T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/196
KARAR NO\t\t: 2024/1356
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 08/03/2021 (Dava) - 30/11/2021 (Karar)
NUMARASI\t\t: 2021/31 Esas - 2021/257 Karar
DAVA \t: Faydalı Model , Tasarım ve Telif Haklarına Tecavüzün Tespiti, Men'i ve Ref'i
BAM KARAR TARİHİ\t: 26/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 26/09/2024
\tİstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 30/11/2021 tarih ve 2021/31 Esas - 2021/257 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA:
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıların eylemlerinin müvekkilin faydalı model belgesinden, tasarım tescilinden ve teliften doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet müvekkilinin döner robotu üretimi, pazarlaması ve satışı alanında faaliyet gösterdiğini, 2017/03909 sayılı \"...\" isimli faydalı modelin ve döner robotlarının ve ana kartının yer aldığı tasarım dosyalarının 2018/03248, 2018/03291, 2018/03296, 2018/03292, 2018/03293, 2018/03536 nolu sahibi olduğunu, karşı tarafın ise müvekkiline ait döner robotu ürününü ürettiğini, müvekkilinin tasarım ve faydalı modelden doğan haklarına tecavüzde bulunduğunu ileri sürerek, karşı tarafın işletmesinde, varsa internet sitesi, tanıtım evraklarında tespit yapılarak, karşı tarafın ticaret unvanı, ortak yapısı, şube bilgileri varsa lisans veya franchıse sözleşmesinin tespitini, müvekkilinin tescilli tasarımı ile karışıklığa yol açacak biçimde döner robotu ürününü/ ürünlerini üreterek, bu ürüne ait görsellerini kullanarak ve bu ürünün pazarlaması ile satış işlemlerinin yapılması şeklinde ticari faaliyette bulunduğunun ve düzenlenen faturaların tespitini, yapılacak keşif sonucunda üretildiği tespit edilecek farklı döner robotlarının ve bu döner robotlarının içerisinde kullanılan çip, yazılım, anakart ve kaynak kodların tespit edilerek ve incelenerek müvekkile ait tasarım tescilinden, faydalı model belgesinden ve teliften doğan haklarına tecavüz teşkil edip etmediğinin tespitini, karşı tarafın, müvekkilinin tasarım tescilinden, faydalı model belgesinden ve teliften doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ve bu eylemlerinin men'i ve ref'ini talep ve dava etmiştir.
\tCEVAP:
\tDavalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ve ortaklarının İlk döner üretim tesisi İstanbul'da 2001-2007 yılları arasında \"...\" firması ile kurulmuş ve zaman içinde aynı işi yapan firmaların sayısında artış olduğunu, bu firmaların yaptıkları çeşitli değişikliklerle ürettikleri \"...\"nı piyasaya sürerek ticari hayatlarını sürdürmüş olduklarını, haklarında, davacı firmanın; \"...\" na ait 2017/03909 sayılı faydalı modelini ve döner robotlarının ve ana kartının yer aldığı 2018/03248, 2018/03291, 2018/03292, 2018/03293, 2018/03536 nolu tasarım dosyalarını ihlal ettiği gerekçesi ile ihtiyati tedbir talep edilmiş olduğunu ve mahkemece İhtiyati Tedbir kararı verilmesi üzerine, müvekkili firmanın ürünleri hakkında, İzmir 25. İcra Müdürlüğü 2021/2155 E., Menemen İcra Müdürlüğü 2021/249 Tal. Sy.dosyası ile uygulanan ihtiyati tedbir kararının akabinde itirazda bulunduğunu, İzmir Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi'nin 2018/135 E. 2019/28 K. Sayılı dosyasında İDM tarafından davacı firmaya karşı açılan davada, davacı firma sahibi ...'un İDM ortağı iken hisselerini devredip, sözleşme yapmasına rağmen (11.08.2014 tarih ve 8628 sy. Ticaret Sicil Gazetesi) aradan kısa bir süre geçtikten sonra \"... Şti.\" ni kurduğu(14.08.2014 tarih ve 8631 sy. Ticaret Sicil Gazetesi) nedeni ile \"Haksız Rekabet\" iddiası ile karşı karşıya kaldığını, aynı şekilde davacının, müvekkillerinin haksız rekabet ettiklerine dair iddiası kötü niyetli bir iddia olduğunu, müvekkili ... tarafından hazırlanan, döner robotları ve döner robotu üreten firmalar ve müvekkili firma ürünleri hakkında bilgi içeren raporda, rapor içerisinde bulunan resimlerde de; ...nın hepsinin aynı amaca hizmet eden, işlevsel olarak aynı, ancak tasarım olarak farklılıklar içeren makinalar olduğunu, Ana amacın; döneri kesmek olduğunu, davacı firmanın sektörde üretim yapan tek firma olmadığını, taraflar dışında pek çok firmanın dava konusu ürünü üretip satmakta olduğunu, 2017/03909 numaralı faydalı model alımından önce ve sonra, döner kesme makinalarında zaten bulunan ve kullanılan parçaların olduğuna dair, söz konusu makinaların işleyişini de gösterir emsal nitelikte, 2020/15023 ...., 2017/08479 ..., 2015/03407 ..., 2013/05512 ..., 2014/13384 pusat, 2012/04592 ..., 2021/00426 ...’a ait faydalı model belgeleri mevcut olduğunu, faydalı modelin yeni olmadığını, alınacak bilirkişi raporları doğrultusunda, müvekkillerinin ürünlerini davacının faydalı model belgesinden, tasarım tescillerinden ve yazılıma ilişkin telif haklarını ihlal etmediğinin tespiti ile müvekkillerinin eylemlerinin, davacı firmanın ürünleri ve fikri mülkiyet hakları karşısında haksız rekabet teşkil etmediğinin tespiti ile bu yöndeki taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesince; \"...Davacının tasarımlarında 2018/03536 ve 2018/03293 numaralı tasarımlarda döner robotunun elektrik kumando panosu ile dikey sütunla birlikte tek parça olarak yer alması durumunun, davalı ürünlerinde sözkonusu olmadığı, bu farklılığın iki tasarım açısından tamamen farklı görünüme sebep olduğu, Döner bağlantı kolunun davacının tasarımlarında düz, davalı ürünlerinde açılı olduğu, Davalının ürünlerinde bağlantı kolunun dönme hareketiyle hareketini sağlayan altıgen düşey sütununun davalı tasarımlarından farklı olduğu, böyle bir sütunun davacı ürünlerinde olmadığı, Döner robotlarının altında yer alan tepsilerin biçimlerinin farklı olduğu, Döner şişinin altındaki döndürme mekanizmasının bağlantı detayının davacı tasarımlarıyla davalı ürünlerinde fark olduğu, netice itibari ile keşif sırasında fotoğrafları çekilen ve https://... internet sitesinde görsellerine yer verilen ihlal niteliğinde olduğu belirtilen davalı ürünlerinin görünüm itibari ile davacının 2018/03248, 2018/03291, 2018/03292, 2018/03293, 2018/03536 no'lu tasarım tescil görsellerinden farklı olduğu, ürün ve görsellerin davacının tasarım hakkına tecavüz oluşturmadığı anlaşılmıştır. Faydalı model belgesinde buluş konusunun en geniş kapsamıyla tanımlandığı bir ya da daha fazla sayıda bağımsız (ana) istem ve bu ana isteme bağlı olarak tanımlanmış bağımlı istem/istemler bulunabilir. Faydalı model belgesi ile korunan bir hakka tecavüz eyleminin gerçekleşmesi için, ana istemde (veya birden fazla ana istem varsa bu ana istemlerin herhangi birinde) bahsedilen unsurların tamamının veya eşdeğerinin, tecavüz ettiği iddiasında bulunulan üründe bulunması gerekmektedir.Ana istemdeki unsurların tamamı, ihlal konusu üründe yoksa bağlı istemlere de tecavüz yoktur. Davacı faydalı modeli incelendiğinde faydalı modelin ana isteminin 1 numaralı istem olduğu, diğer istemler ise bağlı istemler olduğu anlaşılmıştır. 04/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda karşılaştırmalı olarak belirttiği üzere davacı faydalı modeline ait ana isteme ve bağımlı istemlere ait unsurlara tamamının davalı üründe olmadığı, çoğunun davalı üründe yer almadığı, mevcut haliyle davalı ürünün davacıya ait faydalı modelin koruma kapsamına girmediği anlaşılmıştır. Taraflara ait yazılımlar incelendiğinde davacıya ait yazılımın tüm işlemleri ve tanımları kendisinin oluşturacağı bir platform oluşturmuş olduğu, davalıya ait yazılımın ise hazır bir platform kullanarak içerisinde tek bir kesim için gerekli tanımlamaları gerçekleştirdiği, bu nedenlerle kullanılan dil ve her yazılımda kullanılması gereken döngü yapısı dışında herhangi bir benzerlikleri olmadığı...\" gerekçesiyle davacının davasının reddine, İhtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi seçiminin hatalı olduğunu, bu hususta itirazlarını sunduklarını, ancak yerel mahkemece itirazın reddine yönelik herhangi bir karar verilmediğini, ihtiyati tedbir kararına yönelik gerekçeli karar oluşturulmadığını, haksız rekabet davasına yönelik herhangi bir inceleme ve gerekçeye yer verilmediğini, İzmir FSHHM 2020/103 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile esas dava dosyasında alınan bilirkişi raporları arasında açık çelişkiler bulunduğunu, yerel mahkemece bu çelişkilerin giderilmediğini, esas dava dosyasında alınan bilirkişi raporunda hataların ve eksikliklerin olduğunu, bilirkişilerce dosyanın ve önceki bilirkişi raporlarının incelenmediğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, faydalı model, tasarım ve telif haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni ve ref'i istemine ilişkindir.
Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Davadan önce İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2020/103 D.iş dosyasında makine mühendisi ve marka/patent vekili bilirkişilerden alınan asıl ve ek raporda, davalının kullandığı davaya konu döner robotunun davacının faydalı modeli ile çalışma prensibi ve yapılacak işe uygunluk bakımından benzerlik taşıdığı gerekçesiyle faydalı modele ait korumanın ihlal edildiği ancak genel izlenim olarak görsel farklılık sebebiyle tasarımlara yönelik herhangi bir tecavüzün olmadığı tespit edilmiştir.
Yargılama esnasında makine mühendisi, bilgisayar mühendisi ve marka/patent vekili bilirkişilerden alınan asıl raporda ise, faydalı modele ait korumanın ihlal edilmediği, tasarımların farklı olduğu, kullanılan yazılımlar arasında da benzerlik olmadığı tespit edilmiş, mahkeme bu rapor esas alınarak yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyada yer alan ve yukarıda anılan raporların incelemesinde, d.iş dosyasında alınan raporda faydalı model yönünden yapılan değerlendirmede bazı istemlerin davalı ürününde mevcut olduğu belirtilmesine karşın, esas yargılamanın yürütüldüğü dosyada alınan raporda ise mevcut olmadığı veya tespit edilemediği belirtilmiştir. Bu çelişkiler davacının söz konusu rapora itirazında da mevcut olmasına karşın mahkemece itirazlar karşılanmadan ve raporlar arasındaki davacı itirazlarında belirtilen çelişkiler giderilmeden eksik araştırma ile hüküm verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf itirazlarının KABULÜ ile, İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/31 Esas - 2021/257 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İSTİNAF AŞAMASINDA; davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
5-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek nihai kararda ele alınmasına,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/09/2024