T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/420
KARAR NO:2024/1739
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:28/12/2021
NUMARASI:2019/778 E. - 2021/964 K.
DAVANIN KONUSU:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:24/10/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... Bankasına ait 100.000,00 TL bedelli 29/11/2018 tarihli çekin keşidecisi olduğunu, keşide tarihi ve çekin bankaya ibraz edildiği tarih itibarıyla bu çekin bağlı olduğu banka hesabında yeterli karşılığının olmasına rağmen dava dışı ... Şirketi'nin İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1308 Esaslı dosyada çek iptali ve ödeme yasağı kararı aldırdığından çeki icraya koyan davalıya hem çek bedeli olan 100.000,00 TL hem de icra dosyası masrafları olan 36.637,97 TL 'yi ödemek zorunda kaldığını, olayda herhangi bir kusurlarının olmadığını, bu nedenle gereksiz yere ödenen 36.637,97 TL'nin ödeme tarihi olan 16/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte istirdatını talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... arasında akdedilen 20/10/2017 tarihli faktoring sözleşmesine istinaden dava konusu çekin teslim alındığını, müvekkili şirketin dava konusu çeki yasal süresi içinde bankaya ibraz ettiğini, İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1038 Esas sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararı nedeniyle çekin tahsil edilemediğini, 17/12/2018 tarihinde borçlular aleyhine ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, dava konusu çekin lehtarı olan ... İnşaat ile faktoring müşterisi ... arasında düzenlenen 03/07/2018 tarihli faturaya binaen ..İnşaat tarafından dava konusu çekin ...'a ciro edilerek teslim edildiğini, daha sonra ... tarafından çek iptal davası açıldığını, davacı şirketin zarara uğramasına müvekkilinin değil çek iptal davası açan ... İnşaat şirketinin sebep olduğunu, davaya konu çekin bağlı olduğu banka hesabının ... olduğunu ve dava dilekçesinde davaya konu çek bedelinin hazır bulunduğuna dair sunulan evrakta başka bir hesaba ait ... numarasının yer aldığını, davanın çek için ödeme yasağı kararı alan şirkete ihbar edilmesi gerektiğini, dava konusu icra takibinin çekin ibrazından yaklaşık 20 gün sonra başlatıldığını, 20 günlük süreçte davacı tarafın herhangi bir ödeme yapmadığını, bu durumda davacı tarafın söz konusu masraf ve diğer giderler bakımından kusursuz olduğu iddiasının yerinde olmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; \"Davacının davasının KABULÜ ile; 36.637,97 TL'nin haksız olarak tahsil edildiği 16/07/2019 tarihinden itibaren işleyen ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, \" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; davanın kabulü kararı ve gerekçesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili ile dava dışı ... arasında 20.10.2017 tarihli faktoring sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye istinaden keşidecisi davacı olan ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 29.11.2018 keşide tarihli ve 100.000,00 TL bedelli çekin, müvekkiline ciro etmek için devir ettiğini, müvekkilinin çekin iyi niyetli meşru hamili olarak alacaklı olduğunu, yasal süresi içinde bankaya ibraz edilen çekin, İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1308 Esas sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararı dolayısıyla tahsil edilemediğini, çekin bağlı olduğu hesapta çek bedelinin olmadığını, davacının başka bir hesapta parasının bulunması çekin karşılığının ibraz tarihinde hazır edilmiş olduğu anlamına gelmediğini, bilirkişi raporunda da banka hesaplarının farklı olduğunun tespit edildiğini, davacı ...İnşaat'ın borcundan kaçınmak için kötü niyetle ve hukuka aykırı olarak çek iptal davasını ikame ettiğini, davacı 36.637,97 TL olduğunu iddia ettiği zararını davaya konu çek bakımından ihtiyati tedbir kararının alınmasına sebep olan ... İnşaat şirketinden tahsil etmesi gerekirken işbu davayı taraflarına karşı ikame etmesinin usulsüz olduğunu, İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1308 Esas sayılı çek iptali dosyasında feragat nedeniyle davanın reddi yönünde karar verilip kesinleştiğini, mahkemece bu hükmün dikkate alınmadığından istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasını davanın reddini talep etmiştir.
İstinafa Cevap: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın usule, gerekçelere ve Yargıtay içtihatlarına uygun olduğunu, davalı vekilinin istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar tamamen hukuka aykırı olduğundan davalının istinaf isteminin reddine mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava icra dosyasına haksız ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir... dosyasında, 100.000,00 TL asıl alacak, 10.000,00 TL çek tazminatı, 300,00 TL komisyon, 961,64 TL işlemiş faiz olmak üzere 111.261,64 TL üzerinden takibe geçildiği, davacının 09/01/2019 tarihinde 100.000,00 TL asıl alacak bedeli ve 08/07/2019 tarihinde takip ferilerine ilişkin 38.160,00 TL ödediği , görülmektedir.Davacı , keşidecisi olduğu ,...Bankasına ait 100.000,00 TL bedelli 29/11/2018 tarihli çekin bankaya ibraz edildiği tarih itibarıyla banka hesabında yeterli karşılığı olduğu halde ihbar olunan şirketin aldırdığı ödeme yasağı kararı gereği çekin karşılığının ödenmediğini ve takibe konu olduğunu kusuru olmadan gereksiz yere 36.637,97 TL ödemek zorunda kaldığını beyanla bu bedelin istirdatını talep etmiştir. Uyuşmazlık, çek bedeli olan 100.000,00 TL asıl alacak kalemi dışında kalan , icra dosyası masrafı olarak tahsil edilen bedelin davalıdan istirdatının talep edilip edilemeyeceğine ilişkindir. Takibe konu , ...Bankasına ait 100.000,00 TL bedelli 29/11/2018 tarihli ... nolu çekin ... tarafından 29/11/2018 tarihinde takas merkezlerine ibraz edildiği, ibraz tarihi itibarıyla çek hesabında 140.754,41 TL bakiye bulunduğu , İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1308 Esaslı dosyasında ihbar olunan ... firmasının açtığı çek iptal davasında 16/11/2018 tarihinde tedbiren ödeme yasağı kararı verildiği, tedbir kararı nedeniyle ibraz edilen çekin karşılığının ödenmediği hususları dosyada mevcut banka cevabi yazısı ile anlaşılmaktadır.Taraf olmadığı davada çekle ilgili olarak tedbiren ödeme yasağı konulması ve ibraz anında çekin karşılığının bulunması, alacaklı hamilin keşideci ve diğer borçlular aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapmasına engel değildir. Ancak 6102 sayılı TTK'nun 783/3. maddesine göre,Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder. Keşidecinin taraf olmadığı, çek iptali davasında mahkemece verilen tedbir kararına istinaden ödeme yasağı kararı nedeniyle, keşideci borçlu tarafından karşılığı bulundurulan çek bedelinin ödenmemesinden dolayı keşidecinin kusurunun bulunmadığı, mahkeme gerekçesinin yerinde olduğu, TTK'nun 783/3. maddesine göre, keşidecinin çek tazminatından sorumlu tutulamayacağı gibi bunun dışında feri alacak ve takip masraflarından sorumlu tutulmaması gerektiği, davalı vekilinin istinaf talebinin reddi gerektiği anlaşılmıştır. Davalı 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/12/2021 tarih ve 2019/778 E., 2021/964 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.502,74 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 630,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.872,74 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3- Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 24/10/2024