T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi: Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 27/01/2022
Davanın Türü: Tazminat (Eser Sözleşmesi)
Karar Yazım T: 03/10/2024
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında 05/02/2015 tarihli eser sözleşmesi düzenlendiğini, davacının üreteceği kumaşın ... kodlu kumaştan olacağını, sözleşmeye göre 53.000 metre kumaş üreteceğini, davalının istediği kumaşın tümünün dokunduğunu, bir kısmının boyadığını, davalı tarafın 14/03/2015 tarihli e-mail ile kumaş siparişini iptal ederek sözleşmeyi feshettiğini, feshin haksız olduğunu, siparişe uygun üretim yapıldığını, davalı tarafın malı teslim almadığını, oluşan zararın 91.600,50 USD+KDV olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak 78.700 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanununun 4/A maddesi gereğince faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevabında, davacının 05/02/2015 tarihli sipariş formuna uygun kumaş üretmediğini, davalıya gönderdiği numunelerin .... kodlu kumaşla uyumlu olmadığını, tuşenin tutmadığını, bu nedenle üretim onayı verilmediğini, davacının davalıya vermiş olduğu kartelada bulunan kumaş ile aynı özelliklere ve aynı tuşeye sahip bir numune gönderemediğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, taraflar arasında kumaş dokuma işinden kaynaklı eser sözleşmesi düzenlenmiş olup davacının yüklenici, davalının iş sahibi olduğu, davalı iş sahibinin davacı yüklenici tarafından üretilen kumaşların istenilen özellikte olmadığından bahisle sözleşmeyi feshettiği, davacının ise davalının sözleşmenin feshinde haksız olduğu iddiası ile zararın tazminini talep ettiği, dosya kapsamına alınan ....tarihli bilirkişi heyet raporuna göre davalı tarafından istenilen kumaş ile davacı tarafından üretimi yapılan kumaşın teknik özelliklerinin birbirine çok yakın olup farklılığın kabul edilebilir sınırlar içinde kaldığı, yine tuşelerinin birbirine yakın ve uygun olduğu, tuşe kavramının subjektif bir kavram olması nedeniyle sözleşme bitim tarihine kadar tuşenin davalının beğenebileceği duruma getirilebileceği hususunun belirtildiği, dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporları da HMK 282 maddesi kapsamında değerlendirilerek mahkemece gerekçeli ve denetlenebilir bulunan .... ve .... tarihli bilirkişi raporlarına itibar edilerek davalı iş sahibinin sözleşmenin feshinde haksız olduğu, haksız fesih nedeniyle kusuru bulunmayan davacının ise zararını talep edebileceği sonuç ve kanaati ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 29.980,15 USD nin 12/05/2015 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince faiz işletilmek suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili, davalı lehine hükmedilen vekalet ücretinin dava tarihindeki kur üzerinden değerlendirilmesi gerektiği, karar tarihindeki döviz kuru esas alınarak değerlendirme yapılmasının hatalı olduğu, delil tespiti dosyası masraflarının, yargılama giderleri içerisinde değerlendirilerek hüküm altına alınmadığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
Davalı vekili, hükme esas alınan .... tarihli bilirkişi raporu ile .... tarihli bilirkişi ek raporu arasında çelişkiler bulunduğu, itirazlarının değerlendirilmediği, tuşe konusunun sübjektif olup, kumaşlar birbirinden farklı gramajlarda olduğu, bu durumun tuşeyi etkilediği, fesihte davalının haklı olduğu, dosya içerisinde alınan diğer bilirkişi raporlarında davalının lehine değerlendirmede bulunduğu, dosyadaki parça kumaşlar üzerinde yapılan testlerde farklı sonuçlar çıktığı, dosyadaki orijinal kartela kumaşının ..... .... kodlu kumaş olup, 175 gram (+-5gram), laboratuvar sonuçlarına göre gramajların kumaşların renklerine göre yüksek çıktığı, davacının ürettiği numune kumaşların hiçbirinin 175 gram (+-5gram) olmadığı, 07/07/2019 tarihli bilirkişi raporunun isabetli olduğu, davalının kusurunun bulunmadığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.
2.Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3.Değerlendirme
3.1. Mahkemece 4 farklı bilirkişi/bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve son olarak Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimatla alınan ... tarihli rapor ve ... tarihli hesaplamaya ilişkin ek rapora dayanılarak sözleşmenin feshinde davalının haksız olduğu sonucuna varılmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
3.2. Müspet zarar; sözleşmenin hiç ya da gereği gibi yerine getirilmemesinden kaynaklanan zarardır. Başka bir anlatımla zarara uğrayanın mal varlığında sözleşme ifa edilseydi oluşacak artış, yani cebe girmesi gereken para müspet zarardır. Müspet zararın tazmini için tazminat isteğinde bulunan tarafın hem kusursuz olması hem de sözleşmeyi fesheden taraf olmaması gerekir. Menfi zarar sözleşmeyi fesheden tarafın fesihte haklı olması halinde isteyebileceği zararken müspet zararın sözleşmeyi fesheden tarafça istenmesi mümkün değildir.
3.3. Somut uyuşmazlıkta mahkemece sözleşmenin feshinde davacının kusuru olup olmadığı gereğince araştırılıp tartışılmadan sonuca gidilmiştir. Mahkemece dosya kapsamında farklı bilirkişi/bilirkişi heyetinden alınan raporlar arasındaki çelişki giderilmeden ve gerekçede hükme esas alınan rapor ve ek rapora hangi sebeple üstünlük tanındığı açıklanmadan karar vermiştir. Bu nedenle mahkemece üniversite öğretim görevlilerinden oluşacak tekstil konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak, dosyadaki raporlar arasındaki çelişkiler vurgulanmak suretiyle davacı yüklenicinin taraflar arasında yapılan eser sözleşmesine uygun niteliği haiz kumaş üretip üretmediği, dosyada bulunan teknik analiz raporları da gözetilerek duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklattırılmalı, sözleşmenin feshinde davacının kusurunun bulunup bulunmadığı tartışılmalı, davacının kusursuz olması halinde tazminat talebinin değerlendirilebileceği hususu gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.4. Kabule göre de, yargılama giderleri arasında yer alan tespit dosyası giderlerinin de mahkemece yargılama giderleri hesabında re'sen nazara alınması gerekirken tespit masrafları değerlendirilmeden yargılama giderlerinin hesaplanması da usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.5. Yukarıda açıklanan nedenlerle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Yerel mahkeme kararının esası incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
2)Peşin alınan istinaf karar harcının isteği halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran taraflara iadesine,
3)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 03/10/2024 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.