T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2023/410 Esas
KARAR NO\t: 2024/790
DAVA\t: Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ\t: 21/11/2017
KARAR TARİHİ\t: 17/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, 27.05.2011 tarihinde kooperatif tarafından yaptırılacak konutlardan edinmek üzere kooperatife 29.719,50-TL yatırdığını, yönetim kurulu üyelerinin kendisini kooperatife üye kayıt ve kabul edeceklerini beyan ettiklerini, bu tarihten birkaç gün sonra ilgili kooperatifle o tarihlerde aynı binada bulunan davadışı... İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi ile kooperatifin maliki bulunduğu arsada inşaat yapılmak üzere müvekkiline aynı kişiler tarafından satış vaadi sözleşmesi imzalatıldığını, kooperatifin yöneticisi durumunda olan kişilerin kooperatif adına kendilerine ait bu ticari şirketle iş ilişkisi kurmaları yasaya aykırı ise de o sırada müvekkilinin konuyla ilgili bilgisinin bulunmadığını ve davalı kooperatif yöneticilerinin de bu durumdan yararlandıklarını, bir süre kendisini üyesi olarak düşündüğü kooperatiften hiçbir haber alamayan müvekkilinin, genel kurul toplantılarına da davet edilmeyince, haricen duyumu üzerine gittiği bir kooperatif genel kurul toplantısında divan başkanı olarak görev yapan ...'dan, kendisinin bu kooperatife üye olmaması nedeniyle toplantıya kabul edilmeyeceğini öğrendiğini, bunun üzerine yatırdığı paranın iadesini talep eden müvekkiline davalı kooperatif yöneticilerinden...'nin ödeme vaadinde bulunup bu ödeme için çeklerinin hazırlandığını beyan ederken, kendisinin gönderdiği muhasebecinin ise, müvekkilinin kooperatifle ilgisinin bulunmadığı ve yatırdığı parayı geri aldığını beyan ettiğini, ortada müvekkilinin yatırdığı parayı geri aldığına ilişkin imzasını muhtevi bir belge bulunmadığı gibi, kooperatiften çıktığı veya çıkartıldığına ilişkin herhangi bir belge veya tebligat da bulunmadığını, kooperatiften çıkma veya çıkarılma prosedürünün belli olup böyle bir prosedürün uygulanmadığını, kendisine bedelin geri ödendiğine dair hiçbir belge verilmediğini ve gösterilmediğini, buna dair müvekkilinin noterden çekmiş olduğu iki ihtarnamenin ekte olduğunu, kooperatif yöneticileri ile satış vaadi imzalatılan... İnşaat şirketi yöneticilerinin yasanın yasaklamasına rağmen aynı kişiler olduğunu, ... Kooperatifi arsasına inşaat yapacak olan firmanın değiştiğini, bu nedenle satış vaadi sözleşmesinin hukuki sonuçlarını da beklemenin faydasının kalmadığını, başlangıçtan bu yana kooperatif yönetimini üstlenenler ile inşaatı yapacak olan... İnşaat yöneticilerinin işbirliği içinde ve müvekkilinin kandırılması yolunda beraber hareket ettiklerini, müvekkilinin mağduriyetinin devam ettiğini, sorumluluğun cezai kısmına dair C. Savcılığına... Sor. no ile suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek, müvekkilinin davalı kooperatif üyeliğinin tespitine, aksi halde ödemiş olduğu 29.719,50-TL'nin en yüksek banka mevduat faizi ile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davaya cevap süresi geçtikten sonra sunduğu beyan dilekçesinde özetle; davacının, müvekkili kooperatif ile daha önce kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalamış olan... İnş. San.Tic. Ltd Şti'nden, alacağın temliki yolu ile bir bağımsız bölüm satın aldığını, bu sözleşmeye dayalı olarak da 30.000-TL tutarında peşin ödeme yaptığını, davacının bu ödemeyi satıcı yükleniciye ödenmek üzere müvekkili kooperatife gönderdiğini, geri kalan 90.000-TL tutarında ödemeyi ise vadeli olarak ve kredi kullanma şartına bağladığını, dava dilekçesinden ve eki sözleşmeden anlaşılacağı üzere davacının, müvekkili kooperatife ortak olmak gibi bir istek ve irade ortaya koymadığını, böyle bir talep olmadığı için de herhangi bir ortaklık işlemi yapılmadığını, zira; Kooperatifler Kanunu'na göre kooperatif ortaklığının kazanılması için bir kısım zorunlu işlemlerin ve kararların yerine getirilmesi gerektiğini, öncelikle ortak olmak isteyen kişinin kooperatife bir dilekçe ile başvuruda bulunması gerektiğini, kooperatif yönetim kurulunun istemi inceleyip uygun görmesi halinde yönetim kurulu kararı ile talepte bulunanın ortaklığına dair karar alması gerektiğini, ortaklık kararı alınmasından sonra kimlik belgesi, ikametgah belgesi ve peşinat ödeme belgesini kooperatif yönetimine ibraz etmesi gerektiğini, davacının bu işlemlerin hiçbirini yapmadığını ve kooperatif yönetim kurulu tarafından da davacının ortaklığına karar verilmediğini, herhangi bir şekilde kooperatif hesabına bir ödeme yapılmış olmasının ortaklık sıfatını kazandırmaya yetmeyeceğini, yönetim kurulu kararı olmadığı takdirde yatırılmış olan paradan dolayı davacının sadece o günkü yöneticilerden alacak hakkı doğduğunu, müvekkili kooperatifin tüm defter, belge ve kayıtları ile genel kurul kararları ve yönetim kurulu kararları incelendiğinde davacının kooperatif ortaklığının olmadığının görüleceğini, davacının daha önceki kooperatif yöneticileri ile görüşerek ortaklık sıfatını kazanmadığını öğrendiğini ve yatırmış olduğu paranın iadesi için ihtar çektiğini, kooperatifin yeni yöneticileri tarafından defter ve belgeleri inceleme olanağı bulunamadığı için ödeme yapılması konusunda tereddüt gösterildiğini, zira tüm defter ve belgelerin İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından incelemeye alınmış olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Kaldırma kararı öncesi bilirkişiden alınan 10/04/2019 tarihli raporunun sonuç kısmına göre;
\"Her ne kadar 1163 Sayılı Kooperatifler Yasasında
İKİNCİ BÖLÜM (ORTAKLIK SIFATININ KAZANILMASI VE KAYBEDİLMESİ)
Ortaklığa girme Şartları ve ortak sayısı:
Madde 8-Kooperatif ortaklığına girmek için gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmaları gerekir. Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kooperatif ana sözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar. Kooperatif, ortaklarına kendi varlığı dışında şahsi bir sorumluluk veya ek ödemeler yüklüyor ise ortak olmak isteği, bu yükümlerin yazılı olarak kabul edilmesi halinde değer taşır. Yönetim Kurulu; ortaklar ile ortak olmak için müracaat edenlerin ana sözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak zorundadır…… dense de
Kooperatife üye olmak isteyen kişilere Yönetim Kurulunun kooperatife nasıl üye olunacağını anlatıp dilekçesini veya form varsa formu doldurtup imzasını alması gerekirken bunun yapılmamış olduğu dosya içinde yapılan incelemelerde üyelik beyanı bulunmamış, fakat yukarıda sözünü ettiğim gibi davacı ... ye Kooperatifin Yasal Defterlerinde 431.01.041 hesap no. su ile ÜYELİK SIFATI verilmiş, bu üyelik sıfatı 2011 ve 2012 yıllarında devam ettirilmiş, kooperatifin ilgili Banka Hesabına yatırmış olduğu 29.719,50 TL ÜYELİK ÖDEMELERİ olarak adlandırılıp MUHASEBELEŞTİRİLMİŞTİR.
Davalı Kooperatif yönetim kurulu üyelerinin, ... nin aslında kooperatife üye olmak gibi bir iradesinin olmadığını müteahhit şirketten daire satın almak için gerekli ön ödemeyi ( peşinatı ) kooperatifin banka hesabı aracılığı ile aslında müteahhit şirkete göndermek istediğini söylemiş olsalar da, kooperatifin yasal defterlerinde yapılan incelemelerimde yıllar içinde kooperatifin banka hesabından ya da kasasından müteahhit şirkete ... adına bir para aktarılmadığını tespit ettim.
Dosya içerisinde yapılan incelemelerde davalı Kooperatifin Yönetim Kurulu Karar defterine rastlanmamış Kooperatif Muhasebecisinin adresinde yapılan görüşmede ilgili yıllara ait Yönetim Kurulu Karar Defterinin yönetim kurulu üyesi... tarafından çalınarak götürüldüğü tarafıma beyan edilmiştir. Bu yüzden davacının ÜYELİKTEN ÇIKARILDIĞI konusunda her hangi bir karar var ise de bu tespit edilememiştir.
KARAR SAYIN MAHKEMENİZE AİT OLMAKLA BİRLİKTE, yukarıda açıkladığım gibi davalı kooperatifin yasal defterlerinde davacı ... nin ÜYE ve ORTAK olarak adlandırılması ve bu yatırmış olduğu tutarın ÜYE ÖDEMELERİ açıklaması ile muhasebeleştirilmiş olması nedeniyle DAVACI ... nin SS İZMİR ... KONUT YAPI KOOPERATİFİNE üyeliğinin KAYDININ UYGUN OLACAĞI kanaatindeyim.
Tüm bu incelemeler ve açıklamalardan sonra Sayın Mahkemenizin , Davacı ... nin üyeliğinin mümkün olmadığı kanaatine ulaşması halinde , davacının ; ya üyelik kaydı ya da ödenen tutarın bankalar tarafından mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile hesaplanacak tutarın kendisine ödenmesi konusundaki talebine paralel olarak dava tarihi olan 21/11/2017 tarihinde mevduata uygulanan faiz oranları ile hesaplanan tutar şu şekildedir.
2017 yılı mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı % 10
Davacının davalı kooperatif hesabına paranın yatırıldığı tarih 27/05/2011
Dava tarihi …………………………………………………....... 21/11/2017
İlgili meblağın kooperatif nezdinde kaldığı süre ……. 6 yıl 5 ay 24 gün = 2334 gün
= 2334 gün X % 10 faiz oranı X 29.719,50 / 36000 = 19.268.- TL FAİZ
ANA PARA VE FAİZLER TOPLAMI= 29.719,50 TL+19.268,-TL= 48.987,50 TL
Karar Sayın Mahkemenizindir. \" şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti, aksi takdirde ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Açılan dava öncelikle mahkememizin... Esasına kaydedilmiş olup 12/03/2020 tarihinde; \"Davacının davalı kooperatifine üye olduğunun tespiti talebinin reddi ile davacının davalıya ödediği 29.719,50 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine\" şeklinde karar verilmiş verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve istinaf incelemesini yapan İzmir BAM.... Hukuk Dairesi... Karar sayılı ilamı ile; \"Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre; mahkemece alınan bilirkişi raporunda kooperatif defter ve kayıtlarının incelendiği, davacının yaptığı ödemenin \"üye ödemesi\" olarak tüm defterlere kaydedildiği gibi, davacıya üye numarası da (041) verilmiş olduğu, izleyen yıl defter kayıtlarında da bunun devam ettiği, davalı kooperatife ait YK karar defterlerinin, hakkında İzmir Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında yargılama devam eden eski yönetici ... tarafından alındığı ve bu şahsın kaçtığının belirtildiği, ceza dosyasına dair eklenen birtakım evraklardan da bu şahıs hakkında yakalama kararı çıkarılmış olduğu görülmektedir. Bu durumda, davalı kooperatifin incelenebilen mevcut kayıtlarında davacının \"üye\" olarak geçtiği, davacı hakkında üyeliğe kabul kararı olup olmadığına dair YK karar defterlerine ulaşılamamasında davacıya yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı gibi, kaldı ki mevcut defter kayıtları zımnen üyeliğe kabul olarak yorumlanabilecek olup (benzer yönde bknz. Yargıtay (kapatılan) 23. HD 2012/5565 E.- 2012/7728 K, 2013/8573 E.-2014/1851 K.), kooperatif tüzel kişiliğinin tüm defter ve belgelerini mahkemeye sunarak, kendi kayıtlarında tespit edilen durumun aksi yönündeki savunmalarını ispat etmesi gerektiği, yine davacı ödemesinin kooperatif tarafından davadışı yüklenici şirkete aktarılmış olmadığının da -kooperatifin savunmasının aksine- bilirkişi raporunda tespit edildiği anlaşılmakla, kooperatife bahse konu YK karar defterleri de dahil davaya ilişkin tüm bilgi ve belgelerini sunması için kesin süreli ve uyarılı ihtarat çıkarılarak, kooperatif alanında uzman bir bilirkişiye yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden, kararın eksik inceleme nedeniyle kaldırılması gerekmiştir. \" gerekçe gösterilerek mahkememizce verilen kararı kaldırmıştır.
Kaldırma ilamı gereği eksikliklerin giderilmesi için tensip zaptında ara kararlar oluşturulmuş ise de, ara kararın davalı vekiline tebliğ edilmediği görüldüğünden ilk celse; \"Uyap üzerinden yapılan incelemede tensip 3 nolu ara kararının davalı vekiline ihtar edilmediği görülmekle ihtar işlemini yapmayan personelin uyarılmasına, ara karar bu hususta davalı vekiline huzurda okunmuş olup, kesin süre içerisinde yönetim kurulu karar defteri dahil davaya ilişkin BAM kaldırma ilamında belirtildiği şekliyle tüm bilgi ve belgelerin iki haftalık kesin süre içerisinde dosyaya sunulmaması halinde mevcut delil durumuna göre davacının iddiaları doğrultusunda karar verilebileceğinin ihtarına, (huzurda ihtarat yapıldı), \" şeklinde ihtarat yapılarak bilirkişi incelemesine karar verilmiştir.
Yapılan bilirkişi incelemesi sonucu bilirkişiden alınan 01/08/2024 tarihli raporunun sonuç kısmına göre;
\"İnceleme bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, taraflar arasındaki asıl sorun,
-Davacı ... ile davalı S. S. İzmir ... Konut Yapı Kooperatifi arasında bir ortaklık tesis edilip edilmediği,
-Ortaklık tesis edilmiş ise, bu ortaklığın sona erdirilip erdirilmediği,
İle ilgili olup, ortaklığın kabul edilmemesi ihtimaline karşılık, ilaveten giriş bedeli olarak ödenmiş olan 29.719,50 TL'nin iade edilmesi de talep edilmiştir.
Delillerin nihai takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere,
1- Taraflar arasında, Yasa ve Ana Sözleşme hükümlerine uygun olarak tesis edilmiş (ortağın yazılı başvuruda bulunup, ortaklık taahhütnamesini imzalaması, Yönetim Kurulu tarafından ortaklık şartlarının araştırılıp, uygun bulunması halinde ortaklığa kabulü ve ortaklığa kabul edilen kişiye, ortak olduğunu gösteren belge verilmesi) bir ortaklığın mevcut olduğu, duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamamıştır. Davacı tarafın ibraz ettiği Daire Satış Vaadi Sözleşmesi, müteahhit firma sıfatıyla... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ile imzalanmış olduğundan, şirket yetkilileri ile kooperatif yöneticilerinin aynı kişilerden oluşmasının, bahsedilen sözleşmeyi kooperatif açısından bağlayıcı hale getirmeyeceği düşünülmektedir.
2- Davacı ...'nin, davalı kooperatifin hesabına, 27.05.2011 tarihinde 29.719,50 TL ödeme yaptığı, ibraz edilen ödeme belgesi (dekont) ve davalı kooperatifin ticari defterlerindeki kayıtlarla sabit olup, davacının, davalı kooperatife ortak olduğunu gösteren başkaca bir doküman ibraz edilmemiştir.
Davacı tarafından yapılan ödeme (29,719,50 TL), müteahhit firma sıfatı ile... İnşaat San. ve Tic, Ltd. Şti. ile imzalanmış olan Daire Satış Vaadi Sözleşmesindeki peşinatı karşilamaktadır. 2017 yılına kadar, daire satış bedelinin bakiyesinin (120.000,00 TL — 29.719,50 TL * 90.280,50TL) ödendiğini ve ortaklık konusunda muaraza yaratıldığını gösteren herhangi bir kayıt ve belgeye rastlanmamıştır.
Yukarıda açıklanan şartlarda, davacı tarafından yapılan ödemenin ticari defterlere ortaklık ödemesi olarak kaydedilmesinin, davacının ortaklığının kabullenildiği ve ortaklığın fiili / eylemli olarak gerçekleştiği anlamına gelip, gelmeyeceğinin takdiri Sayın Mahkemenize aittir.
3- Sayın Mahkemenizce, davacı ...'nin, davalı kooperatife ortak olduğuna ve tesis edilen ortaklığın devam ettiğine karar verilecek olursa, ortaklık borcuna mahsuben yapılan ödemenin (29.719,50 TL) iade edilmesi istenemeyecek; aksi takdirde (yani davacının kooperatif ortağı olmadığına karar verilmesi), davacı tarafından yapılan ödemenin iade edilmesi gerekecektir.
Davalı Kooperatife ait ticari defter kayıtlarına göre, davacının ödemiş olduğu 29.719,50.-TL, 02.01.2012 tarihinde nakit olarak kendisine iade edilmiştir. Ancak mevzuatımıza göre her muhasebe kaydının geçerli bir belgeye dayandırılması gerekir. Davalı kooperatifin ticari defterlerindeki ödeme kaydının dayanağı olabilecek herhangi bir belge, kooperatifte mevcut değildir.\" şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Somut olayda, davacı kooperatif üyesi olduğunu iddia etmekte, davalı taraf ise davacının kooperatif üyesi olmadığını yapılan ödemenin üyelik ile ilişiğinin bulunmadığını savunmaktadır. Taraflar arasında ödemenin yapıldığına ilişkin bir ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf ödemenin hangi amaç ile yapıldığı noktasında toplanmaktadır. İzmir BAM.... Hukuk Dairesi...Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davalı kooperatifin incelenebilen mevcut kayıtlarında davacının \"üye\" olarak geçtiği, buna karşılık mahkememizce verilen kesin mehil içerisinde bu kaydın aksini ispata yarayan herhangi bir belge ve/veya delil ile başkaca kayıtların sunulmadığı bu hali ile mevcut defter kayıtları zımnen üyeliğe kabul olarak yorumlanabileceği de (benzer yönde bknz. Yargıtay (kapatılan) 23. HD 2012/5565 E.- 2012/7728 K, 2013/8573 E.-2014/1851 K.), kaldırma ilamında açıkça belirtilmiş olması karşısında aksi ispat edilemediğinden davacının davalı kooperatife üye olduğunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacı ...' nin davalı kooperatife üye olduğunun tespitine,
3-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının yatan 31,40 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 393,20 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 31,40 TL peşin harç, 31,40 TL başvurma harcı, 165,75 TL posta ve diğer giderler ile 2.050,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.278,55 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/09/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır