T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/666 Esas
KARAR NO: 2024/1731 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/05/2021
NUMARASI: 2019/1026 E. - 2021/302 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 07/11/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafın başlatmış olduğu icra takibine dayanak olan 230.000,00 TL bedelli 30.06.2019 vade tarihli ve keşidecisi ... olan senedin, senet vasfına haiz olmadığını, senedin keşidecisi olan müvekkili ...'nun aynı zamanda senedin lehtarı konumunda olduğunu, senet üzerindeki ciro silsilesinin kopuk olduğunu, senedin lehtarı kısmında adı yazılı olan ... tarafından senet ciro ile devredilmeden ... tarafından ciro ile davalı ...'a ciro ile devredildiğini, dava dışı olan ...'ın senedin lehtarı olmadığını, ciro ile de senedi devralmadığını, ciro zincirinin kopuk olduğunu, davalı tarafın arabuluculuk toplantısına katılmadığını, bu sebeple de arabuluculuk aşamasının sonuçsuz kaldığını, davalı tarafından haksız ve kötü niyetle başlatılan icra takibi ile müvekkilinin tüm mal varlıklarına haciz konulduğunu belirterek, dava sonucuna kadar müvekkilinin zarara uğramaması maksadıyla takip konusu senedin durumu da göz önüne alındığında icra işlemlerinin durdurulması için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin davalıya borcunun olmadığının tespiti ile müvekkil aleyhine başlatılan icra takibinin iptaline, haksız ve kötü niyetle müvekkil aleyhine takip başlatılmış olması sebebiyle dosya borcunun %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalı tarafından tahsili ile davacı taraf ödenmesine, dava harç ve masrafları ile ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının borca itiraz etmediğini ve dosya borcunu çekler vererek kapattığını, taraflar arasında yapılan protokole göre davacının arabuluculuk başvurusundan ve davadan feragat etmeyi kabul ettiğini, aksi halde tazminat ödemeyi de kabul ve taahhüt ettiğini, anlaşma gereğince icradaki hacizlerin kaldırıldığını, alacağın 29/02/2019, 31/03/2019 ,30/04/2019 ve 30/05/2019 vadeli dört adet çek, onikibin lira menkul eşya alarak ve yüz bin lira da nakit alarak haricen tahsil edildiğini savunarak, davacı tarafın anlaşmaya rağmen anlaşmaya uymayıp davaya devam etmesi sebebiyle her bakımdan haksız ve yersiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/05/2021 tarihli 2019/1026 E. - 2021/302K. sayılı kararıyla; \"...Her ne kadar davacı tarafça davaya konu 230.000 TL bedelli 30.06.2019 vade tarihli ve keşidecisi ... olan senedin, senet vasfına haiz olmadığı, senedin keşidecisi olan ...'nun aynı zamanda senedin lehtarı konumunda olduğu, senet üzerindeki ciro silsilesinin kopuk olduğu, senedin lehtarı kısmında adı yazılı olan ... tarafından senet ciro ile devredilmeden ... tarafından ciro ile davalı ...'a devredildiği iddiası ile menfi tespit talebinde bulunulmuş ise de, senedin incelenmesinde düzenleyen ve lehtarın aynı göründüğü ancak ...'dan ödendiğinin anlaşıldığı ve ilişkinin de devam ettiği maddi gerçekliği karşısında davacı tarafın savunmasına itibar edilmemiş, davaya konu senedin senet vasfını haiz olduğu kabul edilmiş, bu hali ile davacının davasını ispat edemediği...\" gerekçesiyle sübut bulmayan davanın reddine, \"...Öte yandan her ne kadar dava reddedilmiş ve davalı taraf vekille temsil edilmiş ise de, dava konusu uyuşmazlıkla ilgili olarak yapılan arabuluculuk görüşmelerine davalının katılmadığı, mazeret de göndermediği anlaşıldığından Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 25/9 ve 26/2. Maddeleri gözetilerek yargılama giderlerinden davalı taraf sorumlu tutulmuş, davalı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş ve dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına...\" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Mahkeme tarafından işbu dava dosyası kapsamında verilmiş olan kanuna ve usule aykırı kararın kabulünün mümkün olmadığını, Mahkemece verilen kararın tamamıyla hakimin \"niyet okuyuculuğuna\" dayalı bir karar olduğunu, davalı tarafından müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafın başlatmış olduğu icra takibine dayanak olan 230.000,00 TL bedelli, 30.06.2019 vade tarihli ve keşidecisi ... olan senedin, senet vasfını haiz olmadığını, senedin keşidecisi olan müvekkili ...'nun aynı zamanda senedin lehtarı konumunda olduğunu, senet üzerindeki ciro silsilesinin de kopuk olduğunu, senedin lehtarı kısmında adı yazılı olan ... tarafından senet ciro ile devredilmeden ... tarafından ciro ile davalı ...'a ciro ile devredildiğini, dava dışı olan ...'ın senedin lehtarı olmadığını, ciro ile de senedi devralmadığını, kambiyo senetlerinin sıkı şekil şartlarına tabi olup, mahkemece dikkat edilmesi gerekli olan şekil şartları açıkça kanuna uygun olmamasına karşın, mahkemece niyet okuyuculuğu ile açmış oldukları davanın kötü niyetli olduğuna kanaat getirmesinin kanuna açıkça aykırı olduğunu, Mahkemenin yapmış olduğu niyet okuyuculuğunun da geçerli hiçbir dayanağı bulunmadığını, ayrıca mahkemenin yapmış olduğu niyet okuyuculuğu ile kendisini açıkça kanundan ve yasakoyucudan üstün gördüğünü, kanunla belirlenmiş olan şartların mahkemelerin niyet okumaları ile genişletilemeyeceğini veya değiştirilemeyeceğini, aksinin kabulünün hukuka ve kanuna güveni zedeleyeceğini, keyfi uygulamaların önünü açacağını, Mahkemenin hiçbir gerekçe ve dayanağı olmaksızın yapmış olduğu takdirin kanuna aykırı olduğunu, Mahkemenin takdirinin müvekkilinin hakkını zedelediğini belirterek, tüm bu sebeplerle, öncelikle mahkeme tarafından verilen kararın kaldırılarak, istinaf kanun yoluna başvurularının kabulüne, müvekkilinin davalıya borcunun olmadığının tespiti ile müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinin iptaline, haksız ve kötü niyetle müvekkili aleyhine takip başlatılmış olması sebebiyle dosya borcunun %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalı tarafından tahsili ile taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ... olduğu, 230.000,00 TL asıl alacak, 1.247,67 TL işlemiş faiz, 460,00 TL komisyon olmak üzere toplam 231.707,67 TL alacak için 23/07/2019 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 12/12/2018 tanzim, 30/06/2019 vade tarihli, 230.000,00 TL bedelli bono olduğu, alacaklı vekilinin dosyaya sunduğu 24/12/2019 tarihli dilekçesinde; dosya alacağını 29.2.2019,31.3.2019 ,30.4.2019 ve 30.5.2019 vadeli dört adet çek ve onikibin lira menkul eşya alarak ve yüz bin lira da nakit alarak haricen tahsil ettiğini belirterek, hacizlerin kaldırılmasını talep ettiği tespit edilmiştir. Davaya bono örneği incelendiğinde; 12/12/2018 keşide, 30/06/2019 ödeme tarihli, 230.000,00 TL bedelli olduğu, lehtarının ve keşidecisinin ... olduğu, “bedeli ... ahzolunmuştur” ibaresinin yazılı olduğu, keşide yerinin İstanbul olduğu, bononun arkasında sırasıyla ... ve ...’ın cirolarının bulunduğu tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E : Dava; takibe konu senedin bono vasfını haiz olmadığı iddiasıyla açılan, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında kambiyo senetlere özgü takip sebebiyle davacının davalıya 230.000,00 TL borçlu olmadığına dair menfi tespit davasıdır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı tarafça takibe konu bonoda keşidecinin ve lehtarın davacı olması nedeniyle kambiyo senedi vasfını haiz olmadığı, ...’a yapılan bir cironun bulunmaması nedeniyle ciro silsilesinin bozuk olduğu iddiasıyla istinaf talebinde bulunulmuştur. Bono üzerinde yapılan incelemede lehtarın ve keşidecinin ... olduğu, bononun ihtiyari kısmında ...’ın adının yazılmasının ...’a lehtar sıfatı vermeyeceği, TTK’nun 778. maddesi TTK'nun 673/1. maddesine atıf yapmadığından, lehtar ve keşideci sıfatı birleşen belgenin bono olarak nitelendirilemeyeceği, bu nedenle davacının bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığı kanaatine varılmıştır. Tüm bu nedenlerle; davacının menfi tespit isteminin kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru olmamış, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kazanılmış haklar korunarak davanın kabulüne, davacının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı icra takibine konu edilen 12/12/2018 keşide, 30/06/2019 ödeme tarihli, 230.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının icra takibi yapmakta kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin esastan KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 25/05/2021 tarihli 2019/1026 E. - 2021/302 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,Davanın KABULÜNE Davacının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine konu edilen 12/12/2018 keşide, 30/06/2019 ödeme tarihli, 230.000,00 TL bedelli bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, Davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, 3-İlk derece yargılaması yönünden; -Karar tarihi itibariyle alınması gereken 15.711,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.927,83 TL harcın mahsubuyla eksik kalan 11.783,47 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, -Davacı vekili için karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir edilen 36.800,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Davacı tarafından yatırılan 3.927,83 TL peşin harç, 44,40 TL başvurma harcı ile 167,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 4.139,73 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına, -Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılaması yönünden; -Davacı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,-İstinaf yargılaması sırasında davacı tarafından yapılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 91,00 TL tebligat ve posta giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 07/11/2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.