T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/497 Esas
KARAR NO: 2024/1188
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/11/2020
NUMARASI: 2014/1362 Esas, 2020/673 Karar
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)\t
BİRLEŞEN İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2015/711 ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA: Alacak-Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 02/07/2015
KARAR TARİHİ: 17/10/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki \"toplu tüketim sözleşmesi\" nedeniyle davalının \"50 gr Akdeniz Ekmeğini\" davacıdan satın almayı taahhüt ettiğini, süre gelen ticari ilişki nedeniyle icra takibine konu edilen alacak miktarının ödenmediğini, takibe itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir. Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
BİRLEŞEN DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı tarafından Gaziosmanpaşa ... Noterliğinin ... yevmiye, 29.08.2014 tarihli ihtarnamesinin keşide edildiğini, eksikliklerin giderilmesini aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini, ihtarnamenin tebliğinden hemen sonra, söz konusu eksikliklerin bir çoğunun eksik olmadığının bildirildiği, giderilmesi talep edilen bir maddenin de giderildiği konusunda 12.09.2014 tarihinde davalıya cevap verildiğini, ihtarnamede belirtilen eksikliklerin feshe gerekçe olamayacağını, feshin haksız ve usulsüz olduğunu belirterek davanın kabulü ile cari hesap alacağı olan 44.070,55-TLnin ve davalı tarafından irat kaydedilen teminat mektubu karşılığı olan 60.480,00-TL nin sözleşmenin feshi tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, müvekkilinin yoksun kaldığı kazancın şimdilik 50.000.00-TL'nin sözleşmenin feshi tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın sözleşme maddelerine aykırı hareket ettiğini, defalarca uyarı ve ikazlarda bulunulduğunu, akabinde Gaziosmanpaşa ... Noterliğinin 29.08.2014 Tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, belirtilen eksiklik ve aksaklıkların giderilmesi için davacı şirketin telefon ve e-posta yoluyla defalarca uyarıldığını, buna rağmen davacı şirket tarafından eksikliklerin ve aksaklıkların giderilmediğini, sözleşmeye ve sözleşmenin ayrılmaz parçası niteliğindeki Malzeme Dâhil Yemek Pişirilmesi Ve Yemek Servisi İşi Teknik Şartnamesi hükümlerine aykırı durumların en geç 10 gün içerisinde giderilmesinin ihtar edildiğini, belirlenen süre içerisinde eksikliklerin ve aksaklıkların devam etmesi halinde sözleşmenin 16.3. maddesi uyarınca sözleşmenin tek taraflı olarak feshedileceğinin ve ayrıca protestoya gerek kalmaksızın kesin teminatların irat kaydedileceğinin ihtar edildiğini, ancak sözleşme ve ekleri uyarınca belirlenen sürede eksiklik ve aksaklıkların giderilmediğini, 23.09.2014 tarihinde akdedilen sözleşme şartlarına aykırı davranılması nedeniyle tutanak tanzim edilerek davacıya cezai işlem tesis edildiğini, 27.06.2014 tarihli Malzeme Dahil Yemek Pişirilmesi ve Yemek Servisi İşi Hizmet Alım Ait Sözleşmesi'nin \"Yüklenicinin Tazmin Sorumluluğu\" başlıklı 31. maddesi; sözleşmenin \"İdarenin Sözleşmeyi Feshetmesi\" başlıklı 26. maddesi; sözleşmenin 16. maddesi uyarınca davalı şirketin yapmış olduğu tüm işlemlerin hukuka uygun olduğunu, davacı tarafın sözleşmeye aykırılığı gidermemesi nedeniyle sözleşmenin feshedilmesinin zorunlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davaya konu olan 27.06.2014 tarihli Malzeme Dâhil Yemek Pişirilmesi ve Yemek Servisi İşi Hizmet Alımına Ait Sözleşmenin \"İdarenin Sözleşmeyi Feshetmesi\" başlıklı 26. maddesinin davacıya tek taraflı haklı fesih imkanı getirdiği, birleşen dosya içerisinde mevcut 05.12.2014 tarihli davacı birleşen dosya davalısı ... tarafından davalı/birleşen dosya davacısı ...'a hitaben 20.11.2014 tarih ve ... sıra nolu 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu çerçevesinde taleplerine cevaplarımız ve istem gibi sözleşmenin bir örneğinin gönderilmesi başlıklı belge ile davalıya gönderilen ihtarnameye rağmen sözleşme içeriği edimlerin davalı ... tarafından tam olarak yerine getirilmediği, aksaklıkların verilen 10 günlük süreye rağmen devam etmesi nedeni ile sözleşmenin 16.3 maddesi uyarınca tek taraflı olarak feshedildiği, ... Kurtköy şubesine ait 60.480 TL bedelli teminat mektubunun irad kaydedildiği, davacı ... tarafından 23.09.2014 tarihli tutanak ile ... Cevizli fabrikasında yemek pişirilmesi ve yemek servisi yapan ... personelinin 17.07.2014 tarihinden bu yana teknik şartnamede yazan personel sayısından 1 kişi eksik çalışmakta olduğu, bu durumun 27.06.2014 tarihinde imzalanan sözleşmenin 16. maddesine göre uygunsuz olduğu, davalı-birleşen dosya davacısı ticari defterlerini sunmadığından herhangi bir inceleme yapılamadığı, cari hesap dökümünde kesintinin yapıldığı, davalı/birleşen dosya davacısı ... 12.9.2014 tarihli yazısı ile kabul etmiş olduğu 05.09.2014 tarihli “ödenmeyen maaş” konulu yazıda davacı/karşı davalı ... tarafından 36.508,81 TL personel ödemelerinin yapıldığı, Gaziosmanpaşa ... Noterliğine ait 29.08.2014 tarih ... yevmiye no ile ihtarname keşide ettiği, teknik şartnameye bazı aykırılıkların tespit edilerek bu hususların davalı karşı davacıya ihtar edildiği, anılan ihtarnamede örneğin risk analizi ve acil eylem planı uygulamasının yerine getirilmediğine vurgu yapıldığı, bu eksikliğin davalı karşı davacı yanca 12.09.2014 tarihli yazıda ikrar edilmiş olduğu, aynı ihtarnamede mali mesuliyet sigortasının halen teslim edilmediğine vurgu yapıldığı, davalı/karşı davacının 12.09.2014 tarihli yazı ile daha önce düzenlenmiş olan sigorta poliçesinde bazı eksikliklerin mevcut olduğuna ve bunların da en kısa zamanda telafi edileceğine dair açıklamaları nazara alındığında taraflar arasındaki 27.06.2014 tarihli Malzeme Dâhil Yemek Pişirilmesi ve Yemek Servisi İşi Hizmet Alım Ait Sözleşmesinin 26. maddesi uyarınca haklı sebeple feshedildiği, bu kapsamda davacı-birleşen dosya davalısının davalı ... adına düzenlemiş olduğu 23.09.2014 tarih ... nolu 202.608,00 TL bedelli “Sözleşme 16.1.1.1 maddesi gereği kesilen ceza faturası” açıklamalı ceza faturasının haklı olarak düzenlendiği, bu nedenle birleşen dosya kapsamında talep edilen teminat mektubu bedelinin iadesi ve mahrum kalınan kar talebine yönelik alacakların haklı fesih nedeni ile talebinin mümkün olmadığı, birleşen dosya kapsamında birleşen dosya davacısı/asıl dosya davalısı ... tarafından usulünce tutulan ticari defterlerin bilirkişi incelemesine tevdi edilmediği, sadece muavin kayıtlarının sunulduğu görülmekle cari hesap alacağı talebinin ispat edilemediği, davacı tarafın kendisi lehine delil vasfında olan ticari defterleri ile 8.667,11 TL, 8.398,63 TL, 8.527,05 TL ve 11.900,66 TL borç bakiyeleri toplamının takip talebindeki asıl alacak miktarı olan 37.493,45 TL ile uyumlu olduğu, bu alacağın davacı ticari defterlerinde aynen yer aldığı, bu kapsamda asıl davaya konu cari hesap alacağına yönelik başlatılan takibe yönelik itirazın asıl alacak yönünden iptalinin gerektiği, takip öncesi temerrüt oluşmadığından 12,24 TL işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, davalının likit ve muaccel alacağa itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiği gerekçesiyle alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı-birleşen dosya davacısı ... Gıda İnş.san.ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı-birleşen dava davacısı ... vekili istinaf nedenleri olarak; davalının fesih sebebi olarak salt personel eksikliğini sebep göstermesine rağmen mahkemece talebin aşılarak farklı gerekçeyle hatalı olarak feshin haklı olduğuna dair karar verildiğini, SGK kayıtları ile bilirkişi raporlarına göre eksik personel çalıştırmanın söz konusu olmadığını, ... tarafından çekilen 29.08.2014 tarihli Gaziosmanpaşa ... Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarnamede yazılan hususların hiç birinin şartnamede de belirtildiği gibi sözleşmenin feshini gerektirecek nitelikte eksiklik olmadığını, mali sorumluk sigorta poliçesinin zeyilname düzenlenerek verilen süre içinde teslim edildiğini, ihale başlangıcında teslim edilen poliçenin rakam olarak banka tarafından cüzi bir miktarının sehven eksik tutarda yapıldığını, 07.07.2014 tarihli ...nolu mali sorumluluk poliçesinin işin başlangıcında İHE idaresine teslim edildiğini, yaklaşık 2 ay sonra sigorta poliçesinin hiç yapılmamış gibi ihtar ile bildirilmesinin sözleşmenin feshine zemin hazırlama gayesi olduğunu, ... İdaresinin bilinçli olarak yer teslimini sadece Edirnekapı fabrikasında yaptığını, Cebeci ve Kartal da bulunan iş yerlerinin teslim edilmediğini, yer teslim tutanağının yapılmadığını, yer teslimi yapılmayan yerler ile ilgili eksiklikler olduğu ileri sürülerek haksız tutanakların tutulduğunu, tutulan tutanaklarda yüklenici şirket personelinin de imzası olması gerektiğini, personel maaşlarının şirketin mali durumuna göre değil, davalının sözleşme üzerindeki üstün konumu kullanılarak müvekkili şirketin izni olmadan ve maaş ödeme süresi geçmeden cebren ödendiğini, İHE vekilinin dava dosyasında bulunan 10.12.2015 tarihli beyanından bu durumun anlaşılacağını, şirketin İHE idaresine verdiği 12.09.2014 tarihli yazısının mahkemece yanlış yorumlandığını, personel maaşlarının hukuki süresi içerisinde cebren de olsa ödendiğini, bu durumun feshe gerekçe olamayacağını, 23.09.2014 tarih ... nolu 202.608,00-TL bedelli \"Sözleşme 16.1.1.1 maddesi gereği kesilen ceza faturası\" şeklinde düzenlenen faturanın kendilerine tebliğ edildiğinin ispat edilemediğini, davalı İHE’nin cari hesap kayıtlarının incelenmesi ile ...’ın davalıdan cari hesap alacağının olduğunun ispatlandığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Asıl dava; taraflar arasındaki toplu tüketim sözleşmesi nedeniyle davacının cari hesap alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine başlattığı icra takibine vaki itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. Birleşen dava ise; taraflar arasındaki malzeme dahil yemek pişirilmesi ve yemek servisi işi hizmet alımı sözleşmesi nedeniyle davacının cari hesap alacağının bulunup bulunmadığına, sözleşmenin feshinin haklı sebebe dayanıp dayanmadığına, feshin haksız olması halinde davalı tarafından irad kaydedilen teminat mektubu bedelinin iadesinin gerekip gerekmediğine ve davacının yoksun kaldığı kazanç kaybı miktarına ilişkindir.Asıl dava yönünden yapılan incelemede, davacı tarafın sahibi lehine delil vasfındaki ticari defter ve kayıtlarına göre davalıdan 37.493,45 TL alacağı olduğu mali bilirkişi raporuyla tespit edilmiştir. Davalı tarafından usulüne uygun olarak tutulmuş ticari defter ve kayıtlar bilirkişi incelemesine sunulmamıştır. Bu nedenlerle davacı kayıtlarının aksi davalı tarafça ispat edilemediğinden asıl dava yönünden davalının istinaf sebebi yerinde değildir. Birleşen dava yönünden yapılan incelemede; davalı tarafından ihtarname içeriğinde sadece personel eksikliğine dayanılmamıştır. İhtarname içeriğinde, gelen malzemelerin kontrol teşkilatının onayı alınmadan teslim edildiğine, 15 gün içerisinde davalıya teslim edilmesi gereken mali mesuliyet sigorta poliçesinin halen teslim edilmediğine, atık yağ toplama firması ile yapılan sözleşmenin teslim edilmediğine, işletmelerde bulunan yemekhanelerden sorumlu bir kişinin bildirilmediğine, gıda mühendisi bilgisinin bildirilmediğine, Cevizli işletmesindeki personel açığının halen kapatılmadığına, çalışan personele kimlik kartı çıkarılmadığına, personelin genel görünüşüne dikkat edilmediğine, aylık olarak hazırlanan yemek listelerinin uygun olarak hazırlanmadığına, muayene kabul ve cezalar başlıklı maddenin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin uyulması gereken kurallarda belirtilen hususlarla ilgili sorumlulukların (iş güvenliği uzmanı bilgileri, risk analizi, acil eylem planı, zorunlu eğitimler v.s.) yerine getirilmediğine dair hususlar belirtilerek ihtar çekilmiştir. Davacı tarafından sözleşme gereği sunulması gereken mali sorumluk sigorta poliçesinin sözleşme hükümlerine uygun olarak tanzim edilmediği, daha sonradan zeyilname yapılarak bu eksikliğin davacı tarafça düzeltildiği, personel maaşlarının mali raporda da tespit edildiği üzere davalı tarafından taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine aykırılıklar nedeniyle ve İş Kanunu'nun 36. maddesi gereğince ödendiği, 23.09.2014 tarihli ... nolu 202.608,00-TL bedelli faturanın yapılan ihtarlara rağmen yukarıda değinilen sözleşmeye aykırılıkların giderilmemesi nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin 16. maddesi gereğince kesilen ceza faturası olduğu, davacı tarafından her ne kadar bu faturanın yer teslimi yapılmayan yerlerdeki eksiklere dayanılarak düzenlendiği iddia edilmiş ise de ceza faturasının düzenlenme sebebi ihtarnamede belirtilen aykırılıklar olduğu, davacı tarafından ihtarnamede belirtilen eksikliklerin tamamının giderildiğine dair davalı taraf iddialarının aksini ispat eder mahiyette belgelerin dosyaya sunulmadığı, dolayısıyla kesilen ceza faturasının haklı nedene dayalı olduğu, neticeten davacının davalıdan cari hesap alacağının olmadığı, davacı tarafından sözleşmenin 26. ve 31. maddesi hükümleri gereğince yukarıda belirtilen sözleşmeye aykırılıkların giderilmediği, bu nedenlerle davalı tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği anlaşılmakla davacının teminat bedelinin iadesine ve kar kaybı bedeli ödenmesine ilişkin talepleri de yerinde olmadığından ilk derece mahkemesi tarafından birleşen davanın reddine karar verilmesi yerindedir. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1362 Esas, 2020/673 Karar sayılı ve 03/11/2020 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... san.ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Asıl davada, hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın davalı tarafından peşin olarak yatırılan 640,29 TL harçtan mahsubu ile bakiye 212,69 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE,3-Birleşen davada, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 4-Asıl davada davalı-birleşen davada davacı ...san.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 362/1a Maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.17.10.2024