T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2024/149
KARAR NO\t: 2024/689
TALEP\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
TALEP TARİHİ\t: 29/02/2024
KARAR TARİHİ\t: 27/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP
Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Talep konusu -----( Vergi No. -----), muhatap ---- şubesine ait, ( Şube Kodu--- ) ---- sıra numaralı, ----- iban no’lu ve Keşidecisi ----- ( Vergi No. -----) tarafından keşide edilerek imzalanan, muhatap, ---- şubesine ait, ( Şube Kodu---- ) ----- sıra numaralı,------ iban nolu çeklerin kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını beyanla çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Talep, TTK.nun 818/s,757-765. madde hükümlerine göre zayii nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.\tDava, TTK'nın 818/1.(s) maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 757 vd maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen ----- muhatap .------ Kurumsal şubesine ait, ( Şube Kodu---- ) ----- sıra numaralı------ iban no’lu çekle ilgili olarak 6102 sayılı TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış, ancak zayi olduğu iddia olunan------ sıra numaralı, ------ iban no’lu çek bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nın 780/1-e bendi uyarınca düzenleme yeri ve tarihi çekin zorunlu unsurlarından olup, TTK'nun 781/1 maddesinde bu unsurları içermeyen senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir. Öte yandan TTK'nun 818/1-c maddesi atfı ile aynı Kanunun 680 maddesi uyarınca, keşideci imzasını havi olmakla birlikte tamamen doldurulmamış çekin sonradan doldurularak tedavüle çıkarılması mümkündür. TTK'nun 818 maddesi yollaması ile aynı Yasa'nın 680 maddesi uyarınca dava konusu iptali istenen çekler açık çek olup üzerlerinde bedel kaydı bulunmamaktadır. çeklerin kambiyo vasfı kazanması ve iptal davasına konu edilebilmesi için çek üzerinde keşidecinin imzasının bulunması yeterlidir. sonradan doldurularak, zorunlu unsurları tamamlanarak tedavüle çıkartılması mümkün bulunduğundan zayi nedeniyle iptal davasına konu edilmesi de mümkün olup davacının anılan çekin iptalini talep etmekte hukuki yararı mevcuttur (Yargıtay ----- Hukuk Dairesinin ---- Esas- ---- Karar sayılı kararı, Yargıtay -----. Hukuk Dairesinin ---- Esas----- Karar sayılı kararları emsal mahiyettedir. Söz konusu çek yönünden TTK'nun 818/1-s maddesi atfı ile 757 vd. maddeleri gereğince ilk ilandan itibaren üç aylık yasal sürenin dolduğu, çekin keşide tarihinin mevcut olmadığı, alınan banka cevap yazısında çekin ödenmesi için muhatap bankaya ibraz edilmediği tespit edilmiş, çekin iptali için yasal koşulların oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulü ile dava konusu çekin zayii nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. ( Emsal İlam --- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi ---- Esas ve --- Karar sayılı ilamı)Talep konusu Keşidecisi ------ tarafından keşide edilerek imzalanan, muhatap, ---- şubesine ait, ( Şube Kodu---- ) ----- sıra numaralı,------iban nolu çek yönünden ise ----- bankası 25/03/2024 tarihli yazı cevabı ile ------Şirketi tarafından takas merkezine ibraz edildiği tespit edilerek mahkememize bildirildiği anlaşıldığından iş bu çek yönünden talep konusuz kaldığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu ---- ( Vergi No. ----), muhatap --- -- şubesine ait, ( Şube Kodu--- ) ----- sıra numaralı, ---- iban no’lu çekin zayi nedeniyle iptaline, yine dava konusu Keşidecisi----- tarafından keşide edilerek imzalanan, muhatap, -- -. - -- Kurumsal şubesine ait, ( Şube Kodu.------ sıra numaralı, ----- iban nolu çek hakkında talep konusuz kaldığından talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Talebin kısmen KABULÜ ile,
----- ( Vergi No. ----), muhatap ----Kurumsal şubesine ait, ( Şube Kodu--- ) ----- sıra numaralı, ----- iban no’lu açık ÇEKİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2- Çek hakkında verilen ödemeden men kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
3- Talep konusu olan Keşidecisi ---- tarafından keşide edilerek imzalanan, muhatap, ---- şubesine ait, ( Şube Kodu--- ) ----- sıra numaralı, ------ iban nolu çek yönünden talep konusuz kaldığından talep hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA
3-Alınması gereken harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Talep edenin yaptığı yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Talep eden tarafından yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa iadesine,
6-Talep eden tarafından dosyaya yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde ve yasada belirtilen süreler dolduğunda ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.