T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/414 Esas
KARAR NO: 2024/1589 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/01/2023
NUMARASI: 2021/635 E. - 2023/7 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 10/10/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket tarafından müvekkili şirket ... San. Ve Tic. A.Ş'ye karşı İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu çekin haksız ve hukuka aykırı olarak takibe konulduğu, çek üzerindeki imza ve kaşenin müvekkil şirket ... San. ve Tic. A.Ş'ye ait olmadığını, takip dayanağı yapılan 30/07/2021 keşide tarihli, ... seri numaralı, 500.000,00 TL bedelli çekin ilk hamilinin ... San. ve Tic. A.Ş'nin göründüğü ve çekin ciro yoluyla ... San. İç ve Dış Tic. Ltd Şti'ye verildiğinin görüldüğü, takibe konu çekin üzerindeki imza ve kaşenin müvekkiline ait olmaması sebebiyle takibin iptalinin gerektiğini bildirerek, davalı aleyhine açılan davanın kabulüne, müvekkilinin davalı yana İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası sebebiyle borcunun olmadığının tespitine, dava konusu takip dosyasının teminatsız, mahkeme aksi kanaatte ise mahkemece uygun görülecek bir teminat mukabilinde mahkeme kararının kesinleşmesine kadar senedin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı aleyhine %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karış tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı halde, cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
MAHKEME KARARI: İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi 10/01/2023 tarihli 2021/635 E. - 2023/7K. sayılı kararıyla; \"...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, ... Niğde Şubesi'ne ait 30.07.2021 tarihli ... sayılı 500.000TL'lık çekin lehtarının davacı şirket olduğu, çek üzerinde davacı şirket kaşesi ile ciro işlemi yapıldığı, ciranta sıfatıyla da davacı şirket aleyhine davaya konu icra takibine geçildiği, davacı şirket tarafından ciro işlemine ait imzanın inkar edildiği, mahkememizce alanında uzman bilirkişiden alınan usulüne uygun olarak tanzim edilmiş raporda ciro işlemine ilişkin imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı tespitine yer verildiği, çekin sahteliği iddiasının mutlak defilerden olup tüm ciranta ve hamillere karşı ileri sürülebilecek nitelikte olması ve iddianın da ispatlanmış olması nedeniyle davanın kabulüne davacı şirketin takibe konu çek nedeniyle borçlu olmadığına karar vermek gerekmiştir. Davacı vekili ayrıca kötü niyet tazminatı talebinde bulunmuştur. İİK'nın 72/5 maddesinde \"Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine mündericatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. \" düzenlemesine yer verilmiş olup, somut olayda davaya konu icra takibinin Uyap ortamından incelenmesi ile görüldüğü üzere davalı tarafça, davacı tarafın imza inkarına rağmen icrai işlemlere devam edildiği, davacıya ait taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde haciz işlemleri uygulandığı anlaşılmakla imza inkarı olmasına rağmen takibe devam edilmesi nedenleriyle davalının kötüniyetli hareket ettiği kanaatine varılmakla talep edilen kötüniyet tazminatı talebinin kabulüne dair; -Davanın KABULÜNE, -Davacının, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, -İİK 72/5 Mad. Uyarınca takibe konu asıl alacağın %20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, \" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; müvekkilinin e-tebligat adresi mevcut olmasına rağmen tebligatların usulsüz olarak Tebligat Kanunun 35. maddesine göre yapılması nedeniyle davaya cevap veremediklerini, gerekçeli kararın e-tebligat yoluyla tebliğ edilmesi üzerine davadan haberdar olduklarını, bu şekilde müvekkilinin savunma hakkının kısıtlandığını, bu nedenle müvekkilinin savunması alınmadan yapılan yargılamanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Ayrıca müvekkili aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesinin de yerinde olmadığını, çekin müvekkiline ciro yoluyla geçtiğini ve davacı ile müvekkili arasında başka cirantaların bulunduğunu, müvekkilinin davacıya ait ciro imzasının davacı şirket yetkililerine ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, takibin kötüniyetli ve haksız olmadığını, kötüniyet tazminatı koşullarının bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini, aksi kanaatte olunması halinde kararın kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine iadesini ve her halde yerinde olmayan %20 tazminatın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER: Davaya konu çek örneği incelendiğinde; ... Niğde Şubesi’ne ait ... seri numaralı, 30/07/2021 keşide tarihli, keşide yeri Niğde olan, 500.000,00 TL bedelli çek olduğu, lehtarının davacı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, keşideci borçlunun ... Enerji San. Tic. A.Ş. olup, çekin arkasında sırasıyla davacı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ... Plastik San. İç ve Dış tic. Ltd. Şirketi, ... San. ve Tic. A.Ş., davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... San. Tic. Ltd. Şirketi’nin cirolarının yer aldığı, 04/08/2021 tarihinde bankaya ibraz edildiği, çekin takas merkezi tarafından iade edildiğinden, işlem yapılmadığının yazıldığı tespit edilmiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Ticaret Limited Şirketi, borçluların ... İnşaat ve Enerji San. Tic. A.Ş., ... Anonim Şirketi, ... San. İç ve Dış tic. Ltd. Şirketi, ... San. ve Tic. A.Ş. olduğu, 500.000,00 TL asıl alacak, 2.753,42 TL faiz, 50.000,00 TL %10 tazminat, 1.500,00 TL %0,30 komisyon olmak üzere toplam 554.253,42 TL alacak için 11/08/2021 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının ... Niğde Şubesi’ne ait ... seri numaralı, 30/07/2021 tanzim, 30/07/2021 ibraz tarihli, 500.000,00 TL bedelli çek olduğu tespit edilmiştir. İcra dosyası içinde bulunan İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/587 Esas, 2023/175 Karar sayılı ilamı incelendiğinde; davacının ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi , davalıların ... Ticaret Limited Şirketi ve ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, müvekkilinin ... Niğde Şubesine ait ... seri numaralı, 30.07.2021 keşide tarihli ve 500.000 TL bedelli çeki ... A.Ş.' ne olan borcunu ödemek üzere keşide ettiğini, söz konusu çekin ... A.Ş.' ye gönderilmek üzere 25.05.2021 tarihinde ... Kargo Niğde Şubesine müvekkili tarafından teslim edildiğini, çekin bir türlü teslim edilmediğini, yapılan görüşmelerde iş bu davaya konu çekin lehtarın cirosu olmaksızın kargoda çalındığı, çekin arkasında bulunan cironun ... A.Ş.' ye ait olmadığı, ciro silsilesinin kopuk olduğu, davalıların kötüniyetli oldukları iddiasıyla, çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi için dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda; davacı ... Enerji Sanayi Ticaret A.Ş.’nin, 30/07/2021 keşide tarihli, 500.000 TL bedelli, ... çek numaralı, muhatabı ... Niğde şubesi , keşidecisi ... Enerji Sanayi Ticaret A.Ş. olan çek nedeniyle davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne borçlu olmadığının tespitine, davacı ... Enerji Sanayi Ticaret A.Ş.’ nin çekin icraya konulduğu İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası nedeniyle davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne borçlu olmadığının tespitine, çekin davacı şirkete iadesi talebinin reddine, 500.000 TL nin %20 si oranında kötü niyet tazminatının davacı lehine davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti’den tahsiline karar verildiği, kararın 07/11/2023 tarihinde istinaf edilmeksizin kesinleştiği tespit edilmiştir. Dosyada mevcut ticaret sicil kaydı incelendiğinde; davacı şirketin yetkililerinin ... ve ... oldukları tespit edilmiştir. Bilirkişi ...'dan alınan 31/10/2022 tarihli imza inceleme raporunda; inceleme konusu ... Niğde Şubesi'ne ait 30.07.2021 tarihli ... sayılı 500.000TL'lık çek aslındaki birinci ciro ... San. Ve Tic. A.Ş.'ne atfen atılı iki adet imzanın ... ve ...'in elleri ürünü olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Anılan raporun irdelenmesinde, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.10.2019 tarihli ve 2017/12-2692 E., 2019/1003 K. sayılı kararında benimsendiği şekilde yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması sonucunda çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığının tespit edildiği anlaşılmış olup, raporun bu şekli ile hükme esas alınabileceği kanaatine varılmıştır.
G E R E K Ç E: Dava; İİK'nın 72. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Öncelikle davalı vekilinin usulsüz tebligata ilişkin istinaf talepleri değerlendirilmiştir. Tebligat Kanunun 7/A maddesi uyarınca Kanunla kurulanlar da dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişilerine tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur. Yine Tebligat Kanunun 32. maddesine göre, tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır, muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi addedilir. Dosya incelendiğinde; davalı şirkete dava dilekçesi, tensip tutanağı ve duruşma günlerine ilişkin tebligatların Tebligat Kanunun 35. maddesine göre yapıldığı, bu tebligatların Tebligat Kanunun 7/A maddesine uygun yapılmadıkları, ancak bilirkişi raporunun ise elektronik tebligat yoluyla 16/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği, bu tebligatta duruşma günün de mevcut olduğu, davalının bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunmadığı gibi, duruşmaya da katılmadıkları, Mahkemeye kendilerine bu davayla ilgili daha önce tebligat yapılmadığına ve dava dilekçesinin kendilerine tebliğ edilmediğine dair bir beyan ve talepte de bulunmadıkları tespit edilmiştir.Bu nedenle; davalının 16/11/2022 tarihinde davadan haberdar olduğu, buna rağmen Mahkemeden dava dilekçesinin kendilerine tebliğ edilmesi için talepte bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin savunma haklarının engellendiğine dair istinaf talebi kabul edilmemiştir.Davalı vekilinin kötüniyet tazminatına ilişkin istinaf talebiyle ilgili yapılan incelemede; davaya konu çek örneği incelendiğinde; davalının çeki davacıdan ciro yoluyla devralmadığı, davaya konu çekin arkasında davacının cirosu ile davalının cirosu arasında iki ayrı cironun daha mevcut olduğu, davalının çekteki imzanın davacıya ait olmadığını bildiğinin ve kötüniyetle icra takibi başlattığının davacı tarafça ispatlanamadığı, bu nedenle kötüniyet tazminatı koşullarının bulunmadığı kanaatine varılmakla, davalı vekilinin bu konudaki istinaf talebinin kabulüne, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden, kazanılmış haklar korunarak ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacının, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ İLE; 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 10/01/2023 tarihli 2021/635 Esas, 2023/7 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, -Davanın KABULÜNE, -Davacının, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu ... Niğde Şubesi’ne ait ... seri numaralı, 30/07/2021 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, Davacının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE, 2-İlk derece yargılaması yönünden; a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 34.155,00-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 8.538,75-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 25.616,25-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, b-Davacı tarafından yatırılan 8.538,75-TL peşin harç ile 59,30-TL başvurma harcı olmak üzere 8.598,05-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c-Davacı tarafından yapılan 412,50-TL posta ve tebligat gideri ile 1.200,00-TL bilirkişi gideri toplamı olan 1.612,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, ç-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 79.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-İstinaf yargılaması yönünden; a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 92,00 TL tebligat, müzekkere ve posta giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, c-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince ilgilisine iadesine, ç-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere 10/10/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.