T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/647 Esas
KARAR NO: 2024/1730 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/02/2023
NUMARASI: 2020/400 E. - 2023/98 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 07/11/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... hakkında, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra dosyasından kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, takibin dayanağının müvekkili eczacı tarafından tanzim edilen ... Bankası (...) ... Cad. Malatya Şubesi ... seri numaralı 17.01.2020 tarihli ve 35.894,00 TL bedelli çek olduğunu, müvekkilinin işi gereği ilaç depolarından eczanesi için ilaç ve ıtriyat ürünleri temin ettiğini, ilaç depolarından dava dışı ... Kooperatifi ile ticari ilişkisi çerçevesinde kooperatifin Malatya/ Beydağı Şubesi’nden düzenli ve ciddi miktarlarda ilaç ve ıtriyat ürünleri satın aldığını, müvekkilinin ilaç deposu ... Kooperatifi ile müvekkilin anlaşması gereği ilaç ve ıtriyat alımı karşılığında ilaç deposu lehine çek, bono gibi kıymetli evraklar tanzim ettiğini, müvekkilinin almış olduğu ürünler nedeniyle oluşan borçlarına karşılık kooperatif lehine .. Bankası (...) ... Cad. Malatya Şubesi ... seri numaralı 17.01.2020 tarihli ve 35.894,00 TL bedelli nama yazılı çek keşide ederek ilaç deposunun Malatya’daki Beydağı Şubesi’ne teslim ettiğini, dolayısıyla çekin yetkili hamili ilaç deposu olan ... Kooperatifi olduğunu, müvekkili ile lehtar kooperatif arasındaki ticari ilişkinin tarafların ticari defter ve kayıtları incelendiğinden görüleceğini, takibin dayanağını teşkil eden ...Bankası (...) ... Cad. Malatya Şubesi ... seri numaralı 17.01.2020 tarihli ve 35.894,00 TL bedelli çekin kooperatif merkezine ulaştırılmak üzere 04.12.2019 tarihinde kargo firmasına teslim edildiğini, ancak kargo yoluyla gönderilen çekin ilaç deposunun merkezine ulaşmadığını ve taşıma sırasında kaybolduğunu, taşıma aşamasında çalınmış çeklerin kimin elinde olduğunun da bilinmemesi nedeniyle S.S. İstanbul Eczacılar Üretim Temin Dağıtım Kooperatifi tarafından Bakırköy (4) Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/980 Esas sayılı dosyasıyla Çek Zıyaı ve İptali davası açıldığını, bu davada bankaca takip konusu çeke 26/12/2020 tarihinde ödeme yasağı konulduğunu, yargılama sürecinde gerek müvekkilinin gerekse dava dışı hamil ... Kooperatifi tarafından kayıp çekin bulunması için gerekli ilan ve araştırmalar yapıldığını, fakat ödeme emri müvekkiline tebliğ edilene kadar çekin kimin elinde olduğunun öğrenilemediğini, çalınan çeke dayanılarak müvekkili ve diğer cirantalar aleyhine Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, bunun üzerine, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/81 Değişik İş sayılı dosyasından teminat mukabilinde, menfi tespit davası sonuçlanıncaya kadar, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı takibinin tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, müvekkilinden sonra çekin ilk olarak lehtar ... Kooperatifi’nce cirolanmış olduğunu, ancak cirodaki imzanın sahte olduğunu, ... Kooperatifi yetkililerine ait olmadığını, normal şartlarda çek şirket yetkililerinden ikisinin imzası ile cirolanmakta olduğunu, çek fotokopisinden görüleceği üzere ciroda tek imza olduğunu, bu imzanın da sahte olduğunu, özetle müvekkilinin keşide ettiği çekin, ele geçirenlerin sırasıyla kaşe ve imzalarla önce ... Kooperatif, ... A.Ş., en son ... San. Ltd. Şti' nin cirosuyla el değiştirdiğini, sahte kaşe ve imzalar ile ciro edilen çekin son olarak davalı ...ne ciro edildiğini, dava dışı İstanbul Ecza Kooperatifi tarafından konu hakkında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2020/16923 E. sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu ve soruşturmanın halen devam ettiğini, gelinen nokta itibariyle müvekkilinin hiçbir şekilde takip alacaklısına borçlu olmadığının sabit olduğunu, kötü niyetli silsileye ödeme yapılması halinde istirdadının mümkün olmayacağını belirterek, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasından dolayı müvekkilinin borçlu olmadığına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmesine rağmen, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/02/2023 tarihli E. - K. sayılı kararıyla; \"... takibe ve eldeki davaya konu dosya kapsamından, taraflar arasındaki maddi ve hukuki olguların gerçekleşme biçimi bir bütün olarak değerlendirildiğinde; çek lehtarının ilk cirosunun sahte olduğu iddiası ile keşidecinin çek bedeli kadar lehtara borçlu olmadığı yönündeki iddiası davalı hamile karşı ileri sürülemeyeceği gibi lehtarın ilk cirosunun sahte olduğunu bilmesinin de beklenemeyeceği dolayısıyla çekte lehtar imzasının sahteliğine ilişkin mutlak defi ve/veya bedelsizliğe ilişkin şahsi def'iyi davacı keşidecinin, çek hamili davalıya karşı ileri sürerek, borçtan kurtulamayacağı\" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Mahkemece tesis edilen kararın eksik ve gerekçesiz olduğunu, Dava dilekçesindeki iddialarını tekrarla, ilk derece mahkemesinden müvekkili ile lehtar kooperatifin davalı alacaklı ve diğer cirantalar ile ticari ilişkisinin mevcut olup olmadığının araştırılması için bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmelerine rağmen, tüm taleplerinin gerekçesiz şekilde reddedildiğini, Takibe konu çekle ilgili Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesine 2019/980 Esas sayılı çek zayi ve iptali davası açtıklarını, Mahkemece çekle ilgili ödeme yasağı kararı verildiğini, Davalının kötüniyetle çeki ele geçirdiğini, çekin sahte imza ile keşide tarihinden çok önce iflasına karar verilen ... Tic. San. A.Ş.'ne ciro edildiğini, davalının basiretli tacir gibi davranmadığını, Çekte cirosu bulunan ... San. Ltd. Şirketi'ne ve yetkililerine ulaşılamadığını, şirketin faaliyette bulunmadığının öğrenildiğini, Müvekkilinin davalı şirket ve diğer cirantaların faaliyet alanlarıyla bağlantılı hiçbir ticari faaliyetinin bulunmadığını, Mahkemece \"diğer cirantaları iflas halinde olan bir çekin davalı tarafça ciro yoluyla devralınması davalının ağır kusurunun ispatına yeterli değildir\" gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu, Ticari kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/110 Esas, 2022/197 Karar sayılı dosyasında, aynı çekle ilgili davanın kabulüne ve bahse konu çekle ilgili borçlu olmadıklarının tespitine karar verildiğini, Yine davalısı... olan Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/388 Esas, 2022/470 Karar sayılı karar ile de menfi tespit davasının kabulüne karar verildiğini, Tüm bu nedenlerle, davaya konu icra takiplerinde haksız ve kötüniyetli olduğu açıkken, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, usule ve hukuka aykırı Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29/06/2020 tarihli, 2020/400 Esas, 2023/98 Karar sayılı kararının kaldırılarak yeniden inceleme yapılmasını, davanın kabulü ile her türlü masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bakırköy... İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı takip alacaklısı ... tarafından davalı ... ve dava dışı ...Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi, ... Limited Şirketi, ... Dağıtım Kooperatifi aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 17.01.2020 keşide tarihli, 35.894,00 TL bedelli ve ... seri numaralı çek olduğu görülmüştür. Takibe dayanak olan çek örneği incelendiğinde; ... Caddesi Malatya Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 17/01/2020 keşide tarihli, 35.894,00 TL bedelli çek olduğu, keşide yerinin Malatya, keşidecisinin ..., lehtarının İstanbul... olduğu, çekin arkasında sırasıyla; ... Kooperatifi, ... Tic. ve San A.Ş., ... San. Tic. Ltd. Şirketi, ... San. Ve Tic. Ltd. Şirketi'nin cirolarının bulunduğu, 10/12/2019 tarihinde bankaya ibraz edildiği, ödemeden men kararı gereğince işlem yapılmadığının yazıldığı tespit edilmiştir. Bakırköy C. Başsavcılığının 2020/16923 soruşturma sayılı evrakı incelendiğine; ... Temin Dağıtım Kooperatifi tarafından ... Tic. ve San A.Ş., ... San. Tic. Ltd. Şirketi, ... San. Ve Tic. Ltd. Şirketi ve ... Kargo ... ve ... Taşımacılık A.Ş. Aleyhine resmi evrakta sahtecilik suçuyla ilgili şikayette bulunduğu, davaya konu çekin de aralarında bulunduğu bir kısım çeklerdeki imzanın kooperatifin yetkililerine ait olmadığı ve çeklerde sahtecilik yapıldığının iddia edildiği, soruşturmanın devam ettiği tespit edilmiştir. Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/110 Esas sayılı dava dosyasının UYAP üzerinden yapılan incelenmesinde; davacının ..., davalının ... San. Ve Tic. Ltd. Şirketi olduğu, menfi tespit davası açıldığı ve davanın kabulüne karar verildiği, kararın 21/06/2022 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir. Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/388 Esas sayılı dava dosyasının UYAP üzerinden yapılan incelenmesinde; davacının ..., davalının ... San. Ve Tic. Ltd. Şirketi olduğu, menfi tespit davası açıldığı ve davanın kabulüne karar verildiği, halen istinaf aşamasında olduğu, kararın kesinleşmediği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava; Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına dayanak olan çekteki ilk cironun lehtara ait olmaması nedeniyle davacı keşideci tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde delil olarak bildirdiği Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/388 Esas sayılı davası ve 2021/110 Esas sayılı davasında davacının taraf olmadığı, her iki davada da davacıların davaya konu çekte ciranta da olmadıkları görülmüş, davaların işbu davayla bağlantısı tespit edilememiştir. Her ne kadar davacı vekili delilleri toplanmadan, ticari kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmadan eksik inceleme ile karar verdiğini, benzer davalarda menfi tespit davasının kabul edildiği, davalının kötüniyetli olduğu gerekçesiyle istinaf talebinde bulunmuşsa da, davaya konu çek üzerindeki imzanın davacı tarafından inkar edilmediği, çekte cirosu bulunan lehtar ... Temin Dağıtım Kooperatifi’nin cirosunun sahte olmasının imzaların istiklali prensibi gereğince çekte keşideci olan davacıyı borçtan kurtarmayacağı, davacı vekilinin son duruşmada ceza soruşturmasının sonucunun beklenmesinden vazgeçilmesini talep ettiği, bu nedenle Mahkemece ceza soruşturmasının sonucunun beklenmesinden vazgeçilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının çekte ciroları bulunan cirantalarla ticari ilişkisi bulunup bulunmadığına dair bilirkişi incelemesi yapılmasının sonuca etkili olmayacağı, ciro silsilesinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemenin yeterli olduğu, cirantalardan birinin imzasının sahte olmasının ciro zincirini etkilemeyeceği, ayrıca imzaların istiklali prensibi gereğince ciro silsilesinde şekli bir eksiklik bulunmadığı sürece çeki elinde bulunduran hamilin iyi niyetli olduğunun kabul edileceği, davacının davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şirketi’nin kötüniyetli olduğunu ispat edemediği, bu nedenle Mahkemece yapılan yargılamada ve davanın reddine karar verilmesinde usule ve hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 07/11/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.