T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2023/276
KARAR NO\t: 2024/742
DAVA\t: Çek İptali Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t: 04/04/2023
KARAR TARİHİ\t: 27/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Çek İptali Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde, davalı tarafından keşide edilerek lehtar ... tarafından ciro edilerek davacı şirkete verilen ... Organize Sanayi Bölgesi İzmir Şubesinin ... numaralı, 11.02.2023 keşide tarihli, 1.500.000,00-TL bedelli çekin bankaya ibraz edildiğinde İzmir ... ATM'nin 11.10.2022 tarihli, ...Esas ... Karar sayılı çek iptali kararının olduğunun öğrenildiğini, çekin iptalini keşidecinin isteyemeyeceğini, İzmir ... ATM'nin kararının TTK 651/2 maddesi ve yerleşik Yargıtay İçtihatlarına aykırı olduğunu, çek iptali kararının iptal edilmesi gerektiğini ileri sürerek, İzmir ... ATM'nin ... Esas... Karar sayılı 11.10.2022 tarihli çek iptali kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde; davacı şirket tarafından davalı şirket hakkında İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takip konusu ... numaralı 11.02.2023 tarihli, 1.500.000,00-TL bedelli çekin hem İzmir ...ATM'nin kararı ile hem de Karşıyaka CBS'nın kararı ile ödemeden men kararı verilerek iptal edildiğini, bu nedenle icra takibinin taliki ya da iptali için İzmir .... İcra Hukuk Mahkemesinde dava ikame edildiğini, takibin durdurulduğunu, davacı şirketin yetkilisi ...'ın davalı şirkete ait çekleri şirketten ayrılırken iade etmemesi üzerine hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, İzmir .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya örneği ile takip dayanağı çek aslının örneği getirtilmiş, İzmir .... ATM'nin ... Esas-... Karar sayılı dosya örneği ile İzmir .... İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosya örneği de getirtilmiş, İzmir CBS'nın ... soruşturma sayılı evrakı da getirtilerek incelenmiştir. İzmir .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı dosyasından 30.05.2023 tarihinde verilen karar ile\" Davacı ... Ve Tic.ltd Şti. Tarafından her ne kadar takibe konu çekin İzmir.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile iptaline karar verildiği ve Savcılık kararı ile çeke ödemeden men yasağı konulduğundan bahisle takibe konu edilemeyeceği ve takibin iptaline karar verilmesi talep edilmiş ise de çekin hamiline yazılı olduğu, yasal süresi içinde bankaya ibraz edildiği, ancak ödeme yasağı nedeniyle alacaklıya ödeme yapılmamış ise de hamilin İİK.nun 167 ve devamı maddeleri uyarınca kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile takip yapmaya hakkı vardır. Alacaklının davada taraf olmaması sebebiyle verilen karar alacaklıyı bağlamayacağı, çekin süresinde bankaya ibraz edilmiş olması ve karşılığının ödenmemiş olması sebebiyle alacaklı tarafından 6102 sayılı yasanın 808. Maddesine göre başvuru hakkını kullanma koşulları gerçekleşmiş olduğu, davacı tarafça çek üzerindeki imzaya itirazda bulunmadığı, İİKnun 169/a maddesine göre borcun olmadığının veya itfa veya imhal edildiğinin resmi veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispatlanması gerektiği, davacı tarafından borcunun bulunmadığına dair İİK'nun 169/a maddesinde belirtilen nitelikte yazılı bir belge de ibraz edilmemiş olduğundan davacını itirazları yerinde görülmeyerek davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.\" şeklinde gerekçe ile davacı borçlu İnsa Pazarlama San. Ve Tic.Ltd.Şti.'nin davasının reddine karar vermiş, bilahare istinaf edilen karar ile ilgili başvuran davacının istinaf isteminin reddine karar verilmiş olup kararın temyiz edilmesi nedeniyle temyiz incelemesinde olduğu anlaşılmıştır.
İzmir C.Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasında şikayetçi ... ve Tic.Ltd Şti ile ... tarafından şüpheliler... ve... hakkında güveni kötüye kullanma ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından cezalandırılmaları istemiyle şikayette bulunulmuş olup yapılan soruşturma sonucunda 05.07.2023 tarihinde şüpheliler hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği ve itiraz üzerine 10.11.2023 tarihinde İzmir... Sulh Ceza Hakimliğinin ... D.İş sayılı dosyası ile itirazın reddine karar verilerek, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davamız, çek iptali konusunda verilen kararın TTK 651/2 maddesine aykırı olduğu ileri sürülerek iptaline karar verilmesi isteğine ilişkindir.
İcra takibine konu edilen çekin davalı şirket tarafından keşide edilerek lehtar... tarafından ciro edilerek davacı şirkete verilen ... Organize Sanayi Bölgesi İzmir Şubesinin ... numaralı, 11.02.2023 keşide tarihli, 1.500.000,00-TL bedelli olduğu, söz konusu çeke ilişkin İzmir ... ATM'nin ... Esas ... Karar sayılı 11.10.2022 tarihli kararı ile çekin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
TTK'nun 651/1. Maddesinde ''Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.'' hükmüne yer verilmiş, 651/2. Maddesinde ''Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Keşideci davacı tarafından açılan çek iptaline ilişkin dava, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı 11.10.2022 tarihli kararı ile kabul edilerek ... Organize Sanayi Bölgesi İzmir Şubesinin ... numaralı çekinin zayi nedeni ile iptaline karar verilmiş ise de çek iptali davasını açan keşideci ... Ltd.Şti olup o tarihteki yetkili ... tarafından çekin imzalandığı bilahere ...tarafında lehdar ... Ciranta imzası ile ... ve Tic.Ltd Şti adına ciro ile teslim edildiği ve süreçte bu şirketin yetkili hamil konumuna geldiği, her iki şirket arasında ayrıca yine mahkememizde yargılaması süren menfi tespit davasında davacı yanca çek nedeniyle davalı yana çek nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti istemiyle dava açılmış ve esasa ilişkin iddia ve itirazlar iş bu dava içerisinde inceleme ve yargılama konusu ise de kambiyo senedi vasfını taşıyan,unsurları tamam ve keşideci şirket yetkilisi tarafından keşide ve ciro edilen çekten dolayı borçlu bulunmadığına dair iddiaların ispatı anılan dava süreci içerisinde incelenmek kaydıyla ayrık tutulmak üzere iş bu dava dosyasında incelenemeyeceği ve konu edilemeyeceği, unsurları tamam, usulüne uygun şekilde keşide ve ciro edilmiş ve imzası inkar edilmeyen çekin İİK'nun 169 ve 170 ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal hamili tarafından icra takibine konu edilebileceği, yasal sürecin de bu şekilde işlediği, her ne kadar İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı 11.10.2022 tarihli kararı ile çekin zayi sebebiyle iptaline karar verilmiş ise de çekin zayi olmadığı gibi davayı açan kişinin keşideci olduğu ve yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin keşideciye dava açma hakkını tanımadığı, dolayısı ile İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı 11.10.2022 tarihli kararının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafça İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı 11.10.2022 tarihli zayi nedeni ile çek iptali kararının TTK 651/2 maddesine aykırı olduğu ileri sürülerek, bu çek iptali kararının iptali isteğine ilişkin olup, zayi nedeni ile alınan iptal kararının iptali, ancak bu kararın usulüne uygun olarak verilmemiş olması halinde mümkündür. İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin verdiği çek iptaline ilişkin kararın TTK 651/2 maddesine uygun verilmediği kanaatine varılmakla, davanın kabulü ile İzmir ....ATM'nin ... Esas... Karar sayılı 11.10.2022 tarihli çek iptali kararının iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE: İzmir ....ATM'nin ... Esas ... Karar sayılı 11.10.2022 tarihli çek iptali kararının İPTALİNE,
2-Karar tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 179,90-TL harcın düşümü ile bakiye 247,70-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
3-Davacı, kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça aşağıda dökümü yazılı toplam 479,55-TL yargılama harç ve giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 Sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/09/2024
Başkan ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Katip ...
✍e-imzalı
Davacı tarafından yapılan
Yargılama giderleri dökümü:
179,90-TL başvurma harcı,
179,90-TL peşin harç,
1,75-TL posta gideri,
118,00-TL tebligat gideri,
+
479,55-TL TOPLAM