T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/588 Esas
KARAR NO:2024/1410 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2019/33 Esas - 2021/701 Karar
TARİH:18/11/2021
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:10/10/2017
Birleşen İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin
2018/706-2019/252 E.K. sayılı dosyası yönünden;
DAVA:Alacak
KARAR TARİHİ:26/09/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkili firmanın 1989 yılında üretime başladığını, 36 milyon m²'ye ulaşan üretim kapasitesi ile seramik sektöründe faaliyet gösterdiğini, Türkiye'de 219 mağazası bulunduğunu, 50'den fazla ülkeye ihracat yaptığını, davalı firma ile müvekkili arasında Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve bu sözleşme kapsamında görülecek işin usul ve esaslarını düzenler nitelikte ... İş Ortakları Teşhir Sözleşmesi akdedildiğini, anılan sözleşmeler kapsamında müvekkili firma tarafından üretilen ve müvekkili firmanın markasını taşıyan ürünleri, müvekkili firmanın markalarını taşıyan tabelayı ve sair teşhir/tanıtım araçlarının da kullanılması hakkı ile satım hakkının verildiğini, anılan ... İş Ortakları Teşhir Sözleşmesi hükümleri ile müvekkili firmaya yüklenilmiş olan borçların tamamının müvekkili firma tarafından masraflarının tamamen müvekkili firma tarafından karşılanmak sureti ile ifa edildiğini, yetkili satıcının iş yerinin düzenlenmesi bakımından tüm masrafların müvekkili firma tarafından karşılanması sureti ile düzenleme yapıldığını, sözleşmenin yürürlükte olduğu süre zarfı içerisinde davalı firmaya ait ve müvekkili firma tarafından düzenlenen teşhir alanında sözleşme hükümlerine aykırı olarak davalı firma tarafından müvekkili firmaya ait olmayan, üretim ve dağıtımını müvekkili firmanın yapmadığı ürünlerin satışa sunulduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine müvekkili firma tarafından tek taraflı olarak haklı nedenle taraflar arsında akdedilen sözleşmelerin feshedildiğini, sözleşme hükümleri çerçevesinde açıkça düzenlenmiş teşhir katkı payı adı altında yapılan masrafların geri alınması adına fatura tanzim edildiğini, müvekkili firma tarafından sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmek adına davalı iş yeri bakımından yapılan masraf ve harcamalara yönelik 31/07/2017 tarih ve .... numaralı faturayı kestiğini ancak davalı tarafından Kartal .... Noterliği aracılığı ile 03/08/2017 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile iade edildiğini, müvekkili firma tarafından 15/08/2017 tarihli ... numaralı faturanın ile davalı adına açık sözleşme hükümlerine uygun şekilde borç olarak kaydedildiğini, davalı tarafından basiretli tacir sıfatından kaynaklanan yükümlülüklere aykırı olan davranışların kötü niyetli olarak inkar edilerek Kartal .... Noterliği aracılığı ile 21/08/2017 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile faturanın iade edildiğini belirterek davanın kabulü ile davaya konu sözleşmelere aykırı eylem ve davranışlar nedeni ile sözleşme kapsamında teşhir katkı payı adı altında düzenlenen ve somut olayda 303.397,00-'nin temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacı tarafın iddiasına dayanak olarak sunduğu 24/03/2014 tarihli ... iş ortakları sözleşmesindeki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, müvekkili şirketin imza yetkilileri ve yetkililerin imza sirkülerinin davacı tarafta mevcut olduğunu, davacının basiretli tacir gibi davranmayarak müvekkilinden haksız talepte bulunduğunu, davacının iddialarının sözleşmenin \"Koşullar\" başlığı altında sözleşmede belirtilen \"Yetkili satıcı aşağıda belirtilen koşulları 3 yıl süre ile yerine getirmek durumundadır.\" maddesi gereğince sözleşmesel ve hukuksal dayanağı olmadığını, davacının iddialarının somut delile ve tespite dayanmayan somut iddialar olduğunu, müvekkili şirketin akdedilen sözleşme kapsamında yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacı tarafın satış personellerinin müvekkili şirketle akdi ilişki süresince her hafta satış için ziyarette bulunduklarını, müvekkili şirketin akdi ilişki sırasında teşhir alanında başka ürünler sergilediğinin görülmesi halinde bu hususun davacı tarafça müvekkili şirkete ihtar edilecek olduğunu ancak sözleşmede belirtilen süre içerisinde böyle bir ihtar bulunmadığını, davacı tarafın hiçbir ihtar ve ihbarda bulunmaksızın müvekkili şirket mağazasındaki tabelayı sökerek müvekkili şirket ile olan tüm bağlarını koparttığını, akdi ilişkiye fiilen son verdiğini, müvekkilinin 15/06/2017 tarihine kadar akdi ilişki uyarınca davacı yandan düzenli şekilde mal almaya devam ettiğini, ödemelerini düzenli şekilde yaptığını, akdi ilişkinin belirtilen şekilde sonlanması neticesinde müvekkilinin büyük zararlara uğradığını, parasını ödediği halde 200.000,00-₺ bedelinde malzemenin halen müvekkili şirkete verilmediğini, davacı yanca belirtilen paranın iadesinin de henüz yapılmadığını, akdi ilişkinin davacı yanca haksız olarak feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/706-2019/252 E.K. sayılı birleştirme kararı ile birleşen davanın davacısı ... Şti. vekili tarafından ...A.Ş. aleyhine açılan davanın dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, davalının üretimini yaptığı seramik ürünlerini davalıdan alarak piyasaya satış yaptığını, bu bağlamda davalı şirkete \"kredili mal alımından dolayı\" doğacak borçların teminatı bakımından... AŞ 13/06/2016 tarih, ... nolu ve 500.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun verildiğini, verilen işbu teminat mektubunun 08/06/2017 tarihinde aynı şartlarla 13/06/2018 tarihine kadar uzatıldığını, kredili mal alımı nedeniyle bu teminat mektubundan başkaca teminatlar da verildiğini, diğer mektupların süresi bittiğinde iptal olduğunu, ancak taraflar arasındaki ticari ilişkinin davalı şirketin ticari ilişkisi ihlal ettiğini ve ticari ilişkiyi kendi isteği ile sonlandırdığını ve haksız ve mesnetsiz olarak \"teşhir katkı payı\" adı altında 31/07/2017 tarihli ve 303.397,00 TL tutarında e-fatura düzenleyerek davacı şirkete tebliğ ettiğini, davacı tarafından usulsüz olarak düzenlenen bu faturanın davalıya iade edildiğini ve aynı zamanda 03/08/2017 tarihinde Kartıl 8.Noterliği'nin ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile faturaya itiraz ettiğini, davalının davacı şirketin itirazı üzerine İstanbul Anadolu 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/1076 Esas sayılı dosyası ile faturanın tahsili için dava açtığını ve fatura bedelini talep ettiğini, davalı şirketin açmış olduğu işbu dava halen devam ederken davacı şirketin sadece kredili malın alımı nedeniyle verdiği 13/06/2016 tarihli ve 500.000,00 TL bedelli teminat mektubunu 12/06/2018 tarihinde nakde çevirdiğini, davacı şirketin teminat mektubunu sadece kredili mal alımı nedeniyle verdiğini ve teminat mektubunun paraya çevrilmesi sebebiyle davacının davalıdan alacaklı olduğunu ve tahsili gerektiğini, anılan nedenlerle davacı şirketin kredili mal alımı nedeniyle davalı şirkete hiçbir borcunun bulunmadığının tespitine, haksız olarak nakde çevrilen teminat mektubu nedeniyle davalının tahsil ettiği 199.929,29 TL tutarın 19/06/2018 tarihi itibari ile değişen ve değişecek oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca davacı şirketin davalıdan olan 103.497,62 TL tutarındaki cari hesap alacağının 91.191,88 TL'sinin 21/11/2017 tarihinden itibaren, geri kalan 12.305,74 TL'lik kısmının 19/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek değişen ve değişecek oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen davanın davalısı vekili cevap dilekçelerinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacı ile davalı arasında Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve bu sözleşme kapsamında görülecek işin usul ve esaslarını düzenler nitelikteki ... İş ortakları Teşhir Sözleşmesi imzalandığını, imzalanan sözleşme uyarınca davalı firma tarafından üretilen ürünlerin teşhir/tanıdım araçlarının da kullanılması hakkı ile satım hakkının davacı firmaya verildiğini, sözleşmenin yürürlükte olduğu süre zarfında davacı firmaya ait ve davalı firma tarafından düzenlenen teşhir alanında sözleşme hükümlerine aykırı olarak davacı firma tarafından davalı firmaya ait olmayan üretim ve dağıtımı yapılan ürünlerin satışa sunulduğunun tespit edildiğini, bu nedenle davalı firma tarafından Beyoğlu....Noterliği'nin 15/08/2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edilerek sözleşmenin feshedildiği ve sözleşme kapsamında teşhir katkı payı adı altında davalı firma tarafından yapılan masrafların ödenmesinin ihtar edildiğini, teşhir katkı payı için 15/08/2017 tarihli ve 303.397,00-₺ bedelli e-faturanın düzenlenerek davacıya tebliğ edildiğini, ancak davacının kötü niyetli olarak faturayı iade ettiğini, davacı tarafından verilen teminat mektuplarının süresi dikkate alındığında sözleşmesi garantisi olarak da teminat mektuplarının süresinin sözleşme bitim tarihine göre tanzim edildiğini, davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, anılan nedenlerle taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında 303.397,00-₺'nin davalının alacağı olması sebebiyle hukuka aykırı olan işbu davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmsına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 18/11/2021 tarih 2019/33 Esas - 2021/701 Karar sayılı kararında;\".....Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; taraflar arasında 24/03/2014 tarihinde 3 yıl süreli bayiilik sözleşmesi akdedildiği tarafların kabulünde olup, buna göre sözleşmenin süresi 24/03/2017 tarihinde sona ermiştir ancak sözleşmede yer alan hükme göre karşılıklı olarak feshedilmediğinden sona erme tarihinden itibaren 1 yıl yenilenmiş sayılacaktır. 24/03/2017 tarihinde taraflarca fesih yapılmadığından bu durumda sözleşmenin süresinin 24/03/2018 tarihine kadar uzadığı kabul edilmiştir. Somut olayda ... firması 24/03/2017 tarihinden sonra .... firmasının mağazasında ... firmasına ait ürünler dışında başka kişilere ait ürünleri sergilediğini ispatlama yükümlülüğü altındadır. İspat kuralına ilişkin TMK md. 6 hükmüne göre \"Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.\" HMK md. 191 hükmüne göre: \"İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.\" Bir vakadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf o vakayı ispat etmeye mecburdur. ... firmasının iddialarının haklı görülebilmesi için anılan kurallar uyarınca iddiasını geçerli deliller ile ispat etmesi gerekmektedir ancak bu yönde dosyaya somut delil sunulmamıştır. ... firmasının delil listesinde \"Yemin\" deliline dayanmış olması nedeni ile yemin teklif etme hakkı hatırlatılmıştır ve .... firması karşı tarafa yemin teklifinde bulunmuş olup,... firması tarafından yemin teklifi kabul edilerek şirket yetkilisi ... tarafından yemin edâ edilmiştir. Şirket yetkilisi ... yeminli beyanında \"davacı şirket ile 24/03/2014 tarihli bayilik sözleşmesi akdedilmiştir...bu sözleşme altındaki imza bana aittir...Bu sözleşme altındaki imza bana ait değildir. İmzayı kabul etmiyorum...bayilik sözleşmesi 3 yıllıktır ve sözleşme ilişkisi 3 yılın sonunda sona ermiştir. Biz 3 yıllık sürenin sonunda davacı şirketin müdürleri ile görüştük ve sözleşme ilişkimizi devam ettirmeyeceğimizi söyledik çünkü bir takım müşteri memnuniyetsizlikleri vardı. Ben de davacı firmaya onlarla çalışmak istemediğimi, başka firmalarla görüşmelerimin olduğunu söyledim, bu konuşmanın yapıldığı günün ertesinde mağazanın önüne vinç gönderdiler, bu vinç ... yazan tabelayı söktü. Davacı ... firması tabela indirildikten sonra teşhir ürünlerini fatura etti, biz de onlardan gelip bizdeki teşhir ürünlerini almalarını istedik, noter marifeti ile ihtarname gönderdik, gelip almadılar, bu ürünler bizim depomuzda 1 yıl bekledi, gelip almadılar. Davacı ... firması sözleşmeyi sona erdirdikten sonra ... Grubu ile sözleşme yaptık, davacı ... firması ile sözleşme ilişkimiz devam ederken teşhir alanında ...Grubunun yahut başka firmaların ürünleri asla satışa sunulmamıştır, sergilenmemiştir. ... Grubu ile anlaşma yaptıktan sonra mağazamızın konsepti tamamen değişti ve o aşamada ...Grubunun ürünlerini sözleşmemiz gereği teşhir ettik\" şeklinde beyanda bulunmuş olup, yeminli beyanında bayilik sözleşmesi adı altındaki imzayı kabul etmiş, ... iş ortakları teşhir sözleşmesi altındaki imzayı ise kabul etmemiştir. ... firmasının bu durumda asıl davaya konu 303.397,00-₺ bedelli ceza faturası tutarı talebinde haklı olmadığı, bu durumda akdi ilişki gereği kendisine verilen teminat mektubunun paraya çevrilmesi sureti ile tahsil ettiği 199.929,29-₺'yi karşı tarafa iade etmesi gerektiği, yine hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan tespitlerden ... firmasının birleşen dava tarihi itibari ile 101.257,71-₺ cari hesap alacağı talebinde haklı olduğu kanısına varılmakla ihtarname tebliği ile oluşan temerrüt tarihlerine göre faiz işletilmek sureti ile birleşen davanın kısmen kabulüne, ispatlanamayan asıl davanın ise reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir...\"gerekçesi ile, '' 1-A)Asıl davanın reddine,2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 59,30-₺ maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 5.181,27-₺ harçtan mahsubu ile bakiye 5.121,97-₺ harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden davalı vekili lehine hesaplanan 29.687,79-₺ nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,B)Birleşen davanın kısmen kabulüne, teminat mektubundan kaynaklanan 199.929,29-₺'nin 20/06/2018 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte, cari hesap alacağından kaynaklanan toplam 101.257,71-₺'nin 88.941,96-₺'lik kısmının 20/11/2017 tarihinden, 12.315,75-₺'lik kısmının 20/06/2018 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte birleşen davanın davalısı .... A.Ş.'den tahsili ile birleşen davanın davacısı ....Şti.'ye verilmesine, fazlaya ilişkin alacak talebinin reddine, 2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 20.574,08-₺ nispi harçtan peşin alınan 5.181,78-₺ harcın mahsubu ile bakiye 15.392,30-₺ nispi karar harcının birleşen davanın davalısı .... Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Birleşen davanın davacısı ... Şti. tarafından yapılan 190,00-₺ yargılama gideri üzerinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 188,60-₺ ile 5.222,88-₺ harç gideri olmak üzere toplam 5.411,48-₺ yargılama giderinin birleşen davanın davalısı .... A.Ş.'den tahsili ile birleşen davanın davacısı ...Şti.'ye verilmesine, kalan kısmın birleşen davanın davacısı ... Şti. üzerinde bırakılmasına,4-Birleşen davanın davalısı ... Şirketi tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,5-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden birleşen davanın davacısı.... Şti. vekili lehine hesaplanan 29.533,09-₺ nispi vekalet ücretinin birleşen davanın davalısı ... A.Ş.'den tahsili ile birleşen davanın davacısı ... Şti.'ye verilmesine,6-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden birleşen davanın davalısı ... A.Ş. vekili lehine takdir olunan 2.239,91-₺ nispi vekalet ücretinin birleşen davanın davacısı .... Şti.'den tahsili ile birleşen davanın davacılı ... A.Ş.'ye verilmesine, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı-birleşen dosya davalı vekili tarafından asıl ve birleşen dava yönünden istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı/birleşen dosya davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasında, taraflar arasında 24/03/2014 tarihinde 3 yıllık bir bayiilik sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin süresinin 24/03/2017 tarihinde sona erdiğini, ancak fesih yapılmadığından sözleşmenin 24/03/2018 tarihine kadar uzadığının kabul edildiğini, ...firmasının, 24/03/2017 tarihinden sonra ...firmasının mağazasında başka kişilere ait ürünleri sergilediğini ispat etmesi gerektiğini, ancak somut delil sunulmadığını, şirket yetkilisi ...'ın, yeminli beyanında, bayilik sözleşmesinin 3 yıllık olduğunu, sürenin sonunda sözleşme ilişkisinin sona erdiğini ve başka firmalarla çalışmak istediğini ifade ettiğini, ...firmasının 199.929,29 TL'yi iade etmesi gerektiğini ve 101.257,71 TL cari hesap alacağı talebinde haklı olduğunun kararlaştırıldığını, karar uyarınca asıl davanın reddedildiğini, birleşen davanın ise kısmen kabul edildiğini,İlk derece mahkemesi kararına karşı çıkılarak nisbi vekalet ücretinin hatalı olduğunu, ayrıca, ...'ın yeminli beyanlarının çelişkili olduğunu, sözleşmenin karşı tarafça gerekçesiz feshedildiğini ve başka firmalarla görüşmeler yapıldığını, müvekkil firmanın, tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, karşı tarafın sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını ve başka firmaların ürünlerini teşhir alanında sergilediğinin tespit edildiğini, bu nedenle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini ve teşhir katkı payı bedelinin davalıdan alınarak müvekkil firmaya verilmesi gerektiğini,Dosya kapsamında, karşı tarafça sunulan 06.11.2017 tarihli cevap dilekçesinde, akdi ilişkinin müvekkil şirket tarafından tüm sözleşmesel yükümlülükler yerine getirildiği sırada, davacı tarafından nedensiz bir şekilde sonlandırıldığının belirtildiğini, ancak, 04.11.2021 tarihli celsede şirket yetkilisi ...., yeminli beyanında, başka firmalarla görüşmeler yapıldığını ve davacı firmaya çalışmak istemediğini söylediğini ifade ettiği, karşı tarafın yeminli beyanları ile davalarının haklılığının açıkça ortada olduğunu, dava konusu sözleşmenin karşı tarafça herhangi bir neden gösterilmeksizin feshedildiğini ve sözleşme ilişkisi devam ederken başkaca şirketlerle görüşüldüğünü yeminli beyan ile açıklandığını,24.03.2014 tarihli “.... Ortakları Teşhir Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin, karşı tarafça imzalanmış ve müvekkil firmanın bu sözleşmeye dayanarak karşı yana fatura düzenlediğini, sözleşme hükümleri çerçevesinde, müvekkil firma tarafından tüm yükümlülüklerin masrafları karşılanarak ifa edildiğini, Yetkili Satıcılık Sözleşmesi hükümleri çerçevesinde, müvekkil firma tarafından üretilen ve markalarını taşıyan ürünlerin teşhir edilmesi ve satılması hakkı verildiğini, sözleşmenin hükümleri çerçevesinde, müvekkil firma tarafından yapılan tüm düzenlemelerin masrafları karşılanarak gerçekleştirildiğini,Davalı firmanın, sözleşme hükümlerine aykırı olarak müvekkil firmaya ait olmayan ürünleri satışa sunduğunun tespit edildiğini, bu durumun, sözleşme hükümleri çerçevesinde açıkça yasaklandığını, sözleşme hükümlerine aykırı tutum ve davranışların tespit edilmesi üzerine, müvekkil firma tarafından noter aracılığıyla ihtarname gönderilerek sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, teşhir katkı payı için fatura düzenlendiğini, ancak davalı tarafından iade edildiğini, bu durumun kabulünün mümkün olmadığını, Müvekkil firmanın, sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmek adına yaptığı masraf ve harcamaların fatura ile davalıya borç olarak kaydedildiğini, ancak davalı tarafından sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklere aykırı davranışlar inkar edilerek faturanın iade edildiğini, bu durumun kabulünün mümkün olmadığını, davalı yanın hukuka aykırı eylemleri neticesinde taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri çerçevesinde teşhir katkı payı bedelinin davalıdan alınarak müvekkil firmaya verilmesi gerektiğini beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve asıl davanın tüm talepleri bakımından kabulü ile birleşen davanın reddine karar verilmesini, müvekkilin fazlaya ilişkin tüm hak ve alacaklarını talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile istinaf taleplerinin kabulüne, İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının kaldırılarak asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Asıl dava, davalı şirketin taraflar arasında imzalanan 24.03.2014 tarihli .... Ortakları Sözleşmesine aykırı davrandığı iddiasıyla davacı tarafın teşhir katkı payı açıklamasıyla düzenlediği 303.397,00-TL. Miktarlı 15.08.2017 tarihli ...sayılı e-fatura bedelinin, davalı şirketten tahsili istemi ile açılan alacak davasıdır.Birleşen dava ise,taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi ve 24/03/2014 tarihli ... iş ortaklığı sözleşmesi uyarınca davalı tarafından haksız olarak paraya çevrildiği iddia edilen teminat mektubunun davalı uhdesinde kalan bedelinin istirdadı ile yine cari hesap alacağının tahsili amacı ile açılan alacak istemine ilişkindir.Mahkemece, 1-A)Asıl davanın reddine, B)Birleşen davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş ve karara karşı davacı-birleşen dosya davalı vekili tarafından asıl ve birleşen dava yönünden istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Asıl davada;Davacı ... A.Ş. vekili dava dilekçesi ile; Davalı şirket ile müvekkili şirket arasında Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve sözleşme kapsamında ...Ortakları Teşhir Sözleşmesi akdedildiğini, akdedilen ... Teşhir Sözleşmesi hükümleri ile müvekkili şirkete yüklenmiş olan borçlarının tamamının müvekkili tarafından (masrafları tamamen müvekkil şirket tarafından karşılanmak sureti ile) ifa edildiğini, sözleşmenin yürürlükte olduğu süre zarfı içerisinde davalıya ait ve müvekkili şirket tarafından belirtilen şekilde düzenlenen teşhir alanında sözleşme hükümlerine aykırı olarak davalı şirket tarafından müvekkili şirkete ait olmayan üretim ve dağıtımını müvekkili şirketin yapmadığı ürünlerin satışa sunulduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete Beyoğlu ... Noterliğinden gönderilen 15/08/2017 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin haklı nedene dayalı olarak müvekkili şirket tarafından feshedildiğini, sözleşme kapsamında teşhir katkı payı adı altında müvekkili şirket tarafından yapılan masrafların ödenmesinin ihtar edildiğini, teşhir katkı payı için müvekkil tarafından 15/08/2017 tarih ve ...sayılı ve 303.397,00 TL bedelli e-fatura düzenlenerek ihtarname ekinde davalıya tebliğe edildiğini, davalının kötü niyetli olarak faturayı iade ettiğini, ... İş Ortakları Teşhir Sözleşmesinin cezai şartlar başlığı altında yer alan ilk maddesinde düzenlendiğini, sözleşme kapsamında dış cephe kaplama için 99.992,50 TL, kayar pano için 67.264,10 TL, tali bayi tabela için 15.074,58 TL, Seramik için 75.114,92 TL olmak üzere toplam 257.116,10 TL * KDV 46.280,90 TL — 303.297,00 TL harcama yapıldığını ileri sürerek müvekkili ile davalı arasında akdedilmiş olan Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve ... İş Ortakları Teşhir Sözleşmesi hükümlerine aykırı eylem ve davranışlar nedeniyle sözleşme kapsamında teşhir katkı payı adı altında düzenlenen ve somut olayda 303.397,00 TL'nın temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.Davalı... Şti. vekili cevap dilekçesi ile; Davacının müvekkili şirketin 24/03/2014 tarihli ... İş Ortakları Teşhir Sözleşmesine aykırı davrandığı iddiası ile teşhir katkı payı açıklaması ile düzenlediği 303.397,00 TL tutarındaki 15/08/2017 tarihli ve .... sayılı e-fatura bedelinin müvekkili şirketten tahsilini istediğini, davacı tarafın iddiasının hiçbir somut delile ve tespite dayanmayan soyut iddialar olduğunu, davacının Beyoğlu ... Noterliğinin 15/08/2017 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarnamesine müvekkilinin Kartal ... Noterliğinin 21/09/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiğini ve faturanın iade edildiğini ileri sürerek haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Birleşen davada;Davacı .... Şti. vekili dava dilekçesi ile; Davacı şirketin davalının üretimini yaptığı seramik ürünlerini davalıdan alarak piyasaya satış yaptığını, bu bağlamda davalı şirkete kredili mal alımından dolayı doğacak borçların teminatı bakımından ... A.Ş. 13/06/2016 tarih ve ...nolu ve 500.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun verildiğini, verilen işbu teminat mektubunun 08/06/2017 tarihinde aynı şartlarla 13/06/2018 tarihine kadar uzatıldığını, kredili mal alımı nedeniyle bu teminat mektubundan başkaca teminatlar da verildiğini, diğer mektupların süresi bittiğinden iptal olduğunu, ancak taraflar arasındaki ticari ilişkinin davalı şirketin ticari ilişkiyi ihlal ettiğini ve ticari ilişkiyi kendi isteği ile sonlandırdığını ve haksız ve mesnetsiz olarak teşhir katkı payı adı altında 31/07/2017 tarihli ve 303.397,00 TL tutarlı e-fatura düzenleyerek davacı şirkete tebliğ ettiğini, davacı tarafından usulsüz olarak düzenlenen bu faturanın davalıya iade edildiğini ve aynı zamanda 03/08/2017 tarihinde Kartal.... Noterliğinin .... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile faturaya itiraz edildiğini, davalının davacı şirketin itirazı üzerine İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/1076 esas sayılı dosyası ile faturanın tahsili için dava dosyası açtığını ve fatura bedelini talep ettiğini, davalı şirketin açmış olduğu işbu dava halen devam ederken davacı şirketin sadece kredili malın alımı nedeniyle verdiği 13/06/2016 tarihli ve 500.000,00 TL bedelli teminat mektubunu 12/06/2018 tarihinde nakde çevirdiğini, davacı şirketin teminat mektubunu sadece kredili mal alımı nedeniyle verdiğini ve teminat mektubunun paraya çevrilmesi sebebiyle davacının davalıdan alacaklı olduğunu ve tahsili gerektiğini, anılan nedenlerle davacı şirketin kredili mal alımı nedeniyle davalı şirkete hiçbir borcunun bulunmadığının tespitine, haksız olarak nakde çevrilen teminat mektubu nedeniyle davalının tahsil ettiği 199.929,29 TL tutarının 19/06/2018 tarihi itibariyle değişen ve değişecek oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca davacı şirketin davalıdan olan 103.497,62 tutarındaki cari hesap alacağının 91.191,88 TL'nın 21/11/2017 tarihinden itibaren, geri kalan 12.306,74 TL'lık kısmının 19/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek değişen ve değişecek oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; Davacı ile davalı arsında Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve bu sözleşme kapsamında görülecek işin usul ve esaslarını düzenler nitelikteki ... İş Ortakları Teşhir sözleşmesi imzalandığını, imzalanan sözleşme uyarınca davalı firma tarafından üretilen teşhir/tanıtım araçlarının da kullanılması hakkı ile satım hakkının davacı firmaya verildiğini, sözleşmenin yürürlükte olduğu süre zarfında davacı firmaya ait ve davalı firma tarafından düzenlenen teşhir alanında sözleşme hükümlerine aykırı olarak davacı firma tarafından davalı firmaya ait olmayan üretim ve dağıtımı yapılan ürünlerin satışa sunulduğunun tespit edildiğini, bu nedenle davalı firma tarafından Beyoğlu ... Noterliğinin 15/08/2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edilerek sözleşmenin feshedildiği ve sözleşme kapsamında teşhir katkı payı altında davalı firma tarafından yapılan masrafların ödenmesinin ihtar edildiğini, teşhir katkı payı için 15/08/2017 tarihli ve 303.397,00 TL bedelli e-fatura düzenlenerek davacıya tebliğ edildiğini, ancak davacının kötüniyetli olarak faturayı iade ettiğini, davacı tarafından verilen teminat mektuplarının süresi dikkate alındığında sözleşmesi garantisi olarak da teminat mektuplarının süresinin bitim tarihine göre tazmim edildiğini, davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, anılan nedenlerle taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında 303.397,00 TL”'nın davalının alacağı olması sebebiyle hukuka aykırı olan işbu davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.... A.Ş. (...) ile ... Şti. (Yetkili Satıcı) arasında 24/03/2014 tarihinde ...Ortakları Teşhir Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmede “....e ait yükümlülükler” , Yetkili Satıcı ''.... Şti.''ne ait yükümlülüklerin düzenlendiği, Sözleşmenin “Koşullar” başlığı altındaki maddesinde; “-Yetkili Satıcı aşağıda belirtilen koşulları 3 yıl süreyle yerine getirmek durumundadır. -Yetkili Satıcı işbu sözleşmeye konu teşhir mahallinde...'in dağıtım ve satışını yaptığı ürünleri sergileyecektir. Herhangi bir başka markalı ürün veya ....'in yazılı onay vermediği ürünler kesinlikle sergilenemez...,'' hükmünün düzenlendiği,Sözleşmenin Cezai Şartlar başlığı altında; “-Yetkili Satıcı, yukarıda belirtilen koşulları yerine getirmediği taktirde, ... yükümlülüklerini yerine getirmeyeceği gibi yapmış olduğu tüm masraflarını Yetkili Satıcı ya fatura eder. Yetkili Satıcımın hesabına borç kaydedilen bu masraflar nakden tahsil edilir ve gecikme halinde yasal faizi uygulanır....-...herhangi bir gerekçe göstermeksizin, ihtar ve dava ikamesine gerek kalmadan tek taraflı olarak bedeli doğrudan veya dolaylı olarak kendisi tarafından işbu sözleşme şartları çerçevesinde teşhir katkı payı adı altında bedeli ödenmiş veya ödenecek olan her nevi dış cephe giydirmesi, tabela, logo, kayar pano vb. malzemeleri eksiksiz olarak derhal söküp alabilecektir. ...'in belirlediği tarihte söküm işlemi gerçekleşmezse Yetkili Satıcı'ya aylık marka kullanım bedeli olarak 25.000 TL+KDV fatura edilecektir.-Yetkili Satıcı işbu sözleşmedeki yükümlülüklerine uymadığı veya .... ile ticari ilişkisine karşılıklı mutabakata varılmadan son verdiği veya işbu sözleşmeyi feshettiği taktirde, ... tarafından doğrudan veya teşhir katkı payı ve/veya reklam katkı payı altında dolaylı olarak sarf edilen dekorasyon masraflarının güncel maliyeti Yetkili Satıcıya fatura edilecektir. Yetkili Satıcının hesabına borç kaydedilen bu miktar nakden tahsil edilir. Geç ödemelerde aylık % 6 gecikme cezası uygulanır,” hükmünün düzenlendiği,Sözleşmenin “Harcamalar” başlığı altında; “-Teşhir giderleri teşhiri yapan mağaza sahibi tarafından ödenir...-... sağlanacak katkı, teşhir tamamlandıktan sonra 3.- 6-9. ve 12. Ay sonlarında fatura karşılığı, cirosunun % 4 oranında “Teşhir Desteği” olarak cari hesabına işlenir. Katkı, teşhir bedeli tamamlanıncaya kadar devam eder....,- Herhangi bir nedenle iş ortaklığından ayrılanlar için verilmiş teşhir destekleri sözleşme kapsamında iş ortağına fatura edilerek geri alınır.” hükmünün düzenlendiği, Sözleşmenin “Son Hükümler” başlığı altında ise; “-Yetkili Satıcının bu Sözleşmedeki taahhütlerini teminat altına almak ve keşfedilebilecek eksik ve/veya ayıplı işleri garanti etmek için, İşbu Sözleşme'nin imzalanmasına müteakip 3 iş günü içinde ve en geç avans ödemesinden önce, ...tarafından kabul edilen bir bankadan ...TL tutarında tanzim edilen bir kesin süresiz banka teminat mektubunu ...'e teslim edilecektir. Yetkili Satıcının talep etmesi ve ...'e onaylaması durumunda kesin teminat mektubu yerine firma çeki de teminat olarak kabul edilebilir.-Sözleşme karşılıklı feshedilmediği takdirde sona erme tarihinden itibaren bir yıl için yenilenmiş sayılır. -Taraflar arasında doğacak ihtilaflarda ...'in ticari kayıtlarının yegâne delil teşkil edeceğini taraflar kabul ederler.-... herhangi bir neden göstermeksizin ve ihbar etmeksizin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme hakkına sahiptir...,'' hükümleri düzenlenmiştir.Taraflar arasında 24/03/2014 tarihinde imzalanan ... Ortakları Teşhir Sözleşmesinin koşullar başlıklı maddesine göre 3 yıl süreli akdedildiği, buna göre sözleşmenin süresi 24/03/2017 tarihinde sona ermiştir ancak sözleşmenin son hükümler başlıklı maddesindeki;'' Sözleşme karşılıklı olarak feshedilmediği taktirde sona erme tarihinden itibaren 1 yıl yenilenmiş sayılacaktır,'' hükmüne göre sözleşme 24/03/2017 tarihinde taraflarca fesih yapılmadığından bu durumda sözleşmenin süresinin 24/03/2018 tarihine kadar uzadığı anlaşılmıştır.Davacı ... tarafından davalı ... firmasının mağazasında ... firmasına ait ürünler dışında başka kişilere ait ürünleri sergilediği ve sözleşme hükümlerine aykırı tutum ve davranışlarının tespit edildiği belirtilerek Beyoğlu .... Noterliğinden göndermiş olduğu 15.08.2017 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname ile sözleşmenin haklı nedenle dayalı olarak tek taraflı feshedildiği ve sözleşme kapsamında teşhir katkı payı adı altında yapılan masrafların ödenmesinin ihtar edildiği ve teşhir katkı payı açıklamalı 15.08.2017 tarihli, .... sayılı ve 303.397,00 TL bedelli e-faturanın ihtarname ekinde davalıya tebliğ edilmiştir.Davalı ... Şti. tarafından Kartal .... Noterliğinden gönderdiği 21/08/2017 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarname ile; Beyoğlu ...oterliğinin 15/08/2017 tarih ve ... yevmiye numarası ile keşide edilmiş ihtarnameye cevap verilip ihtarname ekinde 15/08/2017 tarih .... fatura numaralı ve 303.397,00 TL miktarlı e-faturayı ve içeriğini kesinlikle kabul edilmediği belirtilerek faturanın iade edildiği ihtaren bildirilmiştir.Mahkemece, tarafların davaya konu dönemi kapsayan ticari defter ve kayıtları üzerinde talimat yolu ile bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilahare uyuşmazlık noktalarının tespiti için dosya kapsamı üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişi raporlarındaki tespitler doğrultusunda istinafa konu karar verilmiştir. HMK 282 maddesinde \"Hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir,\" yasal düzenlemesi yer almaktadır. Asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yargılama aşamasında verilen itiraz ve beyan dilekçeleri ile de ileri sürülmüş, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda ve mahkemece verilen hüküm gerekçesinde bu iddialar ve itirazlar değerlendirilmiştir. Somut olayda davacı... firması tarafından davalı ...it teşhir alanında davacı ...'ye ait ürünlerden başka marka ürünlerin sergilendiğini ispata yönelik dosya kapsamına göre delil ibraz edilmediği, mahkemece davacı tarafa yemin delilinin hatırlatıldığı, davacı ... firmasının davalı tarafa yemin teklifinde bulunduğu, davalı ...ası yetkilisi ... tarafından yeminin edâ edildiği, Şirket yetkilisi ... yeminli beyanında \"....... davacı ... firması ile sözleşme ilişkimiz devam ederken teşhir alanında ... Grubunun yahut başka firmaların ürünleri asla satışa sunulmamıştır, sergilenmemiştir....,'' şeklinde beyanda bulunup yemini eda ettiği, davacı tarafından sözleşmenin davalı .. firması tarafından ihlal edildiği ispat edilemediğinden, bu durumda Davacı ... firmasının asıl davaya konu 303.397,00-₺ bedelli ceza faturası tutarı talebinde haklı olmadığı ve akdi ilişki gereği kendisine verilen teminat mektubunun paraya çevrilmesi sureti ile tahsil ettiği 199.929,29-₺'yi karşı tarafa iade etmesi gerektiği, yine mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan tespitlerden ... firmasının birleşen dava tarihi itibari ile 101.257,71-₺ cari hesap alacağı talebinde haklı olduğu anlaşılmakla; İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile birleşen davada ret edilen miktar ( 2.239,91 TL.) üzerinden birleşen dosya davalısına karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT. 13/2 maddesi uyarınca hesap ve taktir olunan vekalet ücreti usul ve yasaya uygun olup mahkemece verilen hüküm ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, mahkemenin kabul ve gerekçesine yönelik asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak, asıl davada davacı-birleşen davada davalı vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Asıl davada davacı-birleşen davada davalının asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince asıl ve birleşen davaya yönelik istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince asıl davaya yönelik alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından, istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 161,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 266,20-TL harcın asıl dava davacısından tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince birleşen davaya yönelik alınması gereken 20.574,08-TL istinaf karar harcından, istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 5.062,82-TL harcın mahsubu ile bakiye 15.511,26-TL harcın birleşen dava davalısından tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 26/09/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.