T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO\t: 2022/581 \t\t ( ESASTAN RET )
KARAR NO\t: 2024/1067
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... \t\t (...)
ÜYE\t\t: ... \t\t(...)
ÜYE\t\t: DR.... \t\t(...)
KATİP\t\t: ... \t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 22/11/2021
ESAS-KARAR NO\t: 2019/678 E - 2021/889 K
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALI\t
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 30/09/2024
YAZILDIĞI TARİH\t: 23/10/2024
\tTaraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.\t
\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, taraflar arasında 22/03/2018 tarihinde imzalanan sözleşme ile müvekkilinin davalı şirket tarafından üretimi ve satışı yapılan çeşitli markalardaki alkollü içkilerden oluşan ve toplam 3.000 litre ürünü davalı şirketten satın almayı ve 21 aylık sözleşme süresi içinde kendisine ait işletmede satışını yapmayı, davalı şirketin de buna karşılık davacıya hizmet bedeli faturası karşılığı toplam 120.000,00 TL+KDV bedeli nakden ve defaten ödemeyi taahhüt ettiğini sözleşmenin başlangıç tarihinin 06/03/2018, bitiş tarihinin de 31/12/2019 olarak belirlendiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirdiğini, ancak 11 Mart 2019 tarihinde davalı şirket tarafından Ankara 24. Noterliği'nin 9443 yevmiye nolu ihtarnamesinin müvekkiline keşide edilerek, \"müvekkil Şirket ile akdedilen 06.03.2018 başlangıç tarihli ve 21 aylık sözleşme ile belirlenen kota alımlarının tamamlanmadığı, 17.118,93 TL cari hesap borcunun ödenmediği, bu durumun sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği, sözleşmenin tazminatsız feshi şartlarının oluştuğu ve sözleşmenin feshedildiği, buna bağlı olarak teminat mektubun nakde çevrileceği\" ihtar edildiğini, söz konusu ihtarnamenin müvekkiline 13/03/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının ihtarnamede iddia edilen hiçbir sözleşmeye aykırı eylemi ve davalı şirkete de borcu olmamasına rağmen ihtarname davacıya tebliğ edilmeden 1 gün önce yani 12/03/2019 tarihinde müvekkilinin davalı şirket lehine verdiği 145.000,00 TL bedelli banka teminat mektubunun da nakde çevrildiğinin öğrenildiğini belirterek şimdilik davalı tarafça sözleşmenin haksız feshi ve teminat mektubunun nakde çevrilmesi nedeniyle davacının uğradığı 145.000,00 TL somut maddi zarar ile uğradığı itibar kaybı ile menfi ve müspet zararlarına karşılık şimdilik 50.000,00 TL olmak üzere toplam 195.000,00 TL'nin sözleşmenin haksız feshedildiği 12/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 21/09/2020 tarihli dilekçesi ile menfi ve müspet zarar kalemlerini somutlaştırmış, kendisinin temerrüde düşmediği halde teminat mektubun nakte çevrilmesi neticesinde, bankalar nezdinde kredibilitesini kaybetmesi neticesi uğradığı zarar olarak açıklamıştır.
\tSAVUNMANIN ÖZETİ\t
\tDavalı vekili, taraflar arasında imzalanan 06/03/2018 başlangıç tarihli sözleşme ile toplam 3.000 litre kotalı üründen davacı şirket tarafından sadece 1.142 litre ürün alımı gerçekleştirildiğini ve 3 aylık süreçler dahilinde kotaların doldurulmadığını ve alımlar yapılmadığını, vadesi geçen cari hesap borcunun zamanında ödenmediğini, davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen 2.376,5 litre kota alımının yapılmadığını, davacı tarafından sözleşme kapsamında verilen banka teminat mektubunun davacı şirket tarafından kötü niyetli olarak süresinin uzatılmadığını, yapılan görüşmelerin olumlu netice vermediğini ve müvekkili tarafından sözleşmenin feshedilerek banka teminat mektubunun nakde çevrildiğini, davalı şirket tarafından 120.000,00 TL + KDV bütçe, sözleşme kapsamında 100.000,00 TL'si 20/04/2018 tarihli ... davacı şirketin ... Bankasına EFT yapılmak ve kalanı da cari hareket dökümünden düşülmek suretiyle ödendiğini, bu nedenle davacı şirketin sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı zararlar ile ilgili yasal yollara başvurma hakkının saklı olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
\tMahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının sözleşme hükümlerine uygun miktarda alım yapmadığı gibi ödemelerini sözleşmede öngörülen sürelerde yapmayarak, sözleşmeye aykırı davrandığı bu nedenle sözleşmenin davalı tarafça tek taraflı feshinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmış olmakla davacının sözleşmenin haksız şekilde feshedildiği iddiasına dayalı olarak ileri sürdüğü tazminat taleplerinin yerinde olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin ''sözleşme feshi başlıklı'' 13 vd. maddelerinde teminat mektubunun nakte çevrilmesi için gerekli şartlar belirlenmiş olup tanzim olunacak faturanın davacıya tebliği ile sözleşmeyle belirlenen 1 haftalık süre beklenmek suretiyle teminat mektubunun nakte çevrilmesi gerekirken sözleşme hükmüne aykırı hareket etmek suretiyle teminat mektubunun nakte çevrildiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ
\tİstinaf eden-davalı vekili tarafından;
\tMüvekkili tarafından sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiği, sözleşme kapsamına veirlen teminat mektubunun 100.000,00 TL'si 20/04/2018 tarihli ... davacı şirketin ... Bankasına EFT yapılmak ve kalanı da cari hareket dökümünden düşülmek suretiyle ödendiğini, davacı yanın basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini, kötüniyetli ve sebepsiz zenginleşme amacıyla iş bu davanın açıldığını, mahkemece kısmen kabul kararının doğru olmadığını,
\tKatılma yoluyla istinaf eden- davacı vekili tarafından;
\tMahkemece dosya kapsamına sunulan belgeler, cari hesap kaydı ve tüm Whats up yazışmaları inelenmediğini, müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini, davalı yanca sözleşmenin haksız feshedildiğini, müvekkilinin cari hesaptan kaynaklanan borcu olmadığı gibi kota taahhüdüne aykırılığının da bulunmadığını, ayrıca müvekkilinin kotaya zorlanmalarının değerlendirilmediğini bildirerek başvurulmuştur.
\tUYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
\tUyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenlerle fesh edilip edilmediği, teminat mektubunun paraya çevrilmesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
\tDava, taraflar arasındaki sözleşmenin haksız feshedilmesinden kaynaklanan zararların tazmini ve nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
\tTaraflar arasındaki 22/03/2018 tarihli, davalı ... Gıda Pazarlama A.Ş. (Şirket) ile davacı ... Gıda Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (İşletici) arasında imzalan sözleşme ile davacı şirketin belirli süre içerisinde belirli miktarda ürün alım taahhüdünde bulunduğu, kotalı nitelikteki sözleşme ile davacı/İşleticinin 3 aylık dönemlerde hedef litrenin en az (429 lt) sözleşmenin toplam süresi ile aynı (paralel) oranda alımını gerçekleştirmek zorunda olduğu, sözleşme süresinin 21 ay ve kotanın ise 3.000 Lt olduğu belirtilmektedir. Sözleşmenin başlangıç tarihinin 06/03/2018 olduğu ve sözleşmenin sona erme tarihinin ise 31/12/2019 olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşme feshi başlıklı 13 vd. maddelerinde, işleticinin iş bu sözleşmede kabul ettiği şartların herhangi birine uymaması, sözleşmede yazılı kotanın belirlenen sürede ve dönemlerde yapılmaması, banka teminat mektubunun verilmemesi ya da yenilenmemesi, sözleşmenin şirket tarafından işleticinin iş bu sözleşme hükümlerine aykırı davranışları nedeniyle feshi durumunda 27-c maddesinde belirtilen maddi destek olarak ödenen meblağ ve bunun dışında şartları oluşmuş ise cezai şart, fatura tarihindeki TCMB Amerikan doları satış fiyatı üzerinden TL'ye çevrilerek, işleticiye faturalandırılır, bu faturanın 1 hafta içerisinde ödenmemesi halinde ise iş bu banka teminat mektubunun nakde çevrilmesi için herhangi bir ihtar ya da ihbar keşidesine gerek olmadan işlemlere başlayabilir hükmü yer almaktadır.
11/03/2019 tarihli Ankara 24. Noterliği’nin 09443 yevmiye nolu ihtar örneğinin incelenmesinden, ... Gıda Pazarlama A.Ş. tarafından ... Gıda Tur. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına keşide edilen ihtarname ile taraflar arasında 06/03/2018 başlangıç tarihli 3.0000 Lt kotalı ürün, şarap tedarik sözleşmesi akdedildiği, ancak, vadesi geçen cari hesap borçlarının ödenmemesi ile temerrüt halinin oluştuğu, sözleşmede yer alan 3 aylık süreçler dahilinde kota alımlarının tamamlanmadığı, bu durumların sözleşmenin haklı nedenle fesih ve yazılı cezai şart durumunun ortaya çıktığı ihtaren bildirildiği, ihtarnamenin 13/03/2019 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında bulunan teminat mektubu örneğinin incelenmesinden ... Bankası’na ait 13/03/2018 -12/03/2019 tarih aralığına ilişkin, 145.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektubu olduğu anlaşılmıştır.
21/03/2019 tarihli Kadıköy 35. Noterliği’nin 39844 yevmi nolu ihtarname örneğinin incelenmesinden ... Gıda Tur. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... Gıda Pazarlama A.Ş.' ye çekilen cevap ihtarnamesinde, muhatap tarafından müvekkiline gönderilen 11/03/2019 tarihli Ankara 24. Noterliği'nin 09443 yevmiye nolu ihtarnameye ve muhatap şirkete PTT kargo ile gönderilen muhatap adına düzenlenen fatura içeriklerine itirazların bildirilerek faturaların iadesi ile sözleşmenin haksız feshi ve teminat mektubunun sözleşmeye aykırı olarak nakde çevrilmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini, ihtarname ekinde iade edilen faturalara itirazların kabul edilerek, kayıtlara işlenmesi, haksız olarak nakde çevrilen 145.000,00 TL teminat mektubu bedelinin iadesine, akdi halde sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğranılan tüm zararların tazmini için yasal yollara başvurulacağı ihtar edilmiştir.
\tTalimat mahkemesi aracılığı ile davacı tarafa ait ticari defterler incelenmek suretiyle tanzim olunan raporda özetle, davacının davalı ile imza altına aldığı ve yaklaşık 1 yıla yakın bir süre çalıştığı dönem dahilinde sözleşmenin 24-26-30. maddelerinde yer aldığı şekliyle 3.000 Lt'lik kotaya tabi ürünlerle ilgili (...) edimlerini, mal alımlarını süresinde yerine getirip getirmediği, kotayı tutturup tutturmadığı hususlarının mutlak net biçimde ortaya konmak zorunda olduğu, davalı tarafından davacı yana temin edilen tüm ürünler içinde, kota içeriği ürünlerin davacı tarafından alınıp alınmadığı hususlarına yönelik alt incelemeler davacı kayıtlarında ayrıntıya yer verilmediğinden dolayı net bir biçimde ortaya konulamamış olup söz konusu ayrıntının davalı kayıtları üzerinde yapılacak detaylı inceleme ile her yönüyle ortaya konulabileceği, bu sayede takdiri sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının sözleşme kapsamında hareket edip etmediği, davalının sözleşmeyi haksız feshedip etmediği hususlarında görüş bildirmenin mümkün olabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Davalının ticari defterleri incelenmek suretiyle tanzim olunan raporda özetle, davalının incelenen ticari defter kayıtlarının yasal şartları taşıdığı, bu nedenle lehlerine delil kabul edilebileceği, davalının incelenen ticari defter kayıtlarına göre, davacının üçer aylık dönemler halinde, alması gereken 429 litre kotalı ürün miktarında ürün almadığı gibi 20 Eylül 2018 tarihinden sonra hiç bir ürün almadığının tespit edildiği, davacının davalıdan kotalı ürünler yanında, kotaya tabi olmayan ürünlerden de satın almakta olduğu, sözleşmenin başlangıcından Eylül/2018 ayı sonuna kadar toplam 2480 litre ürün aldığı, bunun 990 litresinin kota dışı ürünlerden oluştuğunu, üç aylık 1. dönemde 1060 litre üç aylık 2. dönemde 251 litre, üç aylık 3. dönemde 180 litre olmak üzere toplamda 1491 litre kotalı ürün alındığı, sözleşmede, dönemlerden herhangi birinde, öngörülen kotadan fazla ürün alınmasının diğer dönemlerde alınabilecek eksik ürün miktarına mahsup edilebileceği, yani eksikliğin önceki dönem fazlalığı ile tamamlanabileceği yönünde herhangi bir hükmün bulunmadığı, sözleşmeye göre faturaların düzenlenme tarihinden itibaren en geç 60 gün içerisinde yapılması gereken ödemelerinin süresi içerisinde yapılmadığı, bir ay hatta bir buçuk ay gecikmeyle yapılmış olduğu, sonuç olarak davacının sözleşme hükümlerine uygun miktarda alım yapmadığı gibi ödemelerini sözleşmede öngörülen sürelerde yapmayarak, sözleşmeye aykırı davrandığı, sözleşmenin fesih edildiği 11/03/2019 tarihi itibariyle, davacının davalıya 13.419,21 TL borçlu bulunduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Dosya kapsamında alınan 05/10/2021 tarihli bilirkişi rapornun incelenmesinden, taraflara ait 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK ilgili hükümleri yönünden defterlerin süresinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, elektronik defter beratlarının süresinde oluşturulduğu, kural ve standartlara uygun tutulduğu, görüldüğünden, ilgili yıl defterlerinin sahipleri lehine delil vasfının bulunduğu, davacı yanın 2018- 2019 yılları muavin defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde, davalı yana 0,47 TL borçlu olduğu, davalı yanın 2018- 2019 yılları muavin defter kayıtlarının incelenmesi neticesinde, davacı yandan 13.419,11 TL alacaklı olduğu, 145.000,00 TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrilme işleminin ise davacı yan defterlerinde kayıtlı olmadığı, 5.5.\tdavacı yanın sözleşme hükümlerine göre alması gerektiği miktarda kotalı ürün alımı yapmayarak ve yine alınan ürün bedellerini davalı yana sözleşmede belirlenen vade içerisinde ödemeyerek, sözleşmeye aykırı davrandığı belirtilmiştir.
\tMahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM \t:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Taraf\t vekillerinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90TL harcın istinaf eden davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.904,90TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.476,22TL harcın mahsubu ile bakiye 7.428,68TL harcın istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere 30/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Katip...
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur.\"