T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/831 - 2024/910
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31. HUKUK DAİRESİ
\t\t\t (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
\t\t\t (HMK. 353/1-b.1 Maddesi Uyarınca \t\t\t\t Başvurunun Esastan Reddine)
ESAS NO\t: 2024/831
KARAR NO\t: 2024/910
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 10/10/2023
NUMARASI\t: 2022/417 Esas - 2023/549 Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: Eser Sözleşmesine Dayalı İtirazın İptali
KARAR TARİHİ\t: 24/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ \t: 24/10/2024
\tDavacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin davada, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;
\tİDDİA\t\t\t\t:
\tDavacı ... Ltd. Şti vekili, taraflar arasında alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafından sözleşme kapsamında ve ayrıca sözleşme dışı olacak şekilde trapez sac kaplama işinin yapıldığını, davalı tarafından sözleşme kapsamındaki ödemelerin yapılmadığını, işin bitirilememesinden ödemelerin aksatılması nedeniyle davalının sorumlu olduğunu, bakiye iş bedeline yönelik düzenlenen faturanın ödenmesi hususunda ihtarname gönderildiğini, ödemenin yapılmaması üzerine icra takibi yaptıklarını, davalı borçlunun takibe kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, alacağın sürüncemede bırakılmasının amaçlandığını, itirazın haksız olduğunu belirterek Ankara 20. İcra Dairesinin 2017/4751 esas sayılı dosyasında yapılan itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tSAVUNMA\t\t\t\t:
\tDavalı ... A.Ş vekili; davalı ile dava dışı idare arasında yapılan sözleşme kapsamında bir kısım işlerin yapılması hususunda davacı ile alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, ayrıca sözleşme konusu işler dışında bir kısım işlerin yapılması hususunda da aralarında zeyilname imzalandığını, zeyilname ile herhangi bir süre uzatım yoluna gidilmediğini, davacının sözleşme kapsamındaki işi zamanında teslim edemediğini, gecikme hususunun davacıya mail yolu ile bildirildiğini, davacının yazılı ve sözlü uyarılara rağmen işi tamamlayamadığını, davacı tarafından buna rağmen icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini, kesin hesap hak edişinin yapılması hususunda davacıya ihtarname gönderildiğini, davacının kesin hesap hakedişini inceledikten sonra herhangi bir çekince belirtmeksizin şantiyeden ayrıldığını, davacıya bunun üzerine gecikme cezası kesintisine ilişkin olarak faturanın gönderildiğini, faturanın davacı tarafından iade edildiğini, tekraren ihtarnamenin gönderildiğini, davalı tarafından ödemelerin usulüne uygun ve zamanında yapılmasına rağmen davacı tarafından işin durdurulduğunu, davacı tarafından işin geciktirilmesi nedeniyle idare tarafından davalıya gecikme cezası düzenlendiğini, davacının ödeme talebinin yersiz olduğunu, davacının davalıya borçlu olduğunu belirterek asıl davanın reddine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesine istemiş, karşı davasında davacının eksik ve kusurlu olarak yapmış olduğu işlere karşılık olmak üzere 50.000,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ\t :
\tMahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; \"Ankara 20. İcra Dairesinin 2017/4751 esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı ... tarafından davalı ... hakkında taraflar arasında imzalanan alt yüklenici sözleşmesi kapsamında ödenmediği belirtilen bakiye hak ediş bedellerinin ödenmesi yönünden icra takibi başlatıldığı, 7 örnek ödeme emrinin 08/03/2017 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 13/03/2017 tarihli dilekçesi ile icra takibine konu borcun tamamına, faiz oranlarına, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
\tTaraflar arasında 04/05/2016 tarihinde ...'ın dava dışı idare ... ile imzalamış olduğu sözleşme kapsasında ...'nın alt yüklenici olduğu ...-... Anonim Şirketi Üretim ve Test Tesisleri ile Altyapı Yapım İşleri B912 Nolu Transmisyon Test Binasının Çelik Konstrüksiyon İşlerine ilişkin olarak alt yüklenicilik sözleşmesi imzalandığı, sözleşme konusunun B912 Binasının Tüm Yapısal Çelik Konstrüksiyon İmalat, Nakliye ve Montaj İşleri (Tavan vinç raylarını taşıyan çelik kirişler, çelik yürüme yolları, platformlar, yağmur olukları, cephe kayıtları, korkuluklar, merdivenler, konsollar, gömülü çelikler, ankraj, civata, bağlantı elemanları malzemesi ve montajı ve olacaksa altyapı galeri konsol imalatları çelik konstrüksiyon) olarak, sözleşme konusu iş bedelinin 755.480,00 TL olarak, sözleşme süresinin ise 82 gün olarak belirlendiği, gecikme olması halinde alt yüklenicinin yükleniciye sözleşme bedelinin KDV dahil binde biri oranında gecikme cezası ödenmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında 10/06/2016 tarihinde asıl sözleşme hükümleri aynı kalmak kaydı ile alt yükleniciye 162.540,00 TL + KDV bedelli ek iş verilmesi hususunda zeyilname imzalandığı anlaşılmıştır. Dava dışı ...-... Sanayii Anonim Şirketi tarafından davalı ... ile imzalanan sözleşme konusu işe ilişkin olarak düzenlenen hak ediş belgeleri ile diğer tüm belgeler dosyamız kapsamına gönderilmiştir. ... tarafından 14/02/2017 tarihinde düzenlenen 10 nolu hakedişe göre tüm çelik imalat işlerinin tamamlandığı anlaşılmıştır.
\t6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Eser Sözleşmesi başlıklı 470/1. maddesi \"Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.\" hükmünü, Ceza koşulu - Alacaklının hakları - Cezanın sözleşmenin ifası ile ilişkisi başlıklı 179/1. maddesi \"Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir.\" hükmünü, 179/2. maddesi \"Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir.\" hükmünü, Seçimlik haklar başlıklı 125/1. maddesi \"Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir.\" hükmünü, 125/3. maddesi \"Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.\" hükmünü içermektedir.
\tAnkara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesinin kaldırma kararı uyarınca bilirkişiler ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporu ve ek raporu ile, karşı davaya konu edilen 85.392,60 TL gecikme cezasının da düşülmesi sonucunda ...'nın ...'tan 109.621,57 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
\tMahkememizin 10/10/2023 tarihinde yapılan duruşmasına karşı davada davacı ... yetkilisinin veya vekilinin katılmaması nedeniyle karşı davanın işlemden kaldırma kararı verilmek üzere dosyadan ayrılmasına karar verildiği, dosyanın mahkememizin 2023/667 esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
\tTaraflar arasında ...'ın dava dışı ... ile imzalamış olduğu sözleşme kapsamında ...'nın alt yüklenici olduğu eser sözleşmesinin ve sözleşmeye ek zeyilnamenin imzalandığı, sözleşme bedelinin (755.480,00 TL + 162.540,00 TL) 918.020,00 TL olduğu, yapılan işe karşılık olmak üzere 4 hakediş düzenlendiği, düzenlenen 4 hakediş kapsamına göre ...'nın toplam 824.940,12 TL bedel karşılığı imalat gerçekleştirdiği, buna karşılık olarak ise ... tarafından 760.101,42 TL ödeme yapıldığı, ... tarafından 4 nolu hakedişin düzenlenmesinden sonra da sözleşme kapsamında iş yapılmaya devam edildiği, dosya kapsamına 4 nolu hakediş sonrası yapılan işlere ilişkin olarak hesaplama yapmaya ve tespite yarar nitelikte belgelerin sunulamadığı, sözleşme konusu işin yapılmaya devam edilmesi karşısında mahallinde yapılacak keşif ile de yapılan işlerin tespit edilmesinin mümkün olmadığı, ... tarafından tek taraflı düzenlenen 5 nolu hakediş ile ...'nın 41.037,72 TL bedelli iş yaptığının kabul edilmesi nedeniyle yapılan iş bedelinin bu miktar olarak kabul edilmesinin gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmediği, ... ile ... arasında imzalanan sözleşme konusu işin bitirilme tarihinin 19/12/2016 olduğu, dava dışı ... tarafından düzenlenen 14/02/2017 tarihli, 10 nolu hakediş içeriğinde sözleşme kapsamında yapılması gereken çelik işlerinin tamamlandığının belirtildiği, sözleşme konusu işin bitirilmesi yada sonlandırılması sonrasında tasfiye veya kesin hakedişin yapılmadığı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesinin kaldırma kararı sonrasında görevlendirilen bilirkişiler ... tarafından düzenlenen rapor ve ek raporun dosya kapsamına, denetime ve hüküm kurmaya elverişli, diğer raporlar arasında oluşan çelişkileri de giderir nitelikte olduğu, sözleşme kapsamında ...'nın 64.838,80 TL iş bedeli, 48.424,51 TL 5 nolu hak ediş bedeli, 43.009,88 TL nakit teminat kesintisi iadesi, 75.328,80 TL nakde çevrilen teminat mektubu nedeniyle iade olmak üzere toplam 231.601,99 TL bakiye alacağının olacağı, bilirkişiler ... tarafından hazırlanan raporda ... alacağından karşı davaya konu edilen gecikme cezası alacağının da düşüldüğü, ancak karşı davaya konu edilmesi nedeniyle gecikme cezasına ilişkin belirlenen bedelin ... alacağından düşülmemesinin gerektiği, ...'nın belirlenen 231.601,99 TL alacağından 30.970,40 TL avans kesintisi, 1.437,36 TL KDV tevkifatı, 1.231,13 TL stopaj kesintisi ve 2.948,84 TL diğer kesintiler olmak üzere toplam 36.587,73 TL bedelin düşülmesinin gerektiği, bu hali ile ...'nın sonuç olarak ...'tan (231.601,99 TL - 36.587,73 TL) 195.014,26 TL bakiye alacağının bulunduğu, eser sözleşmelerinde işin tamamlanmış olması halinde yüklenicinin meydana getirdiği tüm imalat bedellerini, işin tamamlanmamış olması veya bırakılması halinde ise işin bırakıldığı tarihe kadar meydana getirdiği imalat bedelleri üzerinden iş bırakma tarihi itibari ile tespit edilecek bakiye alacağını talep hakkının bulunduğu, bu nedenle tespit edilen bu miktar alacağın mevcut, talep edilebilir nitelikte ve tespit edilen alacak miktarının takipte istenilen alacak miktarından daha fazla olduğu, olduğu, takip öncesinde temerrüt koşullarının oluşmadığı ve takip öncesi için faiz talebinde bulunulamayacağı\" gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t:
\tDavalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yerel mahkemenin kararında belirtilen hususlarının işbu dava konusu icra takibinin başladığı tarihte mevcut olmadığını, takip tarihinden sonra gerçekleştirilen iş ve işlemlerden dolayı davacı tarafın alacaklı olduğundan bahsedilemeyeceğini, yerel mahkeme kararına gerekçe teşkil ettiği görülen 5 nolu hakedişin 18/03/2017 tarihinde düzenlendiğini, teminat kesintileri veya nakde çevrilen teminatlar hususunda da dava dilekçesinin herhangi bir talepte bulunulmadığını, kaldı ki teminata ilişkin işlemlerin de yine dava konusu icra takibinden daha sonraki tarihlerde gerçekleştiğini, ayrıca davacının dava konusu icra takibinde yıllık %9,75 faiz talep etmiş olmasına rağmen, yerel mahkemece asıl alacak tutarına avans faizi işletilmesinin de hatalı olduğunu, davacı yüklenicinin taraflar arasında aktedilen sözleşme uyarınca yüklendiği edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirmediğini, işi süresinde ve gereği gibi yapıp teslim etmediğini, yine taraflar arasında kesin olarak belirlenmiş olan iş bitim tarihinin farazi şekilde uzatılması gerektiğinden bahsedilmesinin de hatalı olduğunu, davacı tarafın sorumlu olduğu gecikme cezasına ilişkin hesaplamaların taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 9.5 maddesi gereği 157 gün üzerinden yapılması ve bu doğrultuda KDV dahil 250.444,22 TL gecikme cezasından davacının sorumlu tutulması gerektiğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin kabul edilmesinin de hukuken mümkün olmadığını, yerel mahkemece eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
\tDava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taşeron, davalı yüklenicidir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.
\tİnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tDosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.
\tHÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Alınması gereken 10.763,33 TL istinaf karar harcından peşin alınan 2.690,83 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.072,50 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine'ye irat kaydına,
\t3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalı üzerinde bırakılmasına,
\t4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
\t5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,\t
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 24/10/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.\t
Başkan
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Üye
E-imzalıdır
Katip
E-imzalıdır