T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/1786
KARAR NO\t: 2024/1583
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 22/06/2022 (Karar)
NUMARASI\t: 2022/69 Esas, 2022/411 Karar
DAVA\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davalı ... ...Limited Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.\t
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03....2015 tarihinde müvekkillerinin yolcu sıfatı ile içinde bulundukları...'nın sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı otobüs ile ... plaka numaralı çekicinin çarpışması kaynaklı ölümlü ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, halihazırdaki taleplerinin aslında Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/... E. Sayılı dosya ile bağlantılı olduğunu, anılan dosyada ilk etapta müvekkillerinin yolcu sıfatı ile yer aldıkları ve davalı seyahat şirketine ait olan otobüs sürücüsüne kusur atfı yapılmadığını, bu nedenle kazanın karşı tarafı olan diğer aracın sigortacısına ve diğer ilgililerine dava açıldığını, ancak yargılama safhasında alınan kusur raporu uyarınca otobüs sürücüsüne %25 oranında kusur atfedilmiş olduğunu beyanla huzurdaki dosyanın Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/... E. Sayılı dosya ile birleştirilmesine, birleştirme neticesinde 2016/... E. Sayılı dosyadaki mevcut raporlar dikkate alınmak sureti ile davalı otobüs sürücüsünün kusuruna (...-%25 kusur) denk düşecek şekilde, ... yönünden 99.695,79 TL cismani zarar kaynaklı maddi tazminata kaza tarihinden itibaren ticari faiz işletilmek sureti ile davalılardan tahsiline, 50.000 TL manevi tazminat taleplerinin kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek sureti ile davalı seyahat şirketinden tahsiline, ... yönünden; 138.426,76 TL cismani zarar kaynaklı maddi tazminata kaza tarihinden itibaren ticari faiz işletilmek sureti ile davalılardan tahsiline, 100.000 TL manevi tazminat taleplerinin kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek sureti ile davalı seyahat şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı...Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/... E.sayılı dosyayla birleştirme talebinin dikkate alınması halinde birleştirme talepli dosyada alınan raporlara itirazları olmadan, karar aşamasına gelinmesinin savunma haklarını kısıtlayacağını, hukuki dinlenilme haklarının ihlal edilmiş olacağını, davacının birleştirme talebinin reddi gerektiğini, davacının hasar aşamasında müvekkili şirkete gerekli evraklarla başvuruda bulunmadığını, başvuran erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik ve ekleri uyarınca hazırlanmış sağlık kurulu raporunu dosyaya sunmadan ödeme yapılmasını talep ettiğini, sunulan raporun amir mevzuata uygun olmadığını, davaya konu talebin zamanaşımına uğramadığını, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde atfı kabil kusuru bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ...Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; olayda müvekkili şirketin hiçbir kusurunun bulunmadığını, ... çekici--... ... plakalı aracın sürücüsünün, ölümlü ve yaralanmalı trafik kazasının meydana gelmesinde birinci derecede asli kusurlu olduğunu, dava dilekçesine konu edilen trafik bilirkişi raporunda her ne kadar müvekkili şirkete kusur atfedildiği davacı tarafça ifade edilmişse de söz konusu raporun bu yönüyle kabulünün mümkün olmadığını, zira hem kazaya ilişkin soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporunda hem de ceza yargılaması sırasında alınan adli tıp kurulu raporunda açıkça müvekkili şirkete kusur izafe edilemeyeceğinin belirtildiğini, müvekkili şirketin kusuru bulunmadığı halde yüksek miktarlarda manevi tazminat istenmiş olduğunu, kusur oranı ne olursa olsun taksirle ölüme sebebiyetin sorumluların ekonomik gücünü yok edecek derecede yüksek bir tazminat isteğini haklı kılmayacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; \"... Davacıların manevi tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede ise, davacıların yaşı, meydana gelen kazadaki kusurlarının bulunmaması, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, davacıların maluliyeti nedeniyle çektiği acı ve duymuş olduğu üzüntünün boyutu, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacıların uğradığı manevi zarar göz önüne alınarak ve davalının kusur durumu nedeniyle hakkaniyet ölçüsünde oranlama yapılarak, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; ... için 20.000,00 TL, ... için 12.500,00 TL olmak üzere toplam 32.500,00 TL'nin 03/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...Ltd. Şti.'den tahsili ile davacılara ödenmesine, fazla istemin reddine...\" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davalı ... ...Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kusurlu olduğu ileri sürmüş ise de olayda müvekkili şirketin hiçbir kusuru bulunmadığını, bu konuda daha önce soruşturma aşamasında ve ceza yargılaması sırasında alınan raporların, müvekkili şirketin tamamen kusursuz olduğunu gösterdiğini, ... çekici--... ... plakalı aracın sürücüsü, ölümlü ve yaralanmalı trafik kazasının meydana gelmesinde birinci dereceden asli kusurlu olduğunu, dava dilekçesine konu edilen trafik bilirkişi raporunda her ne kadar müvekkili şirkete kusur atfedildiği davacı tarafça ifade edilmişse de söz konusu raporun bu yönüyle kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirketin kusuru bulunmadığı halde yüksek miktarlarda manevi tazminat istenmiş olup, kusur oranı ne olursa olsun taksirle ölüme sebebiyetin sorumluların ekonomik gücünü yok edecek derecede yüksek bir tazminat isteğini haklı kılmayacağını, Yargıtay içtihadı birleştirme kararında ve Yargıtayın pek çok kararlarında sıkça belirtildiği gibi, manevi tazminatın bir \"zenginleşme aracı\" olmadığının dile getirildiğini belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava trafik kazasından kaynaklı maddi - manevi tazminat davasıdır.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle manevi tazminat istemi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalı vekilince kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;
Davacılar vekili içerisinde yolcu olarak bulundukları ... plaka sayılı otobüsün ... plakalı çekici ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada davacıların cismani zarara uğradıklarını, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/... Esas sayılı dosyasında sürücüsünün tam kusuruna istinaden ... plakalı araç sürücüsü işleteni ve sigortacısına maddi manevi tazminat davası açıldığını, anılan dosyada ... plakalı otobüs sürücüsüne de tali kusur atfedildiğini beyanla iş bu kusur oranına istinaden huzurdaki davanın ikame edildiğini beyan etmektedir.
UYAP ortamında yapılan incelemede Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/... Esas sayılı dosyasının davacılar tarafından ... plakalı çekicinin sürücüsü, işleteni ve ZMMS sigortacısına karşı açıldığı, her bir davacı için 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı sürücü ve işleten firmadan tahsilinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince manevi tazminata ilişkin talep kısmen kabul edilerek davacı ... için 25.000,00 TL, davacı ... adına 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, anılan kararın kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık manevi tazminatın bölünüp bölünmeyeceği noktasında toplanmaktadır. Gerçekten, hukuka aykırı bir eylem yüzünden çekilen elem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulması gereken bir haldir. Başka bir anlatımla üzüntü ve acıyı zamana yaymak suretiyle, manevi tazminatın bölünmesi, bir kısmının dava konusu yapılması kalanın saklı tutulması olanağı yoktur. Niteliği itibariyle manevi tazminat bölünemez. Bir defada istenilmesi gerekir. Manevi acı tazminata hükmedilirken davalısına göre değişiklik göstermez. Yargıtay H.G.K’nun 25....1996 gün ve 1996/.... sayılı kararı ile 13....1999 gün ve 1999/... sayılı kararı da bu doğrultudadır. Burada dava dilekçesinde bahsedildiği üzere ... plakalı araç sürücüsüne kusur izafe edilmiş olması izah edilen durumu değiştirir mahiyette değildir. Zira Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/... Esas sayılı dosyası ile istinaf incelemesine konu iş bu davadaki manevi tazminatın talep dayanakları aynıdır. Eş söyleyişle Yargıtay 17. H.D.'nin 2014/12861 Esas 2016/10949 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere burada önemli olan açılan ilk dava ile ortaya konulan manevi zarara ilişkin iradenin (kazaya karışan araçların kanun gereği cismani zarara uğrayan davacıya karşı ortaklaşa ve zincirleme sorumluluk esasıyla sorumlu tutulmaları gerektiği de dikkate alınarak) bağlayıcı hale gelmesidir. (bknz. Yargıtay 17.H.D. 2016/6505 E. 2019/4138 K. Sayılı ilamı)
Hal böyleyken manevi tazminatın bölünemezliği ilkesi nazara alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, HMK'nın 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)/b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden dairemizce yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Davalı ... ...Limited Şirketi vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile; yerel mahkemece verilen hükmün HMK'nın 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
II-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
1-Davacıların maddi tazminat talepleri yönünden sulh olunduğundan karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacıların manevi tazminat davasının REDDİNE,
3-a)Maddi tazminat yönünden alınması gerekli 427,60-TL harçtan, peşin alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 346,90-TL harcın davacılardan alınarak hazineye irat kaydına,
b)Manevi tazminat yönünden peşin alınan 1.244,94-TL harçtan alınması gerekli 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 817,34-TL'nin talep edilmesi halinde davacılara iadesine,
c)Maddi ve manevi tazminat yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Maddi tazminat yönünden yapılan sulh sözleşmesi nedeniyle tüm taraflar yönünden dava konusuz kaldığından vekalet ücreti hususunda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı ... ...Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; manevi tazminat yönünden AAÜT'ye göre hesap ve takdir olunan 30,000,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilin alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
6-Dava şartı olan arabuluculuk son tutanağı gereğince arabulucuya ödenen 1.600,00 TL'nin davacılardan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Dosyaya yatırılan gider avansından geriye kalan miktarın karar kesinleştiğinde avansı yatıran tarafa iadesine\" şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
III-Davalı ... ...Limited Şirketinden alınan istinaf karar peşin harcının davalıya iadesine,
IV-Davalı ... ...Limited Şirketi tarafından istinaf aşamasında yapılan 220,70-TL başvuru harcı, 114,50-TL dosya masarfı olmak üzere toplam 335,20-TL istinaf yargılama giderinin davacılardan alınarak davalı ... ...Limited Şirketine verilmesine,
V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VI-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere ...tarihinde oy birliğiyle karar verildi.