T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO:2023/729 Esas
KARAR NO\t:2024/659
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:02/03/2016
KARAR TARİHİ:01/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin banka hesabından talebi olmadığı halde iki kez sahtte talimatlar ile 2 koçan halinde toplam 20 yapraklı çek karnesi alınarak ve bu çeklere sahte imzalar atılarak,çeklerin kullanıldığını,bu çeklerden 19/03/2008 tarih ... numaralı sahte çek ile 24.000,00.-TL,24/03/2008 tarih ... numaralı sahte çek ile 75.000,00.-TL,01/04/2008 tarih ... numaralı sahte çek ile 30.000,00.-TL,01/04/2008 tarih ... numaralı sahte çek ile 30.000,00.-TL olmak üzere toplam 159.000,00.-TL tutarında paranın davacının hesabından çekildiğini,bu durumun farkedilmesi üzerine,hakkında ....Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas 2012/370 karar sayılı dosyasında yargılama yapılan sanık ...'ün resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından cezalandırıldığını belirterek,yukarıda açıklanan çeklerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek T.C.Merkez Bankası reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini,davalının ikamatgahının İstanbul olduğunu ve ayrıca taraflar arasındaki yetki sözleşmesi uyarınca yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğu belirtilerek yetki itirazında ve ayrıca zamanaşımı itirazında bulunduklarını,....Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiği,davanın çekte imzası bulunan diğer cirantalara yöneltilmesi gerektiğinden davacının dava açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı belirtilerek,davanın usulden,ayrıca davacı şirketin vekalet verdiği şirket müdürü olan ...'e çeklerin teslim edilmesi olması nedeniyle,müvekkilinin kusurunun bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; sahte talimatlar suretiyle sahte çekler kullandırılmasına dayalı tazminat davasıdır.
Mahkememizden verilen 16/02/2021 tarih ve 2016/221 Esas 2021/131 sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, verilen bu kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine dosyanın Yargıtay'a gönderildiği;
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 29/11/2022 tarih ve 2021/7833 Esas 2022/8445 Karar sayılı ilamıyla; \"...1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Dava, davacı şirkete ait çeklerin sahte imzalarla düzenlenmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece davalı ... A Ş.'nın gerek çek yapraklarını sahte talimatlarla üçüncü kişilere teslim etmesinden ve gerekse sahte olarak düzenlenmiş bu çeklerin bedellerinin ödenmesinden dolayı hesap sahibi davacı ... İnş, Nak. Gıda ve İçececek Mad. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne karşı sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davacı çalışanı ...’ün dava konusu olay nedeniyle resmi evrakta sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından yargılandığı .... Ağır Ceza Mahkemesi'nce yapılan yargılamada, davacı çalışanı ...’ün davaya konu ödeme talimatlarında ve çeklerdeki imzaları davacı şirket yöneticilerinin imzalarını taklit ederek kendisi tarafından atıldığını, bunun yanında alınan bilirkişi raporunda ödeme talimatlarındaki ve çeklerdeki imzaların davacı yöneticilerine ait olmadığının belirlendiği gerekçesiyle resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçundan cezalandırılmasına karar verilmiş, karar Yargıtay 15. Ceza Dairesi tarafından onanarak kesinleşmiştir. Bu durumda, anılan sahte çekleri tanzim edenin davacının çalışanı olduğu, davacının adam seçme ve denetlemede özen sorumluluğu gereğince müterafik kusurunun bulunduğu nazara alınarak, davacının müterafik kusur oranının tespiti ile neticesine göre karar vermek gerekirken, anılan husus nazara alınmadan tahsil edilen bedelin tamamına hükmedilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
3-Davacı vekilinin temyiz istemine gelince, kabule göre, haksız fillerde temerrüdün olay tarihinde gerçekleşeceği hususu nazara alınmaksızın her işlem tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerekirken, davalıya dava açılmadan önce temerrüde düşürülmediğinden bahisle dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi de doğru olmamış, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı taraf vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA...\" karar verilerek dosyayı mahkememize göndermiş ve mahkememizin işbu esas sırasına kaydedilmiştir.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiler heyetinden alınan 11/03/2024 tarihli raporunda; \"...
1. Yukarıda arz ettiğimiz bulgulara nazaran gerek çek yapraklarının hazırlanarak teslim edilmesini ilişkin talimatlardaki ve gerekse bankaya ibraz edilerek karşılıkları ödenen dört adet çekteki imzaların sahte olarak düzenlendiği, imzaların şirket yetkilisi ... eli ürünü olmadığının belirlendiği,
2. Davacı çalışanı ...’ün dava konusu olay nedeniyle resmi evrakta sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından yargılandığı ve anılan sahte çekleri tanzim edenin davacının çalışanı olduğu, davacının adam seçme ve denetlemede özen sorumluluğu gereğince müterafik kusurunun bulunduğu,
3. Somut olayda, davalı bankanın, davacı ile dava dışı ...’ün Bankayı dolandırmak amacıyla iş ve gönül birliği yaptıklarını ne iddia ettiği, ne de bu konuda bir kanıt ibraz ettiği,
4. Bankaların özen yükümlülüğü gereği ağırlaştırılmış sorumluluğun bir gereği olarak objektif özen yükümlülüğü altında bulunduklarından hafif kusurlarından dahi sorumlu oldukları,
5. Bu nedenle; arz ettiğimiz üzere Davalı ...Ş.’nin gerek çek yapraklarını sahte talimatlarla üçüncü kişilere teslim etmesinden ve gerekse sahte olarak düzenlenmiş bu çeklerin bedellerinin ödenmesinden dolayı; hesap sahibi Davacı ... İnş. Nak. Gıda ve İçecek Mad. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’ne karşı sorumlu olduğu,
6. Ancak, sahte çekleri tanzim edenin davacı çalışanı ... olduğu, davacının adam seçme ve denetlemede özen sorumluluğu gereğince müterafik kusurunun bulunduğu nazara alındığında ve ilgili çeklerin ;
\"19.03.2008 tarih, ... numaralı 24.000,00 TL bedelli,
24.03.2008 tarih, ... numaralı 75.000,00 TL bedelli,
01.04.2008 tarih, ... numaralı 30.000,00 TL bedelli, ,
01.04.2008 tarih, ... numaralı 30.000,00 TL bedelli\" Şeklinde tarih ve tutarlarda tanzim edilmiş olduğu göz önüne alındığında;;
Müterafık kusur sorumluluğunun;
Ödenen toplam 159.000,00 TL’den Davacı tarafın anılan sahte ekleri tanzim edenin kendi çalışanı olması ve davacının adam seçme ve denetleme sorumluluğu gereğince %20 sorumlu olduğu;
Davalı bankanın özen yükümlülüğü gereğini yerine
getirememesinden dolayı %80 sorumlu olduğu görüş ve kanaati ile her çek yaprağından sorumlu olduğu miktarların;
19.200,00 TL’sinden 19.03.2008 tarihinden itibaren,
60.000,00 TL’sinden 24.03.2008 tarihinden itibaren,
24.000,00.TL’sinden 01.04.2008 tarihinden itibaren,
24.000,00.TL’sinden 01.04.2008 tarihinden itibaren, 3095 sayılı Yasanın 2/2. maddesi uyarınca uygulanacak ticari yasal faizi ile birlikte sorumlu olduğu,
Buna göre toplam 159.000,00 TL ana paranın kusur oranı göz önüne alınarak; 127.200,00 TL sinden Davalı Bankanın sorumlu olduğu; 3095 sayılı Yasanın 2/2. maddesi uyarınca uygulanacak reeskont avans faizi ile birlikte sorumlu olduğu tutarların ilgili tarihlerden itibaren dava tarihi olan 22.04.2013 tarihine kadar dönem için avans faizlerinin; Toplam 123.020,24 TL olarak hesaplandığı..\"
Bilirkişi heyetinin 06/07/2024 tarihli ek raporunda özetle; \"...Yapılan itirazların incelenip değerlendirildiğini, Bilirkişi Kurulu Raporumuzda herhangi bir değişiklik yapılmadığı...\" tespit ve rapor edilmiştir.
İş bu dava öncelikle ... .Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esasında açılmış Mahkemece verilen ...-2014/133 E K sayılı yetkisizlik kararı Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2014/11869 esas - 2014/13956 karar sayılı kararı ile\"...dava,davacı şirkete ait çeklerin sahte imzalarla düzenlenmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olup, mahkemece taraflar arasındaki sözleşmede yetki şartı bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.Ancak, davalının yetki itirazı üzerine, davacı yargılamanın her aşamasında sunduğu dilekçeler ile davalı bankadan çek karnesi talebi olmadığı gibi banka tarafından ibraz edilen belgelerdeki imzaların hiçbirinin de kendisine ait olmadığını, bu nedenle yetki şartının kendisini bağlamayacağını beyan etmiştir. Tüm belgelerdeki imzaları inkar eden davacıdan yetki şartının da yer aldığı 19/12/2007 tarihli genel kredi sözleşmesindeki imzalar konusunda kendisine ait olup olmadığına yönelik açıklama istenmeksizin ve yetki şartını düzenleyen sözleşmenin de sahte imzalarla kurulup kurulmadığı açıklığa kavuşturulmaksızın yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir....\" gerekçesiyle karar bozulmuş,
Usul ve yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama sonucunda ... .Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı karar ile; ''davacı şirket yetkilisinin yetki şartının da yazılı olduğu kredi sözleşmesindeki imzanın kendisine ait olduğunu beyan ettiğini, 6100 sayılı HMK'nın 17. maddesi gereğince yetki sözleşmesiyle yetkili kılınan mahkemenin taraflar arasındaki uyuşmazlıkta yetkili mahkeme olduğu gerekçesiyle, yetkisizliğine ve talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine...'' karar verildiği, iş bu kararın temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2015/12889 -12008 E K sayılı ilamı ile; ''... Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına...'' karar verilmiş,... .Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı kararının 21.01.2016 tarihinde kesinleşmesi üzerine dosya mahkememizinin 2016/221 Esas sayılı dosyasına kaydedildiği ,
Mahkememizden verilen 16/02/2021 tarih ve 2016/221 Esas 2021/131 sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, verilen bu kararın temyiz edilmesi üzerine; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 29/11/2022 tarih ve 2021/7833 Esas 2022/8445 Karar sayılı ilamıyla bozulmasına karar verildiği, Davalı vekilinin karar düzeltme isteminin de Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 18/09/2023 tarih 2023/2902 Esas: 2023/5012 Karar sayılı karar ile reddine karar verilmesi üzerine , dosya mahkememizin
işbu esasına kaydedilmiştir.
Usul ve yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama sonucunda , Yargıtay bozma ilamı da gözetilerek, toplanan tüm deliller, dosya kapsamı , iddia ve savunmalar doğrultusunda taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve mevcut durum denetlenerek taraf vekillerinin aşamalarda sundukları beyan ve talep dilekçeleri ve Yargıtay bozma ilamında tespit edilen hususlarda dikkate alınarak, rapor düzenlenmesi için dosyanın bozma ilamı öncesi rapor düzenleyen bankacı bilirkişiye ve borçlar hukuku alanında uzman bilirkişiye tevdiine karar verildiği , dosya kapsamına uygun bilirkişi heyet raporunda tespit edilen hususlarda bir arada değerlendirildiğinde ; davacı çalışanı ...’ün dava konusu olay nedeniyle resmi evrakta sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından yargılandığı .... Ağır Ceza Mahkemesi'nce yapılan yargılamada, davacı çalışanı ...’ün davaya konu ödeme talimatlarında ve çeklerdeki imzaları davacı şirket yöneticilerinin imzalarını taklit ederek kendisi tarafından atıldığını, bunun yanında alınan bilirkişi raporunda ödeme talimatlarındaki ve çeklerdeki imzaların davacı yöneticilerine ait olmadığının belirlendiği gerekçesiyle resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçundan cezalandırılmasına karar verilmiş, karar Yargıtay 15. Ceza Dairesi tarafından onanarak kesinleştiği , anılan sahte çekleri tanzim edenin davacının çalışanı olduğu, davacının adam seçme ve denetlemede özen sorumluluğu gereğince müterafik kusurunun bulunduğu, davalı ...Ş.'nin gerek çek yapraklarını sahte talimatlarla üçüncü kişilere teslim etmesinden ve gerekse sahte olarak düzenlenmiş bu çeklerin bedellerinin ödenmesinden dolayı hesap sahibi Davacı ... İnş. Nak. Gıda ve İçecek Mad. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne karşı sorumlu olduğu, sahte çekleri tanzim edenin davacı çalışanı ... olduğu, davacının adam seçme ve denetlemede özen sorumluluğu gereğince müterafik kusurunun bulunduğu nazara alındığında ve ilgili çeklerin ; \"19.03.2008 tarih, ... numaralı 24.000,00 TL bedelli, 24.03.2008 tarih, ... numaralı 75.000,00 TL bedelli, 01.04.2008 tarih, ... numaralı 30.000,00 TL bedelli, , 01.04.2008 tarih, ... numaralı 30.000,00 TL bedelli\" şeklinde tarih ve tutarlarda tanzim edilmiş olduğu göz önüne alındığında; yerleşik yargıtay ilamları ve mahkememiz bilirkişi heyet raporunda yer alan tespitler sonucu müterafık kusur sorumluluğunun % 20 olduğu kanaatine varıldığı , bankanın özen yükümlülüğünü yerine getirmemesinden dolayı % 80 (127.200,00- TL sinden ) sorumlu olduğu , hükme dayanak bilirkişi raporuyla da tespit edilmiş olmakla Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; toplamda 127.200,00- TL maddi tazminatın ; 19.200,00 TL'sine 19.03.2008 tarihinden itibaren, 60.000,00 TL'sine 24.03.2008 tarihinden itibaren, 24.000,00.TL'sine 01.04.2008 tarihinden itibaren, 24.000,00.TL'sine 01.04.2008 tarihinden itibaren, 3095 sayılı Yasanın 2/2. maddesi uyarınca uygulanacak reeskont avans faizi ile birlikte (tarafların tacir olması nedeniyle avans faiz uygulanması gerektiği) , davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM:
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
Toplamda 127.200,00- TL maddi tazminatın ;
19.200,00 TL'sine 19.03.2008 tarihinden itibaren,
60.000,00 TL'sine 24.03.2008 tarihinden itibaren,
24.000,00.TL'sine 01.04.2008 tarihinden itibaren,
24.000,00.TL'sine 01.04.2008 tarihinden itibaren, 3095 sayılı Yasanın 2/2. maddesi uyarınca uygulanacak reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine;
2-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 8.689,03-TL harçtan peşin alınan 2.715,35 -TL, mahsubu ile bakiye 5.923,68-TL harcın mahkememizce daha önce yazılan 05/08/2021 tarihli harç tahsil edilmiş ise mahsubuna, tahsil edilmemiş ise davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 24,30 -TL başvurma harcı, 2.715,35 -TL peşin harç, 3,75-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.743,40-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 7.416,92 -TL davetiye/bilirkişi ücretinin davanın red ve kabul oranına göre 5.933,53-TL davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 1.596,50 -TL davetiye/bilirkişi ücretinin davanın red ve kabul oranına göre 319,30-TL davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 20.352,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin ve davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyiz yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 01/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır