T.C. KONYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 22/03/2023
NUMARASI\t: Esas - Karar
DAVACI\t:
VEKİLLERİ\t: Av.
\t Av.
DAVALI\t:
VEKİLİ\t: Av.
İHBAR OLUNAN\t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVANIN KONUSU\t: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 10/10/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ \t: 10/10/2024
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili alt yüklenici şirket ile davalı yüklenici şirket arasında 28.09.2017 tarihinde imzalanan sözleşme ile .... Belediyesine ait Eski Buğday Pazarı Sağlıklaştırması İşi Mekanik İşler Yapım İşinin üstlenildiğini, davacının işi yüklenici ve idare arasındaki sözleşme ve eklerine uygun olarak eksiksiz ve noksansız şekilde yerine getirdiğini, iş uyarınca otopark kısmının mekanik işlerini sözleşmeye uygun tarihte komple teslim edildiğini, iş yerlerinin mekanik işlerinin zamanında komple teslim edildiğini, ancak kararlaştırılmış olan hak edişlerin ödenmediğini, ayrıca davalı yükleniciye verilen 900.000.00 TL değerindeki teminat senedinin davacı müvekkiline iadesinin yapılmadığını, davalı tarafa kesilmiş ve dökümü yapılmış olan faturalardan doğan bakiyenin müvekkiline ödenmediğini ve Nisan 2018’de geçici kabulü yapılmış olan işlerin taşeron hak edişinin yapılmadığını, davacı müvekkilinin 29.04.2019 tarihinde noter vasıtasıyla davalı şirkete ihtar gönderdiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL alacağın davalıdan tahsili ile teminat senedinin davacı tarafa iadesini talep ve dava etmiş; 06/02/2023 tarihli ıslah dilekçesinde; 1.000,00 TL alacak talebini 601.883,00 TL'ye arttırılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının üstelendiği işi yarım bırakarak gittiğini ve müvekkilini zor durumda bıraktığını, davacının işi yarım bırakması üzerine müvekkilinin işi başka kişilere yaptırdığını, davacının 2018 yılında alacakları yönünden bir kısım hakedişler yapıldığını, işin bittiğini iddia etse de müvekkilinin 2019 yılında yaptırdığı delil tespiti dosyasından temin edilen raporda işin bitmediğinin anlaşılacağını, dava dilekçesinde bahsi geçen 900.000,00 TL bedelli teminat senedinin müvekkiline teslim edilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; ''Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve teminat mektubunun iadesi davasıdır.
Davacı taraf vekilicne davalı şirket aleyhine açılan bu davada; taraflar arasında düzenlenen Alt Yüklenici (Taşeron) Sözleşmesi gereğince yüklenici davacının edimini tam olarak yerine getirdiği halde, davalı tarafça bakiye hak ediş alacaklarının ödenmediği ve sözleşme gereğince davalı şirkete teslim edilen 900.000,00 TL bedelli senedin iadesi yapılmadığı ileri sürülerek bakiye hakediş bedelleri ile teminat senedinin iadesi talep edilmiştir.
Esasen taraflar arasında TBK 470. Maddesinde düzenlenen bir eser sözleşmesi olduğu ve düzenlenen Alt Yüklenici (Taşeron) Sözleşmesi gereğince davacının Konya Eski Buğday Pazarı Sağlıklaştırması işi yapım işi sözleşmesinde belirtilen otopark kısmının mekanik işleri ile iş yerlerinin mekanik işlerini yapmayı taahhüt ettiği ve iş karşılığında bir kısım ödemeler aldığı hususlarında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık davacının 28/07/2017 tarihinde düzenlenen bu sözleşme gereğince edimini tam ve eksiksiz olarak teslim edip etmediği, bakiye hakediş ve faturalardan kaynaklı alacağını ve sözleşme gereği davalı tarafa teslim edildiği iddia edilen 900.000,00 TL bedelli teminat senedinin iadesi talep edip edemeyeceği hususlarında toplanmaktadır.
TBK 470. maddesi gereğince eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir.
Eser sözleşmesi yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa yükümlülüğündedir ve bu ifayı yerine getirirken basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun olarak eksiksiz ve tam olarak yapmak zorundadır.
Somut uyuşmazlıkla davacı tarafça üstlenilen edimin tam ve eksiksiz yerine getirildiği iddia edilmiş iken, davalı tarafça davacının eksik ve ayıplı iş yaptığı, davacının eksik bıraktığı işlerin 3. kişilere tamamlatıldığı savunulmuştur.
Mahkememizce toplanan deliller, mahallinde yapılan keşif ve düzenlenen 20/12/2022 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre; keşif tarihi olan 18/07/2022 tarihi itibariyle dava konusu taahhüt kapsamında kalan imalatların tamamlanmış ve otoparkın hizmete açılmış olduğu tespit edilmiştir. Davalı vekilince davacının üstlenip de yerine getirmediği pek çok işin davalı tarafça 3. Kişilerce tamamlandığı iddia edilmiş olduğundan bu husustaki iddialarının ispatı yükü kendisine aittir. Davalı tarafça Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2.... D. İş dosyasından eksik işlerinin tespiti talep edildiği ve mahkemece alınan 07/01/2020 tarihli bilirkişi tespit raporuna göre; uyuşmazlık konusu yangın tesisatının %70 lık kısmının, sıhhi tesisat işinin %80 lik kısmının, havalandırma tesisatı işinin de %90 oranında tamamlandığı, tespit raporunun ekinde bulunan 158 adet iş kalemine ilişkin imalat işlemlerinin ise 97 adetinin tamamlandığının tespit edildiği, davacının tamamlanmış olduğu iş kalemlerinin KDV dahil fiyatının 1.081.183,00 TL olduğu, davacının düzenlendiği toplam ödenen fatura tutarının 546.930,00 TL, davacının davalıya kesmesi gereken bakiye fatura bedelinin 534.253,00 TL, davalı tarafından ödenmeyen bakiye fatura bedelinin 67.630,00 TL ve neticeten davacının yaptığı imalatlardan kalan bakiye alacağın 601.883,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafça yaptırılan tespit dosyasındaki iş kalemleri (97 adet) mahkememizce de tamamlanmış iş olarak kabul edilmiştir.
Davacı vekilince her ne kadar taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereğince davalı tarafa 900.000,00 TL bedelli teminat senedi teslim edildiği ileri sürülerek bu teminat senedinin davacıya iadesi talep edilmiş ise de; davalı tarafça bu iddia kabul edilmemiş, davacı tarafça teminat senedi sureti veya bu teminat senedinin davalı tarafa teslimine ilişkin bir belge ibraz edilmiştir. HMK 190 ve TMK 6. maddesi gereğince bu iddialar doğrultusunda ispat yükü davacı taraftadır. Mahkememizce bu hususta davacı vekiline kesin mehil verilmiş, davacı vekilince iddialarının ispatı yönünde herhangi bir delil ve belge sunulamadığından ve davada yemin deliline de dayanılmadığından, davacının ispatlanamayan bu talebinin reddine, alacak talebinin ise yukarıda açıklanan gerekçelerle kabulüne karar vermek gerekmiştir. '' gerekçesiyle davacının davasının ıslah dilekçesi de nazara alınarak kısmen kabulü ile; Davacının sözleşmeden kaynaklı 601.883,00 TL alacağının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Davacının 900.000,00 TL lik teminat senedinin ve bedelinin iadesi talebinin reddine, karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 16. maddesine göre 350.000,00 TL bedelli teminat olarak senet verilmesinin kararlaştırıldığını, sözleşme ile kararlaştırılan 350.000,00 TL bedelli teminat senedinin işin niteliği gereği ve daha sonra ek işlerden dolayı hizmet bedelinin yükselmesinden dolayı 900.000,00 TL'ye yükseltildiğini, teminat bonosunun aslının davalı tarafta olduğunu, fotokopisinin taraflarında bulunmadığını, teminat senedi verildiğine ilişkin yazılı delil başlangıcı mevcut iken (taraflarca akdedilen 16- teminat ve geçici kabul kesintisi: başlıklı sözleşme hükmü) tanıkların dinlenmesinin gerektiğini, dilekçeler teatisinde hiçbir şekilde teminat bedelinin iadesini talep edilmediğini, sadece teminatın senedinin kendisinin iadesinin talep edildiğini, talep olmamasına rağmen mahkemenin gerekçeli kararında, ''teminat senedinin ve bedelinin iadesi talebinin reddine...'' karar vermesinin hatalı olduğunu, taraflarca akdedilen sözleşme gereği teminat senedi verilmesi hükmü ve öne sürülen deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalıya teminat senedi verildiğinin ortada iken ve davalının kendi kusuruyla teminat senedini vermekten imtina ettiğinden vekalet ücretine hükmedilmesinin yersiz olduğunu, teminat senedinin varlığı ispatlanamamış dahi olsa; mahkemece karşı taraf lehine hükmedilen vekalet ücretinin, nisbi vekalet ücreti değil maktu vekalet ücreti olması gerektiğini, sözleşme hükmü uyarınca mahkemece en azından 350.000 TL'lik teminat nazara alınarak 900.000 TL lik teminatın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; işin yarım kalması ile işi başkalarına yaptırdığının ispatı ile ilgili yaklaşık 1 klasör fatura, irsaliye, tediye makbuzu ve ödeme belgelerini dosyaya sunulmuş olunmasına rağmen ne bilirkişilerce ne de mahkeme heyeti tarafından bu konuya hiçbir şekilde değinilmeden karar verildiğini, tanıkların dinlenme talebinin reddedildiğini, davacının 2018'de işler bittiğinden bahsetmiş olsa da müvekkili firmanın üçüncü kişilere işin büyük bir kısmını yaptırdıktan sonra 2019 yılında delil tespiti yaptırdığını, bu durumda bile işlerin tam olarak bitmediğinin görüldüğünü belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağı istemi ile teminat senedinin iadesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 6098 sayılı BK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup sözleşme hükümlerine göre iş sahibinin borcu iş bedelini ödemek (TBK'nın 479/1.md.), yüklenicinin borcu ise, eseri iş sahibinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir.(TBK'nın 471/1.) Ayrıca sözleşme feshedilmediği ve ayakta olduğu sürece, sözleşme kapsamında yapılması gereken ve mahallinde yapıldığı tespit edilen sözleşme kapsamındaki işler ile fazladan yapılan imalatların sözleşmenin tarafı olan yüklenici tarafından yapıldığının karine olarak kabulü gerekmekte olup; bu konuda mahkemece yapılan bir tespit ile tespit sonrası işin başkasına yaptırıldığına dair yazılı bir belge olmadıkça işin başkasına yaptırıldığının tanık beyanları ve her zaman temini mümkün olan fatura ile ispatı mümkün değildir. (Yargıtay 15. H.D. 2014/2394 2015/1199 K ., Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi 2020/579 Esas 2021/424 Karar) Bu itibarla, mahkemece delil tespiti dosyası ile tespit edilen işlerin davacı alt yüklenici tarafından yapıldığına dair kabulü doğru olmuştur.
Ayrıca, taraflar arasında imzalanan 28.09.2017 tarihli Eski Buğday Pazarı Sağlıklaştırması İşi Mekanik İşler Yapım İşi sözleşmesinin teminat ve geçici kabul kesintisi başlıklı maddesinde, 350.000,00 TL teminatın yüklenicinin hesabına peşinen yatırılacağı ya da belirlenen bu kadar bedele esas banka çekinin teminat olarak verileceği hususu düzenlenmiş olmakla, davacı tarafça sözleşmenin bu maddesinin aksine 900.000,00 TL bedelli teminat olarak bono verildiği hususu 6100 sayılı HMK'nın 200. maddesi uyarınca yazılı delille ispat edilemediğinden davacı tarafın bu talebinin reddi kararı ile Avukatlık Asgari Ücret tarifesinin 13/1. maddesi uyarınca reddedilen kısmın dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru olmuştur.
Bu itibarla; ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olduğundan taraf vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/03/2023 Tarihli, .... Esas - ... Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,\t
Davacıdan alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 179,90 TL'nin mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin Dairemiz kararı temyiz edilirse Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşirse İlk Derece Mahkemesince düzenlenmesine)
Davalıdan alınması gereken 41.114,63 TL istinaf karar harcından peşin alınan 10.278,66 TL'nin mahsubu ile bakiye 30.835,97 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin Dairemiz kararı temyiz edilirse Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşirse İlk Derece Mahkemesince düzenlenmesine)
Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Gider avansından kalan kısmın karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesince re'sen davacıya iadesine,
İstinaf kararının Dairemizce taraflara tebliğ edilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi 10/10/2024
\t\t\t\t
Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır
¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında Elektronik İmza ile imzalanmıştır.¸