T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2016/1121 Esas
KARAR NO\t: 2024/666
DAVA\t: Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ\t: 28/11/2016
KARAR TARİHİ\t: 01/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketi ile davalı şirketin arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Factoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğinden onaylı, ... tarih ... sözleşme nolu .... Tescil numaralı sözleşme akdedildiğini, davalıya ödemede temerrüde düştüğünü, finansal kiralama borçları nedeniyle ... 48. Noterilğinde ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamelerin keşide edildiğini, keşide edilen ihtarnameler ile 60 günlük yasal mehil verildiğini, bu süre içerisinde kira borçlarının ödemesini aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğini ve fesih süresinin sonundan itibaren 5 gün içerisinde sözleşme konusu malın tesliminin ihtar edildiğini, davalıya verilen 60 günlük süre dolmasına rağmen davalının borçlarını bu süre içerisinde ödemediğini, davalının ihtarnamede verilen süre içerisinde edimlerini yerine getirmemesi üzerine sözleşmenin feshedilmiş olduğundan finansal kiralama sözleşmesine konu 12.000 Adet 2015 Model 40x37x28 plastik kasa ve 40.000 Adet 2015 Model ... marka soğuk hava depolama sisteminin tarafına teslim edilmediği için ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alındığını tüm bu sebeplerle davalının haksız ve kötü niyetli zilyetliğine son verilmesine, sözleşmeden doğacak hak ve alacaklarını, zarar ve ziyanı talep etme hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmeye konu 12.000 Adet 2015 Model 40x37x28 plastik kasa ve 40.000 Adet 2015 Model ... marka soğuk hava depolama sisteminin aynen taraflarına iadesine, ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA/
Davalı vekili tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın her ne kadar harca esas değeri 20.000-TL olarak göstermişse de uyuşmazlık konusu malların değeri üzerinden eksik harcın tamamlattırılmasının gerektiğini, davacının dava dilekçesinde müvekkili şirketin finansal Kurumlar Birliğinden onaylı ...tarih, ... sözleşme nolu, ... tescil numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan borçlarını ödeyemediğini, ... 48. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile müvekkiline 60 günlük mehil verildiğini, bu süre sonunda da borcun ödenmemesinden dolayı sözleşmenin feshedildiğini iddiasıyla finansal kiralama sözleşmesine konu malların iadesi talepli huzurdaki davayı açtıklarını beyan ve iddia ettiklerini, dava dilekçesinde beyan edilen taleplerin haksız ve hukuka aykırılığını belirtmeleri gerektiğini, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasından verilen 09/02/2016 tarihli karar ile müvekkili ...hakkında iflas ertelemeye ilişkin tedbir kararı verildiğini, söz konusu tedbir kararlarına istinaden, müvekkili şirketlerin ve bu şirketlere geçerli bir kefalet ilişkisiyle kefil olanların var ise haklarında hiçbir takip yapılamayacağını, haciz veya muhafaza yapılmayacağını, ihtiyati tedbir ihtiyati haciz uygulanamayacağını, müvekkili şirketin iflas erteleme sürecinde olması, bu süre içerisinde davacı taraf ile akdedilen sözleşme süresinin bitmemiş olması sebepleri birlikte düşünüldüğünde şirket mallarının korunmaya muhtaç olduğunun tespitinin elzem olduğunu, davacı şirketin müvekkilinin şirketinin iflas erteleme sürecinde olduğu ve verilen tedbir kararına rağmen kötü niyetli olarak malların iadesini talep etmekte olduğundan sözleşmenin fesih şartlarının oluşmadığını, davacı şirketin hem bir yandan malların iadesini istediğini hem de ayrıca vadesi bile gelmemiş alacaklarını talep ettiğini, bu durumun hem kötüniyetli bir davranış olduğunu hem de kanuna aykırı olduğunu, finansal kiralama şirketinin hem malları istemesi hem de ödemelerini istemesinin adil olmadığını, tüm bu nedenlerle davacının haksız davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava konusu uyuşmazlığın, taraflar arasında akdedilen 30/10/2015 Tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında davalının sözleşmeye aykırı davranıp, davranmadığı davalıya teslim edilen malların iade koşullarının oluşup oluşmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında ... tarih ve yevmiye no ile tescilli ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedilmiş olduğu, sözleşmenin 6361 sayılı yasanın 22 maddesi gereği yazılı olarak hazırlanmış olduğu; İşbu Sözleşme çerçevesinde, 6361 sayılı yasanın amir hükmü olan 18 maddesi kapsamında kiralanan malların zilyetliğinin kiracı (davalıya) devredildiği ve taraflar arasında borç ilişkisinin doğduğu, sözleşmelerden kaynaklanan Finansal Kira borçlarını ödemede temerrüde düşmesiyle davalıya, davacı tarafından ihtarname keşide edilerek; 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktöring ve Finansman Şirketleri Yasası'nın emredici nitelikte olan 31/1. Maddesi gereği (Finansal Kiralanan malın mülkiyetinin Sözleşme sonunda kiracıya devredileceği kararlaştırılmış olduğundan; 60 günlük süre verilerek; ) “...borcun 60 günlük süre içerisinde ödenmesi aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı ...” nın ihtar edildiği, ihtarnamenin davalı asıl borçluya 22.07.2016 da tebliğ edildiği, 22.07.2016 tarihi ile 22.09.2016 tarihleri arasında 60 günlük süre içerisinde, davalı tarafından ihtarnamede belirtilen borçların davacıya eksiksiz ödenmesi gerektiği, davacının ibraz etmiş olduğu Yasal Defterleri, Muavin Kayıtları ve Hesap Ekstrelerinin tetkikinden, ihtarnamenin tebliğ tarihi 22.07.2016' dan 60 günlük sürenin dolduğu 22.09.2016 tarihine kadar, Finansal Kiracı/ davalı tarafından; ihtarnamede belirtilen ödemelerin tamamının yapılmadığı, davalının 23.09.2016 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü ve 6361 sayılı yasanın 31-1 ve taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin 26/d maddesi kapsamında, sözleşmenin ihlal edildiği ve dava konusu Finansal Kiralama Sözleşmesinin; temerrüt tarihi itibariyle feshedilmiş sayıldığı, finansal Kiralama Sözleşmesinin feshiyle birlikte; 6361 sayılı yasanın 32-33 ve Sözleşmenin 27 maddeleri gereğince; Finansal Kiralamaya konu malların iade koşullarının oluştuğu, temerrüt tarihinden en geç 5 gün sonrasında 29.09.2016 itibariyle Finansal Kiralamaya konu malların; 12.000 adet 2015 model 40*37*28 plastik kasa 40.000 adet 2015 Model ... Marka Soğuk Hava Depolama Sisteminin davacı ... Şirketine aynen iadesinin gerektiği ancak yargılama sırasında ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas sayılı kararı ile davalı şirketin iflasına karar verildiği, celp edilen dosyanın incelenemsinde kararın kesinleştiğinin görüldüğü, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 15/03/2023 tarihli müzekkere cevabında tasfiye işlemlerinin ilgili müdürlüğün ... İflas sayılı dosyası ile yürütüldüğünün bildirildiği, 2. Alacaklılar toplantısının 11/05/2022 tarihinde yapıldığı görülmüştür.
Mahkememizce iflas idaresine yazılan müzekkere ile davacının davaya konu emtiaların iadesine ilişkin iflas masasına kayıt talebinde bulunup bulunmadığı kayıt talebinde bulunulmuş ise bir karar verilip verilmediği sorulmuş ise de, iflas idaresi tarafından gönderilen yazı cevabında bu hususta bilgi verilmediği, gönderilen kayıt ve belgelerden davacı/ alacaklının tefrik talebine ilişkin dilekçesinin ibraz edildiği ancak bu hususta bir karar verilip verilmediğinini bildirilmediği görüldü. Davacı vekilinin de 04/06/2024 tarihli duruşma beyanında \"Biz iflas masasına tefrik talebinde bulunduk, ikinci alacaklılar toplantısında buna ilişkin herhangi bir karar verilmedi\" şeklinde beyanda bulunduğu, dolayısı ile davacı alacaklının tefrik talebinin iflas idaresince değerlendirilmediği anlaşılmıştır.
Finansal Kiralama Kanunun 19. Maddesine göre \"kiracının iflası halinde, iflas memuru, İcra ve İflas kanunun 221. Maddesinin birinci fıkrası hükmüne göre büro teşkilinden önce finansal kiralama konusu malların tefrikine karar verir. İflas memurunun bu kararına karşı yedi gün içinde itiraz edebilir.\" kiracının iflası halinde finansal kiralama konusu malın akıbetini düzenleyen bu maddede malın iflas memuru tarafından tefrik edilmesi kararına karşı gidilebilecek yol belirtilmiş, malın tefrikine karar verilmemesi halinde hangi yola başvurulacağı konusunda bir düzenleme yapılmamıştır. Finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayan (leasing veren ) da kaldığından ve bu konuda özel bir düzenleme bulunmadığından malın iflas memurunca tefrikine karar verilmemesi halinde, malın masadan ayrılması talebinin İİK.nun 228. Maddesinde düzenlenen istihkak prosedürü dışında düşünülmesi mümkün değildir. Bunun da yöntemi yine İİK.nun anılan maddesinde belirtilmiştir. Kiralayanın ( leasing veren) iflas masasından malın tefrikini talep etmesi ve iflas idaresince bu talebin reddedilmesi veya reddedilmeyip bu talebin ikinci alacaklılar toplantısında reddedilmesi halinde kiralayana istihkak davası açması için yedi günlük bir süre verilmesi gerekir. İİK,nun 228. Maddesinde açıkça iflasta istihkak davasının icra tetkik merciinde açılması gerektiği belirtildiğinden davanın genel mahkemede değil, tetkik merciinde açılması gerekir. ( Yargıtay 19. Hukuk Dairesi,...Tarih, ...Esas, ... Karar)
3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 19. maddesine göre, “Kiracının iflası halinde iflas memuru, İcra ve İflas Kanunu’nun 221. maddesinin 1. fıkrası hükmüne göre büro teşkilinden önce, finansal kiralama konusu malların tefrikine karar verir”. İflas memuru finansal kiralama konusu malı tefrik etmezse finansal kiralama şirketinin malın masadan çıkarılarak kendisine verilmesi talebini reddeden iflas idaresine karşı İİK.nun 228. maddesi uyarınca istihkak davası açması gerekir. Zira 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 17/1. maddesine göre, finansal kiralama konusu mal kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Mülkiyet hakkına dayanılarak İİK.nun 228. maddesi uyarınca açılacak istihkak davasında görevli mahkeme ise İcra Mahkemesidir. ( Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 05/02/2008 Tarih, ... Esas, ... Karar)
Tüm bu açıklamalar ışığında toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas sayılı iflas kararı, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyası, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 12/07/1995 Tarih, ... Esas, ... Karar, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, ... Tarih, ... Esas, ... Karar sayılı emsal kararları bir arada değerlendirildiğinde, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... İflas sayılı dosyasında davacı vekili tarafından iflas idaresine sunulan 19/07/2018 tarihli dilekçe ile işbu davaya konu malların iflas dosyasından tefrikine ve aynen iadesine ilişkin talepte bulunulduğu, iflas idaresince bu hususta karar verilmediği, malın masadan ayrılması talebinin İİK.nun 228. Maddesinde düzenlenen istihkak prosedürü ile mümkün olabileceği, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 17/1. maddesine göre finansal kiralama konusu malın kiralayan şirketin mülkiyetinde olduğu, mülkiyet hakkına dayanılarak İİK.nun 228. maddesi uyarınca açılacak istihkak davasında görevli mahkemenin ise İcra Mahkemesi olacağı gözetilerek davanın, dava şartı-görev yönünden usulden reddine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın DAVA ŞARTI-GÖREV YÖNÜNDEN USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-)Görevsizlik kararının kesinleşmesine müteakiben 2 hafta içinde mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli İstanbul İcra Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-)Süresi içerisinde dosyanın gönderilmesi için mahkememize başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-)HMK 331/2 maddesi gereğince yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkeme tarafından değrlendirilmesine,
5-)Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde görevli mahkemeye başvurulmadığı takdirde harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda ek karar yazılmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 01/10/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır