T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2023/990 Esas
KARAR NO\t: 2024/924
DAVA\t: Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
DAVA TARİHİ\t: 02/11/2023
KARŞI DAVA\t: Yönetim Kurulu Kararının İptali
KARŞI DAVA TARİHİ\t: 22/01/2024
KARAR TARİHİ\t: 16/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) ve Yönetim Kurulu Kararının İptali davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA\t: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; OSB Kanunu ve OSB Uygulama Yönetmeliği hükümleri gereğince davalı şirketin üzerine kayıtlı OSB alanında bulunan... Parsel'de kain arsanın mevzuata aykırı bir şekilde devredilmiş olduğunun tespit edilmesi ve iş yeri açma ile çalışma ruhsatına sahip olmadan faaliyet göstermesi nedeniyle Yasaya aykırılıkların tespiti ile İTOB OSB lehine tanınan geri alım hakkına dayalı olarak... Parsel tapusunun üzerindeki takyidatlardan arındırılmış bir şekilde İTOB OSB adına tesciline, dava kesinleşinceye dek üçüncü kişilere devir ve temliki ile tapu kaydı üzerine başka bir takyidatın konulmasını önlemek amacıyla dava konusu arsanın tapu kaydı üzerine ihtiyati tedbir şerhi konulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP\t: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davaya konu taşınmazın devrinin usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı tarafça dava dilekçesinde beyan ediliği üzere dava konusu taşınmazın ilk maliki ...Vinç Nakliyat İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şirketi tahsis bedelinin tamamını ödediği ve 15/08/2014 tarih ve... sayılı yönetim kurulu kararı ile \" geri alım şerhli olarak\" taşınmazın... Şirketi adına tesciline karar verildiğini, yani Demezoğlu Şirketi yönetim kurulu kararı ile yasanın 18.maddesinin 6.paragrafı gereğince tapusunu aldığını, davalı müvekkil şirket dava konusu... parseldeki taşınmazı 21/08/2014 tarihinde ... Vinç Nakliyat İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd Şti den satın aldığını, işbu satış nedeniyle davalı müvekkil şirket tarafından ... İzmir Ayrancılar Şubesinden kredi kullanıldığını, ödenen satış bedelinin banka kayıtları ile sabit olduğunu, yine davacı tarafça beyan ediliği üzere o tarihteki İTOB OSB Bölge Müdürü ... tarafından Menderes Tapu Müdürlüğüne hitaben hazırlanan yazı ile geri alım şerhli olarak taşınmazın... Kimya adına devrine izin verildiğini, bir zorunluluk olmamakla beraber Tapu Sicil Müdürlükleri geri alım şerhi bulunan OSB kapsamındaki, taşınmazların devirlerinde işlemin yapılmasında bir mahsurun olup olmayacağını OSB’den sorduklarını, nitekim mübrez olayda da İTOB OSB Bölge Müdürü tarafından verilen yazılı talep gereği tapu devri yapıldığını ve hemen akabinde İTOB OSB nin 10.09.2014 tarih ve ... karar sayılı yönetim kurulu kararı ile de satışa uygunluk kararı verildiğini, taşınmaz satın alındığında üzerinde henüz çatısı dahi kapanmış yarım bir bina inşaatı var iken davalı müvekkil şirketçe bina tamamlanmış tüm tesisat altyapı eksiklerinin giderildiğini, binayı tamamen kullanılabilir hale getiren müvekkil şirket 1 yıldan kısa bir sürede tüm eksiklikleri gidererek 21.04.2015 tarihinde yapı ruhsatı alındığını, tüm bu hususlara ilşkin olarak gerek İTOB yönetiminden ve gerekse ilgili kurumlardan belgelerin sorulmasını talep ettiklerini, Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu 18.maddesinde belirtilen tüm iş ve işlemler dava dilekçesinde beyan edildiği üzere yerine getirildiğini, taşınmazın devir sürecinde usul ve yasaya aykırı hiçbir husus bulunmadığından davanın reddini talep ettiklerini, söz konusu taşınmazın usule uygun şekilde satın alınmış olup, davacı tarafın aksi iddialarını kabul etmediklerini, satış bedeli dava dilekçesinde yazıldığı üzere 35.000 TL olmayıp Tapu kayıtları ve ilgili bankadan satışa ilişkin tüm belgelerin istenilmesini talep ettiklerini, davalı müvekkil şirket Menderes Tapu Müdürlüğü... Parsel ve ... parselde kain olmak üzere İTOB Organize Sanayi Bölgesinde bulunan 2 adet taşınmazın maliki olduğunu, her iki taşınmaz yan yana olup,.. Parseldeki taşınmazda 2011 yılından beri aktif olarak üretim yapıldığını, davaya esas 13.10.2023 tarihli yönetim kurulu kararından tahsis talebinin iptaline yönelik bir karar olmadığını, davacı tarafın yönetim kurulu tarafından alınan kararlara aykırı davrandığını, davaya konu taşınmaz kullanılmakta olduğunu ve atıl olmadığını, açıklanan nedenlerle; davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
KARŞI DAVA\t: Davalı karşı davacı vekili karşı dava dilekçesinde özetle; Yönetim Kurulu Yasada ve yönetmelikte belirlenen şekilde davet edilmediği-toplanmadığı gibi yedek üyelerin toplantıya katılımının da usule uygun olmadığını, işbu toplantıya ilişkin olmak üzere tüm belgelerin İTOB tan sorulmasını talep ettiklerini, toplantı usule uygun yapılmadığından 13/10/2023 tarihinde yapılan toplantının 6.maddesi ile davalı müvekkile karşı dava açılması yönünde alınan kararın geçerli bir karar olmadığını, bu nedenle işbu toplantıda alınan \"...parsel sahibi...Kimya A.Ş. Nin tahsis ve tapu devri aşamasında yönetmeliğe aykırı iş ve işlemler için gerekli hukuki işlemlerin başlatılarak OSB nin zararının ilgili kişi ve kurumlardan karşılanmasına \" kararının iptalini talep ettiklerini, alınan işbu karar ile açıkça eşit işlem ilkesine aykırı davranıldığını, Organize Sanayi Bölgelerinin kurulması ile amaçlanan sanayii ve sanayiciyi destelemek olmalı iken yönetimce alınan bu dayanaksız karar nedeniyle İTOB üyesi müvekkilin haklarını açıkça zedelediğini, davalı müvekkil şirket ortağı ... 03/11/2023 tarihine kadar yönetim kurulu üyesi olup, yönetim kurulu başkanı... tarafından bazı işlemlerin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile diğer yönetim kurulu üyeleri... ile birlikte Başkan ... ve ilgililere ihtarname göndererek usulsüz işlemlere son verilmesi talep edildiğini, söz konusu ihtarnameler 13/10/2023 tarihli toplantı tutanağına yazıldığını ve yine aynı toplantıda ...n ortağı olduğu şirket hakkında dava açma kararı alındığını, asıl üyelerin katılmadığı 13/10/2023 tarihli toplantı Yönetim Kurulu ... ile yedek üyelerin katılımı ile sağlanmış olup, alınan karar usule ve yasaya uygun olmadığını, söz konusu toplantı, genel kuruldan önce yapılmış son toplantı olup, Yönetim Kurulu Başkanı...eçimden 1 gün önce davalı müvekkil şirkete huzurdaki davayı açtırdığını, objektiflikten uzak sadece şahsi hırsların etkisi ile davalı müvekkilin mağdur edilmeye çalışıldığını, benzer durumda olan onlarca firma olduğu halde yönetim üyeleri arasında eşit davranmayarak davalı müvekkil şirkete karşı hukuksuz olarak dava yoluna gittiğini, buna ilişkin kayıtlarında davacı taraftan sorulmasını talep ettiklerini, yapılan işlemin açıkça kötü niyetli olduğunu, usule uygun alınmayan yönetim kurulu kararı gereği karşı davalarının kabulü ile asıl davanın reddine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
KARŞI DAVAYA CEVAP\t:Davacı Karşı Davalı Vekili Karşı Davaya Cevap Dilekçesinde Özetle; müvekkil OSB'ye gönderilen Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanmış \"28.09.2023 tarihli E-... sayılı\" yazı ile ilgili Kanun hükümlerinden bahsedilmekle birlikte \"OSB mevzuatı ile katılımcılara getirilen yükümlülüklerin tamamına katılımcıların uyması gerektiği gibi Kanun, yönetmelik, kuruluş protokolü, ana sözleşme ve benzeri düzenlemeler ile Bakanlık talimatları çerçevesinde OSB'nin sevk ve idaresini yürütmenin OSB organ ve organ üyeleri sorumluluğunda olduğu, usulüne aykırı verilen tapuların OSB adına tescil edilmesi için işlemlerin en kısa sürede başlatılması ve parsel tahsis iptali ve tapu verilmesi ile ilgili uygulamaların OSB hükümleri çerçevesinde titizlikle yapılması gerektiği\" bildirildiğini, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından alınan talimat ve mevzuat hükümleri uyarınca davalı-karşı davacı şirketin üzerine kayıtlı parselin hukuka uygun olmayan şartlar altında devredilmiş olmasının gözetilmesi ve parseli ruhsatsız bir şekilde kullanıyor olmasına engel olunması, müvekkil İTOB OSB Yönetiminin yükümlülüğünde olduğundan, dava konusu...parselin mevzuata aykırı devri ile mevzuata aykırı kullanımı tespit edildiğinden 13.10.2023 tarih... sayılı Yönetim Kurulu kararı ile \"... ada.. parsel sahibi... Kimya A.Ş. Nin tahsis ve tapu devri aşamasında yönetmeliğe aykırı iş ve işlemler için gerekli hukuki işlemlerin başlatılarak OSB nin zararının ilgili kişi ve kurumlardan karşılanmasına \" şeklinde alınmış kararın hukuka uygun olduğunu, açıklanan nedenlerle asıl davanın kabulü ile karşı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-karşı davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER \t\t:Davacı-karşı davalı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; İTOB OSB Evrak ve Kayıtları, tapu kayıtları, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 28.09.2023 tarihli E-... sayılı Yazısı,... Parsel'in dava dışı ... Vinç Nakliyat İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye geri alım şerhli bulunacak şekilde devrine dair İTOB OSB'nin 15.08.2014 tarihli ve ... sayılı Yönetim Kurulu Kararı,...Parsel'in 20.08.2014 tarihinde ...Vinç Nakliyat İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlandığını gösterir Tapu Senedi, Davalı... Kimya San. ve Tic. A.Ş.'nin ... Parsel'i geri alım şerhli bir şekilde 21.08.2014 tarihinde devraldığını gösterir Tapu Senedi, İTOB OSB'nin, dava dışı ... Vinç Nakliyat İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin...Parsel'i satışa uygunluk talebine dair, 10.09.2014 tarihli ve... karar sayılı Yönetim Kurulu Kararı, Davalı... Kimya San. ve Tic. A.Ş. hakkında alınan 13.10.2023 tarihli ... sayılı İTOB OSB Yönetim Kurulu Kararı, İTOB OSB tarafından T.C. Halk Bankası Genel Müdürlüğüne keşide edilen 22.10.2023 tarih ve 13320 yevmiye numaralı ihtarname, tanık anlatımları, uzman görüşü, keşif ve bilirkişi incelemesi ve ikamesi mümkün her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
Davalı-karşı davacı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde;tapu kayıtları, İşbankası İzmir Ayrancılar Şubesi kayıtları, İTOB Organize Sanayi Yönetim Kurulu 13/09/2023 tarihli Toplantı Tutanağı, İTOB Organize Sanayi Yönetim Kurulu 25/09/2023 tarihli Toplantı Tutanağı, İTOB Organize Sanayi Yönetim Kurulu 13/10/2023 tarihli Toplantı Tutanağı, Torbalı..Noterliği'nin 25/09/2023 ... yevmiye sayılı İhtarı, Torbalı...Noterliği'nin 29/09/2023... yevmiye sayılı İhtarı, Karşıyaka 5.Noterliği'nin 11/10/2023 tarih ve... yevmiye nolu ihtarı, İTOB kayıtları, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık ve sair yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Menderes... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 03/11/2023 tarih ...Karar sayılı ilamı ile, uyuşmazlığın çözümünde görevli ve yetkili mahkemesinin İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle, davanın görev yönünden reddine karar verildiği, verilen kararın 23/11/2023 tarihinde kesinleşerek, talep üzerine dava dosyasının mahkememize gönderildiği ve dosyanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME\t:Dava; tapu iptali ve tescili istemine ilişkin olduğu, karşı dava yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; asıl davada, tapunun İzmir ili, Menderes ilçesi, Tekeli mahallesi, ... ada, 6 nolu parselde bulunan arsanın, Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ve uygulama yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak tasarruf edilip edilmediği, iş bu nedenle taşınmazın davacıya iadesi gerekip gerekmediği, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olup olmadığı noktasında toplandığı, karşı davada; karşı davalı İTOB un 13/10/2023 tarihinde yapılan yönetim kurulu toplantısında gündemin 6. maddesi ile alınan \"... parsel sahibi... Kimya AŞ nin tahsis ve tap devri aşamasında yönetmeliğe aykırı iş ve işlemleri için gerekli hukuki işlemlerin başlatılarak, OSB nin zararının ilgili kişi ve kurumlardan karşılanmasına\" kararının İTOB Organize Sanayi Bölgesi sözleşmesine, kanununa ve dürüstlük kuralına aykırı olup olmadığı, toplantı ve karar yeter sayısının sağlanıp sağlanmadığı, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olup olmadığı noktasında toplanmıştır.
TTK nun 5. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.
TTK nun 4. maddesinde ise, ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin, ..her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda... ön görülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi sayılacağı hükmü düzenlenmiştir.
TTK nun 11. maddesinde, ticari işletme esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerinin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmeler olduğu düzenlenmiştir.
TTK nun 12. Maddesinde de, bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye tacir deneceği, TTK nun 16/2. maddesinde ise, devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eli ile işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar hükmü düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta asıl ve karşı davanın taraflarından olan İTOB Organize Sanayi Bölgesi'nin, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun 4. Maddesine göre, İzmir Ticaret Odası ve 14 meslek komitesinin ortağı olduğu dava dışı S.S. İTOB Organize Ticaret ve İmalat Bölgesi toplu İşyeri Yapı Kooperatifi tarafından kurulmuştur.
Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin 15/06/2023 tarih... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, Organize Sanayi Bölgelerinin, özel hukuk tüzel kişisi olmakla birlikte 6102 sayılı kanunun 11. maddesindeki tanıma göre, esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için, aynı kanunun 16. Maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, OSB lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmadığı,
Her ne kadar 4562 Sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu'nun 25/5. Maddesinde \"OSB’lerde tutulacak defterler ve genel kurul toplantılarında görevlendirilecek Bakanlık temsilcisi konularında OSB mevzuatında hüküm bulunmayan hâllerde 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun anonim şirketlere ilişkin hükümleri uygulanır.\" hükmü düzenlenmiş ise de, iş bu düzenlemede sadece OSB lerde tutulacak defter ve genel kurul toplantılarında görevlendirilecek bakanlık temsilcileri konularında OSB mevzuatında hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunu anonim anonim şirketlere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiş olup, bu sebeple de somut uyuşmazlıkta TTK hükümlerinin uygulanamayacağı, keza aynı kanunun 13/son maddesinde \"Katılım paylarının ödeme şekil ve şartları kuruluş protokolünde belirlenir. Bu konudaki uyuşmazlıklar asliye hukuk mahkemesince çözümlenir.\" hükmüne yer verildiği,
İTOB Organize Sanayi Bölgesi kurucusu ve %100 pay sahibi S.S. İTOB Organize Ticaret ve İmalat Bölgesi toplu İşyeri Yapı Kooperatifi ise de, tüzel kişiler kurucularından ve pay sahiplerinden bağımsız kişiliğe sahip olduklarından, hak ve yetkileri, kuruldukları ve tabi oldukları mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Davanın tarafı olan organize sanayi bölgesinin kurucusu ve pay sahibinin kooperatif olması, İTOB Organize Sanayi Bölgesi'nin tarafı olduğu davalarda, Kooperatifler Kanunu veyahutta Kooperatifler Kanunu'nun atfı ile Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulanmasını gerektirmeyeceği,
Somut uyuşmazlığın mutlak ticari davalardan olmadığı, görevli mahkemenin genel yetkili asliye hukuk mahkemeleri olduğu, HMK 114/1-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartı olup, yine HMK nun 115/1 maddesine göre dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı, düzenlenmiş olup, iş bu yasal düzenlemeye göre uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla, davanın görev yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkememiz ile Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında doğan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü hususunda dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Dava konusu uyuşmazlığın çözümünde Mahkememizin görevli olmadığı, görevli Mahkemenin Menderes 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla; davanın görev yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine,
6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kanun yoluna başvurulmayarak hükmün kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Mahkemeye gönderilmesine, belirtilen süreler içerisinde talepte bulunulmaması halinde tarafların talebi üzerine davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
Mahkememiz kararı ile Menderes Asliye ... Hukuk Mahkemesi'nin 03/11/2023 tarih ...Karar sayılı kararı doğrultusunda iki mahkeme kararı arasında oluşan uyuşmazlığın giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.16/10/2024
Başkan ...
E imza
Üye ...
eimza
Üye ...
eimza
Katip ...
eimza