T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1586 - 2024/1444
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ\t
23. H U K U K D A İ R E S İ
\t \t\t (İ S T İ N A F D İ L E K Ç E S İ N İ N
\t\t\t\t\t R E D D İ)
ESAS NO\t: 2024/1586
KARAR NO\t: 2024/1444
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ\t: ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ\t: 12/09/2024
ESAS-KARAR NUMARASI : 2024/430 E.
İSTEMCİLER\t
VEKİLİ\t:
İstemciler vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ\t:
İstemciler vekili 15.08.2024 tarihli dilekçesi ile; müvekkilleri ile ... A.Ş (...) arasında ayrı ayrı \"Otomotiv ve Otomotiv Ürünleri Kredisi ve Rehin Sözleşmesi\" akdedildiğini ve bu sözleşmeler uyarınca müvekkili firmaya ticari taşıt kredileri tahsis edildiğini, iş bu kredi sözleşmelerinden kaynaklı alacakların teminatı olarak sözleşmelere çeşitli tip marka ve modelde toplam 140 adet araç üzerinde ... A.Ş. lehine birinci derece ve sırada rehin hakkı bulunduğunu, bu araçların konkordato sürecine girilmiş olmasından dolayı müvekkillerince kullanılamıyor olması sebebi atıl vaziyette depolama alanında bekletildiklerini, bu kapsamda ... A.Ş.'nin tekliflerine olumlu yanıt verdiğini belirterek, söz konusu araçların, alacaklı ... A.Ş.'ne devrini sağlayacak şekilde tedbirlerin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ\t:
İlk derece Mahkemesinin 12.09.2024 tarihli ara kararı ile; \"Davacılar vekili her ne kadar davacı şirketlere ait olup, üzerinde alacaklı ... A.Ş. firmasına ait rehin bulunan araçların, rehin alacaklısına devrine karar verilmesini talep etmiş ise de; İİK ve diğer yasal mevzuatta bu yönde bir düzenleme bulunmadığından bu yöndeki talebin reddine karar verilmiştir.
Davacıların ve rehin alacaklısının satış talebi bakımından ise; 2004 sayılı İİK'nın kesin mühletin rehinli alacaklılar bakımından sonuçları başlıklı 295. maddesinde \"Mühlet sırasında rehinle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez.
(Ek fıkra:9/6/2021-7327/3 md.) Şu kadar ki, rehinli malın konkordato projesine göre işletme tarafından kullanılması öngörülmüyor veya kıymeti düşecek ya da muhafazası masraflı olacak ise 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki usule göre satışına izin verilebilir. Satış gelirinden rehinli alacaklıya rehin bedeli kadar ödeme yapılır.\" hükmü düzenlenmiştir.
...
Somut uyuşmazlıkta da; geçici komiserler kurulu tarafından düzenlenen raporlar ve tüm dosya kapsamına göre: talebe konu bir kısım araçların geçici mühlet tarihi olan 26/06/2024 tarihinden önce sicile tescil edilerek rehin hakkının kurulduğu, bir kısım araçların ise geçici mühlet tarihinden sonra rehnin sicile tescil edildiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, İİK'nın 297/2 maddesine göre borçlunun, mahkemenin izni dışında mühlet kararından itibaren rehin tesis etmesi mümkün bulunmamaktadır.
2004 sayılı İİK'nın 295. maddesi kesin mühletin rehinli alacaklılar bakımından sonuçlarını düzenlemektedir. Buna göre geçici mühlet tarihi olan 26/06/2024 tarihinden önce üzerine rehin hakkı kurulmuş bulunan araçlar yönünden alınan geçici komiserler kurulunun 09/09/2024 tarihli raporu ile de belirlendiği üzere söz konusu araçların kıymet takdirlerinin geçici komiserler kurulu tarafından belirlenen bilirkişi makine mühendisi İbrahim Ütebey tarafından düzenlenen rapor ile belirlendiği, buna göre geçici mühlet tarihinden önce üzerine rehin hakkı tesis edilen araçlar yönünden İİK 295 ve 297. maddedeki yasal koşulların oluştuğu anlaşılmakla, hüküm kısmında detaylı olarak gösterilen söz konusu araçlar yönünden talebin kabulüne karar verilmiştir.
Ancak, geçici mühlet tarihi olan 26/06/2024 tarihinden sonra sicile rehin tescili yapılan araçlar yönünden ise İİK 295 ve 297. maddedeki yasal koşulların oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılarak söz konusu araçlar yönünden talebin reddine karar verilmiştir.\" gerekçesiyle, talebin kısmen kabulüne geçici mühlet tarihi olan 26.06.2024 tarihinden önce rehin tesis edilen plaka no'ları ve değerleri belirtilen araçların değerleme tutarlarının ve satış tarihi itibari ile piyasa rayiçlerinin altında olmamak kaydı ile konkordato komiserler kurulunun onaylayacağı satış bedeli üzerinden üzerindeki tüm takyidatlarla (icra takibi şerhi, haciz şerhi, rehin şerhi, ÖTV şerhi vs. dahil) birlikte satışına izin verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. \t
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ\t:
İstemciler vekili 12.09.2024 tarihli ara kararına yönelik istinaf dilekçesinde; plakaları yazılan 86 adet araca ilişkin rehinlerin kaldırılmadığını, kararın bu yönünü istinaf ettiklerini,
Komiser Heyetinin 09.09.2024 tarihli raporunda talepleri konusunda olumlu görüş bildirildiğini, yine rehin alacaklısı ... A.Ş. Vekilinin de talep konusu tüm araçlar yönünden noter nezdinde satışının verilmesi ve belirtilen nitelikte revize evraklarının imzalanması ile, taahhüt olunan mahsup edilecek borç miktarı veya faiz oranı hususunda tarih sınırlaması olmaksızın taahhütleriyle bağlı olacaklarını ve bu bağlamda sonrasında mahsup edilecek borç miktarının değiştirilmesi veya faiz oranının uyarlanmasının söz konusu olmayacağını bildirdiğini,
Ancak İlk derece Mahkemesince geçici mühlet tarihi olan 26.06.2024 tarihinden sonra sicile rehin tescili yapılan araçlar yönünden İİK 295 ve 297. maddedeki yasal koşulların oluşmadığı gerekçesiyle taleplerinin reddine karar verildiğini,
Oysa komiser heyeti raporunda satışı talep edilen araçların rehin sözleşmelerinin ve rehin kabul yazılarının Mayıs 2023-Mart 2024 tarihleri arasında imzalandığının tespit edildiğini, aynı raporda ... A.Ş. ile Türkiye Noterler Birliği arasında imzalanan protokol ve Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik gerekince faturası kesilen araçlarda prosedürün faturaya dayanılarak ön rehin şerhi işlenmesi, plaka tescil işlemleri sonrasında ise rehin şerhlerinin işlenmesi şeklinde ilerlediğinin ifade edildiğini,
Talep konusu araçların tümünün Tamamlanmamış Araç niteliğinde olduğunu ve tescil ve rehin süreçlerinin diğer motorlu araçlardan daha farklı işlediğini, bu araçların satışı mümkün olmakla birlikte taşınır araç siciline doğrudan tescilinin mümkün olmadığını, TMK md. 940/2 hükmü olmasaydı, TMK md. 939'a göre, araçlar bir taşınır mal olması sebebiyle ancak zilyedliğin devri suretiyle taşınır rehni kurulabileceğini, bu sebeple ön rehin kurumu ihtiyacının zaruri olduğunu, ön rehni de taşınır rehni gibi değerlendirmek gerektiğini, ... A.Ş. tarafından konulan ön rehin-taşınır rehni niteliğinde olduğunu, hiç bir şekil şartına tâbi olduğunu ve sicile işlenmesinin kurucu unsur olmadığını,
Somut olayda da rehin kabul işlemi ve EGM referans numaralarının mühlet içinde alındığını, fakat tescil işleminin mühletten sonra yapıldığını, İlk derece Mahkemesinin ön rehinin bir taşınır rehini olarak geçerli olduğu hususunu ve konkordato mühletinden önce konduğunu, alacaklının rehinle temin edilmiş alacaklı niteliğinde olduğunu göz ardı ettiğini,
0 km araçlar üzerinde rehin hakkı olan ... A.Ş. lehine faiz işlemesinin devam ettiği dikkate alındığında, bu araçların satışına izin verilmemesinin diğer adi alacaklıların haklarına da zarar verebileceğini,
Belirterek, İlk derece Mahkemesinin 12.09.2024 tarihli Ara Kararının 86 adet araçla ilgili tedbirlerin kaldırılması ve satışına izin verilmesi taleplerinin reddine dair kısmının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE\t:
İstem; müvekkiline ait olup ... A.Ş. lehine rehinli araçların alacaklıya devrini sağlayacak şekilde tedbirlerin kaldırılması veya İİK 295 ve 297. maddeleri gereğince satışına izin verilmesine ilişkin olup; İlk derece Mahkemesince bir kısım araçlar ile ilgili satışa izin talebinin reddine dair ara kararı istinaf başvurusuna konu edilmiştir.
HMK'nun, \"İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar\" başlıklı 341/(1). maddesi, \"İlk Derece Mahkemelerinde verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.\" hükmünü,
İİK'nun 7101 Sayılı Yasa ile değişik \"Geçici mühlet\" başlıklı 287. maddesinin birinci ve altıncı fıkraları, \" Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297. maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.
...Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz.\" hükmünü içermektedir.
Pozitif hukukta aynı konuyu düzenleyen birden fazla yasal düzenlemenin bulunması durumunda, hangi düzenlemenin uygulanacağı konusunda özel yasa-genel yasa ölçütü esas alındığında özel yasa hükmünün; önceki yasa-sonraki yasa ölçütü bakımından değerlendirme yapıldığında ise sonraki yasa hükmünün uygulanması gerektiği genel hukuk ilkelerindendir.
Buna göre, 6100 sayılı HMK'nun 12.01.2011 tarihinde kabul edildiği ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girdiği; 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin uygulanması gereken hükmünü değiştiren 7101 sayılı Yasanın ise 28.02.2018 tarihinde kabul edilerek 15.03.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, buna göre 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin altıncı fıkrasının sonraki bir düzenleme olduğu açıktır. Ayrıca 6100 sayılı HMK, hukuk davalarındaki yargılama usulünü düzenlemesi bakımından genel bir kanun iken, 7101 sayılı Yasa ile değişik 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin altıncı fıkrası usule ilişkin özel bir düzenlemedir.
Bu durumda, HMK'nin 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasının lafzı ile bağlı kalınıp buna göre yorum yapılarak, sonraki değişikliği yok saymak suretiyle adi konkordato talebi sırasında tedbire yönelik istemlerin reddine ilişkin kararlarda istinaf kanun yolunun açık olduğu sonucuna ulaşmak hukuken mümkün değildir.
Gerek özel yasa-genel yasa ilişkisi, gerekse önceki yasa-sonraki yasa ilişkisi ve gerekse kanun koyucunun amacı birlikte değerlendirilerek, konkordato istemlerinin süratle sonuçlandırılması gereği nazara alındığında, İlk Derece Mahkemesince verilen, istemciler vekilinin rehinli araçlar ile ilgili tedbirlerin kaldırılması ve rehinli alacaklıya satışı için izin verilmesi talebinin reddine karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması yasal olarak mümkün bulunmamaktadır.
İstinaf kanun yolu kapalı olmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince kararda istinaf kanun yolunun açık olduğunu belirtilmesinin de yasada mevcut olmayan istinaf kanun yoluna başvurma hakkını bahşetmeyeceği değerlendirilmekle, konkordato isteminde bulunanlar vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.
\t
HÜKÜM\t:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı HMK'nun 352/(1)-b ve 2004 sayılı İİK'nun 287/son madde hükümleri gereğince, istemciler vekilinin İSTİNAF DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarife gereğince, peşin alınan istinaf karar harcının istemcilere iadesine,
3-İstemciler tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına, avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine,
4-HMK'nın 359/(3) maddesi gereğince, karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
23.10.2024 tarihinde, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu KESİN olmak üzere OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ \t: 23/10/2024\t\t\t\t
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza