T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/265 Esas
KARAR NO: 2024/1749
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/12/2022
NUMARASI: 2021/198 Esas, 2022/209 Karar
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 07/11/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'in TPMK nezdinde 01.10.2019 başvuru ve tescil tarihli ... no ile tescilli “... Çay Kesme Makinesi” tasarım tescil bilgisi mevcut ise de; satışa konu edilen çay kesme makinesinin tasarımının bütün çay kesme makineleri ile aynı özelliği göstermekte olduğunu ve buna ilişkin olarak ...com sitesinde satılan çay kesme makinelerinin ülke bayrağının yanında kaç yıldır bu sitede satışta olduğunun gösterildiğini ve davalının tescilli tasarımının söz konusu sitede tasarım tescil başvurusundan daha eski tarihte sitede satışa sunulduğunu, davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerini taşımadığını belirterek tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne, İstanbul Ambarlı Gümrük Müdürlüğünde bekleyen ürünlerin davacıya iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının tarım endüstri makineleri sektöründe faaliyet gösterdiğini “... Dış Ticaret” unvanı aracılığı ile yürüttüğünü, TPMK nezdinde ... no ile tescilli “...” markası ile TPMK nezdinde ... no ile tescilli “... Çay Kesme Makinesi” tasarımının sahibi olduğunu, tescilli “... Çay Kesme Makinesi” tasarımının “...” unvanı altında kopya edilerek Çin'de üretildiğini tespit ettiklerini, Çin Cumhuriyetindeki iş ortaklıkları tarafından da araştırılarak doğrulanan, davacının ihlal oluşturan tasarıma yönelik ürünleri, Türkiye'ye nakledilmek üzere Çin'den gemiye yüklenildiği bilgisi alındığını belirterek; Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü Muhafaza Daire Başkanlığına ihbarda bulunulduğunu, Gümrük Kanununun 57. Maddesi çerçevesinde işlem yapılıdğını, ürünleri Ambarlı Gümrük Müdürlüğü tarafından 13.07.2020 ve ... sayılı kararı ile ülkeye girişinin durdurulduğunu, Gümrük Kanunu'nun 57. Madde çerçevesinde Bakırköy 1. FSHHM'nin 2020/217D.iş sayılı İhtiyati Tedbir kararı verildiğini, davacı tarafın tedbir kararına itirazı üzerine, kararın ters teminat yatırtılmak suretiyle kaldırılmasına karar verildiğini, bu nedenle davacı tarafın ürünleri piyasaya arz olunduğunu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: \"...Davacı sonraki oturumlarda tebligatın okunaklı olmadığını beyan ederek tekrar süre verilmesi talebinde bulunmuş ise de; uyap sisteminden alınan tebligat parçasında e tebligat olarak davacı yanca 29.4.2022 tarihinde tebligatın açıldığı, mevzuat gereği 4.5.2022 tarihinde otomatik olarak okundu sayılarak mahkememize gönderildiği, ancak davacının belge okunmadığını iddia etmesine rağmen mahkememize duruşma gününe kadar yani 28.9.2022 tarihine kadar tebligatın okunmadığına dair hiçbir başvuru yapmadığı, mahkeme ara kararlarının uyap sistemine yüklendiği anda taraflarca görülebildiği(26.4.2022 tarihli ara karar) , dolayısıyla davacı yanın beyanlarının davayı uzatmaya yönelik olduğu zira 06.12.2018 tarihli 30617 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, elektronik ortamda yapılacak tebligata ilişkin usul ve esasları düzenleyen Elektronik Tebligat Yönetmeliği (01.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren) gözetildiğinde Elektronik Tebligat Yönetmeliğinin, elektronik tebligatın hazırlanması ve muhataba ulaştırılmasını düzenleyen 9. maddesinde tebligat çıkarmaya yetkili makam ve mercinin, elektronik tebligat mesajını hazırlayarak, UETS’ye teslim edeceği, UETS'nin elektronik Tebligat mesajını zaman damgasıyla ilişkilendirerek muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştıracağı, elektronik yolla tebligatın muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı belirtilmiştir. Yönetmelikte elektronik yolla yapılan tebligatın muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı belirtildiğinden, keza davacının kendisine yapılan bildirime rağmen kesin süre içinde Mahkememize müracaat etmediği ve ara kararını yerine getirmediği , duruşma günü ise yeniden süre verilmesi talebinde bulunduğu ancak davalı yanca muvafakat edilmediği gözetildiğinde , sunulu delillere göre ispat yükü kendisine düşen davacı davasını ispat edemediğinden davanın reddine\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Eksik veya usulsüz tebligatların hak ihlali oluşturduğunu, yerel mahkeme, 26.04.2022 tarihli ara kararının 3. maddesinde istinabe yoluyla istenilecek talep formuna dair tebliğ evrakının tarafına gönderilmesine karar verdiğini, İşbu istinabe evrakları yargılamanın seyrini değiştirecek nitelikte olup, bu hususta titizlikle tebliğ mazbatasının ve içeriğinin ulaştırılması gerekirken, ulaştırılan tebligat içeriğinin bir takım anlamsız ve belirsiz kodlardan oluşması tebligat içeriğinin tarafımızca anlaşılamamasına yol açtığını, tebligat içeriğinde duruşma zaptından bahsedilen hiçbir ibare yer almadığını, itirazların dikkate alınmadığını, hukuki dinlenilme hakkının, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini, Esas yönünden ise; Müvekkili tarafından dosyaya sunulmuş olan ...com internet adresinde bulunan satış linklerinin bilişim bilirkişisi tarafından açılamaması ve incelenememesi sonucunda kamuya sunulup sunulmadığı hususu açıkta kaldığını, bu hususun yargılamanın seyrini değiştirecek nitelikte olduğunu, bilirkişi raporunda '' Davalı vekilinin 21.12.2020 tarihli ikinci cevap dilekçesinin dördüncü sayfasında da yer aldığı üzere; her iki tasararım da birebir aynı özellikleri taşımaktadır. Ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri dışında kalan; şekil biçim, yüzey dokusu , dizayn, dizayn üzerinde yer alan desenler, desenlerin yeri,biçimi, tek tek ve bir bütün olarak incelendiğinde birebir aynı olacak şekilde benzer olduğu tespit edilmiştir.'' her iki ürünün de birebir aynı olduğu tespit edilmiş ancak müvekkiline ait ürünün kamuya sunulduğuna dair bir tespit yapılamamış olduğunu, yerel mahkeme tarafından, Yargıtay tarafından kamu düzeninde kabul edilen yenilik ve ayırt ediciliğin araştırılması gerekliliği göz ardı edildiğini, re'sen araştırılması gereken bu hususun uygulamada bilirkişi marifetiyle yapılmakta olduğunu, kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER: TPMK Kayıtlarına göre; hükümsüzlüğe konu ... numaralı \"... çay kesme makinesi\" ürün adlı tasarım 01.10.2019 tarihinde davalı adına tescil edilmiştir. Bilirkişiler bilişim uzmanı ..., marka patent vekili ... ve makine mühendisi ... 26/01/2022 tarihli raporlarında; dava konusu tasarıma ilişkin sektörde birden fazla çeşitlilikte tasarım olduğu, bu nedenle tasarımda seçenek özgürlüğünün mevcut olduğu; Tasarım hükümsüzlüğüne konu davalıya ait usulüne uygun ve koruma kapsamında yer alan 01.10.2019 tarih ve ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne dayanak ... tescilin değerlendirmeye esas alınabilecek nitelikte delil değeri olduğu, ...com e ticaret sitesinde, dava konusu tasarımın satışına rastlanmadığından, satış tarihinin de tespit edilemediği, dolayısıyla hükümsüzlüğe esas alınabilecek nitelikte delil olmadığını, Yayına çıkış tarihi dosya kapsamında yer almayan; 08.08.2019 başvuru tarihli ... tasarım tescili ile dava konusu tasarımın; tescil belgelerindeki görüntülerinin karşılaştırması yapıldığında; tek tek ve bütün olarak, şekil, biçim, görünüm, dizayn, üzerindeki desenler ve desenlerin bulunduğu yer bakımından birebir benzer olduğu; ancak dosya kapsamında söz konusu tescilin yayın tarihi tespit edilemediğinden ; yenilik ve ayırt edicilik unsurlarının değerlendirilebilmesi için kamuya sunulma koşulunun gerçekleşmesi gerektiği, 6769sayılı SMK'nın 57maddesi kapsamında yer alan kriterleri oluşturan bir veriye dosya kapsamında rastlanmadığı kanaatiyle, dosyadaki verilere göre, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurunu taşıdığı, Davalının sektörde dava konusu ürünün uzun yıllardır satışının yapıldığını ve piyasada olduğunu bu nedenle kötü niyetli tescilin hükümsüz kılınmasına yönelik talebine dayanak dosya kapsamında bir delile rastlanmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
İLk derece mahkemesinin, 26/04/2022 tarihli ara kararı; \"1-Davacı vekilinin sunmuş olduğu tasarım tesciline ait bilgilerin ÇİN yetkili makamlarından istinabe yoluyla sorulacağından, davacı vekilince tasarım tescil numarasının, istinabenin gönderileceği ÇİN Yetkili makamının isim ve adresinin 2 haftalık kesin süre içinde Mahkememize bildirilmesine, 2-Beyan dilekçesi geldikten sonra davacının sunduğu tasarım tesciline ait tüm kayıtların, (tebliğ formu , yayına ne zaman çıktığı hususu vs.) gönderilmesi/temini için belirtilen ÇİN yetkili makamına istinabe yoluyla yazı yazılmasına, 3-İşbu ara kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde, davacı vekili beyanda bulunduğu takdirde Mahkememizce hazırlanacak olan istinabe talep formu ile ilgili makama gönderilecek müzekkere örneğinin teslim alınarak, çevirilerinin yaptırılıp, gereken harçların yatırılıp, çevirisi yapılan evrakların 2'şer suret halinde, evrakların teslim tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde davacı vekilince Mahkememize sunulmasına, belirlenen kesin süre içinde davacı vekilince beyanda bulunulmadığı, beyanda bulunulmuş ancak ilgili evraklar teslim alınıp çevirisi yapılmadığı takdirde bu delilden vazgeçilmiş sayılacağının, dosya içindeki mevcut deliller ile inceleme yapılacağı hususunun davacı vekiline ihtarına ( kesin sürenin hukuki sonuçlarının ihtarın ara kararın tebliğ tarihi itibariyle yapılmış sayılmasına )'' şeklindedir.
GEREKÇE: Dava, tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; mahkemenin 26/04/2022 Tarihli ara kararında yurt dışı tebligat masrafları için ne kadar gider avansı, harç yatırılması gerektiğinin açıkça belirtilmediği, tebligat evrakının meşruhat kısmında harç miktarı yazılı ise de, bu yönde hakim isim ve imzası bulunan bir ara karar olmadığı, mevcut duruma göre usulüne uygun kesin süre verildiğinden söz edilemeyeceği, keza uyuşmazlık hükümsüzlüğe yönelik olmakla bu yönde re'sen araştırma ilkesi de bulunduğundan bilirkişilerden bu yönde de rapor alınmadığı görülmekle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiş, kaldırma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, 2-İstanbul 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 13/12/2022 tarih ve 2021/198 Esas - 2022/209 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya devam edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davacıya iadesine, 5- İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 118,00 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 610,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.07/11/2024