T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/568 Esas
KARAR NO:2024/1000
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:27/10/2020
NUMARASI:2019/22 Esas, 2020/445 Karar
DAVANIN KONUSU:Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti
KARAR TARİHİ:26/09/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile ... A.Ş. Arasında akdedilen güvenlik hizmet sözleşmesinin 30.05.2008 yılında ... A.Ş.'ye devredildiği, ardından müvekkili şirketin 04.09.2010 tarihinde ... A.Ş. ile birleşerek tüm aktif ve pasiflerini devraldığını, birleşme nedeniyle hizmetin müvekkili şirket tarafından verilmeye devam edildiğini, taraflar arasında 31.01.2019 tarihinde mutabakat ile sözleşmenin sonlandırılmasına karar verildiğini, bu nedenle müvekkilinin SGK iş yeri kapanış bildirimlerini yaptığını, müvekkili şirketçe davalı şirkete ... A.Ş. tarafından düzenlenen 26.12.2017 tarih ve ... numaralı ve 10.000,00 TL değerinde teminat mektubu ibraz ettiğini, sözleşme ve hizmetin sona ermesi sebebi ile müvekkili şirket tarafından alınan ilişkisizlik yazılarının davalı şirkete ibraz edildiğini ve teminat mektubunun iade edilmesini talep edilmesine rağmen davalı tarafın teminat mektubunu iade etmesi için imkansız şartlar sürdüğünü, Beyoğlu...Noterliği’nin 08 Temmuz 2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile teminat mektubunun iadesinin tekrar edildiğini, ancak olumlu cevap verilmediğini belirterek teminat mektubunun konusuz kaldığının tespiti ile teminat mektubunun iadesi veya iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında akdedilen sözleşme sona erdikten sonra alacak ve borçlara ilişkin yapılan incelemelerde bir takım hatalar olduğunu ve incelemenin halen devam ettiğini, incelemede müvekkili şirket aleyhine ve davacı lehine fazla ödemenin yapılmış olmasının muhtemel olduğunu, müvekkilinin zarara uğraması aşikar olacağından inceleme bitmeden teminatın iadesi öncelikle teminat verilmesini amacına aykırı olacağından şuan için iade edilmediğini, davacının taahhüt ettiği belgelerin ibrazı halinde teminatın iadesi mümkün olabileceğini, davacının haksız ve mesnetsiz davası ile tedbir alınması ve ödemenin durudurulması taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Mahkemece; tarafların özel hukuk tüzel kişileri olduğu, ihale konusu olmayan işler ile ilgili “ihale konusu olmayan işler için ilişiksizlik belgesi verilemeyeceği” hususunda bir bilginin mevzuatta bulunulmadığı, davacı şirketin borcunun bulunmadığına dair resmi kurumlardan yazılar temin ettiği; Her ne kadar davalı tarafça kendi aleyhlerine, davacı taraf lehine birtakım mükerrer ödemelerin yapılmış olabileceği ve buna ilişkin araştırmanın devam ettiği bildirilmiş ise de dosyaya buna ilişkin somut ve denetlenebilir herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilmediğinden davalı yanın bu beyanlarına itibar edilmediği gerekçesi ile davacı tarafın sübut bulan davasının kabulüne, davaya konu 1... numaralı, 26.12.2017 tarihli, ... A.Ş.tarafından düzenlenen teminat mektubunun konusuz kaldığının tespitine ve teminat mektubunun iadesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; Dosyaya sunulan sözleşmeden de görüleceği üzere, davacı tarafın sözleşme hükümlerini yerine getirmediğini, sözleşmeye göre SGK'dan teminatın iadesinde sakınca bulunmadığına ilişkin belgenin alınması gerektiğini, müvekkili şirketin başka firmalardan aldığı benzer güvenlik sözleşmesine göre ilgili kurumdan teminatın iadesinde sakınca yoktur ibareli belgelerin alınabildiğini, Yazının getirilmemesi halinde, gerek İş Kanununun 2.maddesinin 7. Fıkrası hükmüne göre, gerekse kamu alacağının zaman aşımına uğramaması sebebiyle, müvekkil şirketin devamlı surette davacı şirketle birlikte SGK ve Vergi Dairesine karşı olan sorumluluğunun bulunduğunu, yazı getirilmeden davaya konu teminatın verilmesi halinde, müvekkili şirketin her defasında davacı şirket tarafından uyulmayan kanuni mükellefiyetlerin muhatabı olacağını ve herhangi bir kusuru olmadığı halde zarara uğrayacağını, bu hususa değinilmeden, hatalı ve eksik inceleme neticesinde karar verildiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, davaya konu mektubun iadesi için gereken yazının alınabildiği dosya mündericatına sundukları yazıdan da anlaşıldığını, dosyanın sözleşme uzmanına verilmeden doğruca davacı tarafın talepleriyle bağlı kalınarak karar verilmesi hakkaniyete ve sair düzenlemelere aykırı olduğunu, davacı şirketin kendisinin hazırladığı sözleşme hükümlerine uymayarak, müvekkili şirketten talepte bulunmasının TMK 2. Maddesinde ifade bulan çelişkili davranma yasağına ve hakkaniyete aykırı olduğunu, sözleşmenin teminatın iadesine ilişkin düzenlemesinin aksini de kararlaştıramayacağına ilişkin yasal bir düzenleme ya da hüküm de bulunmadığını, aksi bir düzenleme olmadığı halde, taraflar arasında yapılmış olan sözleşmenin ilgili maddesinin geçersiz olduğu kabul edilmesi, hem “sözleşme serbestisi ilkesi” ne aykırı olacağını, kararın çelişki olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, özel güvenlik hizmet alım sözleşmesi kapsamında teminat mektubunun konusuz kaldığının tespiti ile teminat mektubunun iadesi veya iptali talebine ilişkindir.Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, davalı karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Davalı şirket ile ... Anonim Şirketi arasında ... Tesisleri’nde özel güvenliğin sağlanması amacıyla 01.03.2005 tarihinde sözleşme imzalandığı, söz konusu sözleşmenin... şirketi ve davalının da yer aldığı protokol ile 30.05.2008 tarihinde ... A.Ş.’ye devredildiği; ardından ... Hizmetleri A.Ş 04.09.2010 tarihinde ... A.Ş. ile birleştiği, birleşmenin 09.11.2010 tarih ve ... sayılı ...Gazetesinde tescil ve ilan edildiği, davalı şirkete daha önce ... Grup tarafından verilen güvenlik hizmetinin sözleşmenin fesih tarihi olan 31.01.2019 tarihine kadar devam ettiği konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.Uyuşmazlık; ilgili sözleşmeler nedeniyle verilen ve dava konusu edilen teminat mektubunun sözleşmenin sona ermesi ile ile birlikte iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.Bahse konu sözleşmelerin 11.4.1.maddesinde kesin teminat ve ek teminatın geri verilmesi koşularının düzenlendiği, edimin sözleşme ve ihale hükümlerine uygun olarak yerine getirilerek idareye herhangi bir borcunun olmadığı belirlendikten sonra SGK'dan alınan ilişiksiz belgesinin idareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamının yükleniciye iade edileceği kararlaştırılmıştır.Sözleşmenin 11.1 maddesinde “ ..., işbu sözleşmedeki taahhütleri ile çalışanları tarafından ...' a verilebilecek zararları teminen mutabık kalınan tutarda ... Mektubunu ...' a vermeyi ve .... tarafından talep olunduğu takdirde ilave Banka Teminat Mektubunu vermeyi kabul ve taahhüt eder. Söz Konusu teminat işbu sözleşmenin sona ermesi ve ...' in SSK.' dan Prim borcunun olmadığına ve Teminat Mektubunun geri iadesine dair bir yazının ibraz etmesi sonrasında iade edilecektir.” Şeklinde düzenlenmiştir.Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, davacının davalı şirkete cari hesaptan doğan borcu olmadığının ve davacı şirketin, gerek SGK ve gerekse de Vergi Dairesi’ne borcu olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 11.1.maddesinde teminat mektubunun iadesi koşulları düzenlenmiştir. Taraflar arasında sözleşmenin sona erdiği ve davacının SGK'dan prim borcunun bulunmadığı uyuşmazlık konusu olmadığından teminatın iadesine ilişkin bu iki koşulun gerçekleştiği anlaşılmıştır. Ancak davacı şirketin SGK tarafından teminat mektubunun geri iadesine dair bir yazı getirmesi koşulunun gerçekleşmediğinden davalı tarafça teminat mektubu iade edilmemiştir. Davacının bu koşulun yerine getirilmesi amacıyla SGK\"ya yaptığı başvurun üzerine, bu talebi, SGK tarafından, \".... Sınai ve .... A.Ş.’ye karşı yapmış olduğunuz iş 5510 sayılı Kanunun 85.maddesi kapsamında bir iş olmadığından dolayı aynı Kanunun 90. maddesi doğrultusunda \"teminatın iadesinde sakınca yoktur\" belgesi düzenlenmesi mümkün değildir\" gerekçesi ile kabul edilmemiştir. Bahse konu yazıya göre davacıya teminatın iadesinde sakınca bulunmadığına dair bir yazı verilemeyeceği belirtildiğinden artık davacıdan bu yazıyı sunmasının beklenemeyecektir. Diğer taraftan taraflar arasındaki sözleşmeye göre, davaya konu teminat mektubu, davacının iş bu sözleşmedeki taahhütleri ile çalışanları tarafından davalıya verilebilecek zararları teminen verilmiştir. Davalı şirket taraflar arasında akdedilen sözleşme sona erdikten sonra alacak ve borçlara ilişkin yapılan incelemelerde bir takım hatalar olduğunu ve incelemenin halen devam ettiğini, incelemede müvekkili şirket aleyhine ve davacı lehine fazla ödemenin yapılmış olmasının muhtemel olduğunu, zarar ihtimaline karşın inceleme bitmeden teminat mektubunun iade edilmediğini savunmuş ise de doğduğunu iddia ettiği zararına ilişkin somut delil ve belge ibraz etmemiştir. Kaldı ki bilirkişi raporuna göre, davalının, kendi adına keşide edilen faturalara itiraz etmediği ve buna ilişkin ödemeleri ihtirazı kayıt koymadan, herhangi bir şerh düşmeden yaptığı belirtilmiştir. Bu nedenle ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/22 Esas, 2020/445 Karar sayılı ve 27/10/2020 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 230,05 TL harcın mahsubu ile bakiye 197,55 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 362/1a Maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.26.09.2024