T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/1721 - 2024/1698
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/1721
KARAR NO\t: 2024/1698
KARAR TARİHİ\t: 14/10/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 16/06/2021
NUMARASI\t\t: ... ESAS ... KARAR
DAVACI \t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVALILAR \t: 1-
VEKİLLERİ\t: Av.
DAVA\t: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 14/10/2024
YAZIM TARİHİ : 14/10/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davacının davalı ... ve davalı şirketlerde resmi ... adına kayıtlı ... Elektrik ünvanlı işyerinde de gayrıresmi ortak olduğunu, ... Elektrik ünvanlı işletmenin ... ile ...'un adi ortalığı olduğunu 2019 yılının Mart ayında yapılan protokol ile ... şirketlerdeki bütün paylarını ...'a devrederek ayrıldığını, gayrı resmi adi ortaklıkta bu sözleşme ile tasfiye edildiğin daha sonra da maliye kayıtlarında terkin edilmek sureti ile faaliyeti bitirdiklerini, ...'nin davalı ... 'e şirket paylarının devrini 21/03/2019 tarihinde gerçekleştirdiğini ortaklığın paylarının devri pay defterine işlenmek ticaret sicil gazetesinde yayınlanmak ve ... Ticaret Siciline kaydedilmek sureti ile yasal olarak tamamlandığını adi ortaklığın tasfiyesinden önce adi ortaklık çalışanlarının davalı şirketlere geçildiğini, adi ortaklık işçisi iken ... ve ... Limited Şirketlerine geçirilen işçilerin adi ortaklıktaki eski ve şirketlerdeki devam eden çalışmalarından kaynaklanan işçilik tazminatı hak ve alacaklarından davalıların sorumlu olduğuna dair düzenleme yapıldığını, protokolün 4. maddesine göre geçmişte davacı çalışanı olup, sendikal faaliyetleri nedeniyle işten çıkarılmış olan işçilerin davacı aleyhinde açmış bulunduğu veya protokolden sonra açacakları işe iade sendikal tazminat, kıdem ihbar vb. çalışmalarından kaynaklanan davalarda aleyhte mahkeme kararları çıkması ve kararlarının icrası nedeniyle ödenecek bedellerin tamamından davalı asil ve şirketlerin sorumlu olduğunu, davacının payını devrettiği şirketler ile tasfiye edilen adi ortaklığın protokolden önceki dönemlerden kalan işletmelerin faaliyetlerinden kaynaklanan bütün kamu borçlarını davalıları üstelendiğini, prokolde davacının payını devrettiği şirketler ile tasfiye edilen adi ortaklığın prokolden önceki dönemlerden kalan işletmelerin faaliyetlerinden kaynaklanan bütün kamu borçlarını davalıların üstlendiğini, protokolde davacının payını devrettiği şirketler ile tasfiye edilen adi ortaklığın protokolden önceki dönemlerden kalan işletmelerin faaliyetlerinde kaynaklanan bütün borçlarını davalı asil ve şirketlerin üstelendiğini, icra takibi başlatıldığını borçluların icra takiplerine itirazlarının haksız ve dayanaksız olduğunu, borçluların icraya yaptıkları itirazın iptalini, alacağının likit olduğundan %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karış tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; davalı müvekkillerinden ...'un davacı aleyhine ... . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında görülmekte olan alacak davasını açtığını, davanın belirsiz alacak olarak açıldığını dava değerinin 650.000,00.TL olduğunu, bu davanın dayanağının davacı ile davalının adi ortaklıkları döneminde ...'nin müvekkili davalı ... aleyhine sebepsiz zenginleşmesi olduğunu, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını yargılama sonunda da alacaklı çıkma ihtimalinin yüksek olduğunu, ... dışındaki borçlu şirketler açısından protokol başlıklı belgenin hukuki bağlayıcılığı bulunmadığını bu şirketler açısından pasif dava ehliyeti şartı gerçekleşmediğini, ...'un söz konusu şirketlerin 22/03/2019 tarihinde yetkilisi olduğunu, protokolün imzalandığı tarihte ...'un söz konusu şirketleri temsil etmediğini, bu şirketlerin yetkilisinin olmadığını, açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasını, davacının %20 den aşağı olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; davacı tarafın 24/10/2019 tarihinde ortaklık sözleşmesi nedeniyle davalıdan ödemiş olduğu işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olduğu gerekçesi ile alacak isteminde bulunduğu, ... . Asliye Hukuk mahkemesi nezdinde yürüyen yargılamada ise davalı tarafın sebepsiz zenginleşme iddiasına dayandığı, her ne kadar TBK madde 132/2 uyarınca alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas hakkının ileri sürülebileceğini belirtse de her iki borcun muaccel olmadığı, borçlardan birinin sebebinin sözleşmeye, diğerinin ise sebepsiz zenginleşmeye dayandığı, borcun sebebinin ve türlerinin farklı olduğu, ayrı yargılama konularına tabi olduğu ve usul ekonomisi gözetilerek takas ve mahsup defi ile bekletici mesele talebinin reddine karar verildiği, mahkemece aldırılan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu davacı vekilinin talep sonuca ilişkin açıklama dilekçesi de göz önünde bulundurulduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile; ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası yönünden; davalıların yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin asıl alacak 39.097,00.TL üzerinden devamına, asıl alacak miktarı olan 39.097,00.TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası yönünden; davalıların yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin asıl alacak 42.373,00.TL üzerinden devamına, asıl alacak miktarı olan 42.373,00.TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası yönünden; davalıların yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin asıl alacak 38.530,00.TL üzerinden devamına, asıl alacak miktarı olan 38.530,00.TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalılar vekili istinaf talebi ile; Davacı ile davalı müvekkiller arasında akdedilen dayanak sözleşme zamanında müvekkillerinin, davacı tarafın sebepsiz zenginleştiğini, adi ortaklık zamanında görevini ve kendisine duyulan güveni kötüye kullandığını ve yerel mahkemeye sunmuş oldukları mali müşavirler odasından alınan rapor gözönünde bulundurulduğunda yaklaşık 15.000.000,00.TL tutarında zenginleştiğini bilmediğinden davacının dürüstlüğüne ve iyi niyetine olan inancı ile davaya ve icra dosyasına konu protokolü imza altına aldığını, davalı müvekkillerinin, davacının adi ortaklık döneminde yaklaşık 15.000.000,00.TL sebepsiz zenginleştiğini, hizmet nedeni ile güveninin kötüye kullanıldığını bilse idi işbu sözleşmeyi imzalaması söz konusu dahi olmayacağından davaya konu protokol irade sakatlığına uğratılarak imzalatıldığını ve hukuk düzeninin korumayacağı geçersiz konuma geldiğini, davalı müvekkillerinin, usulsüz ve hukuka aykırı olayları bilseydi veyahut bilebilecek durumda olsa idi davaya ve icra dosyasına konu protokolü imzalama imkanı ve ihtimali dahi olmadığını, işbu nedenle açık ve fesada uğratılmamış bir irade ile işbu protokolü imza altına almadığını, işbu protokolü imzalarken sebepsiz zenginleşme ve zimmete araç geçirme gibi eylemleri kesinlikle bilmediği göz önünde bulundurulduğunda davaya konu protokol müvekkilin iradesi fesada uğratılarak, kandırılarak ve yanıltılarak hileli davranışlarla imzalatılmış olup hukuk düzenince korunamayacak ve delil mahiyetinde kullanılmayacak bir hal aldığını, bu nedenlerle Tehir-i icra talebimizin kabulüne, ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası üzerinden verilen kararın kaldırılarak, öncelikle hukuk düzenince korunmayan, davalı müvekkilin yanıltılarak ve kandırılarak imzalamasına sebebiyet verilen davaya konu protokolün geçersiz olduğunun kabulü ile dayanaksız davanın reddine, daire aksi kanaatte ise ... .Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasının takas ve mahsup talepleri göz önünde bulundurularak bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2021 tarih ve ... Esas ... Karar Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibarıyla \"İtirazın İptali ( Sözleşmeden Kaynaklanan)\" talebine ilişkindir.
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile; davacı ile davalılardan ...'un davalı şirketlerde resmi ortak ve davacının adına kayıtlı ... Elektrik unvanlı işyerinde de gayriresmi ortak olduğu, ... Elektrik ünvanlı işletmede davacı ile davalı ...'un adi ortak olduğunu, davacının düzenlenen protokol ile limited şirketlerdeki bütün paylarını davalılardan ...'a devrettiği, gayri resmi adi ortaklığında bu sözleşme ile tasfiye edildiğini, adi ortaklık çalışanlarının davalı şirketlere geçirildiğini, işçilerin çalışmalarında kaynaklı işçilik tazminatı, hak ve alacaklılarından davalıların sorumlu olduğuna dair protokol ile düzenleme yapıldığını, davalıların birlikte sorumlu olduğu geçmişte adi ortaklık çalışanı olup sendikal faaliyetleri nedeniyle işten çıkarılmış olan işçilerin davacı aleyhine açmış olduğu işe iade davalarının beş tanesinin sonuçlandığını, işçilerin hak ve alacaklarının tamamının davacı tarafından ödendiğini, işçiler ... 'ya yapılan ödemeler nedeniyle davalılar hakkında icra takipleri başlatıldığını, icra takiplerine davalılar tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek itirazların iptaline karar verilmesini talep etmiş, davalılar ise ...'un protokol tarihinde diğer davalı şirketleri temsil etmediği, ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında davacının adi ortaklık döneminde davalılardan ... aleyhine sebepsiz zenginleşmesine dayalı dava açtıkları bu nedenle takas def'inde bulunduklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, işbu karara karşı davalılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılımıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınır olarak yapılmıştır.
Somut olayda, davacı tarafından dava dışı işçiler ... ' ya yapılan ödemelerden taraflar arasında imzalanan protokol nedeniyle davalıların sorumlu olduğu ileri sürülmekte olup, davalılar tarafından ise şirketler yönünden protokolün bağlayıcı olmadığı, davacı hakkında açılan alacak davası nedeniyle takas ve mahsup definde bulunduklarını savunup, ayrıca yargılama sırasında da taraflar arasında imza altına alınan sözleşmenin irade sakatlığı nedeniyle geçersiz olduğunun savunulduğu, ilk derece mahkemesince davalının takas, mahsup talepleri yönünden gerekçeli kararda değerlendirme yapılarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de; davalıların irade sakatlığı nedeniyle sözleşmenin geçersiz olduğu iddiasına ilişkin gerekçeli kararda olumlu veya olumsuz herhangi bir değerlendirme yapılmadan karar verildiği, davalının irade sakatlığı ve buna bağlı olarak sözleşmenin geçerli olup olmadığı yönündeki iddialar değerlendirilmeden karar verilmiş olmasının yerinde olmadığı gibi eldeki davanın itirazın iptali davası olup, itirazın iptali davasında süresinde yapılan itiraz ile icra takibin durmasının dava şartı olduğu, itirazın iptali davasına konu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasınında bir kısım takip borçlularına tebligatların 08.07.2019 ve 10.07.2019 tarihinde yapıldığı anlaşılmakta olup bu durumda icra takibine süresi içerisinde itiraz edilip edilmediği, tüm takip borçluları yönünden icra takibinin durup durmadığı araştırılmaksızın karar verilmesinin yerinde olmadığı, bu durumda ilk derece mahkemesince davalının irade sakatlığı ve bu nedenle sözleşmenin geçerli olmadığı iddiası yönünden de değerlendirme yapılarak yine davaya konu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına ilişkin tüm takip borçluları yönünden süresinde itiraz edilip edilmediği, takibin durup durmadığı araştırılarak, davalı tüm şirketlerin ticaret sicil kayıtları da getirtilip temsilcileri de tespit edilmek suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı gerekçe ile karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksik hususlar tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davalılar vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 2.100,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalılara İADESİNE,
5)-Davalılar tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte ilk derece mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 14/10/2024 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır