T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/1476
KARAR NO\t: 2024/1586
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 14/10/2022 (Karar)
NUMARASI\t: 2022/... Esas, 2022/...Karar \t
DAVA\t: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)
Taraflar arasında görülen itirazın iptali davasına ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Müvekkili banka ile davalı asıl borçlu ...İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden devre faizli nakdi krediler, teminat mektupları, ticari kredili mevduat hesabı, taksitli ticari kredili, şirket kredi kartı ve çek taahhüt kredileri kullandırıldığını, davalı borçlu firmalar ... Mobilya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... Halı Mobilya Tekstil İthalat İhracat Limited Şirketi genel kredi sözleşmeleri gereğince müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatında olduğunu, diğer şahsi borçlular ... ve ... 'ın ise Genel Kredi Sözleşmesini müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, firma yetkilisi olduklarını, asıl borçlu tarafından kredi şartlarının ihlal edildiğinden kredi hesaplarının kat edilerek Erzurum.... Noterliği vasıtasıyla 10/10/2017 tarih ve ...yevmiye numarası ihtarnamenin keşide edildiğini, Erzurum .... İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı icra takip dosyasında, 1.536.689,28 TL asıl alacak, 184.710,00 TL gayri nakit olmak üzere toplam 1.721.399,28 TL borca havi Erzurum... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasına yapmış oldukları itirazın iptaliyle takibin devamına, borçluların haksız ve kötüniyetli olarak borca itiraz etmeleri sebebiyle asıl alacağın % 20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekilinin davaya cevap vermemiş olduğu görüldü.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Davacı taraf duruşma günü olan 04/07/2022 tarihli duruşmaya gelmediği gibi mazerette bildirmediğinden; dosyasının yasal süre olan 3 ay içerisinde yenileninceye kadar işlemden kaldırıldığı anlaşılmakla, davacı yasal süresinde davasını yenilemediğinden\" gerekçesiyle \" Davanın HMK'nun 150. maddesi uyarınca 13/10/2022 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Temlik alan davacı ... ...Yönetim A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; bozma sonrası tensip zaptı ve duruşma gününün müvekkili şirkete tebliğ edilmediğini, usulsüz tebligat nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, 18.05.2022 tarihinde dosyaya temlikname ve vekaletname sunulmasına rağmen duruşma gününü ...A.Ş vekiline tebliğ edildiğini ve duruşmadan haberdar edilmediklerini, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Davacı banka tarafından davalılardan ...İmalat San.Tic. Ltd. Şti. ile yapılan ticari kredi sözleşmesine, diğer davalıların kefil sıfatı ile yer aldığı, ödemelerde temerrüde düşülmesi üzerine davacı banka tarafından icra takibi yapıldığı, yapılan icra takibine itiraz üzerine itirazın iptali davası açıldığı ve ilk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü yönünde karar verildiği, karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz 29/04/2022 tarih ve 2019/... Esas, 2022/...Karar sayılı karar ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği, ilk derece mahkemesince 2022/... Esas sayılı dosya üzerinden yeniden yürütülen yargılama neticesinde; 14/10/2022 tarih ve 2022/...Karar sayılı karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, karara karşı temlik alan davacı ... ...Yönetim A.Ş vekili tarafından kararın kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Davacı ...A.Ş Erzurum ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyası ile davalılar hakkında takip başlattığı, davalıların ilamsız icra takibine itirazları sonrası takibin durduğu, davacı ...A.Ş itirazın iptali istemi ile Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'ne dava açtığı, açılan davanın yapılan yargılama sonucunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Dairemiz 29/04/2022 tarih ve 2019/... Esas, 2022/...Karar sayılı kararı ile incelenerek kaldırılmasına karar verildiği, ... ...Yönetim A.Ş'nin davacı ...A.Ş'den davaya konu icra dosyasındaki alacağını 05/04/2022 tarihinde temlik aldığını, ilgili evrakların 18/05/2022 tarihinde uyaptan tarandığı ancak dosya arasında bulunamadığı, (Temlik alan davacı ... ...Yenetim A.Ş istinaf aşamasında 12/01/2024 tarihli dilekçesi ekinde evrakları dosyaya sunmuştur.) ... ...Yönetim A.Ş'nin dosyanın tarafı haline geldiği, karar ilamında yer alan başlıkta davacı isminin ... Anonim Şirketi olarak sehven yazıldığı, ilk derece mahkemesince ... ...Yönetim A.Ş'nin uyapta taraf olarak kaydının yapıldığı ancak Dairemiz Kaldırma kararı ilamı ve tensip zaptının temlik alan davacı ... ...Yönetim A.Ş vekiline tebliğinin yapılmadığı, temlik eden davacı ...A.Ş vekiline tebligatın yapıldığı, duruşma gününün temlik alan davacı ... ...Yönetim A.Ş 'ye bildirilmemesi nedeniyle duruşmaya katılamadıkları, ilk derece mahkemesince 14/10/2022 tarih ve 2022/... Esas ve 2022/...Karar sayılı kararının temlik alan davacı ... ...Yönetim A.Ş 'ye tebliğ yapıldığı, davacı ... ...Yönetim A.Ş vekilince Dairemiz Kaldırma kararı ve duruşma gününü bildirir tensip zaptının taraflarına tebliğ edilmemesi nedeniyle duruşmadan haberdar olmadıklarını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
HMK'nın 27. maddesine göre, hukuki dinlenilme hakkı kapsamında davanın taraflarının yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkı bulunmaktadır. Maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere bu hak, Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. İddia ve savunma hakkı olarak da bilinen bu hak, tarafların yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını tam ve eşit olarak kullanabilmelerini, yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır. Taraflar “silahların eşitliği ilkesi” gereği iddia ve savunmalarını ileri sürme ve ispat hakkına sahiptirler. Hakim tarafları dinlemeden veya açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2009/52 Esas 2009/105 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere, taraflar duruşmaya çağrılmadan hüküm verilememesi, Anayasanın 36. maddesi ile düzenlenen iddia ve savunma hakkını kullanmasına imkan tanınması ilkesinin doğal bir sonucudur. Gerçekten de savunma hakkını güvence altına alan T.C. Anayasasının 36. maddesi ile HMK'nın 27. maddesinde de açıkça belirtildiği üzere, mahkemece taraflar, dinlenmek ve savunması alınmak üzere kanuni şekillere uygun olarak davet edilmedikçe hüküm verilmesi mümkün bulunmamaktadır. Aksi halde savunma hakkının kısıtlanmış sayılacağı, gerek öğreti, gerekse yargısal kararlarda tartışmasız olarak kabul edilmektedir.
Somut olayda, ilk derece mahkemesince uyapta taraf olarak kayıtlı olmasına rağmen temlik alan davacı ... ...Yönetim A.Ş'ye Dairemiz Kaldırma kararı ve duruşma gününü bildirir tensip zaptının tebliğ edilmeden davanın HMK'nun 150. Maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesi nedeniyle, verilen karar hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olup usul ve yasaya aykırıdır. Açıklanan nedenlerle, davacı ... ...Yönetim A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, mahkemece verilen kararın HMK'nın 355, 353/(1)-a-6. maddeleri uyarınca kaldırılmasına, taraflara usulüne uygun gerekli tebligatların yapılmasının sağlanarak, taraflara savunma hakkı tanınarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ... ...Yönetim A.Ş vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/10/2022 tarih ve 2022/... Esas, 2022/...Karar sayılı kararının, HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Dava dosyasının HMK’nın 353/(1)-a maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı ... ...Yönetim A.Ş'ye tarafından yatırılan istinaf peşin harcının tarafa iadesine,
4-İstinaf başvurusu aşamasında davacı ... ...Yönetim A.Ş tarafından yapılan yargılama giderlerinin mahkemesince verilecek nihai kararla hüküm altına alınmasına,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında başvuruda bulunan tarafça varsa yatırılmış olan teminatın iadesine,
7-Gerekçeli kararın yerel mahkemece taraflara tebliğine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere . tarihinde oy birliği ile karar verildi.