T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/629 Esas
KARAR NO: 2024/1715 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/12/2022
NUMARASI: 2020/235 E. - 2022/1084 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 07/11/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirketin Bayrampaşa İlçesi, ... Mah. ... Cad. No:... Bayrampaşa/İstanbul adresinde faaliyet gösterdiğini, 08.11.2019 tarihinde saat 06:15 sıralarında müvekkil şirketin işyerinde hırsızlık olayı gerçekleştiğini, bu hırsızlık olayı neticesinde müvekkili şirketin para, ziynet eşyaları ve bir kısım imzalı çekleri ile boş halde bulunan çek koçanlarının çalındığını, müvekkili şirket tarafından hırsızlık olayının ihbar edildiğini, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2019/219578 Sor. sayılı dosyası ile soruşturmasının devam ettiğini, ayrıca taraflarınca resmi evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık dolayısıyla da şikayette bulunulmuş olup, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2020/52765 Sor. sayılı dosyası ile soruşturmanın devam ettiğini, davalı ... tarafından ihtiyati haciz talebi ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına konu edilen ... Bankası Nispetiye Şubesine ait ... numaralı çekin de hırsızlık olayı neticesinde çalınan boş koçan içerisinde yer alan, tamamen boş ve imzasız çeklerden biri olduğunu, hırsızlık konusu ... Bankası Nispetiye Şubesine ait ... numaralı boş ve imzasız halde bulunan çekin doldurularak sahte imza ile piyasaya sürüldüğünü, ilgili çekte ... Ltd. Şti.'nin lehtar olarak gösterildiğini ve bu şirket tarafından çekin ... adlı şahsa ciro edildiğini, bu şahıstan da... adlı şahsa ciro edildiğini, sahte olarak düzenlenmiş hırsızlık konusu söz konusu bu çek hakkında davalı ... tarafından İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/170 D.İş sayılı dosyasından 26.02.2020 tarihinde ihtiyati haciz kararı alındığını ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasından müvekkil şirketin araçlarına, gayrimenkullerine ve banka hesapları üzerine hacizler konulduğunu, müvekkili şirketin işyerine gelinerek araçlarına el konulduğunu ve işyerinde de haciz işlemi tatbik edildiğini, icra takibine konu edilen çalıntı çekin sahte olarak düzenlendiğini, çek üzerindeki imzanın müvekkili şirkete ait olmayıp, müvekkil şirketin davalılar ile herhangi bir ilgisi/ticari ilişkisi bulunmadığını, savcılıkça yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde icra takibine konu çek üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığının, sahte olduğunun açık bir şekilde ortaya çıktığını, ortada sahte bir çek söz konusu olup, bilindiği üzere sahte çekin varlığı halinde sahte imzanın atfedildiği kişinin sorumlu tutulamayacağını, taraflarınca zorunlu arabuluculuk kapsamında başvuru yapıldığını ve yapılan görüşmeler neticesinde bir anlaşma sağlanamadığını belirterek, açıklanan tüm bu nedenlerle müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespiti ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takibin iptaline, kötü niyetli ve ağır kusurlu davalı tarafın alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAPLAR: Davalı ... Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesinde; davada taraf ehliyetlerinin bulunmadığını, müvekkil şirket ısı pay ölçer sistemler okuma ve dağıtımını yapan Türkiye çapında 25.000 TOKİ ve münferit projelere hizmet veren bir firma olduğunu, müvekkili şirket telefonuna bankadan gelen 'hesabınıza bloke konulmuştur' mesajı ile olaydan haberdar olduğunu ve aynı gün işyerine ihtiyat-i haciz talebi ile gelindiğini ve kaydi haciz yapıldığını, şirket araçları kaydına da aynı şekilde haciz işlemi yapıldığını, takip dayanağı ... Bankası Nispetiye Şubesi'ne ait ... Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti. çekinin bankaya sunulması ile imza farklılığının bankaca tespit edildiğini ve bu nedenle işlem yapılmadığının banka tarafından çek arkasına şerh edildiğini, çek sahibi firma ve yetkilisinin çek kaybına dair bir şikayetinin taraflarınca da bilinmediği için olay akabinde taraflarınca 04.03.2020 tarihinde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na 6854762095 iş emri ile davacı ve diğer davalılar hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, aynı zamanda İstanbul 14. İcra Hakimliği ... Esas sayılı dosya ile imzaya ve takibe itirazda bulunulduğunu ve mahkeme tarafından %115 teminat ile takibin durdurulmasına karar verildiğini savunarak, açıklanan nedenlerle davalı sıfatına itirazları ile aleyhlerine açılmış olan davanın reddine, bu davanın açılmasına sebebiyet vermemeleri nedeni ile yargılama giderlerinin de diğer davalılar üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; öncelikle usule karşı itirazlarının bulunduğunu, ödeme emrinin Tebligat Kanunu ve Tebligat Tüzüğü gereğince usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmediğini, tensip zaptı, dava dilekçesi ve duruşma günlerinin müvekkili şirkete usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeden müvekkilinin yokluğunda yargılama yapılmasının hukuki dinlenilme hakkına aykırı olup, verilen ve taraflarına yöneltilen tüm ara kararlara karşı muvafakatlerinin bulunmadığını, davacı yan her ne kadar çek üzerindeki sahtecilik iddiasını herkese karşı ileri sürülebileceğinden bahsetmişse de ancak ceza mahkemesince saptanan sahtecilik olgusunun herkese karşı ileri sürülebileceğini, ancak davacının dava dilekçesinde iddiasını ispatlar herhangi sonuçlanmış kesin bir karar bulunmadığını, davalı müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğundan dolayı davacı tarafın iddialarını müvekkiline yöneltemeyeceğini savunarak, açıklanan tüm bu nedenlerle öncelikle usulsüz tebligat sebebiyle huzurdaki yargılamayı öğrenme tarihlerinin 18.11.2020 olarak kabul edilmesini, usule ilişkin itirazları dikkate alınarak davanın usulden reddine, haksız ikame edilen davanın esastan reddine karar verilmesini, haksız ikame edilen dava sebebi ile davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı ...'e, dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen bu davalı herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmalara da katılmamıştır.
MAHKEME KARARI: İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/12/2022 tarihli 2020/235E. - 2022/1084K. sayılı kararıyla; \"...davacı aleyhine yapılan icra takibinin haksız olduğu anlaşılmış ancak davalı takip alacaklısı ...'ın dava konusu çeki kendisinden önceki cirantadan, ciro yolu ile devir aldığı. Davacı ile aralarında doğrudan çek düzenlenmediği ve davalının icra takibini yapmakta kötüniyetli olduğuna dair bir kanıt sunulmadığı anlaşıldığından davacının tazminat isteminin reddine, menfi tespit davası zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi davalardan olmaması nedeni ile bakanlık bütçesinden ödenen arabulucu ücretinin davacıdan tahsiline karar verilerek aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile, davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe konu yapılan ... Bankası Nispetiye Şubesi' ne ait 65.000,00 TL bedelli 24/02/2020 düzenleme tarihli, keşidecisi ... Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti., lehtarı ... Ltd. Şti.olan ... numaralı çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, 2-İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibinin davacı yönünden iptaline, 3-Davacının şartları oluşmayan tazminat isteminin REDDİNE,\" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı ... vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkilinin iyiniyetli 3. kişi olması nedeniyle davanın kendisine yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin çalıntı olduğu iddia edilen çeki ciro yoluyla aldığını, müvekkiline yöneltilecek bir ihtilaf bulunmadığını, Davaya konu çek bedelinin ... tarafından haricen ödendiğini, 20/12/2020 tarihinde haricen yapılan ödemenin icra dairesine bildirildiğini, icra dosyasının 24/12/2020 tarihinde haricen tahsil olarak kapatıldığını, bu şekilde dava konusuz kaldığı halde, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin usule aykırı olduğunu, Dosyaya sunulan Adli Tıp Kurumu raporunun yüzeysel olduğunu, raporda hiçbir ayrıntıya yer verilmediğini, ne şekilde inceleme yapıldığı açıklanmadığından denetime uygun olmadığını, bu rapora dayanılarak verilen kararın kaldırılması gerektiğini belirterek, İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/12/2022 tarihli, 2020/235 Esas, 2022/1084 Karar sayılı kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılmasına, yapılacak yargılama sonucunda esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini, aksi kanaatte haksız davanın reddine karar verilmesini, haksız ikame edilen dava nedeniyle davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçluların ..., ... Elektrik Aydınlatma Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şirketi ve ... Limited Şirketi olduğu, 65.000,00 TL asıl alacak, 24,49 TL işlemiş faiz, 6.500,00 TL karşılıksız çek tazminatı, 195,00 TL komisyon olmak üzere toplam 71.719,49 TL alacakla ilgili 25/02/20220 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının ... Bankası Nispetiye Şubesi'ne ait 24/02/2020 tarihli, ... seri numaralı, 65.000,00 TL bedelli çek olduğu, icra borcunun ...'ten haricen tahsil edildiğinin alacaklı tarafından 24/12/2020 tarihinde dosyaya bildirildiği tespit edilmiştir. Davaya konu çek örneği incelendiğinde; ... Bankası Nispetiye Şubesi'ne ait 24/02/2020 tarihli, ... seri numaralı, 65.000,00 TL bedelli çek olduğu, keşidecisinin ... Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi, lehtarının ... Limited Şirketi olduğu, çekin arkasında sırasıyla ... Limited Şirketi, ... ve ...'ın cirolarının bulunduğu, bankaya ibrazında imzanın keşideci imzası ile uygun olmadığından işlem yapılmadığının yazıldığı tespit edilmiştir. İstanbul C. Başsavcılığının 2019/219578 Soruşturma sayılı dosyası incelendiğinde; ... San. ve Dış Tic. Ltd. Şirketi'nin şikayeti üzerine faili meçhul şahıslar hakkında hırsızlık suçundan soruşturma başlatıldığının ve halen devam ettiği, davaya konu çekle ilgili Belge İnceleme (Grafoloji) ve Sahtecilik Umzanı ...'dan alınan 06/03/2020 tarihli bilirkişi raporunda, çek üzerindeki imzanın şikayetçi şirket yetkilisi ...'ya ait olmadığına dair görüş bildirildiği tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince, dava konusu çekte yer alan keşideci imzasının davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olup olmadığının tespiti için İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nden alınan 17/08/2022 tarihli raporda; İnceleme konusu çekin ön yüzünde atılı keşideci imzası ile ...'nın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediğine, takip ve dava konusu çekte yer alan keşideci imzasının davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığına dair görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E: Dava; davacının İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyasına konu 65.000,00 TL bedelli çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığının tespitine dair menfi tespit davasıdır. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılardan ... vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Mahkemece aldırtılan Adli Tıp Kurumu raporu ile davaya konu çekte yer alan keşideci imzasının davacı şirket yetkilisi ...’ya ait olmadığının tespit edildiği, Adli Tıp Kurumu’nca incelenen belge asıllarına ve dosya kapsamına göre raporun yeterli ve denetime uygun olduğu, davacı tarafça imzanın sahteliğinin iyiniyetli olsalar dahi çek hamiline ve tüm cirantalara karşı ileri sürülebileceği, yargılama sırasında icra takip dosyasındaki borcun cirantalardan birisi olan davalı ... tarafından ödenmiş olması nedeniyle davacının açtığı davanın konusuz kalmayacağı, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davalı ... vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 4.899,16 TL nispi harçtan, peşin alınan 1.225,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.674,16 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 07/11/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.