T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/1885 - 2024/1096
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2022/1885
KARAR NO\t: 2024/1096
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 18/02/2022
NUMARASI\t\t: 2018/659 Esas 2022/98 Karar
DAVACILAR\t:
VEKİLİ\t
DAVALILAR\t:
DAVANIN KONUSU\t: Trafik Kazası Nedeniyle Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 25/09/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 01/10/2024
\tİlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı hazine vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI :
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.02.2016 tarihinde,davalı... Sigorta AŞ’ye ZMSS poliçesi ile sigortalı, davalı ...'ne ait, dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın tek taraflı kaza yapması sonucu araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanarak malul kaldığını, davacının davalı ... nezdinde emlak servisinde memur olarak çalıştığını, davacının 05.02.2016 tarihinde yapılacak satış ihalesi için teklif mektubu almak için görevlendirildiği sırada kazanın meydana geldiğini, davalı ...'nün KTK gereği sorumluluğunun olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kalıcı ve geçici işgöremezlik zararı olarak şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın 01.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 100.000,00 TL manevi tazminatın 01.02.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalı ...'nden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile sürekli işgöremezlik tazminatı talebini 13.898,68 TL’ye yükseltmiştir.
\tDavacının, yargılama sırasında, 05.08.2020 tarihinde ölümü üzerine mirasçıları davaya devam etmiştir.
\tDavalı ... Sigorta AŞ (yeni ünvanı... Sigorta AŞ) vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı sigorta şirketine Trafik Sigortası Genel Şartlarında belirtilen usule aykırı olarak başvuru için istenilen zorunlu evraklar olmaksızın başvuruda bulunduğunu, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, olay nedeniyle sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe teminat limitiyle sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
\tDavalı Hazine ve Maliye Bakanlığı (...) vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın 01.02.2016 tarihinde meydana geldiğini, olay tarihi dikkate alındığında davanın zamanaşımına uğradığını, ...'nün tüzel kişiliği olmadığını, davacı tarafça talep edilen tazminat miktarlarını kabul etmediklerini, sürücü ...'ın da davada taraf olarak gösterilmesi gerektiğini bildirerek davanın reddini savunmuştur.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
\tMahkemece yapılan yargılama sonunda; Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 05.11.2019 tarihli rapora göre, davacının kazadan kaynaklanan yaralanması nedeniyle tıbbi iyileşme süresinin 150 gün olduğu, Özürlülük Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre kişinin daimi maluliyet oranının %22 olduğunun belirlendiği, makine mühendisi bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu belirttiği, raporun kazanın oluşumuna uygun olduğu, davacının geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatının hesaplanması için aktüer bilirkişiden rapor alındığı, davacının yargılama aşamasında vefat etmesi üzerine sürekli işgöremezlik zararının vefat tarihine kadar hesaplanması için aktüer bilirkişiden ek rapor alındığı, 11.01.2022 tarihli ek raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, maddi tazminat talebinin kabulü ile 13.898,68TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 20.05.2016 tarihinden itibaren, davalı ... Müdürlüğünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ... mirasçılarına ödenmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 50.000 TL manevi tazminatın ... Müdürlüğünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ... mirasçılarına ödenmesine, karar verilmiş; karara karşı davalı hazine vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
\tDavalı hazine vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın kaza yeri mahkemelerinde açılması gerektiğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu, davalı idarenin kazanın oluşumunda bir kusurunun olmadığını, aktüer hesabının fazla olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, davalı hazinenin harçtan muaf olmasına rağmen harcın davalıdan tahsili yönünde hüküm kurulduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
\t6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.
\tDavacı vekili, davalı hazineye ait, diğer davalı nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın tek taraflı kaza yapması sonucu araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını ve malul kaldığını belirterek geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı ve manevi tazminat talep etmiştir.
\t1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davanın ... Müdürlüğüne izafeten hazine ve Maliye Bakanlığına karşı açılmış olması ve müteselsil sorumlu olan davalılardan ... Sigorta AŞ’nin, Ankara’da bölge müdürlüğü bulunduğu dikkate alındığında HMK’nın 6 ve 7. maddeleri uyarınca davalının yetki itirazının ve 2019 sayılı KTK'nın 109/2. Maddesi gereğince dava konusu trafik kazasında 8 yıllık uzamış ceza zamanaşımı süresiuygulanmanacağından davalı vekilinin zamanaşımı definin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
\t2-Davacının sürekli işgöremezlik zararının hesaplanması yönünden hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunun yerleşik Yargıtay uygulamalarına uygun, dosyadaki bilgi ve belgelerle uyumlu, ayrıntılı ve gerekçeli düzenlenmekle denetiminin mümkün olduğu görülmekle hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiş, davalı vekilinin aktüer hesabının fazla olduğuna yönelik istinaf sebebi reddedilmiştir.
\t3-Davacının manevi tazminat istemi TBK’nın 56. maddesine dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir. Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat -aynı anda- tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem haline gelmiştir.
\tManevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK'nın 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
\tDava konusu olayda, kazanın meydana geliş şekli, davacının yaralanmasının niteliği, daimi maluliyet oranı, iyileşme süresi, kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur oranı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihindeki paranın alım gücü ile yukarıda açıklanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde ilk derece mahkemesince davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının hak ve nesafet kurallarına ve manevi tazminatın amacına uygun olduğu kanaatine varılmış, davalı vekilinin manevi tazminatın miktarına yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
\t4- 492 sayılı Harçlar Kanununun 13. maddesi (j) bendinde \"Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri.\" harçtan müstesna tutulduğu düzenlenmiş olup davanın kısmen kabulü nedeniyle davalı hazinenin diğer davalı ile birlikte harçlardan sorumlu tutulması isabetli olmamıştır.
\tAçıklanan nedenlerle, davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun, harçtan sorumlu olmaması nedeniyle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına kesinleşen yönler korunarak yeniden esas hakkında karar verilmesine, sair istinaf sebeplerinin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
\tI-Davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
\tHMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ESAS HAKKINDA YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,
\tBuna göre;
\t1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
\tMaddi tazminat talebinin kabulü ile 13.898,68TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 20/05/2016 tarihinden itibaren, davalı ... Müdürlüğünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ... mirasçılarına ödenmesine,
\tManevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile,
\t50.000TL manevi tazminatın ... Müdürlüğünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ... mirasçılarına ödenmesine,
\t2- Maddi tazminat yönünden alınması gereken 949,42-TL harçtan peşin alınan 345,00-TL harç ve 89,06-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 515,36 -TL harcın davalı ... Sigorta AŞ’den alınarak hazineye gelir kaydına,
\tMaddi ve manevi tazminat yönünden davalı hazine harçtan muaf olduğundan davalı Hazine ve Maliye Bakanlığından harç alınmasına yer olmadığına,
\t3)Vekalet Ücretleri :
\tI- Manevi tazminat talebi bakımından vekalet ücretleri:
\ta)Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 7.300,00 TL vekalet ücretinin ...'nden (Hazine Ve Maliye Bakanlığı) alınarak davacıya verilmesine,
\tb)Davalı ...'nden (Hazine Ve Maliye Bakanlığı)'nın yargılamada vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 7.300,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak Davalı ...'ne (hazine Ve Maliye Bakanlığı) verilmesine,
\tII- Maddi tazminat talebi bakımından vekalet ücretleri:
\tA-Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
\t4)Yargılama giderleri:
\t(a) Dava açılışında alınan 345,00 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 89,06 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 434,06 TL harcın yargılama gideri olarak kabulü ile davalı ... Sigorta AŞ’den alınarak davacılar verilmesine,
\t(b) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 35,90 TL başvurma harcı, 1.700,00 TL bilirkişi ücreti, 696,1 TL posta gideri, olmak üzere toplam 2.432,00 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı dikkate alınmak suretiyle 1.364,38 TL'sinin davalılardan (Davalı Sigorta Şirketi 275,23TLsinden, Diğer Davalı 1.089,15TLsinden sorumlu olacak şekilde) alınarak davacıya verilmesine,
\t4) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
\tII - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:
\t1-Davalı hazine harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yerolmadığına,
\t2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı hazine tarafından yapılan 6,00 TL (tebligat ve posta masrafı) istinaf yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalıya ödenmesine
\t3-Davalı tarafından yatırılan istinaf gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
\t4-Kararın tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
\tDosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 25.09.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.