T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1911 - 2024/1639
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/1911
KARAR NO\t: 2024/1639
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 02/06/2021
NUMARASI\t\t: ... ESAS ... KARAR
DAVACI\t: ... -
VEKİLİ\t: Av.
DAVALILAR\t: 1 -T.C. ... BANKASI A.Ş
VEKİLİ\t: Av.
\t: 2 -... TARIM ÜRÜNLERİ NAKLİYAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
DAVANIN KONUSU\t: Alacak (Sebepsiz Zenginleşmden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 07/10/2024
YAZIM TARİHİ : 07/10/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/06/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİALARIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkilinin ticaret yaptığını, müvekkilinin daha önce ... Tarım Ürünleri San ve Ticaret Ltd. Şti ile ticaret mal alışverişi yaptığını, bu mal alışları karşılığı ödemelerini banka havalesi ile yaptıklarını, müvekkilinin mal alışlarını ... Tarım Ürünleri San Ve Ticaret Ltd. Şti'nin satış temsilcisi ... isimli kişi ile gerçekleştirdiğini, daha sonra ... de çalışan ... isimli kişinin bu firmadan yarılıp ... ... Ltd. Şti'de işe başladığını müvekkilinin sonraki mal alışlarını ... isimli kişinin yeni işe başladığı ... ... isimli firmadan yapmaya başladığını ancak bu firmadan ilk aldığı malların bedeli olan 51.320,00.TL yine malları ... adına alındığı için bu kişinin önceki çalıştığı firmaya yanlışlıkla ödeme yapıldığını, yanlışlığın fark edilmesi üzerine ... Şirketi'nin yetkilileri ile görüşmeler yapıldığını, firma yetkililerinin durumu davalı bankaya bildirmelerine ve müvekkili ile aralarında hesaplarına gelen para ile alakalı bir ticari faaliyetinin ve mal alışverişlerinin olmadığını bildirmelerine rağmen davalı banka toprak gübreden alacaklı olduklarını ve hesaplarına bloke koyduklarını bildirerek parayı müvekkiline iade etmediklerini, davalı bankanın yapılan görüşmelere rağmen müvekkili tarafından sehven gönderilen parayı iade etmemesi üzerine davalı bankaya .... Noterliği'nin 19/02/2019 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiği davalı banka tarafından 01/03/2019 tarihli cevabi yazısı ile müvekkili ile ... arasında ticari faaliyet olduğu havale yapılan toprak gübrenin kendilerine borçlu olduğunu belirterek paranın iadesi taleplerinin kabul etmediğini, davalı bankanın borçlusu ... ye ait olmayan yanlışlıkla hesaba gelen parayı iade etmeyerek ... den olan alacağına karşılık paraya el koyarak sebepsiz zenginleştiğini toprak gübrenin müvekkilinden herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını, davalı bankanın iddia ettiği gibi paranın gönderildiği dönemde müvekkili ile ... arasında herhangi bir ticari faaliyet ve mal alışveriş olmadığını bu durumun gerek müvekkilinin gerek ... ... Ltd. Şti nin ve gerek de ... Tarım Ürünleri San ve Ticraet Ltd. Şti ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile açıkça ortaya çıkacağını, bu nedenlerle; açılan davanın kabulü ile 51.300,00.TL'nin 19/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karış tarafa yükletilmesini etmiştir.
Davalı banka vekili cevap dilekçesi ile; havale yapılan ... Tarım Ürünleri Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti ile müvekkili bankadan almış olduğu krediden dolayı borçlu olduğunu, sözleşmede 'Taraflar, müşteri lehine gelmiş veya gelecek havaleler üzerinde bankanın hapis ve rehin hakkı bulunduğu ve kendisine ihbarda bulunmadan önce de bankanın bunları müşteri adına kabul ve bankaya olan borçlarına mahsup etmeye hakkı olduğu hususunda mutabıktırlar...' maddesine istinaden borçlarına mahsup etmiş olduğundan, müvekkili bankanın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu durumda gönderilen 51.320,00.TL'nin iadesi konusunda diğer davalı ... Tarım Ürünleri Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin sorumlu olduğunu, bu nedenlerle; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açılan işbu davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/06/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davacı, havalede yapılan hata nedeniyle havaleden cayma haklarını davalı bankaya bildirmiş ise de havale ve cayma hakkına ilişkin TBK m.555-559 maddesindeki düzenlemelere göre havale eden davacının havale ödeyicisi bankaya havale bedeli alıcının hesabına geçmeksizin iadesini istemesinin mümkün olduğunu, yasal düzenmeye göre eldeki dava da internet yoluyla doğrudan hesaba para havale edilmekle havale tutarı derhal havale alıcısı müşterinin hesabına geçmiş olduğundan havale göndericisi davacının cayma hakkının bulunmaması, havale lehtarı ... Tarım ile davalı banka arasında bulunan kredi ilişkisi nedeniyle banka alacaklı olduğundan aralarındaki sözleşmenin 11./d maddesine göre bankanın borçlunun hesabına havale edilen para üzerinde hapis/rehin/takas/mahsup hakkını kullanmasının sözleşme içeriğine ve yasal düzenlemelere uygun olması ve havale alıcısının bankaya borcu nedeniyle davalı banka takas ve mahsup hakkını kullanmış olmakla sebepsiz zenginleşinin dava dışı şirket olması karşısında Yargıtay 19.H.D. 2016/4596 Esas ve 2017/2564 Karar sayılı ilamı ve benzer nitelikteki ilamları da nazara alınarak davalı ... Bankası'na karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerektiğini, diğer davalı ... Tarım yönünden yapılan değerlendirmede ise; davacı tarafın defter kayıtları itibari ile davaya konu 29/01/2019 tarihinde yapılan 36.500,00.TL ve 06/02/2019 tarihli 13.320,00.TL ile 1.480,00.TL tutarlı havalelerin davacı taraf defterlerinde kayıtlı olduğu ve havalelerin yapıldığı tarihlerde davacı ...'ın davalı ... Tarım Ürn. Nakl. San. Tic. Ltd. Şti borcunun mevcut olmadığını, davacı ile davalı ... Firması arasında 2019 yılı içerisinde mevcut herhangi bir ticari ilişkiye de rastlanmadığını, ayrıca davalı ... Bankası tarafından dava dosyasına sunulan mizanların incelenmesinde davalı ... Tarım Ürün. Nakl. San ve tic. Ltd. Şti'nin 01/01/2018-30/06/2018 tarihleri arası mizan kayıtlarında da davacı ...'ın davalı ... Firmasına olan borcunun 350,00.TL olduğunu, davacı taraf ile ... ... Şirketi arasında davaya konu havalelerin gönderildiği dönem içerisinde 12/02/2019 tarihli ... numaralı 49.140,00.TL bedelli fatura ve 18/03/2019 tarihli ... numaralı 2.180,00.TL bedelli fatura ile toplam 51.320,00.TL tutarında mal emtia satın aldığı ve borçlanıldığını ayrıca bahse konu faturalar haricinde de davacı taraça ... ... şirketine mal ve emtia alışında bulunmadığını ve davaya konu ödemeler haricinde ... ... Şirketi'ne ödemeler yapıldığını, yapılan tespitler ışığında davacının davaya konu havaleleri davalı ... firmasına sehven göndermiş olabileceğinin tespit edildiğini, davalı ... Tarım'ın sebepsiz zenginleştiği ve davacının bu davalı yönünden davasını ispatladığına kanaat getirilmekle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; dava dışı ... ... Ltd. Şti firmanın banka hesabına havale işlemi yapmak isterken yanlışlıkla davalı ... Bankası ... ... Şube'de hesabı bulunan ... Tarım Ürünleri San Ve Ticaret Ltd Şti hesabına havale işlemini gerçekleştirildiğini, asıl sorunun havale hükümlerini düzenleyen yasa maddeleri gereğince müvekkilin cayma hakkının olmadığı yönündeki mahkeme tespiti olduğunu, müvekkili ile ... arasında havale işlemini doğuracak bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkil havale alıcısında büyük bir hata yaparak yanlışlıkla ... hesabına havale yaptığını, dava konusu havale işleminin başlangıçtan itibaren sakat olduğunu, herhangi bir hukuki sonuç doğurmaması gerektiğini, bu durumun diğer davalı ... firma yetkilileri tarafından da kabul edildiğini, ... yetkililerinin durumu diğer davalı ... Bankası'na müvekkili ile aralarında hesaplarına gelen para ile alakalı bir ticari faaliyetlerinin ve mal alışverişlerinin olmadığını bildirdiğini, bu nedenlerle; \t.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/06/2021 tarih ... Esas, ... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak davanın kabulünü, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin kaşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava; davacı tarafından davalı şirkete sehven yapıldığı belirtilen EFT bedelinin davalı şirket ve bankadan tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davalı şirket aleyhine açılan davanın kabulüne, diğer davalı banka yönünden davanın reddine karar verilmiş olup davacı vekilince süresinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; davacı tarafça davalı şirket hesabına sehven gönderildiği iddia edilen EFT tutarının iadesi ile ilgili olarak davalı bankanın davacıya karşı sorumlu olup olmadığı noktasındadır.
Davacı tarafça ... Bankası aracılığı ile davalı ... Tarım Ltd.Şti'nin davalı banka nezdindeki IBAN hesabına 29.01.2019 tarihinde 36.500 TL, 06.02.2019 tarihinde 1.480,00 TL ve 06.02.2019 tarihinde 13.320,00 TL EFT olarak gönderildiği görülmüştür.
Uyuşmazlığın çözümü için 6098 sayılı TBK 555 vd. maddeleri ile özellikle havale edenin geri alma hakkının düzenlendiği TBK 559 maddesinin uygulanmasını gerektirmektedir.
TBK 555 maddesinde \"havale, havale edenin, kendi hesabına para, kıymetli evrak ya da diğer bir misli eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini, bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlem\" olarak tarif edilmiş olup, havaledeki üçlü borç ilişkisinin taraflarını havale eden, havale alıcısı ve havale ödeyicisi oluşturmaktadır.
TBK 559/2 maddesinde de, havale ödeyicisinin (davalı banka) havale alıcısına havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece havale edenin ona verdiği yetkiyi geri alabileceği öngörülmüştür.
Somut olayda, davalı banka, havaleyi kabul ile havale eden tarafından gönderilen parayı havale alıcısının hesabına geçirmiş olmakla, havale konusu para üzerinde tasarruf hakkı havale alıcısına geçmiş olup havale eden, TBK 559/1.maddesi uyarınca havale alıcısına vermiş olduğu yetkiyi geri alabilirse de, davalı havale ödeyicisi bankaya verdiği yetkiyi geri alamayacağından irade fesadına dayalı dahi olsa iade istemini davalı bankaya karşı ileri süremez. Davalı bankanın, TBK'nın 557/1. maddesi de gözetildiğinde, havale alıcısının hesabına aktardığı havale konusu para üzerine, havale alıcısı ile aralarındaki sözleşmeye dayanarak kredi tahsilatı yapmasında yasaya aykırı bir durum söz konusu olmayıp davacının iadesi talebinin reddedilmesinde davalı banka açısından bir usulsüzlük bulunmamaktadır. ( Aynı yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27/11/2017 Tarih, 2016/4541 Esas ve 2017/6590 Karar).
Bu durumda davacının kendi iradesi ile sehven yaptığı EFT işlemi sonucunda talep ettiği bedelin davalı bankanın müşterisi hesabına geçtiği bu nedenle sebepsiz zenginleşenin davalı banka olmadığı gibi davalı bankanın kusurunun bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; ilk derece mahkemesince davalı banka yönünden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; İlk derece mahkemesi kararının usul, yasa ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/06/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 368,30.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/3 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 07/10/2024 tarihinde karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır