T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/1484
KARAR NO\t: 2024/1571
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 09/05/2024 (Karar)
NUMARASI\t 2022/362 Esas, 2024/247 Karar
DAVA\t: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın reddine dair verilen karara karşı davalı... Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından 28/07/...tarihinde... ticari kamyonet ...model (... Plakalı) marka ve özellikleri belirtilen araç satın alındığını, alınan araçtan tespit edilen hatalar ve eksiklikler nedeni ile sağlıklı bir şekilde faydalanılamadığını, bahsi geçen ürün(araç), 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 8. Maddesi gereği ayıplı mal kapsamında kaldığını, müvekkili aracı aldığı 28/07/...tarihinden yaklaşık 17 ay sonra 20.yılının ocak ayının başında araçta çeşitli nedenlerden ötürü bir çok kez arıza çıkartığını, yaklaşık 5 aylık zaman diliminde aracın beynine yaklaşık 10 sefer format atıldığını, araç beyni iki defa değiştirildiğini, davalı tarafaça araçta ki sorun onarılamadığını, mevcut durumda aynı problemleri çıkartmaya devam ettiğini, ticaret için müvekkili tarafından kullanılan araç yürümediğini, Artvin, Batman ve Erzurum’da bulunan servislerde tamir gören araç hem süre olarak hem de müvekkili yolda bırakarak ticari faaliyetlerinin aksamasına sebebiyet verdiğini, müvekkilinin mağdur olduğunu, sıfır kilometre olarak alınan aracın bu kadar kısa sürede sürekli ve davalılarca giderilemeyen arızalar çıkarması TKHK uyarınca ayıplı mal kapsamında kaldığını, davalarının kabulü ile, ayıplı malın misli ile değiştirilmesine, bunun mümkün olmaması halinde (tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu halde artırılmak üzere şimdilik) 500,00-TL bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini, tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu halde artırılmak üzere şimdilik 500,00-TL maddi tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yasal süreler içerisinde ayıp ihbarı yapmadığını, dava şartı niteliğinde olan “ayıp ihbarı” davacı tarafından süresinde ve usulüne uygun olarak yapılmadığını, bu yönüyle usule aykırı olarak ikame edilen davanın reddini, somut olayda, davacı, dava dilekçesinde aracı 28/07/...tarihinde satın aldığını ve 20....yılının Ocak ayının başında araçta arızalar meydana geldiğini ifade etmişse de davacı tarafından ayıp iddiası ile ilgili gönderilen ihtarnamenin tarihi 21/05/20...olduğunu, davacının iddiasına göre, ayıp iddiasından yaklaşık 5 ay sonra gönderilen ayıp ile ilgili ihtarname, süresinde yapılmış bir ayıp ihbarı olarak kabul edilemeyeceğini, davadaki ayıp iddiası gerçekleri yansıtmadığını, davadaki talep, her halükarda, garanti şartlarına, kanuna ve yerleşmiş yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, davacının iddiaları iş bu davaya konu olabilecek yasal şartları sağlamadığından davanın reddi gerektiğini, aracın kullanım şartları da arızaların oluşmasına sebep olabileceğini, aracın iki yıldan kısa bir süre içinde yaklaşık 260.000 km yol yapmış olduğunu hatırlandığında kullanıma bağlı olarak ortaya çıkan bazı arızalarının üretimden kaynaklı ayıp anlamına gelmeyeceği teknik olarak açık olacağını, araçta oluşan arızalar onarıldığını, onarılması mümkün olmayan bir arıza da söz konusu olmadığını, iş bu davanın garanti süresinin dolmasına çok kısa bir süre kala ve araç yüksek km’lere (260.000 km) ulaşmış olduktan sonra açılmış olmasının iş bu davanın kötü niyetle açılan bir dava olduğunu, davaya konu araçta bir ayıp olsa garanti şartlarına aykırı olduğunu, davaya konu araç onarıldıktan ve/veya davaya konu araç Mayıs 20... tarihi itibariyle 260.000 km’yi geçtikten sonra “misli/yenisi” ile değiştirilmesi veya bedel iadesi talep edilemeyeceğini, davaya konu araçtaki arıza onarıldığını, onarımı yapılamayacak bir arıza da mevcut olmadığını, onarım yapıldıktan sonra aracın değişimi ve/veya bedel iadesi zaten talep edilemeyeceğini, davacı tarafından müvekkiline açılan söz konusu dava her türlü hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının hukuka ve hakkaniyete aykırı davasının tüm ferileri ile birlikte reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... Araç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, davaya konu aracın ithalatçısı olduğunu, müvekkili şirketin adresi, İstanbul, ... olduğunu, mahkememizin yetkisiz; İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, işbu davada yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacının davadaki talebi davaya konu aracın misli ile değişimi olduğunu, davadaki harcın davaya konu aracın değeri üzerinden hesaplanması gerektiğini, dava şartı niteliğinde olan ayıp ihbarı süresinde ve usulüne uygun olarak yapılmadığını, davadaki ayıp iddiasının da gerçekleri yansıtmadığını, dava konusu araçtaki arızanın kullanımdan kaynaklandığını ve ayıp olarak değerlendirilemeyeceğini, davanın gerçeklere, garanti sözleşmesine / şartlarına, kanuna, temel hukuk ilkelerine ve yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına aykırı olarak açıldığını, usuli itirazları hakkında karar verilmesini, esas bakımından yapılacak inceleme sonucunda davanın reddini, yargılama ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince, \" ....05.03.2024 tarihli heyet raporunda tüm incelemelere ek olarak; araçtaki SCR sistemi de incelenmiş, 18 ve 20 sıra nolu iş emirlerinde adblue arızası verdiği, dizel motorlu araçlarda eksozdan çıkan gazın çevreye verdiği zararı minimize etmek için bu tür sıvı kullanıldığı, motor çalışırken yanma sonucu ortaya çıkan gaz partikül filtrede toplandığı, partikül filtre dolmaya başlayınca bu türden uyarı ikazları verdiği, bu türden arıza ikazlarının olmaması için öncelikle adblue sıvısının kaliteli olmasına özen gösterilmesi gerektiği ayrıca aracın sürekli düşük hızda kullanılmaması gerektiği, zira belirli aralıklarla hızın yükseltilmesi sonucunda partikül filtrede toplamam karbon ve türevi moleküller yanarak çevreye daha az zarar verecek hale geldiği, bu nedenle Adblue arızasının kullanıma dayalı bir arıza olduğu kanaati bildirilerek, araçta ortaya çıkan arızalar kullanım ve kat etmiş bulunduğu km. ye bağlı olarak malzeme yorulması sonucu oluşan arızalar olup, üretimden kaynaklı ayıp söz konusu olmadığı cihetle 7.8.2023 tarihli bilirkişi kurulu raporundaki değerlendirmelere aynen iştirak edildiği anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamına göre; araçta meydana gelen arızaların ayıptan kaynaklanmadığı, arızaların imalat kaynaklı arızalar olmadığı, arızaların aracın kullanımından ve kat ettiği kilometreye bağlı olarak oluştuğu, satıcıdan kaynaklı bir kusur bulunmadığı anlaşılmış davacının davasının reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
\" gerekçesiyle \" Davanın reddine, \" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı... Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece davanın açılış değeri üzerinden hatalı olarak vekalet ücretine hükmedildiğini, vekalet ücretinin aracın satış bedeli esas alınarak hükmedilmesi gerektiğini savunarak mahkemece verilen kararın kaldırılması talebi ile istinafa başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, ayıba karşı tekeffülden kaynaklı olarak malın misli ile değiştirilmesi veya bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacı vekilinin dava dilekçesinde müvekkili tarafından 28/07/...tarihinde... ticari kamyonetin satın alındığını, alınan araçtan tespit edilen hatalar ve eksiklikler nedeni ile sağlıklı bir şekilde faydalanılamadığını, iddia ederek ayıplı malın misli ile değiştirilmesine, bunun mümkün olmaması halinde bedelinin tahsilini, talep ettiği, davalıların davanın reddini talep ettiği, mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin ileri sürdüğü istinaf sebeplerinin incelenmesinde davacının asıl talebi davaya konu aracın misli ile değişimidir. Davaya konu aracın satış faturasına göre değeri 190.230,20 TL’dir. Misli ile değişim talepli davalarda alınması gereken harç miktarı, aracın faturadaki satış bedeli üzerinden belirlenmelidir. Bu sebeple taraflar lehine hükmedilen vekalet ücretinin de aracın faturadaki satış bedeli esas alınarak hükmedilmesi gerekmektedir. Mahkemece bu hususa riayet edilmeyerek davalı ... Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş. lehine davanın değeri olan 1.000,00 TL üzerinden hatalı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi yerinde değildir. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2004/11563 E. 2005/960 K. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023/718 E. 2024/4708 K. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2023/3818 E. 2024/1635 K.)
O halde mahkemece, istinafa gelen tarafın sıfatına göre davalı... Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş. lehine dava konusu aracın satış değeri olan 190.230,20 TL üzerinden nispi vekalet vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde dava değeri üzerinden maktu vekalet ücretine karar verilmesi isabetsiz ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşıldığından, davalı... Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmiş ve davalı... Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş. lehine dava konusu aracın satış değeri üzerinden istinaf karar tarihindeki AAÜT dikkate alınarak vekalet ücretine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-Davalı... Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; mahkemece verilen hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
II-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
\"1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 80,70-TL harçtan mahsubu ile bakiye noksan 346,90-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı... Araç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan 30.436,83-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı... Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye verilmesine,
4-Davalı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan 100,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne verilmesine,
5-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan ve arta kalan gider avansının karar kesinleştikten sonra iadesine,
7-Dava şartı olan arabuluculuk son tutanağı gereğince arabulucuya ödenen 1.600,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
\" şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
III-Peşin alınan istinaf karar harcının davalı... Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye iadesine,
IV-İstinaf aşamasında yapılan 1.169,40-TL başvuru harcı ve dosya gidiş dönüş masrafı 394,00-TL istinaf yargılama gideri toplamı 1.563,40-TL'nin davacıdan alınarak davalı... Araç Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye verilmesine,
V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VI-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında başvuruda bulunan tarafından tehiri icra talebi uyarınca varsa yatırılan teminatın iadesine,
VII-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, teminat, harç ve gider avansı iadesi/ikmaline ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK' nın 362/(1)-a maddesi gereğince kesin olmak üzere ... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.