T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/758 Esas
KARAR NO:2024/1718 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2022/753 Esas - 2024/58 Karar
TARİHİ:18/01/2024
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
KARAR TARİHİ:31/10/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin 26.07.1977 yılında vefat etmiş olan ...'ın mirasçılarından olduğunu, muris ...'ın ....A.Ş.'e ait hisse senedi olduğu mirasçıları tarafından bilinmekte olup murisin vefatının ardından bu hisse senetlerinin fiziken mirasçılarına geçtiğini, söz konusu hisse senetlerinin yıllar içerisinde taşınmalar dolayısıyla kaybolduğunu, aradan geçen uzun zaman dolayısıyla bu hisse senedine ilişkin bilgilerin net olarak mirasçılar tarafından hatırlanamadığını, mirasçıların uhdesinde sadece ... adına gelmiş olan 1989 ve 1990 yılları genel kurul toplantı çağrı kağıtlarının bulunduğunu, bu mektupların üzerinde de hissedar numarasının 1472 olarak belirtildiğini, mirasçılar tarafından ....A.Ş.'ye muris ...'ın pay sahipliğine ilişkin bilgi edinilmesi için başvurulmuşsa da söz konusu şirket tarafından hisse senetlerinin Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde kaydileştirildiği ve şirket uhdesinden çıkartıldığı cevabının verildiğini, Merkezi Kayıt Kuruluşu'na yapılan başvuruda söz konusu kurum nezdinde ...'ın yatırım hesabı bulunmadığının öğrenildiği, bunun üzerine ....A.Ş.'ye karşı pay sahipliğinin tespiti davasının açıldığını, söz konusu davanın İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde halen derdest olduğunu, söz konusu davada yapılan araştırmalarda ....A.Ş.'ye ait defterlerin ilgili kısımlarının getirtilmesi ile ...'ın pay sahipliğine ilişkin detaylara ulaşıldığını, gelen defterlere göre ... hissedar numarasının pay sahipleri defterinde halen ... adına murisin adresi ile kayıtlı olduğunu, adresin yanında ... için \"muhtar\" kaydı düşüldüğünün de görüldüğünü, müvekkilinin miras bırakanı ...'ın sağlığında muhtarlık görevi icra ettiğini, hisse senedi olarak da 31179 yazdığını ve 48 adet 500 TL'lik hisse senedini işaret ettiğini, şirket vekili tarafından eklenen örnek hisse senetlerine bakıldığında ...'ın hisse senedinin 24.000,00 TL nominal değerli hisse senedi olduğunun anlaşılacağını, dosyaya eklenen defter kayıtlarıyla ilgili şirket vekili açıklamasında, sistem kaydına geçmeden önce senet imhası yapılmış olduğunu ve imhayla ilgili senet numaralarını gösteren listenin defter haline getirildiğini, imhası yapılmayan senet numaralarının işaretlendiğini, ... senet numarasının da işaretlenenler arasında bulunduğunu, özet olarak, söz konusu senet numarasının imha için Şirkete teslim edilmediğini ve ...'ne geçen senetlerden olduğunun ifade edildiğini, böylece kaydileştirilme işlemi yapılmayan hisse senediyle ilgili herhangi biri tarafından işlem yapılmadığı, senedin takip edilmediğinin açık olduğunu, ilgili defterlerin getirilmesinin ardından söz konusu hisse senedinin bedelli bedelsiz sermaye artırımları sonucu kaç adet olduğunun ve değerinin tespiti, pay sahipliğinden kaynaklanan her türlü bedelsiz ve kar payı gelirlerinin geçmişe dönük tespiti ile davacılara ödenmesinin gerekip gerekmediğinin tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yaptırıldığını, söz konusu raporda payları borsada işlem gören ....A.Ş.'nin hisse senetlerinin Sermaye Piyasası Kurulu'nun 28.10.2005 tarih ve 43/1318 Sayılı kararı çerçevesinde kaydileştirildiği, bu kapsamda 31.12.2012 tarihine kadar kaydileştirilmek üzere teslim edilmeyen fiziki hisse senetlerinin ...'ne intikal ettiği, 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 13. Maddesinin Dördüncü Fıkrasının Kısmen İptali Üzerine ... Tarafından Yatırımcılara Yapılacak Ödemelere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 5'inci maddesinin üçüncü fıkrasının a/4 bendi uyarınca ...ne anılan Yönetmelik kapsamında ödeme talebinde bulunacak hak sahiplerinin fiziki sermaye piyasası araçlarının ihraççıya teslim edildiğine ilişkin söz konusu Yönetmelik çerçevesinde düzenlenecek teslim tutanağı veya zayi olması nedeniyle mahkemeden alınan iptal kararı ile Yönetmelikte sayılan diğer belgeleri ... Merkezine sunması gerektiğinin ifade edildiğini, ayrıca bedelli bedelsiz sermaye artırımları neticesinde nominal değerinin 11.714,88 TL olarak belirlendiğini beyanla muris ... namına yazılı ve kendisinden miras olarak müvekkillerine kalan ....A.Ş.'e ilişkin ... numaralı 24.000 TL nominal değerli (günümüz nominal değeri 11.714,88 TL olan) hisse senedinin rızası dışında müvekkillerin uhdesinden kaybolduğu ve zayi olduğu gerekçesiyle iptaline ve teminat aranmaksızın ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi'nin 18/01/2024 tarih ve 2022/753 Esas - 2024/58 Karar sayılı kararında; \"Dava hisse senedi zayi talebine ilişkindir.....Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava hisse senedinin zayi olduğunun tespiti talebine ilişkindir davacı mütevefa ...'ın mirasçısıdır. İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/413 Esas sayılı dosyasından yapılan yargılamada, Miras bırakan ...'ın Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde ... A.Ş. Payının bulunmadığı, ayrıca kaydileştirme öncesi miras bırakan ...'ın paylarının bir kısmını ve tamamını devredip devretmediğine ilişkin kanıt niteliğinde belge olmadığı, payları borsada işlem gören ....A.Ş.' nin hisse senetlerinin sermaye piyasası kurulunun 28.10.2005 tarih 43/1318 sayılı kararı çerçevesinde kaydileştirildiği bu kapsamda 31.12.2012 yılı itibarıyla kaydileştirilmek üzeri teslim edilmeyen fiziki hisse senetlerinin ... Merkezi'ne intikal ettiği, 31.12.2012 tarihine kadar kaydileştirilmek üzere teslim edilmeyen fiziki hisse senetlerinin muhatabının ... Merkezi olduğu, ve mirasbırakan ...'ın Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde herhangi bir yatırım hesabının bulunmadığının anlaşıldığı görülmüştür. Öncelikli hisse senedinin zayi talep edilen iş bu davanın hakkın sahibi tarafından açılması gerektiği kuşkusuzdur. Davacının miras bırakanı ...'ın 1989 ve 1990 yılları genel kurul toplantı çağrı kağıtları üzerinde yazan ... hissedar numaralı ... olup olmadığı, hisse senedi üzerinde hak sahibi davacının miras bırakanı ... ise bu hakkın halen devam edip etmediği, zayi olduğu tespiti yapılacak olan hisse senetlerinin adedinin ne olduğunun belirsiz olduğu, davacının davasını ispatlayamadığı değerlendirilmekle, zayi şartları oluşmayan iş bu davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.\" gerekçesi ile \"Davanın REDDİNE,\" karar verilmiş ve verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin miras bırakanı ... sağlığında ....A.Ş.'e ait hisse senetleri almış olup bu bilginin kendisinin vefatından önce de mirasçılarının bilgisi dahilinde olduğunu, ...'ın vefatından sonra hisse senetlerinin yıllar içerisinde taşınmalar nedeniyle mirasçıları olan müvekkillerinin uhdesinde kaybolduğunu, aradan çok uzun zaman geçmiş olması nedeniyle hisse senedinin rakamsal değerlerinin mirasçılar tarafından hatırlanamadığını, mirasçıların elinde sadece ... adına gelmiş olan 1989 ve 1990 yılları genel kurul toplantı çağrı kağıtları bulunmakta olup bu mektupların üzerinde de hissedar numarasının 1472 olarak belirtildiğini, ....A.Ş.'ye yapılan başvuruda da müvekkillerine bilgi verilmemesi üzerine İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde pay sahipliğinin tespiti davası açıldığını, işbu davanın açılma nedeninin gerekecek bilgilere ulaşmak olduğunu, İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/413 esas numaralı dosyasında yapılan yargılamada aşağıdaki bilgileri ulaşıldığını;Davalı ... tarafından şirket defterlerinde yapılan incelemede ...hissedar numarası pay sahipleri defterinde halen ... adına murisin adresi ile kayıtlı olduğunu, adres olarak da Beycuma Karapınar Köyü yazdığını, mirasçılarının çoğunluğunun adresinin Zonguldak olduğunu ve hatta bir kısmının hala Beycuma adresinde ikamet ettiğinin vekaletnamelerde gözüktüğünü, adresin yanında ... için \"muhtar\" kaydı düşüldüğünün de görüldüğünü, müvekkilinin miras bırakanı ...'ın sağlığında muhtarlık görevi icra ettiğinin her iki dava dosyasında da bildirildiğini, müvekkillerinin elindeki davet mektubunda da muhtar olduğu bilgisinin yer aldığını, Mahkemeye bu hususa ilişkin olarak gerekli görmesi halinde araştırma yapılması talebinde bulunulduğunu ancak herhangi bir araştırma yapılmadığını, ... hissedar numaralı ... ile ilgili defterde hisse senedi olarak da ... yazdığını ve eklenen örnek hisse senetlerine bakıldığında 48 adet 500 TL'lik hisse senedini işaret ettiğini böylece ...'ın hisse senedinin 24.000,00 TL nominal değerli hisse senedi olduğunun anlaşıldığını; Defter kayıtlarıyla ilgili ..vekilinin açıklamasında, sistem kaydına geçmeden önce senet imhası yapılmış olduğunu ve imhayla ilgili senet numaralarını gösteren listenin defter haline getirildiğini, imhası yapılmayan senet numaralarının işaretlendiğini, .... senet numarasının da işaretlenenler arasında bulunduğunu, özetle söz konusu senet numarasının imha için şirkete teslim edilmediğini ifade ettiğini, şirket vekilinin \"sistem kaydına geçiş ve imhası yapılmamıştır\" ifadeleri ile anlatılmak istenenin; hisse senetleri için hukukumuzda kaydileştirmenin bir dönüm noktası olduğu ve hisse senetlerinin devir ve takibine ilişkin iş ve işlemler ile düzenlemelerin kaydileştirme öncesi ve sonrası olarak ikiye ayrılması olduğunu; Muris ...'ın vefat tarihi 1977 olup kaydileştirme döneminin öncesinde vefat ettiğini, 06/12/2012 tarih ve 28513 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanun’unun 13. maddesinin 4. fıkrasında: “Kaydileştirilmesine karar verilen sermaye piyasası araçlarının Kurulca belirlenen esaslar çerçevesinde teslimi zorunludur. Teslim edilen sermaye piyasası araçları kendiliğinden hük/msüz hale gelir. Teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ise kaydileştirilme kararından sonra borsada işlem göremez, aracı kurumlarca bu sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık edilemez ve katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz. Kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ... Merkezine (YTM)’ye intikal eder.Bunların üzerindeki sınırlı ayni haklar kendiliğinden sona ermiş sayılır. Bunlar ...’nin hesabına geçmesinden itibaren üç ay içinde satılır.” hükmüne yer verildiğini;Bu hükmün yürürlükten kalkan 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun “Geçici Madde 6 sında da yer alan; \"İkinci fıkrada belirlenen sürenin sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları, bu tarihten sonra borsada işlem göremez, aracı kurumlarca alım satımına aracılık edilemez ve katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz. Teslim edilerek kayden izlenmesine başlanmış olan sermaye piyasası araçlarını temsil eden senetler merasime gerek kalmaksızın hükümsüz hale gelir ve imha edilir.\" düzenlemelerinin devamı niteliğinde olduğunu;Söz konusu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere kaydi sisteme geçilmesi için hisse senetlerinin teslim edilmesi gerekmekte olup teslim edilen senetlerin merasime gerek kalmaksızın imha edilmekte olduğunu, tüm bunlardan ...'a ait hisse senedi numarasının imhası yapılmayan yani şirkete teslim edilmeyen hisse senetleri arasında olduğunun anlaşıldığını, ...'a ait hisse senedinin üçüncü bir kişide olmadığının, şirkete teslim edilmediğinin, üçüncü bir kişi tarafından kaydileştirilmediğinin ve ... Merkezi'ne geçmiş olduğunun böylelikle ispat olunduğunu, 6362 sayılı SPK'nun 13. maddesi 4. fıkrasında yer alan “ve katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz.” ibaresi ile “Kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ...’ye intikal eder. Bunların üzerindeki sınırlı ayni haklar kendiliğinden sona ermiş sayılır. Bunlar ...’nin hesabına geçmesinden itibaren üç ay içinde satılır.” cümlelerinin, Anayasa Mahkemesi’nin 22.10.2015 tarihli ve 2015/95 sayılı Kararı ile Anayasamızın mülkiyet hakkını güvenceye alan 35 inci ve “temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlıklı 13 üncü maddelerine aykırı bulunarak iptal edildiğini; Bu karar sonucunda 31.12.2012 tarihi itibarıyla kaydileştirilmediği için ...’ye intikal etmiş olan pay (hisse) senetleri hak sahiplerinin uğradığı kaybın telafisi için 26 Nisan 2016 tarihli ve 29695 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanan 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda bir değişiklik yapılarak Kanuna, “Mülkiyeti ...’ye intikal eden sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esaslar” başlıklı Geçici 10 uncu maddenin eklendiğini, buna göre, kayden izlenmeye başlandığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmediği için mülkiyeti ...’ye intikal etmiş olan sermaye piyasası araçlarından; ilgili mevzuat uyarınca satışı yapılmamış olanların aynen, satışı yapılmış olanların ise SPK’ca belirlenen esaslar çerçevesinde hesaplanacak satış tutarları üzerinden nakden ödenmekte olduğunu; Geçici 10. madde esas alınarak hazırlanan 07.10.2016 Tarihli 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 13. maddesinin 4. Fıkrasının Kısmen İptali Üzerine Yatırımcı Tazmin Merkezi Tarafından Yatırımcılara Yapılacak Ödemelere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te Başvuru Şekli Ve Süresi Başlıklı 5. madde 4. bentte gerekli evraklar arasında \"Fiziki sermaye piyasası araçlarının ihraççıya teslim edildiğine ilişkin 6 ncı madde çerçevesinde düzenlenecek teslim tutanağı veya zayi olması nedeniyle mahkemeden alınan iptal kararı.\" nın sayıldığını, fiziki hisse senedi kaybolduğu için ...'ye yapılacak başvuru için zayi kararı alınması zaruretinin doğduğunu, bu bilgiler ışığında müvekkilinin miras bırakanı ...'a ait ... numaralı, 24.000,00 TL nominal değer hisse senedinin zayi olduğuna ilişkin dava açıldığını, İstanbul 4. ATM'de görülen zayi davasında kıymetli evrak zayi davasının bir usul şartı olarak da mahkemenin kararı doğrultusunda dava konusu nama yazılı hisse senetlerine ilişkin ilan metninin 30 Kasım 2022, 8 Aralık 2022 ve 16 Aralık 2022 tarihlerinde Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlandığını, ilan metninde belirtilen 6 aylık süre dolmuş olup herhangi bir iddiada bulunan olmadığını; Gerek İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesindeki tespit davası dosyasında gerek işbu davada hisse senetlerinin 3. kişiler tarafından kullanıldığına ya da 3. kişiler zilyetliğinde olduğuna ilişkin iddialarının aksini kanıtlayan bir delil bulunmadığını ancak yine de İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/753 Esas numaralı dosyasında yapılan yargılama neticesinde davanın reddedildiğini; Gerekçeler üzerinden tek tek açıklayarak gitmek gerekirse ...'ın Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde herhangi bir yatırım hesabının bulunmamasının olağan olduğunu, kaydileştirme işlemleri 2012 yılında başlamış olup ...'ın vefat tarihinin 1977 olduğunu, mirasçıları müvekkillerinin ise hisse senedini ilgili şirkete teslim etmediğini ve kaydileştirilmesini yapmadığını, bu nedenle de hisse senetlerinin YTM'ye geçtiğini, buna ilişkin detaylı bilgiler yukarıda yer aldığı için tekrara yer verilmeyeceğini, mahkeme gerekçesinde davacının miras bırakanı ...'ın 1989 ve 1990 yılları genel kurul toplantı çağrı kağıtları üzerinde yazan ... hissedar numaralı ... olup olmadığının belirsiz olduğunu ifade ettiğini, İstanbul 11. ATM'ye davet mektuplarının asılları sunulmuş olup bu davet mektubu üzerinde ...'ın adı, adresi, muhtar olduğu ve hissedar numarasının yazdığını, şirket defterlerinde yapılan araştırmada da davet mektubunda işaret edilen hissedar numarasının karşısında aynı şekilde ...'ın adı, adresi, muhtar olduğunun yazdığını, davet mektubu ile defter kayıtlarının uyuştuğunu, adres olarak da Beycuma Karapınar Köyü yazdığını;Mirasçılarının çoğunluğunun adresinin Zonguldak olduğunu ve hatta bir kısmınn hala Beycuma adresinde ikamet ettiğinin vekaletnamelerde gözüktüğünü, tüm bu hususlar karşısında müvekkilinin miras bırakanı ...'ın 1989 ve 1990 yılları genel kurul toplantı çağrı kağıtları üzerinde yazan ... hissedar numaralı ... olup olmadığının belirsiz olduğunun ifade edilmesinin abesle iştigal olduğunu, ayrıca müvekkilinin miras bırakanının muhtarlık görevinin gerekmesi halinde araştırılması talep edilmişse de Mahkemenin bu yönde herhangi bir araştırma yapmadan belirsizlik olduğuna hükmettiğini;İşbu davadaki mirasçıların çoğunun murisin torunları ya da torunlarının çocukları olduğunu, çocuklarına geçen hisse senetlerinin zaman içerisinde farklı yerlere taşındığını ve hisse senedini kaybettiklerini, murisin torunlarının ailenin kalabalıklığı da göz önüne alındığında bu hisse senetlerini bulmasının imkansız hale geldiğini, kıymetli evrakın zayi davasında kesin hüküm taşımadığı için sıkı bir zilyetlik ispatının şart koşulmadığını, hayatın olağan akışı içerisinde hamil/zilyet olduğunun kabulü halinde iddiayı kabul etmek gerektiğini, Yargıtay'ın bunu savunan 11. HD 2010/2011 E. 2011/11622 K. ve 03.10.2011 tarihli kararının ekte sunulduğunu, murisin mirasçları olan müvekkillerinin söz konusu hisse senedine sahip oldukları ve aradan geçen uzun yıllar dikkate alındığında kaybolmasının hayatın akışına uygun olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, yine gerekçede hisse senedi üzerinde hak sahibi davacının miras bırakanı ...'ın ise bu hakkının halen devam edip etmediğinin belirsiz olduğunun ifade edildiğini, hisse senedinin ...'ye geçtiğinin aşikar olduğunu, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenen Geçici 10. madde ile teslim edilmediği için mülkiyeti ...’ye intikal etmiş olan sermaye piyasası araçlarından; ilgili mevzuat uyarınca satışı yapılmamış olanların aynen; satışı yapılmış olanların ise, SPK’ca belirlenen esaslar çerçevesinde hesaplanacak satış tutarları üzerinden nakden ödeneceğinin düzenlendiğini, böylece müvekkillerinin alacaklarının zayi kararı ile YTM'ye başvurarak miras bırakandan kalan hisse senedine ilişkin maddi haklarına kavuşabileceğini, yine bu yönde ...'ye yazı yazılarak sorgulama yapılabilecekse de Mahkemece bu yönde hiç bir araştırma yapılmadığını;Yine gerekçede zayi olduğu tespiti yapılacak olan hisse senetlerinin adedinin ne olduğunun belirsiz olduğunun ifade edildiğini, ... şirketi vekilinin İstanbul 11. ATM'ye sunduğu örnek hisse senetlerinden de anlaşılacağı üzere davaya konu hisse senedinin ... numaralı, 48 adet 500 TL'lik yani 24.000,00 TL nominal değerli hisse senedi olduğunu, yargılama esnasında ilan edilen hisse senedi bilgilerinin de bu yönde olduğunu, mahkemenin Ticaret Sicil Gazetesinde bu haliyle ilan verilmesine müsaade etmişken karar aşamasında hisse senetlerinin adedinin ne olduğunun belirsiz olduğunu ifade etmesinin abesle iştigal olduğunu, bu yönde bir kuşku olması halinde ilandan önce bu belirsizliğin giderilmesi gerektiğini, yine bu belirsizlik için ilgili ... Şirketine ve yine ...'ye müzekkere yazılabilecekken hiçbir araştırma yapılmadan bu yönde hüküm kurulduğunu, son olarak gerekçede davacının davasını ispatlayamadığı değerlendirilmekle, zayi şartları oluşmayan işbu davanın reddine karar verildiğinin ifade edildiğini, bu hususa katılmanın mümkün olmadığını, TTK m. 4/2ye göre ticari davalarda da delillerle bunların sunulmasının Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabi olduğunu, Anadolu 11. ATM'deki yargılamada pay sahipliğinin tespiti için HMK m.200 de düzenlenen senetle ispat zorunluluğu yani kesin delille ispat zorunluluğu bulunduğunu, Anadolu 11. ATM dosyasında ret kararı verilmesinin nedeninin fiziki hisse senedi yada zayi kararı sunulamaması ile kaydileştirme döneminden sonra kaydi pay kaydı olmaması olduğunu; Nama yazılı senetlere ilişkin İptal Kararı başlıklı madde TTK 657'de; \"Aksine özel hükümler bulunmadıkça nama yazılı senetler, hamile yazılı senetlere ilişkin hükümlere göre iptal olunur.\" denildiğini, hamiline yazılı hisse senetlerine ilişkin TTK'da İptal Kararı başlıklı madde 661/3'te; \"Dilekçe sahibinin senedin zilyedi bulunduğu ve onu zayi ettiği yolundaki iddialarının mahkemece inandırıcı bulunması gerekir.\" denilerek yaklaşık ispat kuralı arandığını, kıymetli evrakın zayi davasının kesin hüküm niteliği taşımayacak olan bir dava olduğunu, bu gibi davalarda davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerektiğini, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getireceğini, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasının da bu yönde olduğunu, (11. HD. 2014/5623 E. 2014/12782 K. 03/07/2014 11. HD 2014/14991 E. 2015/2821 K. 02.03.2015 11. HD 2013/9394 E. , 2013/23237 K. 19.12.2013 / 11. HD 2014/2128 E. 2014/8997 K. 12.05.2014 Yargıtay 11. HD 2014/3200 E. 2014/9241 K. 14.05.2014 Tarih); Kararda da belirtildiği üzere dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahiplerinin varsa ortaya çıkabileceğini, işbu dosyada ilanların yapıldığını, üzerinden sene geçtiğini ancak herhangi bir hak iddia edenin çıkmadığını, işbu mahkeme dosyasından alacaklarının zayi kararı ile birlikte Anadolu 11. ATM 2019/413 esas numaralı dosyasının kararının istinaf mahkemesinde bozulacağı kanaatinde olduklarını, işbu dosyada kesin ispat kuralını uygulayarak davanın reddedilmesi halinde çıkmaza girileceğini, Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin davayı kabul için zayi kararı beklerken zayi kararı verilmesi için kesin delil beklemenin sonsuz ve çözümsüz bir problem sarmalı oluşturacağını, tüm bu hususlar dışında İstanbul 11. ATM'nin 2019/413 esas numaralı dosyasında verilen ret kararının işbu davanın reddini gerektirmeyeceğine ilişkin şu bilgilere yer vermek isdiklerini, İstanbul 11. ATM'nin 2019/413 esas numaralı dosyasında kaydi payı olmadığı ve kaydileştirme dönemi öncesine ilişkin olarak da fiziki hisse senedi ya da zayi kararı sunulamadığı için davanın reddedildiğini, kaydileştirme öncesinde şirkette ne kadar pay sahibi olduğunun tespit edilebilmesi için davacıların fiziki hisse senetlerini sunması veya mahkemeden zayi kararı almasının gerekeceğinin ifade edildiğini, müvekkillerinin gerek Anadolu 11. ATM'deki gerek işbu davadaki dilekçesinde yıllar içerisinde hisse senetlerinin ellerinde olduğunu ancak kaybettiklerini açıkça ifade ettiklerini;Fiziki hisse senedi sunamayan müvekkillerinin zayi kararı alabilmek için işbu davayı açtığını, Anadolu 11. ATM'nin ise zayi davasını bekletici mesele yapmadan davayı reddettiğini ve bekletici mesele yapılmamasına ilişkin gerekçenin dahi yazılmadığını, gerekçeli kararda ifade edildiği üzere ...'ın hisse senetlerinin bir kısmını veya tamamını devredip devretmediğine ilişkin kanıt niteliğinde bilgi bulunmadığını, işbu davada müvekkillerinin hisse senedine sahip olduklarının aksini kanıtlayan bir delilin Anadolu 11. ATM dosyasında bulunmadığını, pay sahipliğinin tespiti davasında kesin ispat kuralı uygulanırken zayi davasında yaklaşık ispat kuralının uygulanması gerektiğini, kaydileştirme dönemi sonrası için baktıklarında ise gerekçeli kararda; \"kaydi payı bulunmayan miras bırakan ...'ın kaydileştirme öncesi dönemde hisse senetlerinin kaç adet olduğunun ve değerinin tespit edilmesinin bu nedenle mümkün olmadığı tespiti yapılmış,\" denildiğini, ... kaydileştirme döneminin çok öncesinde vefat ettiğinden ve müvekkilleri de kaydileştirme işlemini yaptırmadığından bahisle ... adına bir pay kaydının tabiki bulunmadığını, ...'a ait hisse senetlerinin başkaları tarafından kaydileştirmesinin yapılmadığının ve hisse senedinin ...'ye aktarıldığının ispatının yukarıda izah edildiğini;Kıymetli evrakın zayi kararı için kıymetli evrak niteliğindeki senedin zayi olması senetteki hak dava sırasında varlığını sürdürmesi, iptal hakkın sahibi tarafından istenmesi ve senedin zilyetliğinin yeniden elde edilmesinin mümkün olmaması gerektiğini, işbu davada zayi şartlarının sağlandığını, senetteki hakkın varlığını sürdürdüğünün ve zayi kararıyla ...'den maddi haklara ulaşılabileceğinin açıklandığını, yine mirasçıların zilyetlik bağlarının kabul edilerek hak sahibi olduklarının kabul edilmesi gerekliliğinin yukarıda izah edildiğini, kesin ispat kuralı uygulanarak ve gerekli hiç bir araştırma yapılmadan verilen ret kararının hukuka aykırı olduğunu beyanla Yerel mahkemece verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, anonim şirket nama yazılı hisse senedinin TTK'nın 657. maddesi uyarınca zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talebine ilişkindir.Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Türk Ticaret Kanunu'nun 657. maddesi uyarınca aksine özel hükümler bulunmadıkça nama yazılı senetler, hamile yazılı senetlere ilişkin hükümlere göre iptal olunur. Aynı kanunun hamiline yazılı senetlerin iptalini düzenleyen 661. maddesi uyarınca ise; pay senetleri, tahviller, intifa senetleri, münferit kuponlar hariç olmak üzere, kupon belgeleri, esas kupon belgelerinin yenilenmesine yarayan talonlar gibi hamile yazılı senetlerin iptaline hak sahibinin istemi üzerine mahkemece karar verilir. Dilekçe sahibinin senedin zilyedi bulunduğu ve onu zayi ettiği yolundaki iddialarının mahkemece inandırıcı bulunması gerekir. Somut olayda; davacı taraf, murisi ...'ın ... T.A.Ş.'de nama yazılı hisse senedi sahibi iken 1977 yılında vefat ettiğini, mirasçıları tarafından hisse senedinin taşınmalar sırasında kaybedildiğini, ellerinde anılan şirket tarafından muris adına gönderilen genel kurul toplantı davet tutanaklarının bulunduğunu, yine adı geçen şirkete karşı İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/413 Esas sayılı dosyasında açılmış hak sahipliğinin tespiti davasında, davalı şirket vekili tarafından dosyaya sunulan defter kayıtlarındaki senet numarası ile ellerinde bulunan davet tutanağında yazan senet numarasının birbirini tuttuğunu, pay defterinde hisse senedinin karşısında yazan adresin murisin adresi olduğunu, adı geçen şirket tarafından kaydileştirme süresince teslim edilen hisse senetlerinin imha edildiği beyan edilerek dosyaya imha edilmeyen hisse senetleri ile ilgili listenin sunulduğunu, bu listede murise ait hisse senedi numarasının da kayıtlı olduğunu, hisse senedinin ... Merkezi'ne intikal ettirildiğini ve yapılan yasal düzenlemeler gereği alınacak zayi kararı ile bu kuruma başvuru yapılarak ödeme alınacağını beyan ettiği, bu kapsamda dosyaya ...A.Ş.'nin yönetim kurulu başkanlığı tarafından hazırlanmış 1990 yılı olağan genel kurul toplantısına ait davet kağıdı, toplantı gündemi ve bu belgelerin tebliğine dair tebligat evrakının sunulduğu, tebligat evrakında \"NO:..., ..., Beycuma Karapınar Köyü'nde muhtar, Zonguldak\" bilgisinin yer aldığı, belgenin Zonguldak.... Noterliği'nin ... yevmiye sayılı işlemine ait olduğu, örnek olarak sunulan bir adet nama yazılı hisse senedi üzerinde 500 Türk Lirası, 47 adet nama yazılı hisse senedi üzerinde ise 23.500 Türk Lirası yazılı olduğu, ekinde değeri 23.500 TL olan 47 adet hisse senetlerine ait seri numarasını ve hisse senet numarasını gösteren makbuzların olduğu, yine adı geçen şirkete ait pay defterinden çıkarıldığı iddia edilen kayıtlarda ... nolu hissedar adresi olarak Beycuma Kayapınar Köyü'nde muhtar, isim olarak ..., hisse seri numarası olarak ... ve hisse adedi olarak 48 yazılı olduğu, yine anılan şirketin davalı olduğu İstanbul Anadolu 11 ATM'nin dosyasına sunulduğu iddia edilen ve imha edilmeyen hisse senetlerine ilişkin listede ... numarasının yer aldığı, bu dosyada davalı şirket vekili tarafından kaydileştirmek üzere şirkete sunulmayan hisse senetlerinin ... Merkezine intikal ettirildiğinin beyan edildiği anlaşılmış olup Mahkemece; 499 sayılı mülga Sermaye Piyasası Kanunu'nun Ek 10/A maddesi uyarınca sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesine karar verilmesi üzerine, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 13/4. maddesinde yapılan; \".. Kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ...'ye intikal eder. Bunların üzerindeki sınırlı ayni haklar kendiliğinden sona ermiş sayılır. Bunlar ...'nin hesabına geçmesinden itibaren üç ay içinde satılır.\" şeklindeki yasal düzenleme uyarınca, ... Merkezi'nden davacı murisi ... adına kuruma intikal etmiş ve satışı yapılmış hisse senedi bulunup bulunmadığının sorulması, buna ilişkin ilan, satış kararı ve bedeli gösterir belgelerin istenilmesi, davacı ve diğer mirasçılar tarafından ...T.A.Ş.'ye karşı açılmış İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/413 Esas sayılı dosyası ile görülen hak sahipliğinin tespiti davasında davacı tarafından sunulan genel kurul toplantı davet tutanağı ve tebliğ evraklarının mümkün ise aslı, aksi halde onaylanmış suretinin, aynı dosyaya sunulan beyan ve pay defteri kaydı ile listenin onaylı örneğinin istenilmesi, bundan sonra davacı murisi ...'ın hangi yıllar arasında yaşadığı, nerede ikamet ettiği, Zonguldak ili Beycuma köyünde muhtarlık yapıp yapmadığı, yaptı ise hangi yıllarda yaptığı hususunda resmi kurumlardan araştırma yapılması, gerekli olması halinde davacı tarafından örnek olarak sunulan hisse senetlerinin değeri konusunda ...T.A.Ş.'den bilgi alınması, kayıtlar ile karşılaştırma yapılarak seri numarası ... olan hisse senedinin 48 adetlik nama yazılı hisse senedi olup olmadığı ve bedelinin tespit edilmesi, elde edilecek bilgi ve belgelerin, yapılan ilan üzerine herhangi bir kişi tarafından hisse senetleri ile ilgili hak iddiasının ileri sürülmediği hususu ile birlikte ve az yukarıda açıklanan kanun maddeleri uyarınca değerlendirilmesi neticesinde, Yatırımcı Tazmin Merkezi Tarafından Yatırımcılara Yapılacak Ödemelere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca Mahkemece zayi kararı tesis edilmesi halinde hak sahiplerinin zayi belgesi ile kendisine ödeme yapılması talebiyle ...’ye başvuruda bulunma imkanına sahip oldukları, Ödeme Yönetmeliği’nin \"Başvuru süresi ve şekli\" başlıklı 5. maddesinin; “Bu Yönetmelik kapsamında ödeme talep eden hak sahipleri veya noter onaylı vekâletname ibraz eden vekili tarafından, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren 10 yıl içinde iadeli taahhütlü posta yolu ile veya özel şirketler aracılığıyla imza karşılığı teslim suretiyle ..’nin merkez adresine başvurulması zorunludur.” hükmüne haiz olduğu, Ödeme Yönetmeliği'nin 07.09.2016 tarih ve 29824 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği ve bu minvalde Yönetmelik kapsamında SPKN'nın 13. maddesi gereği mülkiyeti ...’ye intikal etmiş olan sermaye piyasası araçları nedeniyle talep hakkının 07.09.2026 tarihinde zamanaşımına uğrayacağı hususu da gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme, araştırma ve gerekçe ile verilen karar usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.Sonuç olarak davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile; İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/01/2024 tarih ve 2022/753 Esas- 2024/58 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talep eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 31/10/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.