T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/215
KARAR NO: 2024/1524
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/11/2021
NUMARASI: 2019/283 E. - 2021/660 K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 27/09/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... Bankası Samandıra Şubesi 30/08/2018 keşide tarihli ... seri nolu çekin, müvekkil şirket bünyesinde kaybolduğunu, iş bu dava konusu çekin, istem dışı ziyana müteakip, taraflarınca İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/957 Esas nolu dosyasından; çekin iptali talepli dava açıldığını, işbu dava ile mahkemece tedbiren çeke ilişkin ödemeden men yasağı getirildiğini ve akabinde müvekkilin kaybolan ve mahkemece üzerinde ödemeden men yasağı bulunan çeki; çekte ödemeden men yasağı bulunmasına rağmen kötüniyetli davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından takibe konulduğunu, taraflarınca İstanbul 11. İcra Hukuk Mahkemesi 2018/864 Esas sayılı dosyası ile ,yasal süresinde icra takibine, çekteki imzaya, borca, faizine ve tüm ferilerine itiraz edildiğini, davalının, ödemeden men kararına rağmen çekle işleyen hesapta yeterli karşılık olması sebebiyle müracaat hakkı doğmamasına rağmen; dolayısıyla çek borçlularına karşı bir talepte bulunmasının, bu bağlamda bir icra takibi yapması mümkün değilken müvekkiline yönelik icra takibi başlattığını, çeki elinde bulunduranın ödemeden men kararı karşısında çek bedelini tahsil edebilmek için yapması gereken TTK m. 763 gereğince çeki, ödemeden men kararını veren mahkemeye sunması ve anılan mahkemede takip edilecek yargılama prosedürüne göre alacağına kavuşmaya çalışmasının olduğunu, müvekkilinin ödemeden men karan almasının ardından çeki fiilen elinde bulunduranın çekle işleyen hesapta yeterli karşılık olmasına rağmen ödemeden men kararı nedeniyle çek bedelini tahsil edememesi durumunda takip başlatması tamamen kötüniyet içerdiğini, davalının banka taraflarınca çek iptali davası açıldıktan sonra, dava konusu çekin üzerinde ödemeden men yasağı olmasına rağmen, çeki takibe koymuş İcra Mahkemesi'nde itirazları üzerine yine kötüniyetli olarak ihtiyati haciz kararı aldırdıklarını ve icra tehdidi altında haksız ve kötüniyetli olarak takibe ilişkin tüm bedeli ödemek durumunda bırakıldıklarını, tüm bunlara rağmen davalı tarafından; İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1001 D.İş , 2018/1002 Karar sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine, yasa ve usule aykırı olarak ihtiyat-i haciz kararı alındığını, taraflarınca bu karara da itiraz edildiğini, yargılama devam ederken; müvekkilinin işyerine hacze gidilmesi neticesinde ,müvekkiline haciz tehdidi altında 15.11.2018 tarihinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... Talimat dosyası ile hacze çıkıldığını, müvekkilinin haciz esnasında borcu kesinlikle kabul etmediğini haciz tutanağında kayda aldırarak borçlu olmadığı halde icra dosyasına ait tüm borcu kapatmak durumunda bırakıldığını, dava konusu çek müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını ve çekteki imzada müvekkiline ait olmadığını, davalı ile müvekkil arasında ticari ilişki de olmadığını; çekin bir dayanağının da bulunmadığını, müvekkilinin haksız yere hiçbir alacak/borç ilişkisi olmayan davalıya, icra tehdidi altında çek bedelini, faizi ve tüm fer'ilerini ödemek durumunda bırakıldığını; bu nedenlerle; müvekkil şirket tarafından icra tehdidi altında borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 97.500,00-TL'nin istirdadı yönünde haklı davamızın kabulüne karar verilerek müvekkil şirkete yasal faiziyle birlikte ödenmesini, müvekkili tarafından icra tehdidi altında ödenen çek bedeli, faizi ve tüm ferileri ile birlikte, tahsil tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile haksız zenginleşen davalıdan alınarak, müvekkile ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aleyhlerine ikame edilen istirdat davasının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle reddinin gerektiğini, iş bu istirdat davasının çekte keşideci sıfatında bulunan davacının çekteki imza inkarına dayandığını, davaya konu çekin, müvekkil bankaya, kredi müşterisi olan ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından devredildiğini, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil sıfatında bulunduğu davaya konu çekte, davacı ciranta sıfatında bulunduğunu, çekin üzerinde düzgün bir ciro silsilesi olduğundan son hamil olan müvekkil banka kanuna göre haklı hamil konumunda olduğunu, bilindiği ve ticari hayatta da oldukça yaygın olduğu üzere çek keşide etme hususunda başkaca şahıslara yetki verildiğini, davacı tarafından çek keşide edilmesi hususunda başkaca bir şahıslara yetki verilip verilmediği hususunun araştırılması gerektiğini, davacı şirketin çekteki ilgili bankaya çek keşide edilmesi hususunda yetki verilip verilmediğinin, ayrıca yine çekteki ilgili bankaya davacının aynı imza ile ödenmiş başkaca çeklerinin olup olmadığı hususunun sorulmasını, ve de .... sicil no ile İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne kayıtlı davacının çek keşide etme konusunda herhangi birilerine vekalet verip vermediğinin sorulmasını gerektiğini, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların tümünün kötü niyetli olup gerçeğe aykırı iddialar olduğunu, iş bu sebeplerden ötürü davanın mahkemece reddinin gerektiğini, haksız davanın ve karşı tarafın tüm taleplerinin reddine lehlerine tazminata hükmedilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \"....Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafça ... Bankası, Samandıra Şubesine ait 30/08/2018 keşide tarihli ... seri nolu çekten kaynaklı olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine takip başlatıldığı ve İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü... Talimat dosyası ile davacı aleyhine haciz işlemlerine başlandığı; bu sebeple davacının icra tehdidi altında kalması nedeniyle 15/11/2018 tarihinde \" İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...\" açıklaması ... Bankasından 75.000,00 TL'lik ve 22.500,00 TL'lik (toplam 97.500,00 TL ) ödeme yaptığı, Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nin 05/07/2021 tarihli raporuna göre takibe konu çek altındaki imzanın davacı şirket yetkilisi ...'a ait olmadığının tespit edildiği; dolayısıyla davacı şirketin çekten ve borçtan dolayı davalıya karşı sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla icra tehdidi altında ödenen bedelinin davacıya iadesinin gerektiği anlaşılmakla, DAVANIN KABULÜ ile 97.500,00 TL'nin 15/11/2018 tarihinden itibarin işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,\" karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Dava, çekte keşideci sıfatında bulunan davacının çekteki imza inkarına dayandığını, MAhkeme tarafından dosyaya sunulan çekteki imzanın davacı şirket yetkilisi ...'a ait olmadığı yönündeki bilirkişi raporu dikkate alınarak hüküm tesis edildiğini, Davaya konu çekin müvekkili bankaya, kredi müşterisi olan ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından devredildiğini, çek üzerinde düzgün bir ciro silsilesi olduğunu, son hamil olan müvekkili Banka'nın kanuna göre haklı hamil konumunda ve iyi niyetli yetkili hamil sıfatında bulunmakta olduğunu, -Her ne kadar bilirkişi raporunda çekteki imzanın davacı şirket yetkilisi ...’ın eli ürünü olmadığı ifade edilse de Mahkeme tarafından yeterli inceleme yapılmadığını, çekteki ilgili bankaya, davacı tarafından keşide edilmiş ve ödenmiş başkaca çeklerinin olup olmadığı hususu, ve davacının gerek çekteki ilgili bankaya gerekse de Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne çek keşide etme konusunda 3. şahıslara vekalet verip vermediğinin hususuna araştırma ve inceleme yapılmadığını, -Adli Tıp Kurumu imza incelemesinde yetkili son mercii olmayıp Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan raporu kabul etmediklerini, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalı tarafın, taraflarınca çek iptali davası açıldıktan ve dava konusu çekin üzerine ödemeden men yasağı olmasına rağmen çeki takibe koyduğunu, icra mahkemesinde taraflarının itirazı üzerine kötü niyetli olarak ihtiyati haciz kararı aldığını, ... Bankası Samandıra Şubesine ait 30.08.2018 keşide tarihli ... seri nolu çek üzerinde yapılan incelemenin bilimsel verilere dayandığını, Davalı çek keşide etme konusunda yetkilendirmeye ilişkin araştırma yapılmadığını iddia etmişse de mahkemece 16/10/2019 tarihinde İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak “çek keşide etme hususunda ayrıca bir yetkilendirme yapılıp yapılmadığının araştırılarak buna ilişkin bilgi ve belgelerin ayrıca imza sirküleri asıllarının incelenmek ve iade edilmek üzere mahkememize gönderilmesi rica olunur.” ilgili hususta bilgi istenmiş ve yetkilendirmeye ilişkin araştırma yapılmış olduğunu, Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından da 14/11/2021 tarihinde müzekkereye cevap verilmiş olup mahkemenin eksik inceleme yaptığı yönündeki istinaf gerekçesi kabul edilemez olduğunu, Davalının istinaf kanun yoluna başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, menfi tespit ve ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından , davacı aleyhine ... Bankası, Samandıra Şubesine ait 30/08/2018 keşide tarihli ... seri nolu çekten kaynaklı olarak takip başlatılarak haciz işlemleri yapılmaya başlandığı anlaşılmıştır. Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'nin 05/07/2021 tarihli raporuna göre; İnceleme konusu çekte atılı keşideci imzası ile ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'ın eli ürünü olmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından da 14/11/2019 tarihli cevapta, imza yetkilisinin ... olduğu belirtilmiştir. Kural olarak, imzası inkar edilmeyen senetlere karşı açılan menfi tespit davasında ispat yükü davacı borçludadır. Ancak senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzasının borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (Yargıtay HGK’nın 2006/12-259 Esas,2006/31 Karar sayılı kararı). Kambiyo senetlerinde imzada sahtecilik mutlak defilerden olup, borçlu olunmadığı iddiası çeki elinde bulunduran herkese karşı ileri sürülebileceğinden, çeki elinde bulunduranın iyiniyetli olması veya denetleme yükümlülüğünün olup olmaması aranmayacaktır. Somut olayda dava konusu çekin keşide tarihinin 30/08/2018 tarihi olduğu, karşılaştırma belgelerinin sözleşmeler ve imza sirkülerinin bulunduğu ve senet tarihine yakın tarihli belgeler oldukların, resmi senet aslının bulunduğu, mahkeme huzurunda alınmış yazı ve imza örneklerinin de incelendiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetlemeye elverişli olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu çekte davacı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi.'ne atfen atılı imzanın sahte olduğu, sahtelik iddiasının mutlak defilerden olup, herkese karşı ileri sürülebileceği, dolayısıyla davalının iyiniyetli son hamil olduğu yönündeki savunmasının dinlenemeyeceği, bu kapsamda, davacının dava konusu çekten dolayı sorumluluğu bulunmadığı Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından da 14/11/2019 tarihli cevapta, imza yetkilisinin ... olduğunun belirtildiği bu konuda yapılacak diğer araştırmaların mevcut deliller karşısında yeterli olmayacağı, ATK raporunun denetime elverişli olup, tüm belgelerin incelendiği, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf talebinin, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/11/2021 tarih ve 2019/283 E., 2021/660 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.660,22 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 1.665,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.994,62 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3- Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 27/09/2024