmesini isteyebilir. Hakimin, özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bu tutar adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan, özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.
Kişilik hakları saldırıya uğrayan kimse 6098 sayılı TBK'nun 58. maddesi uyarınca manevi tazminat adı altında bir miktar paranın ödetilmesini isteyebilir. Hakim, manevi tazminatın miktarını tayin ederken aynı Kanunun 51. maddesi uyarınca durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önünde tutmalıdır. Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği Türk Medeni Kanunu'nun 4.maddesi hükmüdür.
Bu kapsamda manevi tazminatın miktarı belirlenirken tarafların kusur oranı, sıfatı, statüsü, sosyal ve ekonomik durumları ile eylemin işleniş biçimi ve yöntemi dikkate alınmalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenler karar gerekçesinde objektif olarak gösterilmelidir. Manevi tazminat adı altında hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek nitelikte olmalı fakat bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmediği unutulmamalıdır. O halde bu tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Mahkeme kararının gerekçesinde belirtildiği üzere, kişilik haklarının ihlali halinde manevi tazminata hükmedilirken uygulanacak ilkeler doğrultusunda belirlenen tazminat tutarı somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, olay tarihi, olayın oluş şekli, tarafların sosyal ekonomik durumları ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına hükmedilen manevi tazminat miktarının olaya ve hakkaniyete uygun düştüğü anlaşılmakla taraf vekillerinin manevi tazminata ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir
Dairemizce ilk derece mahkemesinin kararı hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk yönünden incelenmiş olup, kararda esası etkileyen bir usul hatası bulunmadığı, vakıa tespitlerinin tam ve doğru olarak yapıldığı, maddi hukuk normlarının doğru olarak uygulandığı, delillerin değerlendirilmesinde de usule aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
\t
H Ü K Ü M\t\t : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10.04.2023 tarih ve 2016/1177 Esas, 2023/346 Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Yürürlükteki Yargı Harçları Tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Yürürlükteki Yargı Harçları Tarifesi gereğince davalı Sompo Sigorta A.Ş' den alınması gereken 5.401,06 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL+4.718,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 412,96 TL'nin anılan davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
4-Yürürlükteki Yargı Harçları Tarifesi gereğince davalı ...'ten alınması gereken 19.420,63 TL+1.707,75 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL + 5.013,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.845,53 TL'nin anılan davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
5-Yürürlükteki Yargı Harçları Tarifesi gereğince davalı Kırtek Model Döküm Makine Kalıp Isı San.Tic.Ltd.Şti'ten alınması gereken 19.420,63 TL+1.707,75 TL istinaf karar harcından peşin alınan 5.283,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.845,38 TL'nin anılan davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
6-Tarafların istinaf başvurusu için yaptığı giderlerin üzerlerinde bırakılmasına, harcanmayan istinaf gider avansının yatıranlara iadesine, 7-Karar tebliği, harç takibi ve avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 01.11.2024
\t
Başkan ...
e imzalıdır
Üye ...
e imzalıdır
*Üye ...
e imzalıdır
Katip ...
e imzalıdır
*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*