T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 24/10/2023
NUMARASI\t\t: Esas - Karar
İSTİNAF EDEN DAVACI\t: ..... -
VEKİLİ\t: Av
İSTİNAF EDEN DAVALI\t: ....
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t: Menfi Tespit
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 24/09/2024
YAZIM TARİHİ\t: 26/09/2024
Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 24/10/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı, tarafların istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; hakkında 02/12/2016 tarih ve .... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, adına gönderilen ödeme emrinin 27/12/2016 tarihinde muhtarlığa tebliğ edildiğini, daha sonra icra takibinin işlem yapılmadığından takipsizlik nedeniyle düştüğünü, 28/01/2019 tarihinde yenilenerek Konya ... İcra müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına kaydının yapıldığını, maaş için yazılan haciz müzekkeresinin iş yerine gelmesi sonucu icra takibini öğrendiğini, icra konusu bonoların teminat bonosu olduğunu, senetlerin altındaki imzaların kendisine ait olmadığını, bunun üzerine başsavcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, imza örneklerinin Ankara Kriminal Polis Laboratuvarında incelendiğinde imzaların ve bonolardaki yazıların kendisine ait olmadığı sonucunun çıktığını, bonoların ortadan ikiye bölündüğünü ve yapıştırılıp icraya konulduğunu beyan ederek davanın kabulü ile Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında yapılan icra takibinin dava sonuna kadar teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına, maaşına konulan haczin kaldırılmasına, icra takibine konu senetlerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının, dava dışı ....' dan olan alacağına karşılık, .... (lehtar) tarafından davalıya; keşidecisi (borçlusu) davacı ..... olan, icra takibine konu bono senetleri ciro edilerek verildiğini, davacı her ne kadar dava dilekçesinde, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasından düzenlenen raporda, \"imzaların davacıya ait olmadığının tespit edildiğini\" öne sürmüş ise de; Ankara Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü tarafından düzenlenen Uzmanlık Raporunda ''Tetkike konu senetler üzerindeki yazlılar ve atılı bulunan imzalar ile davacı .....'ın mukayese yazı ve imzaları arasında yapılan karşılaştırmalı incelemeler neticesinde, söz konusu senetler üzerindeki yazı ve imzaların, mevcut mukayese yazı ve imzalarına kıyasen adı geçen elinden çıktığını gösterir nitelik ve yeterlilikte kaligrafik bulgu tespit edilmediği'' belirtildiğini, ihtiyati tedbire ilişkin başvuru harcı ödense bile davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla; öncelikle; İİK'nun 72/3. maddesi, 6102 sayılı TTK. ile 6100 sayılı HMK.'nun 200, 201. ve 390/3. maddeleri gereğince emsal içtihatlarda nazara alınarak ihtiyati tedbir talebinin reddine, davacının gerçek dışı iddialara dayalı, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, İİK.' nun 72/4. maddesi gereğince icra takibine konu asıl alacak olan 30.000,00 TL'nin % 20' sinden az olmamak üzere takdir olunacak tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine, mahkeme aksi kanaatte olursa dava konusu bonolarda davalının lehtar olmadığını, bonolara dayalı alacağın ciro yoluyla kendisine devredilen, iyi niyetli üçüncü şahıs (yetkili hamil) olduğu nazara alınarak; TTK'nun 778. maddesinin yollamasıyla bonolarda da uygulanması gerekli, aynı kanunun 687. maddesi gereğince davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"....Alınan bu raporların alanında uzman bilirkişi heyetlerinden ve resmi kuruluşlardan olması ve raporların birbirini teyit etmesi ile aralarında çelişki bulunmaması, raporların açıklayıcı, gerekçeli ve denetlenebilir olması da nazara alınarak raporların hüküm kurmaya ve karar vermeye elverişli oldukları kabul edilmiştir. Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; Davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davanın reddi ve takibin durmuş olduğu nazara alınarak davalının talebi kapsamında davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmetmek gerektiği halde sehven bu hususta mahkememizce kısa kararda hüküm kurulmadığından ve gerekçeli karar ile kısa karar arasında çelişki bulunmaması gerektiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur....\" gerekçesiyle davanın reddine, davalı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu olan 5 adet ortasından yırtılmış ve tekrar yapıştırılmış kambiyo vasfı taşımayan senetlerle ilgili olarak; Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/63512 hazırlık sayılı dosyasından Emniyet Genel Müdürlüğü Ankara Kriminal Polis Laboratuvar Müdürlüğünün 22.01.2020 tarihli imza incelemesinde \"adı geçen elinden çıktığını gösterir nitelik ve yeterlilikte kaligrafik bulgu tespit edilememiştir\" şeklinde rapor tanzim edildiğini, İstanbul Adli Tıp Kurumunun 17.02.2023 tarihli imza incelemesinde \"eli ürünü olduğu hususlarını bildirir kanaat raporudur\" şeklinde rapor tanzim edildiğini, 07.07.2023 tarihli Grafoloji Bilirkişi raporunda ise \"B4,B6,B7,B8 ve B9 numaralı mukayese belgelerinde yer alan imzalar ile mukayese imzaların ayın el ürünü olduğu \" yönünde görüş bildirildiğini, ancak raporların eksik inceleme neticesinde hatalı olarak tanzim edildiğini, denetime elverişli olmayan bilirkişi raporlarının hükme esas alınmasının hatalı olacağını, hukuki kurallara uygun ve denetime elverişli şekilde Jandarma Kriminal Dairesi Başkanlığından bu yönde rapor alınması gerektiğini, davalı ve lehtarın verdiği ifade ve dosyaya sundukları beyanlarında alacak ilişkisi sonucunda senet verildiği iddia edilmiş ise senetlerin bir teminat karşılığında hazırlanmış olabileceğinin aşikar olduğunu, davalı tarafın yada babası ....'un müvekkille hiçbir ticari ilişkisi, bağı veya tanışıklığı olmadığından ve ihdas nedenini talil etmesiyle birlikte alacağını ispat etmesi gerektiğini, müvekkilin senette imzası olan .... ile de herhangi bir ticari ilişkisi yada ortaklığı bulunmadığını, kendisi ile birlikte ne bir çardak kiralamadığı gibi hindi de satın almadığını, icra takibine konu edilen senedin alacak nedeninin teminat yazılı olmasının yanında senetlerin yırtılmış olmasının teminat senedi olduğu anlamına geldiğini, senetlerin tümünün ortadan yırtılmış olması neticesinde kambiyo vasfını yitirdiğini, senetlerin yırtıldıktan sonra yapıştırılması neticesinde tahrifat nedeniyle iptali gerektiğini, takibe konu olan senetlerin tümünün ortadan yırtılmış olması ve daha sonradan bant ile yapıştırılarak icra takibine konu edilmesinin davalı tarafın açıkça kötü niyetini gösterdiğini, senetlerin ortadan yırtılmış olması senetlerin ödendiği sonucunu doğurduğunu beyanla davanın kabulü ile müvekkilin davalıya borçlu olmadığının tespitine, haksız şekilde icra dosyasından tahsil edilen paraların müvekkiline iadesine, lehtar ile davalı baba-oğul oldukları ve fikir ve eylem birliği içinde kötü niyetli olarak hareket ettikleri göz önüne alınarak davalının, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Katılma yoluyla istinaf talebinde bulunan davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararında belirtildiği üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmetmek gerektiği, ilk derece mahkemesince bu hususta sehven kısa kararda hüküm kurulduğu ve gerekçeli karar ile kısa karar arasında çelişki bulunmaması gerektiği gözetilerek \"davalı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine\" şeklinde hüküm kurulduğunu, bu nedenle davacı-borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, İİK'nın 72/4. maddesi uyarınca; menfi tespit davasının alacaklı lehine neticelenmesi halinde ihtiyati tedbir kararının kalkacağını ve alacaklının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağına kavuşmasının geciktirilmesinden doğan ve herhalde %20'den aşağı tayin edilemeyecek zararın davacı-borçludan tahsiline karar verileceğini, yargılama sırasında takibin tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, hatta takibin durdurulmasına dair karara yapılan itirazın reddine dair verilen ara kararının istinaf edilmesi üzerine davalı-alacaklının istinaf isteminin de reddine karar verildiğini, yapılan yargılama sonucunda ise davanın esastan reddine karar verildiği gözetildiğinde İİK'nın 72/4. maddesindeki tüm şartların oluştuğunun sabit olduğunu beyanla yerel mahkeme kararının \"davalı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine\" dair kısmının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca herkes iddiasını ispatla yükümlüdür.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.” şeklindedir.
Menfi tespit davasında da anılan Yasa hükümlerindeki ispat yüküne ilişkin kuralın uygulanması gerekir. Buna göre, menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafa yani davalıya düşer. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2017/3521 Esas 2019/1844 Karar sayılı ilamı).
Davacının Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... esas (Önceki Esası: ... esas) sayılı dosyasında takibe konulan senetlerdeki imzaların kendisine ait olmadığını, senetlerin teminat senedi olduğunu ve senetlerin ortadan ikiye bölündüğü halde bantlanarak yeniden takibe konulduğunu belirterek borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunduğu, alınan bilirkişi raporuna göre senetlerdeki imzaların davacıya ait olduğunun tespit edildiği, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... sayılı soruşturma dosyasında davacının takibe konu senetlerdeki imzaların kendisine ait olmadığından dolayı şikayeti üzerine yapılan soruşturmada mağdur şüpheliler ...., .... ve .... hakkında takipsizlik kararı verildiği, davacı ..... hakkında iftira suçundan kamu davası açıldığı, Konya ..Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ... Esas sayılı dosyasında ..... hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, hükmün kesinleştiği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01.03.2023 tarih ... Esas ...Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi takibe konu bononun teminat bonosu olduğuna yönelik şahsi def'inin avalist tarafından ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 12/10/2022 tarih ... Esas .....Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi avalistin borcun ödendiğini ileri sürebileceği, dosya içinde mevcut Emniyet Kriminal Raporunda dava konusu senetlerin ortadan yırtılmış ve bantlanmış olduğunun belirtildiği, Adli Tıp Raporunda da senetlerin orta kısımlarının bantla yapıştırılmış olduğu belirtildiğinden senet asılları incelenerek senetlerin ortadan yırtılıp yırtılmadığının belirlenmesi, senetlerin ortadan yırtıldığı ve bantlanarak takibe konulduğu anlaşıldığı takdirde, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 13/02/2014 tarih .... Esas .... Karar ve 02/07/2014 tarih .... Esas .... Karar sayılı ilamlarında belirtildiği gibi bu durumun senetlerin ödendiğine karine olduğu, bunun aksinin alacaklı tarafından ispat edilmesi gerekeceği, davalının yemin deliline dayandığı da gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ispat yükünün davacıda olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile, HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmek üzere dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davalının istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığı sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/10/2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 269,85 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
4-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 269,85 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-İstinaf başvurusunda bulunanlar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
7-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 24/09/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır