T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/563 Esas
KARAR NO: 2024/1022
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 25/01/2021
NUMARASI: 2015/1024 Esas, 2021/63 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 26/09/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 26/12/2013 tarihinde ... numaralı Hizmet Teklifi/Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme çerçevesinde davalının ürettiği ürünlerin Avrupa Ekonomik Topluluğu Komisyonu tarafından yayınlanan ve Avrupa Birliği Komisyonu tarafından kabul edilen 305/2011/AB Yapı Malzemeleri Standartları ile sözleşmede belirtilen Avrupa Birliği Komisyonu'nun diğer standartlarına uygunluğunun kontrolü ve standartlara uygun bulunması halinde gerekli raporların hazırlanması hususlarında anlaştıklarını, sözleşme konusunun hizmet CE işaretleme sürecinin tamamlanması hizmeti olduğunu, ürünlerin CE işaretlenmesi için Yapı Malzemeleri Yönetmeliği'ne farklı yöntemler tanımlandığını, bunların Sistem-1, Sistem 2 + Sistem 3 ve Sistem 4 olduğunu, davalı firmanın ürettiği ve müvekkili firma ile sözleşme kapsamında CE işaretleme çalışması yürüttüğü ürünlerin ise Sistem 2+, Sistem 3 ve Sistem 4 kapsamında değerlendirildiğini, müvekkili firmanın Sistem 2+ kapsamında 1020 numaralı Avrupa Birliği Onaylanmış Kuruluşu olan ....- çalıştığını, Sistem 3 kapsamında ise 2164 numaralı Avrupa Birliği Onaylanmış Kuruluşu olan ... ile çalıştığını, Sistem 4 kapsamında ise onaylanmış kuruluşun herhangi bir görevi bulunmadığını, Sistem 3 kapsamında davalı üreticinin görevinin standart yönetmelik şartlarına uygun bir Fabrika İmalat Kontrol Sistemi'ni kurmak ve bu sistemin sürekli bir şekilde bu yönetmelik ve standartlar çerçevesinde üretim devamlılığını sağlamak olduğunu, Avrupa Birliği Onaylanmış Kuruluşun görevinin ise üretim standardında tanımlı davalının ürettiği ürünlerle ilgili ilk tip testlerinin usulüne uygun yapılması ve ilk tep test raporlarının hazırlanması olduğunu, bu kapsamda davalı firmanın ... kapsamındaki ürünlerinin CE işaretlenmesi için ilk tip testlerinin gerçekleştirilmesi hizmetinin müvekkili firma tarafından ... numaralı Avrupa Birliği Onaylanmış Kuruluşu ...'a taşere edildiğini, davalıya ait ve sistem 3 kapsamında testleri yapılacak ürünler için testlerin süresinin taraflarca imzalanan sözleşmenin 41. maddesinde ''Tip testleri için ürün test numunelerinin laboratuvara ulaştığı tarihten itibaren 6 haftadır.'' olarak belirtildiğini, bu kapsamda davalı firma tarafından teste tabi tutulması gereken ürünlere ilişkin numunelerin 13/03/2014 tarihinde müvekkili firmaya gönderildiğini, test numuneleri hazırlandıktan sonra testlerin 20/03/2014-26/04/2014 tarihleri arasında gerçekleştirildiğini, yapılan testlerden sonra test sonuçlarının davalı firmaya 29/04/2014 tarihinde e-posta yoluyla iletildiğini, bu e-postada hangi ürünlerin test sonuçlarının olumlu olduğu, hangi ürünlerin ise olumsuz olduğunun açıkça belirtildiğini, ayrıca olumsuz sonuç alınan ürünler için ürünlerin iyileştirilerek yeniden test ettirilmesi gerektiğinin belirtildiği, taraflarca imzalanan sözleşmenin 7.5 ve 7.8. maddelerinde ise ürünlere ilişkin yeniden test maliyetleri ile ilgili düzenlemelerin açıkça belirtildiğini, ayrıca 30/04/2014 tarihinde test sonuçlarının bir excell döküman olarak davalı firmanın müşteri temsilcisine e-posta olarak iletildiğini, olumlu sonuç aldığı belirtilen davalıya ait 2 tip ürün için 26/04/2014 tarihli ilk tip test raporlarının ... ve ... numaraları ile yayınlandığını, bu test raporlarına dayanak oluşturan ... ve ... numaralı akredite test raporlarının da aynı şekilde yayınlandığını, olumsuz test sonucu elde edilen ürünler ile ilgili olarak davalının itiraz ettiğini, bu itiraz üzerine testi gerçekleştiren laboratuvarın itiraz edilen testler için davalının laboratuvarı ziyaret edebileceğini ve davalının yanında testin tekrarlanabileceği opsiyonunu sunduğunu, durumun davalıya iletildiğini ve davalının uzun süre bu opsiyonu kullanmadığını, bu nedenle olumsuz sonuç alınan ürünlerin test raporlarının yayımlanmadığını, bu süreç zarfında davalının ödemesini de tamamlamadığı için artık 3 tip ürünü için ..., ... ve ... numaralı test raporlarının 03/11/2014 tarihinde yayımlandığını, Sistem 2+ kapsamında davalı firmanın ürünlerinin CE işaretlemesi için Avrupa Birliği Onaylanmış Kuruluşunun görevinin müşterinin üretim tesisinde kurduğu Kalite Yönetim Sistemi-Fabrika Üretim Kontrol Sistemi'nin denetlenmesi olduğunu, ilk tip testlerinin gerçekleştirilmesi ve Fabrika İmalat Kontrol Sistemi'nin kuruluşunun davalının sorumluluğunda olduğunu, Sistem2+ kapsamında ve ... ile ... kapsamında üretilen ürünler için müşterinin FPC-Fabrika İmalat Kontrol Sistemini kurduğunu ve müvekkili firmadan denetim talep ettiğini, denetim tarihinin davalı firma ile karşılıklı teyit sonucu 01/09/2014 tarihine planlandığını, davalı firmada denetimin 02/09/2014 tarihinde gerçekleştirildiğini ve denetçi tarafından 02/09/2014 tarihli denetim raporu hazırlandığını, sonrasında Fabrika İmalat Kontrol Sistemi Uygunluk Sertifikası ve Raporunun 19/09/2014 tarihinde yayımlandığını, müvekkilinin davaya konu sözleşmede belirtilen hizmetleri yerine getirdikten sonra sözleşme bedelini davalıdan talep ettiğini, taraflarca imzalanan sözleşmenin ödeme kısmını düzenleyen 7.3 maddesinde hizmet bedelinin %30'unun peşin %70'inin iş bittikten sonra belgelerin davalıya e-posta yoluyla gönderilmesinden sonra yapılacağının açıkça belirtildiğini, bu kapsamda davalı tarafından işin başlangıcında %30 peşin ödeme yapıldığını, ancak %70 bakiye kısım için tüm uyarılara rağmen ödenmediğini, bunun üzerine müvekkili firma tarafından dava konusu 20.207,59 TL bedelli 03/04/2015 tarihli seri ... numaralı faturanın düzenlenerek Gebze ...Noterliği'nin 10/04/2015 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalıya gönderildiğini, bu kez davalının Batman Noterliği'nin 20/04/2015 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile düzenlenen faturayı kabul etmediğini belirterek iade ettiğini, ayrıca kötü niyetle ve hakkaniyet ilkesine aykırı olarak ''...sözleşme gereği testlerin yapılıp belgelendirmenin teslim tarihinden sonra 6 hafta içerisinde yapılması gerekirken tarafınızca bu hükme riayet edilmemiş test ve değerlendirme süresinde yapılmamıştır'' iddiası ile ödemeden kaçındığını, müvekkili tarafından test işleminin 20/03/2014-26/04/2014 tarihleri arasında tamamlandığını, davalının sözleşme konusu hizmetin tamamını eksiksiz ve itirazsız almasına ve müvekkili tarafından verilen hizmet neticesinde elde ettiği CE belgesini sözleşme konusu ürünlerde kullanmasına rağmen ödemeden kaçınmasının yasada açıklanan iyi niyet kuralları ve ticari ahlak ile bağdaşmayacağını belirterek 20.207,59 TL'nin 20/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında üretilen malzemelerin Avrupa standartlarına uygunluğunu belgelendirmek amacıyla 26/12/2013 tarihli sözleşme imzalandığını, bu sözleşme ile yüklenici olan davacının belgelendirme işlemlerini, test numunelerinin ellerine ulaşmasından sonra 6 hafta içerisinde tamamlanacağını kabul ettiğini, ayrıca davacının basiretli tacir olarak üstlenmiş olduğu görevi eksiksiz olarak ifa edeceğini de kabul ettiğini, müvekkili şirketin bu değerlendirmeleri dış piyasa tekliflerini değerlendirmek ve ticari kazanç sağlamak amacıyla yapmak istediğini fakat davacının ifa yükümlüğününü süresi içerisinde yerine getirmediğinden müvekkili şirketin dış piyasadan çekilmek zorunda kaldığını ve teklifleri reddettiğini, müvekkili şirket tarafından belgelendirmeye konu malzemelerin 11/03/2014 tarihinde gönderildiğini, bu ürünlerin 13/03/2014 tarihinde davacıya teslim edildiğini, bu belgelendirme süresinin teslim tarihinden itibaren 6 hafta içerisinde yapılması gerekirken yapılan görüşme ve ikazlara rağmen yüklenicinin görevini eksiksiz ve sözleşme kurallarına göre ifa etmekten kaçındığını, akabinde karşılıklı olarak sözleşmenin fesih edilmesinde mutabık kaldıklarını, bazı değerlendirme işlemlerinin yeniden yapılması ve müvekkili şirketçe ödenen peşinata mahsup sayılması amacıyla müvekkili şirkete bazı belgelendirme işlemlerinin yeniden yapılması için 23/03/2015 tarihli mail ile fiyat teklifi ve sözleşme gönderildiğini, fakat müvekkili şirketin davacı ile çalışmak istemediğinden teklife olumsuz yaklaştığını ve kabul etmediğini, ayrıca sözleşme ile peşin ödenen bedelin davacıdan talep edildiğini, davacının oyalama yolu ile ödenen bedeli geri ödemekten kaçındığını ve müvekkili şirkete 03/04/2015 tarihli fatura keşide edildiğini, bu faturaya taraflarınca ihtarname ile itiraz edildiğini ve iade edildiğini, belgelendirme tarihinin 19/11/2014 olduğu, test için gönderilen ürünlerin ise 13/04/2014 tarihli olduğu, davacının yüklendiği işi ifa süresinin test numunelerinin tesliminden itibaren 6 hafta olduğunu, yani davacının belgelendirme işlemlerini en geç 13/04/2014 tarihinde bitirip teslim etmesi gerekirken davacının belgelendirmeleri 19/11/2014 tarihinde tamamladığını, fakat tamamlanan belgelerin de sözleşmede belirtilen şartların tamamını barındırmayan eksik belgelendirme olarak 03/04/2015 tarihli faturaya müteakip müvekkili firmaya kargo yolu ile teslim edildiğini, yapılan ihtarnameye ve ihtarnameye cevap işlemlerinden sonra müvekkili şirketin yapılan bir kısım belgelendirmelerin iptali için 26/10/2015 tarihinde mail/fax yolu ile bildirimde bulunduğunu ve akabinde davacı tarafından bu davanın ikame edildiğini belirterek hukuka aykırı ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacının davalı ile akdetmiş olduğu 26/12/2013 tarihli hizmet sözleşmesi gereğince üzerine düşen edimleri eksiksiz yerine getirdiği ve test işlemlerinin eksiksiz şekilde süresinde yerine getirildiğinin sabit olduğu, davacının üstlenmiş olduğu davalının ürünlerinin AB standartlarına uygunluk ve CE belgesi verilmesi yönündeki testlerin davacı tarafından ... A.Ş'ye yaptırılmasının usulüne uygun olduğu, zira ... A.Ş'nin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yetkilendirildiğinin dosya kapsamından anlaşıldığı, belgelendirme süresinin uzamasında davacının kusurunun bulunmadığının dosya kapsamı ile sabit olduğu, davacının davalıdan dava tarihi olan 11/11/2015 tarihi itibariyle 20.207,59-TL alacaklı olduğunun tüm dosya kapsamı itibariyle sübuta erdiği, davalının temerrüdünün ise Gebze ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gereğince 22/04/2015 tarihinde gerçekleştiği gerekçesi ile davanın kabulüne, 20.207,59-TL'nin temerrüt tarihi olan 22/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; Davacı ile müvekkili arasında yapılan sözleşmeye uymayan tarafın davacı olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan sürede gerekli laboratuvar testlerinin yapılmadığını, sertifikaların hazırlanıp müvekkiline gönderilmediğini, davacı tarafın süresinden sonra dahi müvekkiline herhangi bir sertifika teslimi yapmadığını, davacının da kabulü olduğu üzere ve dosyadaki kargo gönderim evrakı ve tesellüm evrakında da anlaşıldığı üzere müvekkilinin gönderdiği test numunelerinin 11.03.2014 tarihinde Batman ilinden kargoya teslim edildiğini, bu numunelerin 13.03.2014 tarihinde davacı tarafın eline ulaştığını, davacının, dava dışı ... A.Ş. ye yaptırdığı laboratuvar test evraklarında ise numunenin laboratuvara geliş tarihinin 13.02.2014 şeklinde yazılı olduğunu, yani davacının test ettim dediği numunelerin müvekkilinin gönderdiği numuneler olmadığını, müvekkil şirketin henüz Batman ilinde numuneleri göndermeden davacı tarafın her nasıl oluyorsa müvekkiline ait olmayan adi malzemeler ile testler yaptırdığını, bu malzemeler müvekkiline aitmiş gibi davranarak haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, davacı tarafın alacağının dayanağı olarak 03.04.2015 tarihli Seri ... numaralı 20.207,59 TL bedelli faturayı gösterdiğini, Batman 1. Asliye Hukuk Mah. 2017/28 Tal. Sayılı dosyasından alınan mali bilirkişi raporunda davaya konu faturaya ilişkin olarak müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarında bir kaydının olmadığını ve müvekkili şirketin yasaya uygun tutulan onaylı defter ve kayıtlarına göre davacının herhangi bir alacağının tespit edilemediğini, davacı tarafından 03.04.2015 tarihinde müvekkiline herhangi bir mal veya hizmetin sunulmadığını, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 231/5. maddesinin \"Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır.\" hükmüne amir olduğunu, davacı tarafın fatura tarihinde müvekkiline herhangi bir mal veya hizmet sunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin açıkça yasaya aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava; taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi nedeniyle ödenmeyen bakiye fatura alacağının tahsiline ilişkin açılan alacak davasıdır. Taraflar arasında 26.12.2013 tarihli ... hizmet teklifi/sözleşmesi akdedilmiştir. Sözleşmenin 7.3 maddesinde ödemenin %30'unun sözleşme imzalandığında peşin olarak, %70'inin ise iş bitiminde belgelerin işverene e-posta yoluyla gönderildikten sonra tahsil edileceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 8. maddesinde cezai şartlar başlıklı kısımda; davalı işverenin sözleşmenin imzalanmasından sonra herhangi bir aşamada sözleşmeden vazgeçtiği veya madde 7 hükümlerini yerine getiremediği takdirde, hiçbir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın sözleşme bedelinin %100 tutarı + KDV bedeli cezayı davacı yüklenicinin banka hesabına yatırarak ödemeyi kabul ve taahhüt edeceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 4.1 maddesinde hizmet süresi “ilk belgelendirme için gerçekleştirilecek olan denetim sonrası için, olası uygunsuzlukların kapatılması ve teknik dosyanın tarafımıza ulaştırılmasından itibaren 5 haftadır. Gözetim denetimi için süresizdir. Tip testleri için ürün test numunelerinin laboratuvara ulaştığı tarihten itibaren 6 haftadır” şeklinde düzenlenmiştir. Davacı tarafından düzenlenen, sözleşmenin % 30'una tekabül eden 14.01.2014 tarihli ... seri numaralı 9.154,71 TL tutarındaki faturanın ödendiği hususu her iki tarafın da kabulündedir. Davaya konu; sözleşmenin %70'ine tekabül eden 03.04.2015 tarihli ... numaralı 20.207,59 TL tutarlı faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu mali bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Davalının ticari defter ve kayıtlarının talimat yolu ile incelenmesi sonucunda alınan talimat raporunda bu faturanın davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir. Davalı, belgelendirmeye konu numunelerin 13.03.2014 tarihinde davacıya teslim edildiğini, teslim tarihinden itibaren belgelendirmenin 6 hafta içerisinde yapılması gerektiğini, bu süre içerisinde belgelendirme işlemi tamamlanamadığından davacının alacağının bulunmadığını savunmuştur. Dosya kapsamında alınan 06.01.2020 tarihli ek teknik bilirkişi raporunda, sertifikalama işleminin tekniğine uygun, yetkili taşeron şirket” ... A.Ş.” tarafından kusursuz bir şekilde yapıldığı, inceleme konusu olan numuneler için sonuçların davalı tarafa yazılı olarak karşılıklı sorumluluk süresi içinde bildirildiği, davalının testlerde ”CE” belgesinin alınması için uygun sonuç vermeyen ürünler için ürün iyileştirme işlemini yapmaması nedeniyle raporların yayınlanmasının geciktiği tespit edilmiştir. Dosyadaki belge 7/9 da numunelerin laboratuvara geliş tarihinin 13.02.2014, numunelerin kabul tarihi olarak 13.02.2014 olarak yazıldığı, deneylerin yapıldığı tarih aralığının 20.03.2014-26.04.2014 olarak yazılı olduğu, burada yazılan tarihlerin davalı iddiası doğrultusunda doğru olduğu, ancak aynı dosyada Delil 4/1 de “Numune kayıt sistemimizde numune geliş tarihi 13.03.2014 gözüküyor. Rapora sehven 13.02.2014 yazılmış, isterseniz ilgili sayfaları yeniden basıp gönderebiliriz.” şeklindeki belgelendirme işlemlerini yapan kuruluşun (...) kaşeli ve ilgilisinin imzasını içeren taraflar arasındaki yazışmaların bulunduğu, aynı dosyada Delil 17/1 de davalı vekili Av. ...'e ait “Müvekkil tarafından numuneler 11.03.2014 tarihinde tarafınıza kargo ile gönderilmiş ve gönderi 13.03.2014 tarihinde tarafınıza teslim edilmiştir” şeklinde beyanların bulunduğu, dosyada bulunan başkaca bir çok belgede numunelerin gönderilme ve teslim tarihlerinin 11.03.2014-13.03.2014 olarak belirtiltiği alınan son teknik bilirkişi raporunda tespit edilmekle davalı vekilinin istinaf sebebi olarak beyan ettiği \"davacının test ettiği numunelerin davalının gönderdiği numuneler olmadığı\" yönündeki itirazının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece alınan denetime ve hükme elverişli teknik bilirkişi raporlarındaki teknik tespitlere göre, davacının sözleşmeyle üstlendiği test işlemlerini süresi içinde ve gereği gibi tamamladığı, davacının belgelendirme işlemlerini gereği gibi yaptığı, ancak davalının kusuru nedeniyle bu işlemleri sözleşmede belirlenen süre içerisinde tamamlayamadığı, bu nedenlerle davacının bakiye iş bedeli tutarı olan 20.207,59 TL ye hak kazandığı anlaşılmıştır. Dava dosyası içeriğinde, davalının sözleşmeyi feshettiğine ya da tarafların sözleşmenin feshi hususunda mutabakata vardıklarına dair herhangi bir delil bulunmadığından davalı sözleşme ile bağlı olacaktır. Teknik bilirkişi tespitine göre, hizmetin verildiği sabit olmakla davacı tarafın sözleşme nedeniyle düzenlediği lehe delil mahiyetindeki ticari defterlerine kaydettiği davaya konu edilen fatura nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu sabittir. Hizmetin verildiği dosya kapsamında alınan teknik raporlarla sabit olmakla davaya konu faturanın geç düzenlenmesinin ve davalının bu faturayı iade ederek ticari defterlerine kaydetmemesinin bir önemi yoktur. Çünkü davacı hizmeti verdiğini ispat etmiştir. Verdiği hizmet nedeniyle düzenlediği faturayı lehe delil vasfındaki ticari defterlerine kaydetmiştir. Dolayısıyla davacı taraf, davalı kayıtlarının aksini ispat etmiştir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararı isabetli olduğundan davalının istinaf talebinin reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1024 Esas, 2021/63 Karar sayılı ve 25/01/2021 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 345,10 TL harcın mahsubu ile bakiye 82,50 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 362/1a Maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.26.09.2024