T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/657 Esas
KARAR NO:2024/1154
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:10/10/2023
NUMARASI:2023/55 Esas, 2023/983 Karar
BİRLEŞEN 2013/292 ESAS (ESKİ 2019/175 ESAS) SAYILI DOSYA
DAVA:TAPU İPTALİ VE TESCİL (Satın Almaya Dayalı)
KARAR TARİHİ:17/10/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:ASIL DAVA:(ESKİ 2016/145 E. SAYILI DOSYA):Davacı vekili dava dilekçesi ile; mahkemenin 2013/292 Esas sayılı dosyasında, müvekkiline verilmesi gereken bağımsız bölümün tapusunun üst birlik sıfatıyla davalı ... Kooperatifine ait olması nedeniyle, müvekkiline, ... Kooperatifine dava açılarak 2013/292 Esas sayılı dosyada birleştirilmesi için süre verildiğini belirterek .. Blok ... nolu bağımsız bölümün davalı kooperatif adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Dava dilekçesi davalı ... Birliği'ne tebliğ edilmemiştir.
BİRLEŞEN DAVA (ESKİ 2013/292 E. SAYILI DOSYA):Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı kooperatifin yüklenicisi dava dışı .... Şti ile inşaatın asansör yapım işini üstlenen dava dışı ... Ltd. Şti'nin iş karşılığı alacağı dairenin müvekkiline devredildiğini, davalı ...Kooperatif yönetim kurulunun 10.10.2003 tarihli kararı ile müvekkilinin davalı kooperatife peşin ödemeli ortak olduğunu, ancak kooperatifin müvekkilinin hissesine düşen daireyi teslim etmediğini, Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/216 Esas, 2008/365 Karar sayılı kararı ile kooperatifin müvekkili hakkında verdiği ihraç kararının iptal edildiğini, bu kararın kesinleştiğini, yine müvekkilinin kooperatif ortağı olduğunun tespiti ile dairedeki eksik iş bedelinin ödenmesi için açtıkları Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/474 Esas sayılı (bozma sonrası 2011/261 Esas) dosyasında müvekkilinin ortak olduğunun tespitine, eksik iş bedeli talebinin reddine karar verildiğini, bu kararında kesinleştiğini ileri sürerek gerektiğinde adına tapu kaydı olan şahıs davaya dahil edilerek üyeliği tespit edilen ve müvekkili adına tahsis edilen ... Blok ... nolu dairenin müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı Tasfiye ...vekili; davacının üyeliğinin asansör yapımı şartına bağlı olduğunu,... Şti'nin asansörleri yapıp teslim etmemesi nedeniyle yüklenici .... Şti'nin Asansör Yapım Sözleşmesi ile Üyelik Devir Sözleşmesini feshettiğini, davacının aidat borcu bulunduğunu ve genel kurulda kararlaştırılan mali yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ortağın konuta sahip olabilmesi için diğer ortaklara denk bir ödeme yapması gerektiğini beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk derece mahkemesi 23.02.2018 tarih ve 2013/292 Esas, 2018/1075 Karar sayılı kararı ile; davalı ...Kooperatifinin davaya konu taşınmazın malik olmadığı, bu nedenle bu davalıya husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle 2013/292 Esas sayılı dosyada davanın reddine karar verilmiş, ... Birliği'ne açılan Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/145 Esas sayılı dosyası ise tefrik edilmiştir.
DAİREMİZİN KARAR İLAMI: 2013/292 Esas sayılı dosyada verilen hükmün davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2018/2764 Esas, 2019/293 Karar sayılı kararı ile; davacının tapu iptal ve tescil talep ettiği ve taşınmazın 2016/145 Esas sayılı dosya davalısı adına kayıtlı olduğu, bu nedenle iki davanın birlikte görülmesi gerekmesine rağmen 2016/145 Esas sayılı dosyanın tefrik edilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Dairemizin kararından sonra 2013/292 Esas sayılı dosya 2019/175 Esasını almış ve tefrik edilen 2016/145 Esas (2018/207 Esas) sayılı dosya ile birleştirilmiştir.İlk derece mahkemesi 01.04.2022 tarih ve 2018/207 Esas, 2022/365 Karar sayılı kararı ile; davacının ... Birliğine üye olmadığı, ...Kooperatifi ile ... Birliği arasında herhangi bir bağlantının varlığını gösteren bilgi ve belge bulunmadığı, tescili istenen taşınmazın ... Birliği adına kayıtlı olduğu gerekçesiyle ... Birliği aleyhine açılan asıl dosyanın reddine, ... Kooperatifine açılan birleşen dosyanın (eski 2013/292 Esas sayılı) ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
DAİREMİZİN KARAR İLAMI:Hükmün davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 29.12.2022 2022/1728 Esas, 2022/1645 Karar sayılı kararı ile; davacının ortaklığının sabit fiyatlı (peşin satışlı) ortak olup olmadığı, ortaklığı devreden ile devralanın kooperatife borcu bulunup bulunmadığı, davacının durumuna benzer başka ortak olup olmadığı, varsa uygulamanın ne yönde olduğu, iptali istenen tapu kaydının intikal hareketlerinin neye dayandığı, Davalı ... Kooperatifi ile davalı ....Kooperatifi arasındaki ilişkinin ne olduğu ve kooperatifle bağlantısı üzerinde durularak açıklamalı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk derece mahkemesi 10/10/2023 tarih ve 2023/55 Esas, 2023/983 Karar sayılı kararı ile; 01.04.2022 tarihli kararındaki gerekçeler ile ... Birliği aleyhine açılan asıl dosyanın reddine, ... Kooperatifine açılan birleşen dosyanın (eski ... Esas sayılı) ise pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; müvekkilinin peşin ödemeli ortak olduğunu, iki kooperatif arasında bağ olduğunu, davalı üst birliğin, davalı ... Kooperatifinin diğer üyelerine tapularını verdiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava ve birleşen dava; kooperatif ortaklığına dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.1-Davacı, eski esas numarası 2013/292 Esas sayılı dosya olan birleşen dosyada, davalı ...Kooperatifi aleyhine tapu iptal davası açmış, anılan dosyada davaya konu taşınmazın malikinin ... Birliği olması nedeniyle, davacıya ...Kooperatifine dava açarak 2013/292 Esas sayılı dosya ile birleştirilmesi için yetki verilmiştir. Bunun üzerine 2016/145 Esas sayılı dosyada .... Kooperatifine dava açılmıştır. 2013/292 Esas sayılı dosya ile birleştirilen 2016/145 Esas sayılı dosya sonrasında tefrik edilmiş ve 2018/207 Esas sayısını almıştır. Bu aşamada mahkemece 2013/292 Esas sayılı dosyada verilen kararın istinaf edilmesi üzerine, Dairemizin ilk kararı ile, tefrik edilen 2016/145 Esas sayılı dosyanın bu dosya ile birlikte görülmesi gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır. Kararın kaldırılmasından sonra 2013/292 Esas sayılı dosya, 2019/175 Esas sayısını almış ve daha önce açılan dava olmasına rağmen, 2018/207 Esas sayılı dosya ile birleştirilmiştir. 2018/207 Esas sayılı dosyada yapılan yargılamada asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesi üzerine Dairemizin ikinci kararı ile de hüküm kaldırılmıştır.HMK'nın 166/1 fıkrasına göre aralarında bağlantı bulunan dosyaların ilk davanın açıldığı dosyada birleştirilmesi gerekmesine rağmen, Eski 2013/292 Esas sayılı dosyanın, eski 2016/145 Esas sayılı dosyada birleştirilmesi doğru olmamakla birlikte, yargılamanın geldiği safha dikkate alındığında yanlışlığa değinilmekle yetinilmiştir.Bununla birlikte dosyaya sunulan ticaret sicil kayıtlarına göre ... Kooperatifi ile tapu maliki ... Birliği ayrı tüzel kişiliğe sahip kooperatiflerdir. Buna rağmen 2016/145 Esas sayılı dosyada ...Kooperatifine dava açılması, husumet tevcihinde hata niteliğinde olduğundan, mahkemece husumetin kooperatifler birliğine yöneltilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.2- Ancak tapu malikine karşı açılan 2016/145 Esas (2018/207 Esas) sayılı dosyada dava dilekçesinin ve mahkemece yapılan tebligatların Tasfiye Halinde ... Birliği'ne değil, farklı bir tüzel kişiliğe sahip olmasına ve sicilden terkin edilmesine rağmen ... Kooperatifine ve bu kooperatifin tasfiye memurlarına yapıldığı anlaşılmaktadır. Kendisine tebligat yapılan tasfiye memurları tapu maliki olan Tasfiye Halinde ... Birliği'nin tasfiye memurları olmayıp, ... Kooperatifinin tasfiye memurlarıdır. Anılan şahısların Tasfiye Halinde ... Birliği'nin de tasfiye memurları olduğuna dair dosyada bilgi ve belgeye rastlanmamıştır. Ayrıca ... Kooperatifi sicilden terkin de edildiğinden, tasfiye memurlarına yapılan tebligat bu nedenle de geçerli değildir. Buna göre mahkemece Tasfiye Halinde ... Birliği'nin sicil kayıtları getirtilerek son durum itibariyle davalı ... Birliği'nin sicilden terkin edilmesi halinde ihyasının sağlanması, halen tasfiye halinde ise, tasfiye halinde kooperatifi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla TTK'nın 450 ve 219/1. maddeleri uyarınca davalarda temsil yetkisi tasfiye memurlarına ait olduğundan, dava dilekçesinin kooperatif tüzel kişiliğine tebliğe çıkarılarak, Tebligat Kanunu'nun 12 ve 13. maddeleri ile Tebligat Kanunu'nun Uygulamasına Dair Yönetmeliğin 20 ve 21. maddeleri hükümleri uyarınca tasfiye memurlarından ya da koşulları oluştuğu takdirde memur veya müstahdemlerinden birine kooperatif adına tebliğ edilerek, tebligatın yapılamaması halinde Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre tebligat yapılarak taraf teşkili sağlandıktan sonra taraf delilleri toplanıp değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davalı ... Birliği'nin savunma hakkının kısıtlanmasına sebebiyet verecek şekilde taraf teşkili sağlanmadan hüküm kurulması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenler ile ve özellikle taraf teşkilinin sağlanmasının kamu düzeni ile ilgili olup yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınmasının gerekmesine göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 355 maddesi uyarınca esası incelenmeden kararın kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin asıl ve birleşen dosyada istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/55 Esas, 2023/983 Karar ve 10/10/2023 tarihli kararının HMK'nun 353/1-a.6 ve 355. maddeleri gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince asıl davada alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı davacı tarafından yatırıldığından başkaca harç alınması YER OLMADIĞINA,5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince birleşen davada alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı davacı tarafından yatırıldığından başkaca harç alınması YER OLMADIĞINA,6Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.6 fıkrası gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.17.10.2024